Großangriff auf Armenier in Bergkarabach

Культура

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է «ցեղասպանության թատրոն» հասկացությանը՝ այն դիտարկելով որպես տեսական և վերլուծական մոտեցում, որը ուսումնասիրում է զանգվածային բռնության ներկայացման, բեմականացման և ընկալման ձևերը պատմական ու մշակութային համատեքստերում։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են ցեղասպանության և զանգվածային բռնության իրադարձությունները ոչ միայն փաստագրական, այլև ներկայացման ու խորհրդանշական կառուցման ենթակա երևույթներ դառնում՝ ձևավորվելով հիշողության, վկայության, արվեստի և քաղաքական խոսքի հատման կետում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներկայացման մեխանիզմներին՝ վկաների պատմություններ, լուսանկարչական և կինեմատոգրաֆիկ նյութեր, թանգարանային ցուցադրություններ և գրական վերարտադրություններ, որոնք ձևավորում են հանրային ընկալումը բռնության վերաբերյալ։ Քննարկվում է նաև էթիկական խնդիրների շրջանակը՝ կապված տրավմայի ներկայացման, զոհի կերպարի կառուցման և պատմական հիշողության քաղաքականացման հետ։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է հոռոմչամանի (Trigonella foenum-graecum L.) տարբեր քաղվածքների քիմիական կազմի և կենսաբանական ակտիվությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել դրանց կենսաակտիվ միացությունների բաղադրությունը և կիրառական նշանակությունը։ Վերլուծվում են բույսում պարունակվող ֆլավոնոիդների, սապոնինների, ալկալոիդների, ֆենոլային միացությունների, ամինաթթուների և այլ կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի որակական ու քանակական բնութագրերը՝ կիրառելով ժամանակակից անալիտիկ մեթոդներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր քաղվածքների հակաօքսիդանտային, հակամանրէային, հակաբորբոքային և այլ կենսաբանական ակտիվությունների գնահատմանը, ինչպես նաև քաղվածքի ստացման եղանակի ազդեցությանը դրանց հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է հոռոմչամանի հնարավոր կիրառությունները դեղագործության, սննդարդյունաբերության, ֆունկցիոնալ սննդամթերքի և բնական կենսաակտիվ հավելումների արտադրության ոլորտներում։ Աշխատությունը ներկայացնում է գիտականորեն հիմնավորված արդյունքներ, որոնք կարող են նպաստել այս արժեքավոր բույսի կենսաքիմիական ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը և նոր կիրառական ուղղությունների զարգացմանը։

Философия

Հրատարակությունը ներկայացնում է երիտասարդության շրջանում աթեիստական գիտելիքների տարածմանն ու աշխարհայացքային կրթությանը նպաստելու նպատակով կազմված գրականության հանձնարարական ցանկ։ Այն նախատեսված է որպես կողմնորոշիչ մատենագիտական նյութ, որի միջոցով ընթերցողը կարող է ծանոթանալ կրոնի, աթեիզմի, փիլիսոփայության, գիտական աշխարհայացքի և հասարակության հոգևոր-մշակութային զարգացման վերաբերյալ տարբեր աշխատությունների։ Ցանկում ընդգրկված գրականությունը կարող է ներառել կրոնի ծագման և զարգացման, կրոնական հավատալիքների պատմության, կրոնի և գիտության փոխհարաբերությունների, աշխարհայացքի ձևավորման, փիլիսոփայական մտածողության և հասարակական կյանքի վրա կրոնական գաղափարների ազդեցության վերաբերյալ նյութեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երիտասարդների համար հասանելի և ճանաչողական նշանակություն ունեցող գրականությանը, որը կարող է օգտագործվել ինքնուրույն ընթերցանության, քննարկումների, դասախոսությունների, գրական-մատենագիտական միջոցառումների և կրթական աշխատանքների ընթացքում։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն ոչ թե առանձին գիտական ուսումնասիրություն է, այլ թեմատիկ կողմնորոշիչ՝ ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության ընտրության և որոնման հարցում օգնելու համար։ Նման ցանկերը հատկապես բնորոշ են խորհրդային շրջանի մշակութակրթական հրատարակություններին, երբ երիտասարդության աշխարհայացքային դաստիարակությունը և գիտական-աթեիստական կրթությունը դիտարկվում էին որպես հասարակական-կրթական աշխատանքի կարևոր ուղղություններ։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել նաև որպես իր ժամանակաշրջանի գաղափարական, կրթական և գրադարանային քաղաքականության ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ առաջարկվող գրականության ընտրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակի գերակա աշխարհայացքային մոտեցումների մասին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, փիլիսոփայության և կրոնագիտության ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև խորհրդային շրջանի կրթական և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Экономика

