Գործազրկությունը և աշխատավարձի անհավասարությունը ՀՀ-ում

Сельское хозяйство

Պատմաքաղաքական և գրադարանագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի մարտյան պլենումի՝ գյուղատնտեսության զարգացմանը վերաբերող նյութերի տարածման և հանրայնացման գործում գրադարանների ունեցած դերի լուսաբանմանը։ Քննության են առնվում խորհրդային ժամանակաշրջանի ագրարային քաղաքականության գաղափարական ուղղությունները, գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման խնդիրները և կուսակցական որոշումների ներկայացման կազմակերպական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարաններում քաղաքական ու գյուղատնտեսական գրականության ցուցադրությունների, թեմատիկ գրքային հավաքածուների, ընթերցողական քննարկումների և տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Դիտարկվում են գրադարանների մասնակցությունը բնակչության քաղաքական իրազեկման, գյուղատնտեսության ոլորտի աշխատողների տեղեկատվական սպասարկման և կուսակցական որոշումների քարոզչական տարածման գործընթացներին։ Քննարկվում են նաև գրադարանավարների աշխատանքային մեթոդները, ընթերցողների հետ տարվող գաղափարադաստիարակչական գործունեությունը և գրադարանային հաստատությունների համագործակցությունը խորհրդային հասարակական կազմակերպությունների հետ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային գրադարանների գործունեության գաղափարական առանձնահատկությունները, տեղեկատվության տարածման պետական մեխանիզմները և գյուղատնտեսական քաղաքականության ներկայացման քարոզչական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում գրադարանային աշխատանքի և կուսակցական քարոզչության փոխկապակցվածությանը՝ խորհրդային հասարակության քաղաքական ու մշակութային կյանքի համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության պատմության, խորհրդային ագրարային քաղաքականության, քաղաքական քարոզչության և ԽՍՀՄ հասարակական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ձևավորման առաջին փուլը՝ 1918-1920 թվականներին, երբ Հարավային Կովկասում տեղի էին ունենում քաղաքական վերադասավորումներ Օսմանյան կայսրության փլուզումից և Ռուսական կայսրության անկումից հետո։ Այն մանրամասն անդրադառնում է տարածաշրջանի վարչական, էթնիկ և քաղաքական իրավիճակին, ինչպես նաև նորաստեղծ պետությունների՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև առաջացած տարածքային վեճերին։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մեծ Բրիտանիայի դերակատարությանը տարածաշրջանում՝ որպես ժամանակավոր ռազմական և քաղաքական ազդեցություն ունեցող ուժ, որը փորձել է կարգավորել հակամարտությունները և պահպանել կայունություն նավթային և ռազմավարական շահերի համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև միջազգային դիվանագիտության, տեղական իշխանությունների և ռազմական ուժերի փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են այդ գործոնները ձևավորել Լեռնային Ղարաբաղի հարցի հետագա զարգացումը։ Նյութը հիմնված է պատմական փաստերի, արխիվային աղբյուրների և քաղաքական վերլուծության վրա՝ ներկայացնելով հիմնախնդրի սկզբնավորման փուլը և դրա երկարաժամկետ ազդեցությունը տարածաշրջանային հարաբերությունների վրա։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցում ֆրանսերենով բանավոր հաղորդակցման քերականական մեխանիզմների ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն մեթոդներն ու մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են սովորողների կողմից ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքների ոչ միայն տեսական յուրացմանը, այլև դրանց ճիշտ և ինքնուրույն կիրառմանը բանավոր հաղորդակցության ընթացքում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են տարրական դպրոցականների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, օտար լեզվի ընկալման և յուրացման հնարավորությունները, ինչպես նաև բանավոր խոսքի զարգացման փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քերականական նյութի հաղորդակցական ուղղվածությամբ ուսուցմանը՝ նպատակ ունենալով սովորողներին հնարավորություն տալ քերականական կանոններն օգտագործել իրական կամ ուսումնական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Քննարկվում են երկխոսությունների, դերային խաղերի, հարցուպատասխանի, նկարների և իրավիճակային առաջադրանքների, լեզվական խաղերի և այլ ինտերակտիվ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում խոսքային վարժությունների աստիճանական բարդացմանը՝ պարզ քերականական կառույցների վերարտադրումից մինչև սեփական մտքերի ավելի ազատ և ստեղծագործ արտահայտում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև քերականական սխալների կանխարգելման և շտկման մեթոդներին, ուսուցչի ուղղորդող դերին և սովորողների խոսքային ակտիվության խթանմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ քերականությունը դիտարկվում է որպես բանավոր հաղորդակցությունը սպասարկող գործիք, այլ ոչ թե միայն կանոնների և ձևերի մեխանիկական ամբողջություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարաններում ֆրանսերեն դասավանդող ուսուցիչների, օտար լեզվի ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների, մանկավարժների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը կարևորում է քերականական գիտելիքների, խոսքային հմտությունների և հաղորդակցական կարողությունների փոխկապակցված զարգացումը՝ առաջարկելով տարրական դպրոցում ֆրանսերենի բանավոր ուսուցումն առավել գործնական, տարիքին համապատասխան և հաղորդակցական դարձնելու մոտեցումներ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է կարկասային շենքերի կախովի պատերի հետազոտությանը՝ շենքերի էներգաարդյունավետության և սեյսմակայունության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել կախովի պատերի կառուցվածքային, ջերմատեխնիկական և շահագործական հատկությունները և պարզել, թե դրանց նախագծային ու կառուցվածքային լուծումներն ինչպես կարող են ազդել շենքի ընդհանուր աշխատանքի վրա։ Կարկասային շենքերում արտաքին պատերը սովորաբար չեն հանդիսանում հիմնական կրող համակարգի բաղադրիչ, սակայն դրանք կարևոր դեր են կատարում շենքի ջերմային պաշտպանության, արտաքին միջավայրից մեկուսացման, խոնավության վերահսկման և ընդհանուր շահագործական հուսալիության ապահովման գործում։ Միաժամանակ սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջաններում անհրաժեշտ է հաշվի առնել պատերի և կրող կարկասի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև երկրաշարժի ժամանակ կախովի պատերի հնարավոր տեղաշարժերը, վնասումները և կցման հանգույցների վարքը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կախովի պատերի տարբեր կառուցվածքային սխեմաները, դրանց բաղադրիչները, ամրացման և կարկասին միացման հանգույցները, օգտագործվող ջերմամեկուսիչ նյութերը և արտաքին պաշտպանիչ շերտերը։ Էներգաարդյունավետության տեսանկյունից կարևոր խնդիր է պատի ջերմափոխանցման նվազեցումը՝ միաժամանակ կանխելով ջերմային կամուրջների առաջացումը հատկապես պատերի և կարկասի միացման հատվածներում։ Կարող են ուսումնասիրվել ջերմային դիմադրությունը, ջերմության կորուստները, պատի բազմաշերտ կառուցվածքի աշխատանքը, խոնավության ազդեցությունը և տարբեր ջերմամեկուսիչ լուծումների արդյունավետությունը։ Այս ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ընտրել այնպիսի պատային համակարգեր, որոնք կարող են նվազեցնել շենքի ջեռուցման և հովացման համար անհրաժեշտ էներգիայի ծախսերը՝ պահպանելով ներքին միջավայրի հարմարավետ պայմանները։ Սեյսմակայունության տեսանկյունից հետազոտության առանցքային խնդիրներից է կախովի պատերի վարքի գնահատումը երկրաշարժային ազդեցության պայմաններում։ Թեև նման պատերը սովորաբար նախատեսված չեն հիմնական սեյսմիկ հորիզոնական բեռները կրելու համար, դրանց զանգվածը, կցման հանգույցների ամրությունը և կարկասի հետ համատեղ կամ հարաբերական տեղաշարժերը կարող են էապես ազդել շենքի անվտանգ շահագործման վրա։ Կարող են ուսումնասիրվել պատերի թեքումները, տեղաշարժերը, ճաքերի առաջացումը, միացումների խափանումները, պատերի մասնակի կամ ամբողջական անջատման վտանգը և հարակից կոնստրուկցիաների վրա դրանց ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կարկասի և կախովի պատերի միջև անհրաժեշտ շարժունակության ապահովմանը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ շենքի հարկերը կարող են ունենալ տարբեր հարաբերական տեղաշարժեր։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հաշվարկային մոդելավորում, փորձարարական փորձարկումներ և կառուցվածքային հանգույցների լաբորատոր ուսումնասիրություններ՝ տարբեր սեյսմիկ ու շահագործական ազդեցությունների պայմաններում համակարգի վարքը գնահատելու համար։ Կարող է իրականացվել նաև տարբեր պատային համակարգերի համեմատական վերլուծություն՝ ըստ զանգվածի, ջերմատեխնիկական արդյունավետության, սեյսմիկ հուսալիության, կառուցման տեխնոլոգիականության և տնտեսական արժեքի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է էներգաարդյունավետության և սեյսմակայունության պահանջների համատեղ դիտարկումը։ Միայն լավ ջերմամեկուսացում ապահովող պատային համակարգը բավարար չէ, եթե դրա ամրացման հանգույցները չեն ապահովում անհրաժեշտ հուսալիություն երկրաշարժի ժամանակ, ինչպես նաև բարձր սեյսմակայունությունը չպետք է ձեռք բերվի էներգետիկ արդյունավետության անհարկի նվազեցման հաշվին։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է նպաստել բազմակողմանի օպտիմալացված պատային լուծումների ընտրությանը, որոնցում կառուցվածքային անվտանգությունը, ջերմատեխնիկական արդյունավետությունը, երկարակեցությունը և տնտեսական նպատակահարմարությունը