Հարութ Կոստանդյանի ստեղծագործությունը

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարահաշվարկային համակարգում վճարային քարտերի կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես անկանխիկ վճարումների և ժամանակակից բանկային ծառայությունների զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են վճարային քարտերի տնտեսական նշանակությունը, դրանց կիրառման մեխանիզմները, քարտային գործառնությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները և ՀՀ ֆինանսական համակարգում դրանց տարածման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարտերի միջոցով իրականացվող անկանխիկ վճարումների զարգացմանը, դրանց հասանելիությանը և օգտագործման ինտենսիվությանը, ինչպես նաև բնակչության և տնտեսվարող սուբյեկտների կողմից քարտային գործիքների ընդունման վրա ազդող գործոններին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ քարտային ենթակառուցվածքի զարգացմանը, բանկոմատների և վճարային տերմինալների հասանելիությանը, էլեկտրոնային առևտրում քարտային վճարումների կիրառմանը և վճարահաշվարկային ծառայությունների տեխնոլոգիական կատարելագործմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև վճարային քարտերի կիրառման հետ կապված ռիսկերին՝ գործարքների անվտանգությանը, խարդախության կանխարգելմանը, տվյալների պաշտպանությանը և օգտագործողների ֆինանսական գրագիտությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կանխիկ և անկանխիկ վճարումների հարաբերակցության փոփոխությունը և այն տնտեսական ու սոցիալական գործոնների բացահայտումը, որոնք կարող են խթանել կամ սահմանափակել քարտային վճարումների տարածումը։ Աշխատությունը կարող է քննարկել նաև քարտային համակարգերի զարգացման կազմակերպչական և կարգավորող խնդիրները, բանկերի միջև փոխգործակցությունը, վճարային ծառայությունների մրցակցային միջավայրը և նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը քարտային գործառնությունների վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել վճարային քարտերի կիրառման արդյունավետության բարձրացման, անկանխիկ վճարումների խթանման, ենթակառուցվածքների զարգացման և վճարային համակարգի անվտանգության ամրապնդման ուղղությամբ առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, վճարային համակարգերի կառավարիչների, ֆինանսական տեխնոլոգիաների մասնագետների, պետական կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցականների էկոլոգիական գիտելիքների, արժեքային վերաբերմունքի և բնապահպանական պատասխանատվության ձևավորման բովանդակային ու մանկավարժական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում էկոլոգիական կրթությունն ու դաստիարակությունն են՝ որպես փոխկապակցված գործընթացներ, որոնց միջոցով սովորողները ոչ միայն յուրացնում են բնության, էկոհամակարգերի, բնական ռեսուրսների և շրջակա միջավայրի խնդիրների վերաբերյալ գիտելիքներ, այլև ձևավորում են պատասխանատու վարքագիծ և բնության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք։ Քննվում է ավագ դպրոցական տարիքի առանձնահատկությունների նշանակությունը, քանի որ այս փուլում զարգանում են սովորողների ինքնուրույն մտածողությունը, պատճառահետևանքային կապերի վերլուծության կարողությունը և հասարակական խնդիրների վերաբերյալ սեփական դիրքորոշում ձևավորելու հմտությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսումնական բովանդակության ընտրությանը՝ բնապահպանական թեմաները բնական գիտությունների, աշխարհագրության, հասարակագիտական և այլ առարկաների հետ կապելու հնարավորություններին։ Կարևորվում է միջառարկայական մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս շրջակա միջավայրի խնդիրները դիտարկել ոչ միայն կենսաբանական կամ աշխարհագրական, այլև սոցիալական, տնտեսական և մշակութային տեսանկյուններից։ Մանկավարժական պայմանների շրջանակում դիտարկվում են ուսուցման ակտիվ և հետազոտական ձևերը, նախագծային աշխատանքը, դիտարկումները, քննարկումները, բնապահպանական իրավիճակների վերլուծությունը և սովորողների ինքնուրույն գործունեության կազմակերպումը։ Կարևոր դեր է հատկացվում տեսական գիտելիքների և գործնական փորձառության կապին, քանի որ շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքը առավել արդյունավետ է ձևավորվում, երբ սովորողները հնարավորություն են ստանում ուսումնասիրելու իրենց անմիջական միջավայրի խնդիրները և մասնակցելու կրթական բնույթի բնապահպանական նախաձեռնությունների։ Ուսուցչի դերը դիտարկվում է որպես գիտելիքի փոխանցումից ավելի լայն՝ ներառելով սովորողների հետաքրքրության խթանումը, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորումը և համագործակցային ուսումնական միջավայրի ստեղծումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դպրոցի, ընտանիքի և համայնքի համագործակցության նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է մանկավարժության, բնապահպանական կրթության և տարիքային հոգեբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն բովանդակային և կազմակերպական պայմանները, որոնք նպաստում են ավագ դպրոցականների էկոլոգիական գիտակցության, պատասխանատվության և բնապահպանական մշակույթի զարգացմանը։

