Հասարակական կառավարման համակարգի բարեփոխումների ռազմավարությունը Հայաստանի Հանրապետությունում

Финансы

Նյութը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը դրամավարկային քաղաքականության շրջանակներում՝ ուշադրություն դարձնելով մակրոտնտեսական և ֆինանսական ռիսկերի կանխարգելմանը, դրանց ազդեցության մեղմացմանը և ֆինանսական համակարգի դիմադրողականության բարձրացմանը։ Ֆինանսական կայունությունը ենթադրում է այնպիսի պայմանների ձևավորում, որոնց դեպքում ֆինանսական համակարգը կարողանում է արդյունավետորեն իրականացնել խնայողությունների ներգրավման, վարկավորման, վճարումների և ռիսկերի վերաբաշխման գործառույթները՝ միաժամանակ պահպանելով կայունությունը ներքին և արտաքին տնտեսական ցնցումների պայմաններում։ Ուսումնասիրության առանցքում կարող է գտնվել դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքների՝ քաղաքականության տոկոսադրույքի, բաց շուկայի գործառնությունների, պարտադիր պահուստավորման և իրացվելիության կառավարման միջոցով ֆինանսական պայմանների վրա ազդեցության գնահատումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գնաճի և ֆինանսական կայունության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ գների կայունության ապահովմանն ուղղված քաղաքական որոշումները կարող են ազդել վարկավորման ծավալների, ակտիվների գների, փոխարժեքի, տոկոսադրույքների և ֆինանսական միջնորդության ընդհանուր մակարդակի վրա։ Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում ֆինանսական կայունության վրա էական ազդեցություն կարող են ունենալ նաև արտաքին գործոնները՝ միջազգային տոկոսադրույքների փոփոխությունները, կապիտալի հոսքերը, փոխարժեքային տատանումները, արտաքին առևտրի պայմանները և համաշխարհային ֆինանսական շուկաների զարգացումները։ Նյութը կարող է ուսումնասիրել նաև ֆինանսական համակարգի հիմնական ռիսկերը՝ վարկային, շուկայական, իրացվելիության և արժութային ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը բանկային համակարգի և տնտեսության վրա։ Կարևոր ուղղություն է մակրոպրուդենցիալ քաղաքականության և դրամավարկային քաղաքականության փոխլրացման հարցը, քանի որ ֆինանսական կայունության ապահովումը հաճախ պահանջում է ոչ միայն տոկոսադրույքային գործիքների կիրառում, այլև ֆինանսական համակարգում կուտակվող համակարգային ռիսկերի նպատակային սահմանափակում։ Վերլուծության շրջանակում կարող են դիտարկվել բանկերի կապիտալի և իրացվելիության մակարդակները, վարկային պորտֆելի որակը, ֆինանսական միջնորդության խորությունը և ֆինանսական շուկաների նկատմամբ վստահությունը։ Ֆինանսական կայունության համար կարևոր է նաև դրամավարկային քաղաքականության կանխատեսելիությունն ու հաղորդակցության արդյունավետությունը, քանի որ շուկայի մասնակիցների սպասումները կարող են էապես ազդել տոկոսադրույքների, փոխարժեքի և ներդրումային որոշումների վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սթրես-թեստավորման և ֆինանսական ռիսկերի վաղ հայտնաբերման մեխանիզմներին, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգի դիմադրողականությունը տարբեր բացասական սցենարների նկատմամբ։ Հայաստանի պայմաններում կարևոր խնդիր է դրամավարկային և ֆինանսական քաղաքականության գործիքների այնպիսի համադրման ձևավորումը, որը թույլ կտա միաժամանակ պահպանել գների և ֆինանսական համակարգի կայունությունը՝ առանց տնտեսական ակտիվության վրա անհամաչափ բացասական ազդեցության։ Ընդհանուր առմամբ, թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու դրամավարկային քաղաքականության դերը ՀՀ ֆինանսական կայունության պահպանման գործում, բացահայտելու ֆինանսական համակարգի նկատմամբ առկա ներքին և արտաքին ռիսկերը և գնահատելու այն քաղաքական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի ֆինանսական համակարգի կայունությանը, ճկունությանը և երկարաժամկետ զարգացմանը։

История

