Հարյուր տարվա մենություն

Другие предметы

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Երևանի արդյունաբերական գոտու ֆունկցիոնալ վերակազմավորման զարգացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքային տարածքների արդյունավետ օգտագործման, ժամանակակից պահանջներին համապատասխանեցման և կայուն քաղաքաշինական զարգացման համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են քաղաքի արդյունաբերական տարածքների ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց ներկայիս գործառնական վիճակը, տարածական կառուցվածքը և քաղաքային ընդհանուր համակարգում ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են նախկին կամ գործող արդյունաբերական գոտիների քաղաքային միջավայրի հետ փոխհարաբերության արդյունքում՝ տարածքների ֆունկցիոնալ հնացման, ենթակառուցվածքների ոչ արդյունավետ օգտագործման, բնապահպանական ազդեցությունների և բնակելի ու հասարակական տարածքների հետ անհամապատասխանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են արդյունաբերական տարածքների վերակազմավորման հնարավոր մոդելները՝ դրանց մասնակի կամ ամբողջական վերաֆունկցիոնալացման, խառը օգտագործման, նոր արտադրական և ծառայությունների կենտրոնների ձևավորման, ինչպես նաև հանրային և կանաչ տարածքների ընդլայնման միջոցով։ Քննության են առնվում տարածքային պլանավորման, տրանսպորտային հասանելիության, ինժեներական ենթակառուցվածքների արդիականացման և շրջակա միջավայրի վերականգնման խնդիրները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Երևանի քաղաքային զարգացման և արդյունաբերական տարածքների վերակազմավորման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով բնակչության աճող պահանջները, տնտեսական ակտիվության փոփոխությունները և քաղաքի տարածական կառուցվածքի զարգացման միտումները։ Կարևորվում է նաև նախկին արդյունաբերական օբյեկտների պատմաճարտարապետական կամ քաղաքային արժեքի պահպանման և նոր գործառույթների ներդրման միջև հավասարակշռության ապահովումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու արդյունաբերական գոտու վերակազմավորման հիմնական սահմանափակումներն ու հնարավորությունները և ձևավորելու տարածքային զարգացման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել Երևանի տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական կայունությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, տարածքային պլանավորման մասնագետների, տնտեսագետների, բնապահպանների, համայնքային կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, ուսանողների և Երևանի քաղաքային զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է ժողովրդավարական համախմբման պայմաններում քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման տեսական, ինստիտուցիոնալ ու հասարակական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական գործընթացների օրինակով։ Հետազոտության առանցքում են քաղաքական մասնակցության էությունը, դրա հիմնական ձևերն ու մեխանիզմները, ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման գործընթացում քաղաքացիների ներգրավվածության նշանակությունը և հասարակության ու պետական իշխանության փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարական համախմբման հասկացության տեսական մեկնաբանություններին, քաղաքական համակարգի կայունացման պայմաններին, ժողովրդավարական արժեքների հասարակական արմատավորմանը և քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման գործոններին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքական մասնակցության ավանդական և ժամանակակից ձևերը, մասնավորապես՝ ընտրություններին մասնակցությունը, քաղաքական կուսակցությունների գործունեության մեջ ներգրավվածությունը, հասարակական կազմակերպությունների աշխատանքը, հանրային քննարկումները, քաղաքացիական նախաձեռնությունները, խաղաղ հավաքները և պետական որոշումների ընդունման գործընթացների նկատմամբ հասարակական վերահսկողությունը։ Կարևորվում է քաղաքական մասնակցության և ժողովրդավարական կառավարման փոխկապակցվածությունը՝ հաշվի առնելով քաղաքացիների ներգրավվածության հնարավոր ազդեցությունը քաղաքական ներկայացուցչության, պետական կառավարման հաշվետվողականության և հանրային քաղաքականության ձևավորման վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո քաղաքական համակարգի վերափոխման առանձնահատկությունները, բազմակուսակցական համակարգի ձևավորումը, ընտրական ինստիտուտների զարգացումը և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների գործունեության ընդլայնումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում քաղաքական մշակույթի, հասարակական արժեքների, պատմական փորձառության և սոցիալ-տնտեսական պայմանների ազդեցությանը քաղաքացիների քաղաքական վարքագծի և մասնակցության շարժառիթների վրա։ Քննարկվում են քաղաքական ակտիվության և պասիվության