История

Այս աշխատանքը նվիրված է Երվանդյան-Արտաշեսյան ժամանակաշրջանում Երևանի հյուսիս-արևելյան հատվածի պատմաաշխարհագրական և հնագիտական ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են տարածաշրջանի բնակեցման առանձնահատկությունները, բնակավայրերի հնարավոր տեղակայումը, տնտեսական գործունեության ձևերը և ռազմավարական նշանակությունը Արտաշեսյան թագավորության ընդհանուր տարածքային համակարգում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև տարածաշրջանի կապերը հարակից վարչական միավորների և առևտրային ուղիների հետ՝ ընդգծելով դրա դերը որպես հաղորդակցական և տնտեսական միջանցք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական գտածոների և տեղագրական տվյալների մեկնաբանությանը, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել բնակչության սոցիալական կառուցվածքի և նյութական մշակույթի որոշ առանձնահատկություններ։ Նյութը կարևոր է հնագետների, պատմաբանների և հին Հայաստանի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ նպաստելով Արտաշեսյան ժամանակաշրջանի տարածքային պատկերների ավելի ամբողջական վերակառուցմանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հարություն Պեզճյանի կյանքին և գործունեությանը՝ ներկայացնելով հայ ազգային բարեգործության պատմության մեջ նրա ունեցած նշանակալի դերը։ Հարություն Պեզճյանը՝ հայտնի որպես Պեզճյան ամիրա, Օսմանյան կայսրության հայ համայնքի նշանավոր հասարակական գործիչներից և բարերարներից էր, որի գործունեությունը կարևոր ազդեցություն է ունեցել հայ համայնքային, կրթական և հոգևոր կյանքի զարգացման վրա։ Նրա կենսագրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու անհատական նախաձեռնության, նյութական միջոցների նպատակային օգտագործման և հանրային ծառայության այն ավանդույթներին, որոնք նպաստել են ազգային հաստատությունների ամրապնդմանը։ Պեզճյանի բարեգործական գործունեությունը կապված է կրթական ու կրոնական հաստատությունների աջակցության, համայնքային կարիքների բավարարման և հայ երիտասարդության կրթության խրախուսման հետ։ Նրա անվան հետ առնչվող կարևոր նախաձեռնություններից է Պեզճյան վարժարանի հիմնադրումը, որը դարձավ հայ կրթական կյանքի նշանակալի օջախներից մեկը։ Կենսագրական շարադրանքը կարևոր է ոչ միայն անհատի կյանքի ու ձեռքբերումների ճանաչման, այլև XIX դարի հայ համայնքի հասարակական կառուցվածքի, բարեգործական ավանդույթների և ազգային հաստատությունների զարգացման պայմանների ուսումնասիրության համար։ Նման աշխատությունները ներկայացնում են բարերարի կերպարը որպես հանրային պատասխանատվության, առատաձեռնության և ազգային գործին նվիրվածության օրինակ՝ ընդգծելով կրթության, հոգևոր արժեքների և համայնքի բարօրության կարևորությունը։ Գիրքը նշանակալի է հայ կենսագրական գրականության և ազգային բարեգործության պատմության տեսանկյունից՝ պահպանելով հիշողությունը հայ հասարակական կյանքում կարևոր դեր ունեցած գործչի մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի անցյալով, կրթական հաստատությունների պատմությամբ, բարեգործության ավանդույթներով և հայ հասարակական գործիչների կենսագրություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Экология

