Գլոբալացումը և եկամուտների անհավասարությունն ու աղքատությունը Հայաստանի Հանրապետությունում

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է սոցիալ-տնտեսական պայմանների և հղիության ու ծննդաբերության ընթացքի միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը տվյալ տարածաշրջանում բնակվող կանանց շրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում այն սոցիալական, ժողովրդագրական և տնտեսական գործոններն են, որոնք կարող են առնչվել մայրական առողջության, հղիության ընթացքի և ծննդաբերության արդյունքների տարբերություններին։ Դիտարկվում են ընտանիքի սոցիալ-տնտեսական վիճակը, կրթական մակարդակը, զբաղվածությունը, բնակության պայմանները, բժշկական ծառայությունների հասանելիությունը, սոցիալական աջակցությունը և առողջապահական տեղեկացվածությունը՝ որպես վերարտադրողական առողջության վրա հնարավոր ազդեցություն ունեցող պայմաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախածննդյան բժշկական հսկողության հասանելիության և կանոնավորության նշանակությանը, քանի որ ժամանակին իրականացվող մասնագիտական վերահսկումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հղիության ընթացքը և անհրաժեշտության դեպքում կազմակերպել համապատասխան բժշկական աջակցություն։ Քննվում է նաև սոցիալական միջավայրի և հոգեբանական ծանրաբեռնվածության հնարավոր կապը հղիության ընթացքի հետ՝ հաշվի առնելով, որ առողջական արդյունքները սովորաբար պայմանավորված են կենսաբանական, բժշկական և սոցիալական բազմաթիվ գործոնների համակցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր սոցիալ-տնտեսական խմբերի տվյալները՝ պարզելու համար, թե արդյոք նկատվում են տարբերություններ հղիության հսկողության, ծննդաբերության ընթացքի և մայրական ու նորածնային առողջությունը բնութագրող ցուցանիշների միջև։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում առողջապահական անհավասարությունների խնդիրը և այն հանգամանքների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են սահմանափակել որակյալ բժշկական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընտանիքի և համայնքի աջակցության, առողջապահական կրթության և կանխարգելիչ ծառայությունների նշանակությանը։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել մայրական և վերարտադրողական առողջության խնդիրների առավել ամբողջական ընկալմանը՝ բժշկական ցուցանիշները դիտարկելով սոցիալական միջավայրի հետ փոխկապակցված։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկաբարձության, հանրային առողջության, սոցիալական բժշկության և բժշկական ժողովրդագրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սոցիալ-տնտեսական պայմանների և մայրական առողջության ցուցանիշների միջև հնարավոր կապերը։

