Գրադարանային ֆոնդի ստուգման կարգը: Մեթոդական հանձնարարականներ գրադարանային աշխատողներին

Медицина

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հիպոկինեզիայի՝ կենդանիների շարժողական ակտիվության սահմանափակման, ազդեցությանը նյութափոխանակության որոշ գործընթացների և օրգանիզմի բնական դիմադրողականության վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են շարժողական ակտիվության նվազեցման պայմաններում կենդանիների օրգանիզմում տեղի ունեցող ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունները, մասնավորապես՝ նյութափոխանակության տարբեր օղակների գործունեության հնարավոր խանգարումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե երկարատև կամ արտահայտված շարժողական սահմանափակումը ինչպես կարող է անդրադառնալ օրգանիզմի ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակի, էներգետիկ փոխանակության և ներքին հավասարակշռության պահպանման մեխանիզմների վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է բնական դիմադրողականությունը՝ որպես օրգանիզմի արտաքին անբարենպաստ գործոնների նկատմամբ պաշտպանական կարողությունների կարևոր բաղադրիչ, և դրա փոփոխությունները հիպոկինեզիայի պայմաններում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու շարժողական ակտիվության և օրգանիզմի նյութափոխանակային ու պաշտպանական համակարգերի միջև փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև գնահատելու երկարատև անշարժության հնարավոր հետևանքները կենդանիների ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Ստացված տվյալները կարող են նշանակություն ունենալ կենդանիների պահվածքի և պահման պայմանների, ֆիզիոլոգիական հետազոտությունների, անասնաբուժության և կենդանիների առողջության պահպանման հետ կապված խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգներին, կենսաբաններին, անասնաբույժներին, կենսաքիմիկոսներին, գյուղատնտեսական գիտությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Другие предметы

Գրքում ընդգրկված են տարբեր մակարդակի խնդիրներ՝ սկսած պարզ թվաբանական և տրամաբանական վարժություններից մինչև միջին բարդության ալգորիթմական առաջադրանքներ։ Թեմաները ներառում են ցիկլեր, պայմանական օպերատորներ, զանգվածներ, տողեր և պարզ որոնման ու դասավորման խնդիրներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խնդիրների լուծման քայլային մոտեցմանը՝ ինչպես վերլուծել պայմանը, կառուցել ալգորիթմ և այն իրականացնել ծրագրավորման լեզվով։ Սա օգնում է սովորողներին զարգացնել համակարգված և տրամաբանական մտածողություն։ Գիրքը կարող է օգտագործվել ինչպես ինքնուսուցման, այնպես էլ ուսումնական գործընթացում՝ որպես լրացուցիչ նյութ ծրագրավորման դասընթացների համար։