պատճառները, քաղաքական օտարման, հասարակական անվստահության, քաղաքացիական անտարբերության և քաղաքական գործընթացներից հեռանալու հնարավոր գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական անհավասարության, կրթական մակարդակի, զբաղվածության, բնակության վայրի և տեղեկատվության հասանելիության ազդեցությանը քաղաքական մասնակցության հնարավորությունների վրա։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում երիտասարդների, կանանց, տարբեր սոցիալական խմբերի և մարզային բնակչության քաղաքական ներգրավվածության առանձնահատկությունները, նրանց մասնակցության խոչընդոտները և հանրային որոշումների կայացման գործընթացներում ներկայացվածության հարցերը։ Կարևորվում են քաղաքական սոցիալականացման մեխանիզմները, ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, լրատվամիջոցների և հասարակական կազմակերպությունների դերը քաղաքացիների քաղաքական գիտակցության ու քաղաքացիական պատասխանատվության ձևավորման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քաղաքական կուսակցությունների և քաղաքացիական հասարակության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, կուսակցությունների հասարակական ներկայացուցչության գործառույթների գնահատումը և քաղաքացիների շահերի արտահայտման ինստիտուցիոնալ հնարավորությունների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական կազմակերպությունների, նախաձեռնող խմբերի և քաղաքացիական շարժումների գործունեությանը՝ որպես հանրային մասնակցության և քաղաքական պահանջների ձևակերպման հնարավոր հարթակների։ Քննարկվում են պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մակարդակներում մասնակցային մեխանիզմների զարգացման հարցերը, այդ թվում՝ հանրային լսումների, խորհրդակցությունների, համայնքային քննարկումների և քաղաքացիների առաջարկությունների ներկայացման ընթացակարգերի նշանակությունը։ Աշխատության շրջանակներում դիտարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, սոցիալական ցանցերի և թվային հաղորդակցության միջոցների ազդեցությունները քաղաքական մասնակցության նոր ձևերի առաջացման վրա։ Կարևորվում են առցանց քաղաքական քննարկումների, էլեկտրոնային մասնակցության և թվային քաղաքացիական նախաձեռնությունների հնարավորությունները, ինչպես նաև տեղեկատվական անհավասարության, ապատեղեկատվության և հասարակական բևեռացման հետ կապված մարտահրավերները։ Հետազոտության տեսական հիմքում կարող են դիտարկվել մասնակցային և ներկայացուցչական ժողովրդավարության հայեցակարգերը, քաղաքական մշակույթի տեսությունները, քաղաքացիական հասարակության վերաբերյալ մոտեցումները և ժողովրդավարական անցման ու համախմբման ուսումնասիրության համեմատական մեթոդները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Հայաստանի քաղաքական գործընթացների համեմատական վերլուծությանը՝ հաշվի առնելով հետխորհրդային հասարակությունների ինստիտուցիոնալ վերափոխումների առանձնահատկությունները, պետական կառավարման զարգացման տարբեր փուլերը և հասարակական մասնակցության փոփոխվող պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական մասնակցության գնահատման մեթոդաբանական հարցերին, մասնավորապես՝ հասարակական կարծիքի ուսումնասիրություններին, ընտրական մասնակցության ցուցանիշների վերլուծությանը, սոցիոլոգիական հարցումներին և քաղաքական վարքագծի որակական ու քանակական հետազոտության հնարավորություններին։ Կարևորվում է ժողովրդավարական համախմբման գործընթացում ոչ միայն քաղաքացիների մասնակցության ծավալը, այլև դրա բովանդակությունը, կամավորությունը, տեղեկացվածությունը և հանրային որոշումների վրա ազդեցության իրական հնարավորությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու քաղաքական մասնակցության զարգացման խոչընդոտներն ու ինստիտուցիոնալ նախադրյալները, ինչպես նաև հանրային վստահության, քաղաքական հաշվետվողականության և քաղաքացիական ներգրավվածության միջև փոխկապակցվածությունները։ Հետազոտությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի քաղաքական համակարգի զարգացման, ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական վարքագծի ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական սոցիոլոգների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, հասարակական կազմակերպությունների հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և Հայաստանի ժողովրդավարական զարգացման ու քաղաքացիական մասնակցության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Թիֆլիսի հայ տպագրական և գրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ 19-րդ դարի վերջին Թիֆլիսը հայ մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ հրատարակչական գործունեությունը նպաստում էր հայերեն գրքի տարածմանը, ընթերցողական շրջանակների ընդլայնմանը և գրական կյանքի աշխուժացմանը։ Այսպիսի գրքերը կարևոր են ոչ միայն իրենց հնարավոր