Այս աշխատությունը տնտեսագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ դոլարացման երևույթի ձևավորման, տարածման և դրա ազդեցությունների վերլուծությանը։ Աշխատության հիմնական ուշադրության կենտրոնում ազգային արժույթից՝ դրամից, դեպի արտարժույթ, մասնավորապես ԱՄՆ դոլար, ֆինանսական հարաբերությունների և խնայողությունների տեղաշարժի պատճառներն ու դրա հետևանքներն են։ Ուսումնասիրությունը վերաբերում է այնպիսի կարևոր խնդիրների, ինչպիսիք են բնակչության և տնտեսավարող սուբյեկտների կողմից արտարժույթի նկատմամբ նախապատվության ձևավորումը, դրամի նկատմամբ վստահության մակարդակը, գնաճային սպասումները, ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունները, արտաքին տնտեսական կապերը և մակրոտնտեսական միջավայրի ազդեցությունը դոլարացման գործընթացի վրա։ Աշխատանքի թեման հատկապես կարևոր է Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության համար, որտեղ արտաքին առևտուրը, դրամական փոխանցումները, միջազգային ֆինանսական հոսքերը և արտարժութային գործառնությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ներքին ֆինանսական համակարգի վրա։ Դոլարացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտարժույթի օգտագործման փաստ, այլև որպես ավելի լայն տնտեսական երևույթ, որն առնչվում է խնայողությունների, վարկավորման, գնագոյացման և ֆինանսական միջնորդության գործընթացներին։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում դոլարացման պատճառների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության փոփոխությունները, նախկինում արձանագրված բարձր գնաճային երևույթները, փոխարժեքի տատանումների նկատմամբ սպասումները, արտարժույթով եկամուտների և դրամական փոխանցումների առկայությունը, միջազգային տնտեսական կապերի ընդլայնումը, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգում արտարժութային գործառնությունների հասանելիությունը։ Այս գործոնների համադրությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ տնտեսական գործակալները իրենց խնայողությունների կամ ֆինանսական պարտավորությունների մի մասը պահեն արտարժույթով՝ այն ընկալելով որպես արժեքի պահպանման կամ հնարավոր արժեզրկումից պաշտպանության միջոց։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նաև դոլարացման հետևանքների ուսումնասիրությունը։ Բարձր դոլարացումը կարող է սահմանափակել ազգային արժույթի դերը տնտեսության մեջ և բարդացնել դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը, քանի որ Կենտրոնական բանկի կողմից կիրառվող գործիքների ազդեցությունը տնտեսության վրա կարող է ավելի թույլ կամ բարդ կանխատեսելի դառնալ։ Այն կարող է նաև մեծացնել ֆինանսական համակարգի որոշակի ռիսկերը, հատկապես այն դեպքերում, երբ տնտեսավարող սուբյեկտների եկամուտներն ու պարտավորությունները տարբեր արժույթներով են ձևավորվում։ Փոխարժեքի զգալի փոփոխության դեպքում արտարժույթով պարտավորություններ ունեցող, բայց դրամով եկամուտ ստացող վարկառուների ֆինանսական բեռը կարող է աճել։ Միաժամանակ դոլարացման բարձր մակարդակը կարող է ազդել բանկային համակարգի վարկային և ավանդային կառուցվածքի, ֆինանսական կայունության և տնտեսության մեջ դրամավարկային ազդակների փոխանցման արդյունավետության վրա։ Հեղինակի ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև դոլարացման հաղթահարման կամ նվազեցման հնարավոր ուղիների հարցը։ Այստեղ առանցքային նշանակություն ունի ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության ամրապնդումը, որը, իր հերթին, պայմանավորված է մակրոտնտեսական կայունությամբ, կանխատեսելի դրամավարկային քաղաքականությամբ, գնաճի վերահսկմամբ և ֆինանսական համակարգի նկատմամբ վստահության բարձրացմամբ։ Դոլարացման նվազեցումը չի կարող սահմանափակվել միայն վարչական սահմանափակումներով․ անհրաժեշտ է ստեղծել այնպիսի տնտեսական միջավայր, որտեղ ազգային արժույթով խնայողությունը, վարկավորումը և ներդրումը տնտեսավարող սուբյեկտների համար լինեն առավել գրավիչ և կանխատեսելի։ Այդ նպատակով կարևոր են նաև ֆինանսական շուկաների զարգացումը, դրամով երկարաժամկետ ֆինանսական գործիքների ընդլայնումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը և բնակչության ֆինանսական գրագիտության բարձրացումը։ Աշխատության արժեքն այն է, որ խնդիրը դիտարկվում է պատճառահետևանքային կապերի համատեքստում՝ փորձելով ոչ միայն արձանագրել դոլարացման առկայությունը, այլև բացահայտել դրա ձևավորման նախադրյալները և առաջարկել համապատասխան քաղաքականության ուղղություններ։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական համակարգի մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի մակրոտնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատությունը Վարդան Գալստյանի հեղինակած տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման աշխատանք է՝ «Ը.00.03» մասնագիտությամբ, հրատարակված Երևանում 2005 թվականին Կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտի և ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության շրջանակում․ այն ունի 30 էջ և ներառում է մատենագիտական ցանկ ու տողատակի ծանոթագրություններ։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսության սուբսիդավորման քաղաքականության, պետական աջակցության գործող մեխանիզմների և դրանց կատարելագործման ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ բարձր լեռնային գյուղական համայնքների առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Վերլուծվում է պետական աջակցության դերը գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման, գյուղացիական տնտեսությունների ֆինանսական կայունության ապահովման, արտադրական ծախսերի նվազեցման և գյուղատնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր լեռնային բնակավայրերում գյուղատնտեսական գործունեությունը սահմանափակող բնական, կլիմայական, տնտեսական և ենթակառուցվածքային գործոններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը արտադրության ծավալների, ինքնարժեքի, եկամտաբերության և գյուղական բնակչության սոցիալ-տնտեսական վիճակի վրա։ Քննարկվում են սուբսիդավորման տարբեր ձևերի, արտոնյալ ֆինանսավորման, գյուղատնտեսական ռեսուրսների ձեռքբերմանն ուղղված աջակցության և այլ պետական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական միջոցների նպատակային բաշխման, աջակցության հասանելիության, շահառուների ընտրության և իրականացվող ծրագրերի արդյունքների վերահսկման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական արտադրողների կարիքներին պետական քաղաքականության առավել արդյունավետ համապատասխանեցման, աջակցության մեխանիզմների կատարելագործման և տարածքային առանձնահատկությունների հաշվառման հնարավորությունները։ Կարևորվում է բարձր լեռնային համայնքների համար տարբերակված մոտեցումների կիրառումը՝ գյուղատնտեսական արտադրության շարունակականությունը, զբաղվածությունը և գյուղական տարածքների սոցիալ-տնտեսական զարգացումը խթանելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ագրարային քաղաքականության և պետական աջակցության ծրագրերի կատարելագործման, դրանց արդյունավետության բարձրացման և գյուղատնտեսական տնտեսությունների զարգացման համար առավել նպաստավոր պայմանների ձևավորման նպատակով։

