Հայ բեմանկարչությունը 1950-1980-ական թթ.: Բեմանկարչական կերպարի, տարածական, կոմպոզիցիոն և գունային լուծումների փոփոխությունները

Литература

Գրքում ուսումնասիրվում է Հայաստանը և հայ ժողովրդի կերպարը ռուս գրողների ստեղծագործություններում 1970-1990-ական թթ․ ընթացքում՝ անդրադառնալով թե՛ պատմական, թե՛ մշակութային և սոցիալական համատեքստին։ Ներկայացվում են այն թեմաները, որ ռուս գրողներին հուզել են, ինչպիսիք են ազգային ինքնությունը, մշակութային ավանդույթները, սոցիալական խնդիրները և խորհրդային շրջանի փոփոխությունները, ինչպես նաև վերլուծվում է այն գրական և մտավոր միջոցառումների ազդեցությունը, որոնք ձևավորել են Հայաստանի կերպարը ռուս ընթերցողի աչքում։ Գիրքը վերլուծում է թե՛ ճանաչված, թե՛ քիչ հայտնի հեղինակների ստեղծագործությունները, ընդգծում է գրական պատկերների և լեզվական միջոցների դերը, ինչպես նաև անդրադառնում է ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական պայմաններին, որոնք ազդել են հայության ներկայացման ձևերի վրա։ Այն նախատեսված է գրականագետների, մշակութաբանների, ուսանողների և այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միջմշակութային դիալոգով, ազգային կերպարի ձևավորմամբ և խորհրդային և հետխորհրդային գրականության ուսումնասիրությամբ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է հիդրոմորֆ լանդշաֆտներում գրունտային ջրերի տարածական դիրքի, մակարդակի փոփոխությունների և դրանց կարգավորման ու արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ջրային ռեժիմի և լանդշաֆտի հիմնական բաղադրիչների՝ հողերի, բուսականության, ռելիեֆի ու մակերևութային ջրերի միջև ձևավորված փոխադարձ կապերն են։ Քննվում են գրունտային ջրերի մակարդակի ձևավորման բնական և մարդածին գործոնները, դրանց սեզոնային տատանումները, տեղանքի երկրաբանական ու գեոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև ոռոգման, դրենաժային համակարգերի և հողօգտագործման պայմանների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն երևույթներին, որոնք կարող են առաջանալ գրունտային ջրերի չափազանց բարձր կամ անբարենպաստ մակարդակի պայմաններում՝ հողերի գերխոնավացում, ճահճացում, երկրորդային աղակալում և հողային ռեժիմի այլ փոփոխություններ։ Միաժամանակ դիտարկվում է ջրային պաշարների նպատակահարմար օգտագործման խնդիրը՝ հաշվի առնելով գյուղատնտեսական արտադրության պահանջները և բնական լանդշաֆտների էկոլոգիական կայունության պահպանման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոերկրաբանական դիտարկումների, հողագիտական հետազոտությունների, քարտեզագրության, ջրային հաշվեկշռի գնահատման և տարածական վերլուծության մեթոդներ՝ գրունտային ջրերի տեղադիրքի օրինաչափությունները բացահայտելու համար։ Կարևորվում է ջրային ռեժիմի կարգավորման տարբեր մոտեցումների գնահատումը՝ դրանց ազդեցությունը դիտարկելով ոչ միայն առանձին հողատարածքների, այլև ամբողջ լանդշաֆտային համակարգի մակարդակով։ Գրունտային ջրերի կառավարման խնդիրը կապվում է նաև մելիորատիվ վիճակի բարելավման, հողերի արտադրողականության պահպանման և ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի երկարաժամկետ դիտարկումների կազմակերպումը, քանի որ ջրային ռեժիմի փոփոխությունները կարող են պայմանավորված լինել ինչպես սեզոնային գործոններով, այնպես էլ կլիմայական ու տնտեսական գործընթացներով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանության, լանդշաֆտագիտության, հողագիտության և գյուղատնտեսական մելիորացիայի մոտեցումները՝ հիդրոմորֆ տարածքների ջրային ռեժիմի գնահատման, կարգավորման և բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման գիտական հիմքերի ձևավորման նպատակով։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում հայ պարբերական մամուլում անձի համակողմանի ձևավորման և զարգացման հիմնախնդրի արտացոլման ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, կրթական և մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները, որոնց պայմաններում հայ մամուլը հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման, այլև հասարակական մտածողության, կրթական գաղափարների և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման կարևոր գործոն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի մտավոր, բարոյական, ֆիզիկական և սոցիալական զարգացման վերաբերյալ առաջադրված գաղափարներին, կրթության և դաստիարակության նպատակներին, ընտանիքի ու դպրոցի դերին, ինչպես նաև հասարակական միջավայրի ազդեցությանը անհատի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ պարբերականներում տարածված մանկավարժական և հասարակական պատկերացումների զարգացումը, դրանցում ներկայացված կրթական արժեքներն ու դաստիարակչական մոտեցումները, ինչպես նաև ժամանակի առաջադեմ մտածողների կողմից անձի ազատ, գիտակից և բազմակողմանի զարգացման կարևորության շեշտադրումը։ Ուսումնասիրության միջոցով հայ մամուլը դիտարկվում է որպես պատմական և մանկավարժական արժեքավոր աղբյուր, որն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության կրթական պահանջները, մտավոր որոնումները և ազգային-մշակութային առաջնահերթությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հայագետներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և հայ մամուլի ու հասարակական մտքի զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Экономика