դիտարկվում են միասնական համակարգում։ Հատկապես կարևոր է թեման Հայաստանի պայմաններում, քանի որ երկրաշարժային վտանգի առկայությունը շինարարական նախագծերում պահանջում է ոչ կրող արտաքին տարրերի ամրացման և սեյսմիկ վարքի նկատմամբ հատուկ ուշադրություն։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել կարկասային շենքերի արտաքին պատերի նախագծման, վերակառուցման և տեխնիկական կատարելագործման ժամանակ՝ նպաստելով ինչպես էներգիայի սպառման նվազեցմանը, այնպես էլ երկրաշարժերի դեպքում շենքի և դրա արտաքին տարրերի անվտանգությանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել շինարար-ինժեներներին, ճարտարապետներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, էներգաարդյունավետ շենքերի նախագծողներին, շինարարական կազմակերպություններին, ինչպես նաև ճարտարագիտական բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է իրանցի ձեռներեցների անձնային և վարքային դրսևորումների յուրահատկությունների ուսումնասիրությանը գործունեության տարբեր ոլորտներում։ Հետազոտության կենտրոնում ձեռնարկատիրական գործունեության ընթացքում դրսևորվող անձնային հատկանիշներն են, վարքային առանձնահատկությունները, մոտիվացիոն գործոնները, որոշումների կայացման ձևերը և տարբեր սոցիալական ու մասնագիտական իրավիճակներին հարմարվելու կարողությունները։ Աշխատության մեջ ձեռնարկատիրական վարքը դիտարկվում է ոչ միայն անհատի հոգեբանական առանձնահատկությունների, այլև սոցիալ-մշակութային միջավայրի ազդեցության համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են այնպիսի անձնային բնութագրեր, ինչպիսիք են նախաձեռնողականությունը, ինքնավստահությունը, պատասխանատվությունը, ռիսկի նկատմամբ վերաբերմունքը, նպատակասլացությունը, ինքնուրույնությունը, հաղորդակցական կարողությունները, առաջնորդական հմտությունները և նորարարական մտածողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռներեցների վարքային ռազմավարություններին տարբեր գործունեության ոլորտներում՝ հաշվի առնելով աշխատանքի բնույթը, մրցակցային միջավայրը, կազմակերպական պայմանները և մասնագիտական խնդիրների առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես կարող են նույն անձնային հատկանիշները տարբեր ոլորտներում դրսևորվել տարբեր ինտենսիվությամբ և ստանալ տարբեր վարքային արտահայտություններ։ Քննարկվում են նաև ձեռնարկատիրական մոտիվացիայի, հաջողության ձգտման, անորոշության պայմաններում որոշումներ կայացնելու և դժվարությունների հաղթահարման հետ կապված հոգեբանական գործոնները։ Կարևորվում է միջանձնային հարաբերությունների և հաղորդակցության դերը, քանի որ ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետությունը հաճախ պայմանավորված է գործընկերների, աշխատակիցների, հաճախորդների և այլ սոցիալական խմբերի հետ կառուցվող հարաբերությունների որակով։ Աշխատության մեջ մշակութային համատեքստը դիտարկվում է որպես անձնային և վարքային դրսևորումների ձևավորման կարևոր պայման՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ իրանցի ձեռներեցների վարքագծի առանձնահատկությունները և դրանց կապը հասարակության արժեքային ու սոցիալական նորմերի հետ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել սոցիալական և կազմակերպական հոգեբանության, կառավարման, ձեռնարկատիրության և միջմշակութային ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև ձեռներեցների ընտրության, մասնագիտական զարգացման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման, թիմերի ձևավորման և տարբեր մշակութային միջավայրերում գործարար հաղորդակցության կազմակերպման գործընթացներում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անկանխիկ հաշվարկների համակարգի զարգացման և արդյունավետության բարձրացման ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական թվայնացման և վճարային համակարգերի արդիականացման կարևորությունը։ Վերլուծվում են անկանխիկ գործարքների տարածման հիմնական գործոնները՝ բանկային ենթակառուցվածքների զարգացումը, վճարային քարտերի և էլեկտրոնային դրամապանակների կիրառումը, ինչպես նաև ֆինանսական տեխնոլոգիաների (FinTech) ներդրումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության ֆինանսական վարքագծի փոփոխություններին, անկանխիկ վճարումների նկատմամբ վստահության մակարդակին և կարգավորող միջավայրի ազդեցությանը համակարգի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկային թափանցիկության բարձրացման և պետական վճարումների թվայնացման դերը անկանխիկ համակարգի ընդլայնման գործընթացում։ Աշխատությունը ներկայացնում է միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություն և գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված ՀՀ-ում անկանխիկ հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը և ֆինանսական համակարգի ժամանակակիցացմանը։