Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի վնասատուները և նրանց դեմ կիրառվող պայքարի միջոցառումները

История

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության գոյության վերջին ժամանակաշրջանի ռազմական հակամարտությունների և դրանց քաղաքական ու հասարակական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են կայսրության ռազմական համակարգի վիճակը, բանակի կազմակերպման և արդիականացման գործընթացները, ինչպես նաև արտաքին ու ներքին ճգնաժամերի ազդեցությունը ռազմական կարողությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կայսրության վերջին տասնամյակներում տեղի ունեցած պատերազմների պատճառներին, ռազմական գործողությունների ընթացքին, ռազմավարական որոշումներին և տարածքային փոփոխություններին։ Քննարկվում են նաև եվրոպական տերությունների և հարևան պետությունների հետ հարաբերությունները, միջազգային մրցակցությունը և դիվանագիտական զարգացումները, որոնք անմիջականորեն կապված էին ռազմական հակամարտությունների հետ։ Վերլուծվում է պատերազմների ազդեցությունը կայսրության բնակչության, տնտեսության, պետական կառավարման և հասարակական կյանքի վրա, ինչպես նաև տարբեր ժողովուրդների և համայնքների դրությունը ռազմական ու քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ռազմական պատմությունը դիտարկել ավելի լայն աշխարհաքաղաքական համատեքստում և հասկանալ այն գործընթացները, որոնք ուղեկցել են կայսրության աստիճանական թուլացմանն ու վերջնական վերափոխմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ռազմական պատմության մասնագետների, արևելագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների, ուսանողների և ուշ օսմանյան ժամանակաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Լեզվաբանական, լեզվաոճաբանական և գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսիական արձակում հուզականության ներակա արտահայտության հաղորդակցային-գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հուզականության լեզվական արտահայտման տեսական հիմունքները, բացահայտ և ներակա հուզականության տարբերակման սկզբունքները, ինչպես նաև գեղարվեստական տեքստում զգացմունքային իմաստների ձևավորման ու ընկալման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն լեզվական և խոսքային միջոցներին, որոնց միջոցով հուզական վերաբերմունքը փոխանցվում է առանց զգացմունքների անմիջական անվանման։ Վերլուծվում են բառային ընտրության, շարահյուսական կառուցվածքների, ենթատեքստի, խոսքային ակնարկների, լռության և իմաստային հակադրությունների դերը կերպարների հոգեվիճակների ու միջանձնային հարաբերությունների ներկայացման գործում։ Քննարկվում են ներակա հուզականության հաղորդակցական նպատակները, խոսողի մտադրության և հասցեատիրոջ ընկալման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև համատեքստի ազդեցությունը հուզական իմաստների մեկնաբանության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ժամանակակից ֆրանսիացի արձակագիրների ստեղծագործություններից ընտրված օրինակներ՝ կիրառելով խոսույթի վերլուծության, գործաբանության, իմաստաբանության և գործառական ոճագիտության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակային խոսքի, կերպարների երկխոսությունների, ներքին մենախոսությունների և պատմողական տարբեր ձևերի միջոցով հուզականության անուղղակի արտահայտման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է ներակա հուզականության դերը գեղարվեստական տեքստի արտահայտչականության, հոգեբանական խորության, հաղորդակցական ազդեցության և ընթերցողական մեկնաբանության ձևավորման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆրանսերենի լեզվաբանության, տեքստի լեզվաոճաբանության, հաղորդակցական լեզվաբանության, գործաբանության և ժամանակակից ֆրանսիական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Այս աշխատանքը նվիրված է Աբադեի բարբառի լեզվաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրա ձևաբանական, հնչյունաբանական և բառապաշարային համակարգը ընդհանուր հայերենի բարբառային բազմազանության համատեքստում։ Նյութում վերլուծվում են բարբառի ծագման և ձևավորման հնարավոր պատմական պայմանները, այլ բարբառների և