Литература

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Եվգինե» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է կնոջ ճակատագրի, սիրո և հասարակական միջավայրի բախումը։ Կենտրոնական կերպարը՝ Եվգինեն, ապրում է այնպիսի պայմաններում, որտեղ անձնական զգացմունքները հաճախ սահմանափակվում են սոցիալական կարծիքով, նյութական հաշվարկներով և շրջապատի ճնշումներով։ Շիրվանզադեն նրա կերպարի միջոցով բացահայտում է կնոջ ներքին ապրումները, հոգեբանական տառապանքները և այն դժվար ընտրությունները, որոնց նա բախվում է սիրո ու պարտականության, զգացմունքի ու հասարակական պահանջների միջև։ Ստեղծագործությունը նաև քննադատում է այն հասարակական բարքերը, որտեղ կնոջ ազատությունը սահմանափակված է և նրա ճակատագիրը հաճախ որոշվում է ոչ թե անձնական կամքով, այլ արտաքին պայմաններով՝ ընդգծելով մարդու երջանկության ու հասարակության կոշտ կանոնների հակասությունը։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է իմոբիլիզացիոն և ակուստիկ սթրեսների ազդեցության ուսումնասիրությանը առնետների օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակը բնութագրող մի շարք ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է սթրեսային գործոնների նկատմամբ կենդանի օրգանիզմի արձագանքի ուսումնասիրությունը և տարբեր բնույթի արտաքին ազդեցությունների պայմաններում ֆիզիոլոգիական համակարգերի գործունեության փոփոխությունների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ իմոբիլիզացիան և ուժեղ կամ երկարատև ձայնային գրգռումը կարող են օրգանիզմի համար հանդես գալ որպես սթրեսածին գործոններ՝ առաջացնելով նյարդային, հորմոնալ և այլ ֆունկցիոնալ համակարգերի փոխկապակցված արձագանքներ։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր տեսակի սթրեսային ազդեցությունների համեմատական դիտարկման հնարավորությամբ և դրանց հետևանքով առաջացող ֆիզիոլոգիական տեղաշարժերի գնահատմամբ։ Առնետների վրա իրականացվող փորձարարական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերահսկելի պայմաններում հետևել օրգանիզմի արձագանքին, համադրել ելակետային և սթրեսային վիճակների ցուցանիշները և առանձնացնել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են բնորոշ լինել տվյալ ազդեցության տեսակին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվող ֆունկցիոնալ ցուցանիշները կարող են արտացոլել օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը, հարմարվողական հնարավորությունները և սթրեսային ազդեցությանը պատասխանող կարգավորիչ մեխանիզմների ակտիվությունը։ Հատկապես կարևոր է սթրեսային գործոնների ինտենսիվության, տևողության և բնույթի հետ ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների հնարավոր կապերի բացահայտումը։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել սթրեսի նկատմամբ կենդանի համակարգի արձագանքի մեխանիզմների մասին և հասկանալ, թե ինչպես կարող են տարբեր արտաքին գրգռիչներ ազդել նույն օրգանիզմի ֆունկցիոնալ հավասարակշռության վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ֆիզիոլոգիայի, կենսաբանության, փորձարարական բժշկության, նյարդաֆիզիոլոգիայի և սթրեսի կենսաբանության ոլորտներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր է որպես փորձարարական ուսումնասիրություն, որն արտացոլում է կենդանիների մոդելների կիրառմամբ սթրեսային ազդեցությունների ուսումնասիրման մոտեցումները և օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքների գնահատման մեթոդաբանական սկզբունքները։