Культура

Արուճի վաղմիջնադարյան ճարտարապետական համալիրը Հայաստանի VII դարի կարևորագույն հուշարձաններից է, որը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղի տարածքում և արտահայտում է Արշակունիների թագավորության անկումից հետո ձևավորված իշխանական և եկեղեցական շինարարական մշակույթի բարձր մակարդակը, երբ հայ ճարտարապետությունը զարգանում էր որպես ինքնուրույն ազգային դպրոց՝ համադրելով բազիլիկ և կենտրոնագմբեթ լուծումները։ Համալիրի գլխավոր կառույցը Արուճի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին է, որը կառուցվել է իշխան Գրիգոր Մամիկոնյանի պատվերով VII դարի կեսերին և առանձնանում է իր խոշոր չափերով, ընդարձակ ներքին տարածությամբ և ճարտարապետական համաչափ լուծումներով, որտեղ մեկ նավանի խաչաձև-գմբեթավոր հորինվածքը ստեղծում է մոնումենտալ և միաժամանակ ներդաշնակ տարածական ազդեցություն։ Եկեղեցու կառուցվածքում օգտագործված են բարձրորակ մշակված տուֆե քարեր, իսկ ներքին հարդարանքը, թեև ժամանակի ընթացքում մեծ մասամբ վնասվել է, վկայում է երբեմնի հարուստ որմնանկարային ձևավորման մասին, որը ընդգծում էր կրոնական թեմաների պատկերագրական ամբողջականությունը։ Համալիրի կազմում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև իշխանական պալատի ավերակները, որոնք փաստում են Արուճի՝ որպես ժամանակավոր վարչական կենտրոնի դերը Մամիկոնյանների իշխանության շրջանում, ինչպես նաև վկայում են աշխարհիկ և եկեղեցական ճարտարապետության համատեղ զարգացումը նույն տարածքում։ Արուճի համալիրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև հայ ճարտարապետության պատմության մեջ, քանի որ այն համարվում է անցումային օրինակ՝ վաղ քրիստոնեական բազիլիկներից դեպի զարգացած գմբեթավոր եկեղեցիներ, և իր հորինվածքային լուծումներով ազդեցություն է ունեցել հետագա դարերի հայկական եկեղեցաշինության վրա՝ ձևավորելով տարածական կազմակերպման, ծավալային հստակության և գեղարվեստական հավասարակշռության սկզբունքներ, որոնք դարձել են ազգային ճարտարապետական դպրոցի բնորոշ հատկանիշներից մեկը։