գրական հայերենի հետ ունեցած կապերը, ինչպես նաև արտաքին լեզվական ազդեցությունները, որոնք ձևավորել են նրա յուրահատուկ լեզվական շերտերը։ Աշխատությունը ներկայացնում է հնչյունական փոփոխությունների հիմնական օրինաչափությունները, բառերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և քերականական ձևերի կիրառության յուրահատկությունները՝ ընդգծելով բարբառի պահպանողական և նորարարական տարրերի համադրությունը։ Քննարկվում է նաև բարբառի սոցիոլինգվիստիկ նշանակությունը՝ նրա գործածությունը առօրյա հաղորդակցության մեջ, համայնքային ինքնության պահպանման գործում և լեզվական ժառանգության ուսումնասիրության համար ունեցած արժեքը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր ներդրում է հայ բարբառագիտության մեջ՝ ապահովելով տվյալ բարբառի համակարգված նկարագրություն և դրա տեղադրումը հայ լեզվական քարտեզում։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է բակտերիալ թաղանթներում անաէրոբ օքսիդավերականգնման գործընթացներում մասնակցող ֆերմենտների ուսումնասիրությանը և դրանց դերին պրոտոնային ցիկլերի ձևավորման ու պահպանման գործում։ Հետազոտության կենտրոնում այն կենսաքիմիական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով բակտերիաները թթվածնի բացակայության պայմաններում ստանում և օգտագործում են էներգիա՝ տարբեր էլեկտրոնային դոնորների և ընդունիչների միջև էլեկտրոնների փոխանցման ռեակցիաների միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թաղանթային ֆերմենտային համալիրներին, որոնք ապահովում են էլեկտրոնների տեղափոխումը, պրոտոնների կամ այլ իոնների տեղափոխությունը թաղանթի միջով և դրանով իսկ նպաստում էլեկտրաքիմիական գրադիենտի առաջացմանը։ Ստեղծվող պրոտոնային գրադիենտը կարևոր նշանակություն ունի բջջի էներգետիկ փոխանակության համար, քանի որ այն կարող է օգտագործվել ադենոզինեռֆոսֆատի սինթեզի և այլ էներգետիկ գործընթացների իրականացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր անաէրոբ շնչառական համակարգերի ֆերմենտների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների, դրանց ակտիվության, էլեկտրոնների փոխանցման ուղիների և թաղանթային բաղադրիչների հետ փոխազդեցության ուսումնասիրություն։ Կարևորվում է նաև այն մեխանիզմների բացահայտումը, որոնց միջոցով բակտերիաները հարմարվում են թթվածնազուրկ միջավայրին և արդյունավետորեն օգտագործում շրջակա միջավայրում առկա քիմիական միացությունների էներգետիկ ներուժը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բակտերիալ էներգետիկ փոխանակության, թաղանթային շնչառական համակարգերի և անաէրոբ կենսագործունեության հիմնարար մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Այս թեման կարևոր է ինչպես մոլեկուլային և բջջային կենսաբանության, այնպես էլ կենսաէներգետիկայի և մանրէների էկոլոգիայի տեսանկյունից, քանի որ անաէրոբ օքսիդավերականգնման գործընթացները նշանակալի դեր ունեն տարբեր էկոհամակարգերում նյութերի կենսաերկրաքիմիական շրջանառության մեջ։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է XX դարի սկզբին կնքված միջազգային պայմանագրերի իրավական վավերականության և դրանցում Հայաստանի տարածքային շահերին վերաբերող դրույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն միջազգային-իրավական փաստաթղթերն են, որոնք ձևավորվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Օսմանյան կայսրության փլուզման և հետպատերազմյան միջազգային հարաբերությունների վերակազմավորման շրջանում և որոնցով փորձ էր արվում կարգավորել տարածաշրջանի պետությունների տարածքային և քաղաքական կարգավիճակը։ Աշխատությունը կարևորում է պայմանագրերի իրավական ուժի հարցը՝ ուսումնասիրելով դրանց կնքման պայմանները, կողմերի իրավական կարգավիճակը, վավերացման գործընթացները և միջազգային իրավունքի այն սկզբունքները, որոնց շրջանակում պետք է գնահատվի պայմանագրերի գործողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարբերությանը, որը կարող է գոյություն ունենալ պայմանագրի ստորագրման և դրա միջազգային-իրավական ուժի մեջ մտնելու միջև։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են վավերացումը, ուժի մեջ մտնելը, միջազգային ճանաչումը և պայմանագրային