Այս հրատարակությունը 1893 թվականին Մոսկվայում տպագրված 8 էջանոց հաշվետվություն է, որը վերաբերում է գաղտնի խորհրդական, Լազարյան ինստիտուտի նախկին պրոֆեսոր Նիկիտա Օսիպովիչ Էմինի հոգևոր կտակի կատարմանը։ Ն. Օ. Էմինը հայագետ, պատմաբան, բանասեր և արևելագետ էր, որը երկար տարիներ կապված է եղել Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հետ․ նա սկզբում այնտեղ սովորել է, ապա դասավանդել հայերեն, զբաղեցրել տեսուչի պաշտոնը և հետագայում շարունակել աշխատել որպես պրոֆեսոր։ Հաշվետվության բնույթը ցույց է տալիս, որ այն պարզապես կենսագրական կամ հուշագրական նյութ չէ, այլ փաստաթղթային բնույթի հրապարակում, որի հիմնական նպատակը հանգուցյալի կտակով նախատեսված կամ նրա կողմից սահմանված կամքի իրականացման ընթացքի և արդյունքների արձանագրումն է։ Այդ պատճառով հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես Ն. Օ. Էմինի ժառանգության, նրա գրքերի ու ձեռագրերի, ինչպես նաև Լազարյան ինստիտուտի գիտակրթական միջավայրի պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Էմինի գործունեությունը սերտորեն կապված էր հայագիտության զարգացման հետ․ նա զբաղվել է Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, ազգագրությամբ և Արևելքի ուսումնասիրությամբ, աշխատություններ հրապարակել հայերեն, ռուսերեն և ֆրանսերեն, ինչպես նաև կատարել է կարևոր թարգմանություններ։ Հոգևոր կտակի կատարման վերաբերյալ առանձին հաշվետվության գոյությունը վկայում է նաև այն մասին, որ նրա թողած գիտական և նյութական ժառանգությունը դիտարկվել է որպես հասարակական և կրթամշակութային նշանակություն ունեցող արժեք։ Հատկապես կարևոր է Էմինի գրադարանի և ձեռագրական հավաքածուների հարցը։ Լազարյան ինստիտուտի պատմական նյութերում նրա անունով առանձնացվում է գրադարանային ֆոնդ, իսկ հետագայում ձևավորվել է նաև Ն. Օ. Էմինի անունը կրող ազգագրական ֆոնդ։ Այս հանգամանքը թույլ է տալիս հրատարակությունը դիտարկել որպես գիտական ժառանգության պահպանման և ինստիտուցիոնալ փոխանցման պատմության կարևոր սկզբնաղբյուր։ Աշխատության արժեքը մեծանում է նաև այն պատճառով, որ այն կապված է 19-րդ դարի վերջի հայագիտական և արևելագիտական գիտական միջավայրի հետ։ Լազարյան ինստիտուտը Մոսկվայում ոչ միայն կրթական հաստատություն էր, այլև արևելագիտության կարևոր կենտրոն, որտեղ աշխատել են նշանավոր հայագետներ և արևելագետներ։ Ինստիտուտի գործունեությունը նպաստել է հայոց լեզվի, հայ գրականության, Հայաստանի պատմության և Արևելքի ժողովուրդների մշակույթի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ռուս-հայկական գիտական և մշակութային կապերի զարգացմանը։ Էմինի ժառանգության հետ կապված փաստաթղթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին այդ ժամանակաշրջանում գիտնականների անձնական գրադարանները, ձեռագրերը և այլ նյութերը փոխանցվում գիտակրթական հաստատություններին և ինչպես էին դրանք վերածվում հանրային գիտական ռեսուրսի։ Նման նյութը կարևոր է նաև գրքի և ձեռագրի պատմության տեսանկյունից։ Գիտնականի մահից հետո նրա անձնական հավաքածուի ճակատագիրը հաճախ որոշում էր հետագա հետազոտությունների հնարավորությունները։ Գրքերի և ձեռագրերի ճիշտ հաշվառումը, պահպանությունը և համապատասխան հաստատությանը փոխանցումը հնարավորություն էին տալիս պահպանել գիտական ժառանգությունը և այն հասանելի դարձնել հաջորդ սերունդների մասնագետներին։ Այդ պատճառով հաշվետվությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես 19-րդ դարի գիտական ժառանգության կառավարման մասին վկայող փաստաթուղթ։ Հրատարակության պատմական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրա կապով Ն. Օ. Էմինի անձնական կյանքի և մասնագիտական գործունեության հետ։ Էմինը Նոր Ջուղայից ծագող հայ մտավորական էր, ծնվել է 1815 թվականին Նոր Ջուղայում, կրթություն ստացել Կալկաթայում, այնուհետև տեղափոխվել Ռուսաստան և կրթությունը շարունակել Մոսկվայում։ Նա սկզբում ռուսերեն չգիտեր, սակայն Լազարյան ինստիտուտում ուսանելու տարիներին տիրապետեց լեզվին և հետագայում դարձավ ռուսալեզու գիտական միջավայրում ակտիվ գործող հայագետ։ Նրա գիտական գործունեության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հայ պատմագրական աղբյուրների ուսումնասիրությունն ու թարգմանությունը, ինչի մասին վկայում են, օրինակ, Մովսես Խորենացու և Վարդան Մեծի պատմական երկերի ռուսերեն հրատարակությունները։ Այսպիսով, նրա թողած ժառանգությունը միայն անձնական ունեցվածք չէր, այլ հայագիտության և արևելագիտության համար կարևոր գիտական նյութերի ամբողջություն։ Փաստաթուղթը հետաքրքիր է նաև իրավական և հասարակական պատմության