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման ընթացիկ վիճակը և տարածքային տեղաբաշխման հիմնական խնդիրները՝ ընդգծելով սոցիալ-տնտեսական, աշխարհագրական և կառուցվածքային գործոնների ազդեցությունը երկրի զարգացման վրա։ Գրքում վերլուծվում են արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ծառայությունների և ենթակառուցվածքների զարգացման միտումները, ինչպես նաև դրանց անհավասար տարածքային բաշխվածության պատճառները։ Հեղինակը անդրադառնում է տարածաշրջանային զարգացման տարբերություններին, բնակչության կենտրոնացման խնդիրներին, աշխատանքի շուկայի առանձնահատկություններին և ներդրումային միջավայրի ազդեցությանը տնտեսության կառուցվածքի վրա։ Նյութում քննարկվում են նաև պետական քաղաքականության ուղղությունները՝ ուղղված տնտեսական հավասարակշռության ապահովմանը, տարածաշրջանների զարգացման խթանմանը և կայուն աճի պայմանների ստեղծմանը։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և վիճակագրական վերլուծությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ Հայաստանի տնտեսության զարգացման ժամանակակից մարտահրավերները և հնարավոր հեռանկարները։

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է պիրիտի բարձր պարունակությամբ պղնձակոլչեդանային հանքանյութերից ոսկու կորզման արդյունավետ տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ընդգրկելով հանքաքարի հարստացման, քիմիական մշակման և մետալուրգիական գործընթացների համապարփակ ուսումնասիրություն։ Վերլուծվում են այդ տիպի հանքանյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որտեղ ոսկին հաճախ գտնվում է սուլֆիդային միներալների, մասնավորապես պիրիտի և կալկոպիրիտի, բյուրեղային ցանցում կամ դրանց մակերեսին կապված վիճակում, ինչը բարդացնում է դրա ուղղակի կորզումը ավանդական մեթոդներով։ Աշխատությունում ներկայացվում են նախնական հարստացման փուլերը՝ մանրացում, ֆլոտացիա և կոնցենտրացիայի ստացում, որոնք նպատակ ունեն բարձրացնել ոսկու պարունակությունը մշակվող խտանյութում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օքսիդացման և նախնական ակտիվացման գործընթացներին, որոնք նպաստում են պիրիտի կառուցվածքի քայքայմանը և ոսկու հասանելիության բարձրացմանը հետագա հիդրոմետալուրգիական փուլերում։ Քննարկվում են նաև ցիանիդային և ոչ ցիանիդային լուծույթներով կորզման տեխնոլոգիաները, դրանց արդյունավետությունը, էկոլոգիական ազդեցությունները և կիրառման սահմանափակումները։ Միաժամանակ ներկայացվում են փորձարարական տվյալների հիման վրա կատարված տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման մոտեցումները, որոնք ուղղված են ոսկու կորզման աստիճանի բարձրացմանը և արտադրական ծախսերի նվազեցմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ նման բարդ հանքանյութերից ոսկու կորզման տեխնոլոգիական կատարելագործումը կարևոր նշանակություն ունի հանքարդյունաբերության արդյունավետության բարձրացման և բնական ռեսուրսների առավել լիարժեք օգտագործման համար։

Экономика

Այս թեման ներկայացնում է XX դարի տնտեսական մտքի երկու կարևոր ուղղություններ՝ քեյնսյան մոտեցումը և մոնետարիզմը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը մակրոտնտեսական քաղաքականության ձևավորման վրա։ Ջոն Մեյնարդ Քեյնս-ի գաղափարների հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ տնտեսությունը կարող է երկար ժամանակ գտնվել ոչ հավասարակշռված վիճակում, և պետության ակտիվ միջամտությունը՝ հատկապես հարկաբյուջետային քաղաքականության միջոցով, անհրաժեշտ է պահանջարկը խթանելու, գործազրկությունը նվազեցնելու և տնտեսական անկումները մեղմելու համար։ Քեյնսյան տեսությունը հատկապես արդիական դարձավ Մեծ դեպրեսիայի պայմաններում, երբ շուկայի ինքնակարգավորման գաղափարը բավարար չեղավ տնտեսական ճգնաժամը հաղթահարելու համար։ Մյուս կողմից մոնետարիզմը՝ որպես ուղղություն, առավել զարգացել է XX դարի երկրորդ կեսին և կապված է այն գաղափարի հետ, որ տնտեսության կայունության հիմնական գործոնը փողի զանգվածի վերահսկումն է, իսկ պետության միջամտությունը պետք է լինի սահմանափակ։ Monetarism-ի ներկայացուցիչները պնդում էին, որ գնաճը և տնտեսական տատանումները հիմնականում պայմանավորված են դրամական քաղաքականության սխալներով, և կենտրոնական բանկերը պետք է հետևողականորեն կարգավորեն փողի առաջարկը։ Այս երկու մոտեցումները հաճախ հակադրվում են միմյանց՝ Քեյնսը շեշտում է պահանջարկի կառավարումը պետական ծախսերով, իսկ մոնետարիզմը՝ փողի զանգվածի կայուն աճի կարևորությունը, սակայն ժամանակակից մակրոտնտեսական քաղաքականությունները հաճախ համադրում են այս գաղափարները՝ փորձելով ապահովել ինչպես աճ, այնպես էլ գնաճի վերահսկում։