պարտավորությունների կատարման հարցերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Սևրի պայմանագրի ուսումնասիրությունը, քանի որ այն նախատեսում էր Հայաստանի Հանրապետության հետ կապված տարածքային և քաղաքական նշանակալի դրույթներ և նախատեսում էր նաև ԱՄՆ նախագահի արբիտրաժային դերակատարությունը որոշ սահմանային հարցերում։ Սակայն պայմանագրի հետագա իրավական ճակատագիրը կապված էր այն հանգամանքի հետ, որ այն ամբողջությամբ չմտավ գործող միջազգային պայմանագրային համակարգի մեջ։ Այդ պատճառով հետազոտությունը դիտարկում է ոչ միայն պայմանագրերում ամրագրված տարածքային դրույթների բովանդակությունը, այլև դրանց իրավական իրագործելիության հարցը։ Աշխատության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն նաև Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը, որոնք ձևավորվեցին տարածաշրջանի ռազմական և քաղաքական ուժերի փոփոխությունից հետո և էական ազդեցություն ունեցան Հայաստանի ու հարևան պետությունների միջև սահմանային հարաբերությունների հետագա ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ հարաբերակցություն կա տարբեր ժամանակներում կնքված պայմանագրերի միջև, և ինչպես պետք է գնահատել դրանց իրավական ուժը՝ հաշվի առնելով միջազգային իրավունքի ժամանակակից սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի իրավահաջորդության, պայմանագրերի շարունակականության, տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման և սահմանների միջազգային ճանաչման սկզբունքները։ Այս համատեքստում աշխատանքը փորձում է տարբերակել պատմական-քաղաքական նշանակությունը և գործող միջազգային իրավունքի տեսանկյունից պայմանագրերի անմիջական իրավական հետևանքները։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է պայմանագրերի կատարման հնարավորությունը և այն քաղաքական ու իրավական հանգամանքները, որոնք կարող էին խոչընդոտել դրանց իրականացմանը։ Կարևոր է նաև պատմական ժամանակաշրջանի միջազգային համակարգի առանձնահատկությունը․ XX դարի սկզբի պայմանագրերը պետք է դիտարկվեն այն ժամանակ գործող միջազգային իրավական նորմերի և պետությունների փոխհարաբերությունների համատեքստում, այլ ոչ միայն ժամանակակից իրավական չափանիշներով։ Աշխատության գիտական նշանակությունն այն է, որ Հայաստանի տարածքային հարցերը դիտարկվում են միջազգային իրավունքի տեսանկյունից՝ փորձելով առանձնացնել իրավական փաստը քաղաքական մեկնաբանությունից։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի համակարգված ուսումնասիրել Հայաստանի հետ կապված միջազգային պայմանագրերի ծագումը, իրավական բնույթը, վավերացման գործընթացը, գործողության պայմանները և հետագա պատմական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքով, պայմանագրային իրավունքով, Հայաստանի դիվանագիտական պատմությամբ և տարածաշրջանի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող իրավաբանների, պատմաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու ողնաշարի շարժունակության տարիքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման մեթոդիկային։ Գրքում ներկայացվում են ողնաշարի անատոմիական և կենսամեխանիկական հիմքերը, շարժունակության վրա ազդող գործոնները և տարիքային փոփոխությունների դինամիկան։ Հեղինակը վերլուծում է մանկական, դեռահասային, չափահաս և տարեց տարիքում ողնաշարի շարժունակության ցուցանիշների տարբերությունները՝ ընդգծելով մկանային-կապանային համակարգի դերը կեցվածքի և շարժողական ֆունկցիաների պահպանման գործում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ողնաշարի շարժունակության զարգացման և պահպանման մեթոդները՝ ներառյալ բուժական ֆիզկուլտուրայի վարժությունները, ձգման համակարգերը, շարժողական ռեժիմների կազմակերպումը և կանխարգելիչ միջոցառումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճիշտ կեցվածքի ձևավորմանը, հիպոդինամիայի բացասական ազդեցության նվազեցմանը և ողնաշարի հիվանդությունների կանխարգելմանը։ Գիրքը նախատեսված է բժիշկների, վերականգնողական թերապևտների, ֆիզկուլտուրայի մասնագետների, մարզիչների, ուսանողների և առողջ ապրելակերպով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական մոտեցումներ ողնաշարի շարժունակության բարելավման համար։