գրական բովանդակությամբ, այլև որպես ժամանակաշրջանի լեզվական, տպագրական և մշակութային ժառանգության վկայություններ։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես մատենագիտական նյութ 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության, Թիֆլիսի հայ համայնքի մշակութային կյանքի և հայերեն տպագիր արտադրանքի բազմազանության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև նպաստում է պատմական հրատարակությունների պահպանման, գրանցման և հետազոտական շրջանառության մեջ ներառման գործին։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում աշխարհագրության ուսուցման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին՝ տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառման միջոցով։ Գրքում ներկայացվում են ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների դերը ուսուցման գործընթացում, դրանց կիրառման մանկավարժական հիմքերը և աշխարհագրության դասավանդման առանձնահատկությունները թվային միջավայրում։ Հեղինակը վերլուծում է ինտերակտիվ քարտեզների, GIS համակարգերի, թվային ատլասների, մուլտիմեդիա նյութերի և առցանց կրթական հարթակների կիրառման արդյունավետությունը՝ սովորողների ճանաչողական ակտիվության և տարածական մտածողության զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ուսուցման մեթոդական մոտեցումները՝ նախագծային ուսուցում, խնդիրների վրա հիմնված ուսուցում, համագործակցային աշխատանք և վիրտուալ էքսկուրսիաներ, որոնք նպաստում են նյութի ավելի խորը յուրացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի դերին թվային կրթական միջավայրի կազմակերպման, ուսումնական նյութերի ընտրության և գնահատման նոր ձևերի կիրառման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական լուծումներ ժամանակակից ուսուցման արդյունավետության բարձրացման համար։

Политология

Ստեղծագործությունը մեթոդական և նորմատիվ բնույթի ուսումնական փաստաթուղթ է, որը նախատեսված է Ռուսաստանի Դաշնությունում գործող հայկական մեկօրյա դպրոցների և լրացուցիչ կրթության խմբակների համար, որտեղ ուսուցումը իրականացվում է ռուսերեն լեզվով՝ հայերեն և հայկական մշակութային բաղադրիչների պահպանման նպատակով։ Ծրագիրը սահմանում է կրթական չափորոշիչներ, ուսումնական բովանդակության հիմնական ուղղությունները, դասավանդման կազմակերպման սկզբունքները և սովորողների լեզվական ու մշակութային կարողությունների զարգացման փուլային մոտեցումները։ Այն ընդգծում է հայոց լեզվի, պատմության, գրականության և ազգային մշակույթի ուսուցման կարևորությունը սփյուռքյան պայմաններում՝ նպատակ ունենալով պահպանել ազգային ինքնությունը և կապը հայրենի մշակութային միջավայրի հետ։ Միաժամանակ փաստաթուղթը նախատեսում է ուսուցման հարմարեցված մեթոդներ՝ հաշվի առնելով երկլեզու միջավայրը և տարբեր տարիքի սովորողների կրթական կարիքները, ապահովելով կրթության շարունակականություն և արդյունավետություն։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ծննդատանը մոր և նորածնի համատեղ գտնվելու արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն մոտեցումն է, որի դեպքում ծննդաբերությունից հետո մայրը և նորածինը հնարավորինս երկար ժամանակ մնում են նույն սենյակում՝ նպաստելով նրանց վաղ և շարունակական շփմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գնահատվում են նման կազմակերպման ազդեցությունը նորածնի խնամքի, կրծքով կերակրման ձևավորման, մոր և երեխայի փոխադարձ հարմարման և մայրական խնամքի հմտությունների զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոր՝ նորածնի կարիքները ճանաչելու և ինքնուրույն խնամք իրականացնելու կարողությանը, ինչպես նաև երեխայի սնուցման և քնի ռեժիմի կազմակերպմանը։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև մոր և երեխայի վաղ ֆիզիկական ու հուզական շփման ազդեցությունը նրանց միջև կապի ձևավորման և մայրական վստահության բարձրացման վրա։ Միաժամանակ գնահատվում են համատեղ գտնվելու հնարավոր դժվարությունները, բժշկական հակացուցումները և այն պայմանները, որոնց դեպքում անհրաժեշտ է լրացուցիչ մասնագիտական աջակցություն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև բուժանձնակազմի դերը․ բուժքույրերի և բժիշկների խորհրդատվությունը, նորածնի խնամքի վերաբերյալ ուսուցումը և կրծքով կերակրման աջակցությունը կարող են էապես ազդել այս մոդելի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ծննդատների աշխատանքի կազմակերպման, մայրերի և նորածինների խնամքի որակի բարձրացման և ընտանիքակենտրոն բժշկական մոտեցումների զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկաբարձներին, նեոնատոլոգներին, մանկաբույժներին, բուժքույրերին, հանրային առողջապահության մասնագետներին, բժշկական հաստատությունների ղեկավարներին և մայրական ու մանկական առողջության ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող մասնագետներին։