Технология

Այս աշխատությունը վերաբերում է փոփոխական հաստությամբ օրթոտրոպ թիթեղների ծռման (իզգիբի) տեսության ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով լայնակի սահքի ազդեցությունները, ընդգծելով կառուցվածքային մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի և ինժեներական հաշվարկների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և վերլուծել օրթոտրոպ նյութերից պատրաստված թիթեղների դեֆորմացիայի մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճշգրիտ նկարագրել իրական ինժեներական կառուցվածքների վարքը՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ թիթեղի հաստությունը փոփոխական է տարածության տարբեր կետերում։ Ուսումնասիրվում են օրթոտրոպ նյութերի մեխանիկական հատկությունները, առաձգականության տարբեր ուղղություններով անհավասար վարքը, ինչպես նաև լայնակի սահքի (transverse shear) ազդեցությունը ընդհանուր դեֆորմացիոն դաշտի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոփոխական հաստությամբ թիթեղների հաշվարկային մոդելների ձևավորմանը՝ հիմնված դասական և բարելավված թիթեղների տեսությունների վրա, ինչպես նաև դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման անալիտիկ և թվային մեթոդներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ստացված մոդելների կիրառությունը ավիացիոն, մեքենաշինական և շինարարական կառուցվածքներում, որտեղ թիթեղային տարրերի թեթևությունն ու ամրությունը ունեն կարևոր նշանակություն։ Միաժամանակ վերլուծվում է լայնակի սահքի հաշվառման անհրաժեշտությունը՝ բարձրացնելով հաշվարկների ճշգրտությունը հաստ կամ կոմպոզիտային նյութերի դեպքում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է կառուցվածքային մեխանիկայի և ինժեներական մաթեմատիկայի ոլորտում՝ նպաստելով բարդ օրթոտրոպ թիթեղային համակարգերի ավելի ճշգրիտ մոդելավորման և հաշվարկման մեթոդների զարգացմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կազմակերպություններում աշխատակիցների շեղվող վարքագծի առաջացման պատճառների, դրսևորման առանձնահատկությունների, կանխարգելման և կառավարման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են կազմակերպական վարքագծի տեսական հիմքերը, աշխատանքային միջավայրում ընդունված սոցիալական և մասնագիտական նորմերը, ինչպես նաև դրանցից շեղվող վարքագծի ձևավորման հոգեբանական, սոցիալական և կազմակերպական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքային կարգապահության խախտումներին, միջանձնային կոնֆլիկտներին, մասնագիտական էթիկայի խնդիրներին, աշխատակիցների անբավարար մոտիվացիային և կազմակերպական մշակույթի ազդեցությանը անձնակազմի վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են ղեկավարության ոճի, աշխատանքային պայմանների, կազմակերպության ներքին հաղորդակցության, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի և աշխատակիցների բավարարվածության փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում շեղվող վարքագծի բացահայտման և գնահատման մեթոդներին, դրա առաջացման ռիսկերի կանխատեսմանը, ինչպես նաև կազմակերպություններում արդյունավետ վերահսկողության և կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացման հնարավորություններին։ Կարևորվում են անձնակազմի կառավարման ժամանակակից մոտեցումները, աշխատակիցների մոտիվացիայի բարձրացումը, մասնագիտական էթիկայի կանոնների ամրապնդումը, կոնֆլիկտների կառուցողական կարգավորումը և առողջ աշխատանքային հարաբերությունների ձևավորումը։ Դիտարկվում են նաև կազմակերպական արդարության, ղեկավարների և աշխատակիցների փոխադարձ վստահության, ներքին կանոնակարգերի հստակության և մարդկային ռեսուրսների կառավարման քաղաքականության նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի կազմակերպությունների կառավարման առանձնահատկությունները, աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորման իրավական և կազմակերպական պայմանները, ինչպես նաև շեղվող վարքագծի կանխարգելման արդյունավետ գործիքների ներդրման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման, աշխատանքային միջավայրի բարելավման և անձնակազմի պատասխանատու ու համագործակցային վարքագծի խթանման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մարդկային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, կազմակերպական հոգեբանների, ղեկավարների, սոցիոլոգների, կառավարման ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Բուսաբուծություն աշխատությունը հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է բուսաբուծության տեսական հիմքերի և գործնական տեխնոլոգիաների համապարփակ ներկայացմանը՝ ընդգրկելով մշակաբույսերի աճեցման ամբողջական համակարգը՝ հողից մինչև բերքահավաք և պահպանություն։ Հեղինակ Ա. Ա. Մաթևոսյանը գրքում համակարգված ձևով ներկայացնում է բուսաբուծության հիմնական ուղղությունները՝ հողի պատրաստում, ցանք, մշակաբույսերի խնամք, սնուցում, ոռոգում և բերքահավաքի կազմակերպում՝ ընդգծելով յուրաքանչյուր փուլում կիրառվող ագրոտեխնիկական միջոցառումների գիտական հիմքերը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման փուլերը, ինչպես նաև արտաքին գործոնների՝ կլիմայի, հողի և ջրային ռեժիմի ազդեցությունը բերքատվության վրա։ Գրքում ընդգրկված են նաև ցանքաշրջանառության կազմակերպման սկզբունքները, պարարտացման համակարգերը, հողի մշակման տեխնոլոգիաները և վնասատուների ու հիվանդությունների դեմ պայքարի համալիր միջոցառումները՝ ապահովելու կայուն և բարձրորակ արտադրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի ընտրությանը, սերմնաբուծության հիմունքներին և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ինտենսիվ ու էկոլոգիապես անվտանգ աճեցման մեթոդներին։ Աշխատությունը ներառում է նաև ժամանակակից ագրոտեխնոլոգիաների կիրառման մոտեցումներ՝ արտադրողականության բարձրացման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման նպատակով։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, ֆերմերների և բուսաբուծության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ ամբողջական և գործնական գիտելիքներ բուսաբուծության վերաբերյալ։