Գրադարանային ֆոնդի ստուգման կարգը: Մեթոդական հանձնարարականներ գրադարանային աշխատողներին

Տնտեսագիտություն

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության տարբեր ոլորտներում մրցունակության գնահատման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառման և կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մրցունակության տեսական հիմքերը, դրա չափման հիմնական ցուցանիշները և համեմատական վերլուծության մոտեցումները՝ ներառյալ ինդեքսային, վիճակագրական և էկոնոմետրիկ մոդելները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գնահատում ձեռնարկությունների, ճյուղերի և տարածաշրջանների մրցունակության մակարդակը՝ օգտագործելով բազմագործոն վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրողականության, ծախսերի արդյունավետության, արտահանման պոտենցիալի և ներդրումային գրավչության ցուցանիշների հաշվարկին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև միջազգային մրցունակության գնահատման մոտեցումները և դրանց հարմարեցումը Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին։ Հեղինակը առաջարկում է մրցունակության բարձրացման ուղիներ՝ հիմնված տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման արդյունքների վրա, ներառյալ ռեսուրսների օպտիմալ բաշխում, արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացում և ռազմավարական պլանավորում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, վերլուծաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Գեղարվեստական հայ․

«Հայոց գայլը»՝ Էդուարդ Խաչիկյանի ստեղծագործությունը, որը պատմում է հայ ժողովրդի պատմության մեջ կարևոր պատմական դրվագներից մեկի մասին՝ Հայաստանի ազատագրական պայքարի և նրա հերոսական կողմերի վերաբերյալ։ Գիրքը խորությամբ ներկայացնում է հայ ժողովրդի դիմադրությունը օտար侵անակիչներին, հատկապես գերի ու զավթիչների կողմից երկար տարիներ տիրող ծանր վիճակներին։ Խաչիկյանը վեպում օգտագործում է պատմական իրականություն ու կերպարներ՝ մոգական, բայց նաև շատ մարդկային։ «Հայոց գայլը» այն պատմությունն է, որ խրախուսում է ազգային ինքնագիտակցությունն ու այն մեծ հերոսներին, որոնք զոհաբերել են իրենց կյանքը հանուն հայրենիքի։ Ագրեսիայի դեմ պայքարը, բարոյական հաղթանակները, ինչպես նաև քաղաքական և ռազմական դաշտում տարվող մարտերը՝ ամենահամարձակ կերպով ներկայացվում են։ Վեպի գլխավոր հերոսները հաճախ ներկայացվում են որպես մոխրագույն, բայց միաժամանակ մարտական սրտով մարդիկ, որոնք իրենց ողջ կյանքը նվիրել են այդ պայքարին։ Սյուժեն այն է, որ «Հայոց գայլը» ոչ միայն արտաքին ուժերի դեմ է պայքարում, այլև ներքին խոչընդոտների՝ ազգային արժեհամակարգի և ինքնության վերականգնման մարտերի մեջ է։ Խաչիկյանի պատմությունը զուգորդում է վերլուծություն՝ թե ինչպես է հայ ժողովուրդը դիմակայել իր պատմական թշնամիներին՝ միևնույն ժամանակ ոչ միայն պաշտպանելով իր հողը, այլև բեկելով կաշկանդվածության ու մոլեգնության ճանապարհները։ Հեղինակը այս ստեղծագործությամբ ներկայացնում է մի անկեղծ ու վճռական մարտնչող հոգի, որը չի դադարում պայքարել՝ թեկուզ ամենափոքր հաղթանակներ ստանալու գնով։ «Հայոց գայլը» վեպը մի կողմից պատմական, բայց մյուս կողմից նաև հոգեբանական գիրք է՝ որը դիպուկ ներկայացնում է մարդուն, նրա մեջ նստած բոլոր խորամանկ ու ուժեղ կողմերը, որոնք նրան ստիպում են դիմակայել նույնիսկ ամենամութ պահին։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-75-536-6

Այլ առարկաներ

Այս գիրքը ուսումնական-գործնական բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է ծրագրավորման Prolog լեզվին և դրա միջոցով խնդիրների լուծման մեթոդներին։ Այն նախատեսված է ինչպես սկսնակների, այնպես էլ ծրագրավորման հիմունքներին արդեն ծանոթ ուսանողների համար։ Գրքում բացատրվում են Prolog լեզվի հիմնական սկզբունքները՝ տրամաբանական ծրագրավորման գաղափարը, փաստերի (facts) և կանոնների (rules) կիրառումը, ինչպես նաև հարցումների (queries) ձևակերպումը։ Ներկայացվում է, թե ինչպես կարելի է խնդիրները ներկայացնել տրամաբանական հարաբերությունների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խնդիրների լուծման տարբեր մեթոդներին՝ որոնման ալգորիթմներ, ռեկուրսիա, ցուցակների մշակում և պարզ արհեստական բանականության տարրեր։ Բերված են բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ամրապնդել գիտելիքները և զարգացնել տրամաբանական մտածողությունը։ Գիրքը օգտակար է ծրագրավորման հիմունքների ուսուցման համար և հատկապես կարևոր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել արհեստական բանականության և տրամաբանական ծրագրավորման հիմքերը։