Экономика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է առևտրային բանկերի գործունեության տնտեսական կարգավորման ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Աշխատության կենտրոնում բանկային գործունեության կարգավորման անհրաժեշտության տեսական և գործնական հիմնավորումն է, տնտեսական նորմատիվների կիրառման առանձնահատկությունները, բանկային համակարգի ֆինանսական կայունության ապահովման խնդիրները և կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Թեման կարևոր է այն պատճառով, որ առևտրային բանկերը ֆինանսական համակարգի առանցքային օղակներից են․ դրանք ներգրավում են խնայողություններ, իրականացնում վարկավորում, ապահովում վճարահաշվարկային շրջանառություն և մասնակցում տնտեսության մեջ ֆինանսական ռեսուրսների վերաբաշխմանը։ Միաժամանակ բանկային գործունեությունը կապված է վարկային, իրացվելիության, շուկայական, արժութային և այլ ռիսկերի հետ, ուստի բանկերի ազատ տնտեսական գործունեությունը պետք է համակցվի արդյունավետ պետական կարգավորման և վերահսկողության համակարգի հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը բանկային կարգավորման տնտեսական անհրաժեշտության բացահայտումն է։ Բանկային ոլորտի առանձնահատկությունն այն է, որ առանձին բանկի ֆինանսական խնդիրները որոշ դեպքերում կարող են անդրադառնալ ոչ միայն տվյալ հաստատության սեփականատերերի և հաճախորդների, այլև ամբողջ ֆինանսական համակարգի կայունության վրա։ Այդ պատճառով կարգավորման հիմնական նպատակներից են բանկերի ֆինանսական կայունության պահպանումը, ավանդատուների և այլ շահառուների շահերի պաշտպանությունը, չափազանց մեծ ռիսկերի սահմանափակումը և ֆինանսական միջնորդության շարունակականության ապահովումը։ ՀՀ օրենսդրությամբ բանկային համակարգը ներառում է Կենտրոնական բանկը և Հայաստանի տարածքում գործող բանկերը, իսկ բանկերի գործունեությունը կարգավորվում է օրենքներով և Կենտրոնական բանկի նորմատիվ ակտերով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ Կենտրոնական բանկի դերին։ Կենտրոնական բանկը բանկային համակարգի կարգավորման և վերահսկողության առանցքային հաստատությունն է, որի միջոցով սահմանվում են բանկերի գործունեության նկատմամբ կիրառվող պահանջները, տնտեսական նորմատիվները և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Բանկերի նկատմամբ տնտեսական կարգավորումը միտված է այնպիսի սահմանափակումների և չափանիշների ձևավորմանը, որոնք թույլ են տալիս վերահսկել ռիսկերի մակարդակը՝ միաժամանակ չխոչընդոտելով բանկերի բնականոն ֆինանսական գործունեությանը։ ՀՀ գործող օրենսդրությունը նախատեսում է բանկային գործունեության հիմնական տնտեսական նորմատիվների սահմանման հնարավորություն՝ ֆինանսական կայունության ապահովման նպատակով։ Դրանց թվում են, մասնավորապես, բանկի կանոնադրական հիմնադրամի և ընդհանուր կապիտալի նվազագույն չափերին վերաբերող պահանջները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել կապիտալի բավարարության ուսումնասիրությունը։ Բանկի կապիտալը ծառայում է որպես ֆինանսական անվտանգության կարևոր բուֆեր՝ հնարավորություն տալով կլանել որոշակի կորուստներ և շարունակել գործունեությունը նույնիսկ անբարենպաստ պայմաններում։ Հետևաբար կարգավորող մարմնի կողմից կապիտալի նկատմամբ պահանջների սահմանումը բանկային վերահսկողության հիմնարար գործիքներից է։ Միաժամանակ չափազանց խիստ կապիտալային պահանջները կարող են սահմանափակել վարկավորման և ֆինանսական միջնորդության ընդլայնումը, ուստի կարգավորման խնդիրներից մեկը կայունության և տնտեսական արդյունավետության միջև հավասարակշռության պահպանումն է։ Մյուս կարևոր ուղղությունը իրացվելիության կարգավորումն է։ Բանկերը իրենց պարտավորությունների զգալի մասը պետք է կարողանան կատարել ժամանակին, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է ունենալ բավարար իրացվելի ակտիվներ և արդյունավետ կառավարել դրամական հոսքերը։ Իրացվելիության անբավարար