տեսանկյունից, քանի որ հոգևոր կտակի կատարման հաշվետվությունը ենթադրում է կտակարարի կամքի, ժառանգության և դրա տնօրինման վերաբերյալ որոշակի կազմակերպչական ու ֆինանսական գործընթացների առկայություն։ Հաշվետվության ուսումնասիրությունը կարող է օգնել վերականգնելու այդ գործընթացի մանրամասները և հասկանալու, թե ինչպիսի մեխանիզմներով էր գիտնականի կտակած ունեցվածքը կամ միջոցները օգտագործվում նրա ցանկություններին համապատասխան։ Այս առումով հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև 19-րդ դարի բարեգործական մշակույթի և մտավոր ժառանգության պահպանման պատմության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, այս փոքրածավալ, սակայն բովանդակալից փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է Նիկիտա Օսիպովիչ Էմինի կյանքի վերջին շրջանի, նրա կտակի կատարման, գիտական ժառանգության պահպանման և Լազարյան ինստիտուտի պատմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես էր 19-րդ դարի վերջում գիտնականի անձնական գրադարանը, ձեռագրերը և այլ ժառանգությունը փոխանցվում կրթական ու գիտական միջավայրին և ինչ նշանակություն կարող էր ունենալ այդ գործընթացը հայագիտության հետագա զարգացման համար։ Հրատարակությունը հատկապես հետաքրքիր է հայագիտության, Լազարյան ինստիտուտի, 19-րդ դարի ռուսահայ մշակութային կյանքի, արևելագիտության և հայ գիտնականների ժառանգության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի բազմահարկ բնակելի շենքերի համալիր արդիականացման ճարտարապետական, քաղաքաշինական, կառուցվածքային, ինժեներատեխնիկական և սոցիալ-տնտեսական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գոյություն ունեցող բնակելի ֆոնդի տեխնիկական և գործառական վիճակի գնահատման, շենքերի շահագործման ժամկետի երկարացման, բնակության պայմանների բարելավման և ժամանակակից պահանջներին դրանց համապատասխանեցման հնարավորությունների վրա։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կառուցված բազմաբնակարան շենքերի առանձնահատկությունները, դրանց հատակագծային լուծումները, կոնստրուկտիվ համակարգերը, ֆիզիկական մաշվածության աստիճանը և ժամանակի ընթացքում առաջացած շահագործական խնդիրները։ Կարևորվում է համալիր մոտեցումը, որի դեպքում արդիականացումը չի սահմանափակվում առանձին վերանորոգման աշխատանքներով, այլ ներառում է շենքի կառուցվածքային, էներգետիկ, ինժեներական, ճարտարապետական և տարածական բնութագրերի փոխկապակցված բարելավում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում շենքերի սեյսմակայունության և կառուցվածքային անվտանգության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով Երևանի սեյսմիկ պայմանները, շենքերի տարիքը և սկզբնական նախագծային լուծումների առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են կրող կառուցվածքների ամրացման, վնասված հատվածների վերականգնման և շենքերի անվտանգության մակարդակի բարձրացման հնարավոր մոտեցումները։ Էական տեղ է հատկացվում էներգաարդյունավետությանը՝ արտաքին պատերի, տանիքների և այլ պատող կառուցվածքների ջերմատեխնիկական բնութագրերի բարելավմանը, ջերմային կորուստների նվազեցմանը և բնակարաններում առավել կայուն ու հարմարավետ ներքին միջավայրի ձևավորմանը։ Քննության են առնվում նաև ջեռուցման, ջրամատակարարման, կոյուղու, օդափոխության, էլեկտրամատակարարման և այլ ինժեներական համակարգերի տեխնիկական վիճակի գնահատման ու վերազինման խնդիրները։ Ճարտարապետական տեսանկյունից կարևորվում են բնակարանների և ընդհանուր օգտագործման տարածքների գործառական կազմակերպումը, մուտքերի, աստիճանավանդակների, վերելակային համակարգերի և շենքի այլ հատվածների բարելավումը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնակելի միջավայրի մատչելիությանը՝ տարբեր տարիքային խմբերի և շարժունակության սահմանափակումներ ունեցող մարդկանց կարիքների հաշվառմամբ։ Շենքերի արտաքին տեսքի արդիականացումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին կառույցի, այլև քաղաքի ընդհանուր ճարտարապետական կերպարի պահպանման և զարգացման համատեքստում։ Այդ առումով ուսումնասիրվում են ճակատների վերակազմակերպման, նոր նյութերի և տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ միաժամանակ հաշվի առնելով գոյություն