Կենսաբանություն

Այս թեման վերաբերում է ցիկլոֆոսֆամիդով հարուցված ագրանուլոցիտոզի ժամանակ դիտվող նյութափոխանակային խանգարումների առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով այն բարդ պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, որոնք զարգանում են դեղի ցիտոտոքսիկ ազդեցության հետևանքով։ Ցիկլոֆոսֆամիդը որպես ալկիլացնող հակաուռուցքային և իմունոսուպրեսիվ դեղ ազդում է արագ բաժանվող բջիջների վրա՝ հատկապես ոսկրածուծի միելոիդ շարքի վրա, ինչը հանգեցնում է նեյտրոֆիլների կտրուկ նվազման և իմունային պաշտպանության խորը ընկճման։ Նյութափոխանակության խանգարումները այս վիճակում պայմանավորված են ինչպես ուղղակի բջջային տոքսիկությամբ, այնպես էլ համակարգային բորբոքային և դետոքսիկացիոն մեխանիզմների ակտիվացմամբ։ Լյարդում ցիկլոֆոսֆամիդի կենսափոխակերպման ընթացքում առաջացող ակտիվ մետաբոլիտները՝ հատկապես ֆոսֆորամիդային մանստարն ու ակրոլեինը, կարող են նպաստել օքսիդատիվ սթրեսի աճին, գլուտաթիոնային պաշարների սպառմանը և միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիային։ Սա իր հերթին խաթարում է էներգետիկ նյութափոխանակությունը՝ նվազեցնելով ATP-ի արտադրությունը և բջջային վերականգնման կարողությունը։

Գրականություն

Այս ժողովածուն մեթոդական և բիբլիոգրաֆիական նյութերի համալիր է, որը նախատեսված էր գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման համար՝ նվիրված Լենինյան կոմերիտմիության 40-ամյակին և ուղղված էր գաղափարական-դաստիարակչական աշխատանքների ակտիվացմանը երիտասարդության շրջանում։ Այն ներառում էր ուղեցույցներ գրադարանավարների համար՝ ինչպես կազմակերպել թեմատիկ ցուցադրություններ, ընթերցողական երեկոներ, քննարկումներ և գրքային ցուցահանդեսներ, որոնք նվիրված էին կոմերիտմիության պատմությանը, նրա դերակատարությանը խորհրդային հասարակության կյանքում և երիտասարդության դաստիարակության գործընթացում։ Ժողովածուում տեղ էին գտնում նաև գրականության բիբլիոգրաֆիական ցանկեր՝ ընդգրկելով ինչպես պատմական-հուշագրական նյութեր, այնպես էլ գեղարվեստական և հրապարակախոսական ստեղծագործություններ, որոնք լուսաբանում էին կոմերիտական շարժման գործունեությունը և նրա գաղափարական հիմքերը։ Նման մեթոդական ձեռնարկները նպաստում էին գրադարանների դերի ուժեղացմանը որպես գաղափարական և կրթական կենտրոնների, ապահովելով միասնական մոտեցում միջոցառումների կազմակերպման մեջ և բարձրացնելով ընթերցողական աշխատանքի արդյունավետությունը։

Այլ առարկաներ

Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի զարգացման հիմնական ուղղությունները 1986–1990 թվականներին և մինչև 2000 թվականը (այսինքն՝ 12-րդ հնգամյա պլանի և հետագա անցումային շրջանի համատեքստում) ձևավորվել են Խորհրդային Միության վերջին փուլում սկսված գիտատեխնիկական առաջընթացի, տեղեկատվականացման միտումների և գրադարանային համակարգի արդիականացման պահանջների ազդեցությամբ։ Այդ շրջանում գրադարանի գլխավոր ռազմավարական ուղղություններից մեկը համարվել է գրքային ֆոնդերի համալրումն ու համակարգված պահպանումը, մասնավորապես՝ հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականության ամբողջական հավաքագրումը, ինչպես նաև հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների պահպանությունը հատուկ պահոցներում։ Կարևոր ուղղություն էր նաև մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության զարգացումը, կատալոգների համակարգման բարելավումը և միասնական տեղեկատու-տեղեկատվական համակարգի ստեղծման փորձերը, որոնք պետք է հեշտացնեին գիտական և կրթական ոլորտների համար տեղեկատվության հասանելիությունը։ 1986–1990 թվականներին առանձնահատուկ ուշադրություն էր դարձվում գրադարանի նյութատեխնիկական բազայի արդիականացմանը, ընթերցասրահների ընդլայնմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը և օգտվողների թվի աճին համապատասխան աշխատանքների կազմակերպմանը։ Միաժամանակ սկսվում էին առաջին քայլերը գրադարանային գործընթացների ավտոմատացման ուղղությամբ՝ փորձելով ներդնել հաշվառման և կատալոգավորման նոր տեխնիկական միջոցներ, որոնք հետագայում պետք է հիմք դառնային թվային համակարգերի զարգացման համար։ Մինչև 2000 թվականը, արդեն հետխորհրդային շրջանում, գրադարանի զարգացման հիմնական ուղղությունները վերափոխվեցին՝ պայմանավորված քաղաքական և տնտեսական փոփոխություններով․ առաջնային դարձավ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը, էլեկտրոնային կատալոգների ստեղծումը, միջազգային գրադարանային ցանցերին ինտեգրումը և տեղեկատվական փոխանակման ընդլայնումը։