մակարդակը կարող է հանգեցնել վճարունակության խնդիրների, նույնիսկ այն դեպքում, երբ բանկն ընդհանուր առմամբ ունի բավարար ակտիվներ։ Այդ պատճառով տնտեսական կարգավորումը ներառում է նաև բանկերի իրացվելիության ռիսկերի վերահսկման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել վարկային ռիսկի կառավարումը։ Քանի որ վարկավորումը առևտրային բանկերի գործունեության հիմնական ուղղություններից է, վարկային պորտֆելի որակը անմիջականորեն ազդում է բանկի ֆինանսական արդյունքների և կայունության վրա։ Վարկառուների նկատմամբ ռիսկի գնահատումը, խոշոր վարկային դիրքերի սահմանափակումը, հնարավոր կորուստների ծածկման մեխանիզմները և խնդրահարույց վարկերի վերահսկողությունը տնտեսական կարգավորման կարևոր բաղադրիչներ են։ ՀՀ բանկային համակարգի վերաբերյալ նախորդ հետազոտություններում նույնպես առանձնացվել է տնտեսական նորմատիվների գնահատման և դրանց կատարելագործման խնդիրը՝ որպես բանկային համակարգի ֆինանսատնտեսական կառավարման կարևոր ուղղություն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսական կարգավորման միջազգային փորձին և դրա կիրառելիությանը Հայաստանի պայմաններում։ Բանկային վերահսկողության միջազգային մոտեցումները ձգտում են միավորել կապիտալի, ռիսկերի կառավարման, իրացվելիության, կորպորատիվ կառավարման և վերահսկողական գործընթացների պահանջները։ Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության համար հատկապես կարևոր է հաշվի առնել արտաքին տնտեսական ցնցումների, փոխարժեքների փոփոխության, միջազգային ֆինանսական շուկաների և ներքին տնտեսության ցիկլային տատանումների ազդեցությունը բանկային համակարգի վրա։ Հետևաբար կարգավորման համակարգը պետք է կարողանա արձագանքել ինչպես առանձին բանկերի խնդիրներին, այնպես էլ համակարգային ռիսկերին։ Կարևոր հիմնախնդիր է նաև կարգավորման արդյունավետության և բանկերի մրցակցային գործունեության հարաբերակցությունը։ Բանկային կարգավորումը չպետք է վերածվի այնպիսի վարչական սահմանափակումների համակարգի, որը կխոչընդոտի նորարարությանը, մրցակցությանը և վարկային ռեսուրսների հասանելիությանը։ Մյուս կողմից՝ չափազանց թույլ վերահսկողությունը կարող է մեծացնել ֆինանսական անկայունության և չափից ավելի ռիսկային վարքագծի հավանականությունը։ Հետևաբար ուսումնասիրության առանցքային հարցերից մեկը կարգավորման այնպիսի մոդելի ձևավորումն է, որը միաժամանակ կապահովի կայունություն, մրցակցություն և ֆինանսական միջնորդության արդյունավետություն։ Թեմայի ժամանակակից նշանակությունը պայմանավորված է նաև բանկային ոլորտի տեխնոլոգիական փոփոխություններով։ Թվային բանկային ծառայությունների, հեռավար սպասարկման, նոր վճարային գործիքների և ֆինանսական տեխնոլոգիաների տարածումը փոխում է բանկերի գործունեության բնույթը և առաջացնում կարգավորման նոր խնդիրներ։ Դրանց շարքում են գործառնական և կիբեռռիսկերը, տվյալների պաշտպանությունը, թվային ծառայությունների անվտանգությունը և նոր ֆինանսական ծառայությունների նկատմամբ վերահսկողության անհրաժեշտությունը։ Այսպիսով, տնտեսական կարգավորումը պետք է մշտապես զարգանա բանկային գործունեության նոր ձևերին համապատասխան։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով դիտարկում է առևտրային բանկերի տնտեսական կարգավորումը որպես ֆինանսական կայունության, տնտեսական աճի և արդյունավետ ֆինանսական միջնորդության միջև հավասարակշռություն ապահովող համակարգ։ Այն ընդգրկում է բանկային տնտեսական նորմատիվները, կապիտալի և իրացվելիության կառավարումը, վարկային ռիսկերի սահմանափակումը, պետական վերահսկողությունը, միջազգային կարգավորման սկզբունքները և կարգավորման կատարելագործման հնարավորությունները։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, բանկային ոլորտի մասնագետներին, կարգավորող մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ֆինանսատնտեսական մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողներին։