ունեցող քաղաքային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Համալիր արդիականացման կարևոր բաղադրիչ է նաև շենքերին հարակից տարածքների բարեկարգումը՝ բակային տարածքների, կանաչ գոտիների, հետիոտնային կապերի, ավտոկայանատեղերի և հանգստի տարածքների կազմակերպման միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում արդիականացման տնտեսական արդյունավետությանը, ֆինանսավորման հնարավոր մեխանիզմներին, աշխատանքների փուլային իրականացմանը և սեփականատերերի ու կառավարման մարմինների մասնակցությանը։ Կարևորվում է այնպիսի լուծումների ընտրությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս տեխնիկական անվտանգության բարձրացումը համատեղել շահագործման ծախսերի նվազեցման և բնակելի պայմանների երկարաժամկետ բարելավման հետ։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է Երևանի բնակելի ֆոնդի պահպանման և վերականգնման խնդիրների համակարգված լուծման անհրաժեշտությամբ։ Համալիր արդիականացումը կարող է նպաստել շենքերի ծառայության ժամկետի երկարացմանը, էներգետիկ արդյունավետության բարձրացմանը, քաղաքային միջավայրի որակի բարելավմանը և բնակիչների համար առավել անվտանգ ու հարմարավետ պայմանների ստեղծմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, շինարարական ինժեներների, բնակելի ֆոնդի կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Лингвистика

Լեզվաբանական և իրանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Կովկասյան տարածաշրջանում տարածված պարսկերենի լեզվական առանձնահատկությունների, պատմական զարգացման և այլ իրանական լեզուների ու բարբառների հետ ունեցած փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կովկասյան պարսկերենի ձևավորման պատմական նախադրյալները, տարածման աշխարհագրական շրջանակները և տարածաշրջանի լեզվամշակութային միջավայրի ազդեցությունը դրա զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի հնչյունաբանական, ձևաբանական, շարահյուսական և բառապաշարային առանձնահատկություններին՝ դրանք համադրելով գրական պարսկերենի և իրանական լեզվաընտանիքի այլ ներկայացուցիչների համապատասխան իրողությունների հետ։ Վերլուծվում են լեզվական փոփոխությունների պատմական օրինաչափությունները, հնագույն լեզվական տարրերի պահպանման հնարավոր դրսևորումները, փոխառությունները և հարևան լեզուների հետ շփումների հետևանքով առաջացած կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև կովկասյան պարսկերենի բարբառային տարբերակների դասակարգման, պատմական աղբյուրների լեզվաբանական մեկնաբանության և համեմատական վերակառուցման մեթոդաբանական խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանի իրանական լեզվական ժառանգության զարգացման միտումները և գնահատելու դրա նշանակությունը Կովկասի պատմական լեզվական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրանագիտության, պատմահամեմատական լեզվաբանության, բարբառագիտության և կովկասագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բառիմաստի տարընթերցման երևույթին որպես գեղարվեստական տեքստի կառուցման ստեղծագործական հնարավորություն՝ ժամանակակից հայ գրականության պատկերակերտման միտումների համատեքստում։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է լեզվական բազմիմաստությունը, բառերի իմաստային շեղումը և ընթերցողի կողմից տարբեր կերպ ընկալվելու հնարավորությունը դառնում գեղարվեստական արտահայտչականության կարևոր միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հեղինակները գիտակցաբար ստեղծում են իմաստային երկիմաստություն՝ օգտագործելով փոխաբերություն, հեգնանք, ենթատեքստ և սիմվոլիկ լեզու՝ տեքստի բազմաշերտ կառուցվածք ապահովելու համար։ Քննարկվում է նաև ընթերցողի ակտիվ դերի գաղափարը, ըստ որի տարընթերցումը ոչ թե սխալ ընկալում է, այլ ստեղծագործական համագործակցություն տեքստի հետ։ Վերլուծվում են ժամանակակից հայ գրականության այն օրինակները, որտեղ լեզվական խաղը և իմաստային բացությունը ծառայում են նոր պատկերային համակարգերի ձևավորմանը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ բառիմաստի տարընթերցումը նպաստում է գեղարվեստական տեքստի բազմակողմանի ընկալմանը, խորացնում է նրա իմաստային դաշտը և ընդլայնում ընթերցման հնարավորությունները։