Լոռու մարզի էկոլոգիական վիճակը ձևավորվում է նրա աշխարհագրական դիրքի, արդյունաբերական զարգացման, անտառային ռեսուրսների և բնական պայմանների համադրությամբ։ Մարզը համարվում է Հայաստանի առավել անտառաշատ շրջաններից մեկը, որտեղ պահպանվել են հարուստ կենսաբազմազանություն ունեցող անտառներ, գետային համակարգեր և լեռնային էկոհամակարգեր։ Այս բնական հարստությունները մեծ դեր ունեն օդի մաքրման, կլիմայի կարգավորման և հողի պահպանության գործում։ Սակայն Լոռու մարզում կան նաև էկոլոգիական խնդիրներ, որոնք հիմնականում կապված են արդյունաբերական գործունեության հետ, հատկապես Ալավերդիի և հարակից տարածքների պղնձաձուլական և հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների ազդեցությամբ։ Այս գործունեությունը տարիներ շարունակ առաջացրել է օդի, հողի և ջրի աղտոտում ծանր մետաղներով և այլ վնասակար նյութերով, ինչը բացասաբար է ազդում ինչպես բնության, այնպես էլ բնակչության առողջության վրա։ Մարզի էկոլոգիական վիճակի վրա ազդում է նաև անտառահատումը, անօրինական ծառահատումները և որոշ տարածքներում գյուղատնտեսական ոչ ճիշտ օգտագործումը, որոնք կարող են հանգեցնել հողի էրոզիայի և կենսաբազմազանության նվազման։ Միևնույն ժամանակ Լոռին ունի զգալի էկոլոգիական ներուժ՝ շնորհիվ իր անտառների, ազգային պարկերի և պահպանվող տարածքների, որոնք նպաստում են բնական հավասարակշռության պահպանմանը։ Վերջին տարիներին իրականացվում են տարբեր բնապահպանական ծրագրեր՝ ուղղված աղտոտման նվազեցմանը, անտառների վերականգնմանը և էկոլոգիական վերահսկողության ուժեղացմանը։ Կարևոր դեր ունեն նաև տեղական և միջազգային բնապահպանական կազմակերպությունները, որոնք ուսումնասիրում և լուծումներ են առաջարկում տարածաշրջանի էկոլոգիական խնդիրների համար։ Լոռու մարզի էկոլոգիական վիճակի բարելավման համար անհրաժեշտ է արդյունաբերական արտանետումների խիստ վերահսկում, կանաչապատման ծրագրերի ընդլայնում և հասարակության բնապահպանական իրազեկվածության բարձրացում։ Այսպիսով, մարզը միաժամանակ ունի ինչպես էկոլոգիական խնդիրներ, այնպես էլ մեծ բնական պոտենցիալ, որի ճիշտ կառավարման դեպքում հնարավոր է ապահովել կայուն և առողջ շրջակա միջավայր։

География

Աշխատությունը նվիրված է աշխարհագրական գործոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը զբոսաշրջային ձեռնարկությունների միջազգային գործունեության ձևավորման և ընդլայնման գործընթացների վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են երկրի կամ տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, բնական ռեսուրսները, կլիմայական պայմանները, լանդշաֆտային առանձնահատկությունները, տրանսպորտային հասանելիությունը և զբոսաշրջային կենտրոնների տարածական տեղաբաշխումն ազդում ընկերությունների՝ միջազգային շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջային պահանջարկի աշխարհագրությանը, զբոսաշրջիկների հիմնական հոսքերի ուղղություններին և տարբեր երկրների ու տարածաշրջանների միջև ձևավորվող տնտեսական կապերին։ Քննության են առնվում տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, միջազգային օդային և ցամաքային հաղորդակցության, սահմանային հասանելիության և զբոսաշրջային ծառայությունների տարածական կենտրոնացման նշանակությունը ձեռնարկությունների մրցունակության համար։ Աշխարհագրական գործոնները դիտարկվում են տնտեսական, սոցիալական և կազմակերպական պայմանների հետ փոխկապակցված՝ բացահայտելու համար այն միջավայրը, որտեղ զբոսաշրջային կազմակերպությունները կարող են զարգացնել միջազգային համագործակցությունը, ձևավորել գործընկերային ցանցեր և առաջարկել իրենց ծառայությունները արտաքին շուկաներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում զբոսաշրջային ուղղությունների գրավչությանը և բնական ու մշակութային ռեսուրսների տարածական բաշխմանը, քանի որ դրանց առանձնահատկությունները կարող են պայմանավորել զբոսաշրջային արտադրանքի մասնագիտացումը և միջազգային շուկայում դրա դիրքավորումը։ Ուսումնասիրվում է նաև հեռավորության գործոնը, որը կարող է ազդել ճանապարհորդության ծախսերի, զբոսաշրջային հոսքերի ինտենսիվության և տարբեր շուկաների հասանելիության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր աշխարհագրական պայմաններում գործող զբոսաշրջային ձեռնարկությունների զարգացման առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով միջազգային գործունեությանը նպաստող կամ այն սահմանափակող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև զբոսաշրջային գործունեության տարածքային կազմակերպմանը, սեզոնայնությանը, տարածաշրջանային մասնագիտացմանը և միջազգային զբոսաշրջային շուկայի փոփոխություններին հարմարվելու անհրաժեշտությանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն զբոսաշրջության կառավարման, տնտեսական աշխարհագրության և միջազգային ձեռնարկատիրության համար՝ նպաստելով այն մեխանիզմների ավելի ամբողջական ընկալմանը, որոնց միջոցով աշխարհագրական միջավայրը կարող է ազդել զբոսաշրջային ձեռնարկությունների միջազգայինացման ռազմավարությունների, շուկաների ընտրության և գործունեության տարածքային ընդլայնման վրա։