Право

Գիրքը նվիրված է արդի ժամանակաշրջանում իրավունքի գլոբալացման երևույթի տեսական և իրավական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով գլոբալացման ազդեցությունը ազգային իրավական համակարգերի, իրավական նորմերի և պետությունների միջև իրավական փոխգործակցության վրա։ Աշխատության մեջ իրավունքի գլոբալացումը դիտարկվում է որպես միջազգային տնտեսական, քաղաքական, սոցիալական, տեխնոլոգիական և մշակութային կապերի խորացման հետևանքով ձևավորվող բազմաշերտ գործընթաց, որի արդյունքում տարբեր պետությունների իրավական համակարգերի միջև ավելանում են փոխազդեցությունն ու փոխներթափանցումը։ Հեղինակը վերլուծում է գլոբալացման հիմնական նախադրյալները, դրա զարգացման միտումները և իրավական համակարգերի վրա ունեցած ազդեցությունը՝ անդրադառնալով ազգային իրավունքի և միջազգային իրավունքի փոխհարաբերությունների փոփոխությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իրավական նորմերի մերձեցման և ներդաշնակեցման գործընթացներին, միջազգային չափանիշների տարածմանը, միջազգային կազմակերպությունների դերակատարությանը և պետությունների իրավական ինքնիշխանության պահպանման խնդրին։ Քննարկվում են նաև գլոբալացման դրական և հնարավոր բացասական հետևանքները՝ ներառյալ իրավական համագործակցության ընդլայնումը, մարդու իրավունքների պաշտպանության միասնական չափանիշների ձևավորումը, անդրսահմանային խնդիրների իրավական կարգավորման հնարավորությունների մեծացումը, ինչպես նաև ազգային իրավական առանձնահատկությունների պահպանման հետ կապված մարտահրավերները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում գլոբալ իրավական գործընթացների ազդեցությանը սահմանադրական, քաղաքացիական, տնտեսական, քրեական և այլ իրավական ոլորտների զարգացման վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի իրավական համակարգերի փոխազդեցության պայմաններում իրավական մշակույթի, իրավական արժեքների և իրավաստեղծ գործընթացների փոփոխության ուսումնասիրությունը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է գլոբալացման խորացումը վերափոխում իրավունքի ավանդական ընկալումները և ինչպիսի նոր խնդիրներ է առաջացնում ազգային ու միջազգային իրավակարգերի համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իրավունքի տեսությամբ, միջազգային և սահմանադրական իրավունքով, իրավական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրությամբ և գլոբալ իրավական գործընթացներով զբաղվող մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է ուսուցչի մասնագիտական գործունեության կատարելագործման ժամանակակից տեխնոլոգիաների, մեթոդների և կազմակերպական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է ուսուցչի մասնագիտական զարգացման գործընթացը, ներկայացնում կրթական միջավայրի փոփոխվող պահանջները և դրանց համապատասխան մանկավարժական գործունեության արդիականացման ուղիները։ Աշխատությունում քննարկվում են ժամանակակից ուսուցման տեխնոլոգիաները, տեղեկատվական և հաղորդակցական միջոցների կիրառումը, նորարարական մեթոդների ներդրման հնարավորությունները, ինչպես նաև ուսուցչի ստեղծագործական և հետազոտական կարողությունների զարգացման հիմնահարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնակրթության, մասնագիտական վերապատրաստման, մանկավարժական վարպետության բարձրացման և կրթական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման մեխանիզմներին։ Ներկայացվում են տեսական դրույթներ, գործնական առաջարկություններ և մեթոդական լուծումներ, որոնք նպաստում են ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների կատարելագործմանը, սովորողների կրթական արդյունքների բարելավմանը և ժամանակակից դպրոցի պահանջներին համապատասխան ուսուցման կազմակերպմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ուսուցիչներին, կրթության կազմակերպիչներին, մանկավարժ-հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին, մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողներին և կրթական նորարարություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

История

Հայաստանը 1912-1920 թվականներին-ը նորագույն պատմության ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի և Հայաստանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական զարգացումները 1912-ից մինչև 1920 թվականները՝ ընդգրկելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջանը, Օսմանյան կայսրության անկման գործընթացները, Հայոց ցեղասպանության հետևանքները և հայկական պետականության վերականգնման փորձերը, աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են 1915 թվականի ողբերգական իրադարձությունները և դրանց ազդեցությունը հայ ժողովրդագրական, սոցիալական և քաղաքական կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև անդրադարձ է կատարվում կամավորական շարժումներին, հայկական զինված ուժերի ձևավորմանը և Կովկասյան ճակատում տեղի ունեցած ռազմական գործողություններին, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1918 թվականին Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծմանը, նրա պետականաշինական քայլերին, արտաքին քաղաքական մարտահրավերներին, տնտեսական դժվարություններին և ներքին քաղաքական զարգացումներին, ինչպես նաև 1920 թվականի բարդ շրջափուլին, երբ տարածաշրջանային և միջազգային գործոնների ազդեցությամբ փոխվեց Հայաստանի պետական կարգավիճակը, աշխատությունը փորձում է ամբողջական պատկեր տալ այդ վճռորոշ ժամանակահատվածի մասին՝ ցույց տալով ինչպես ազգային գոյատևման պայքարը, այնպես էլ պետականության ձևավորման բարդ ընթացքը։