Հայ բեմանկարչությունը 1950-1980-ական թթ.: Բեմանկարչական կերպարի, տարածական, կոմպոզիցիոն և գունային լուծումների փոփոխությունները

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանի կողմից պատանի ընթերցողների հետ աշխատանքի կազմակերպման առանձնահատկություններին՝ ուշադրություն դարձնելով պատանեկան տարիքի ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորմանը, գրքի ընտրության գործընթացին և գրադարանի դերին երիտասարդների մտավոր, մշակութային ու անձնային զարգացման գործում։ Պատանեկությունը կարևոր փուլ է, երբ ընթերցողի հետաքրքրությունները դառնում են ավելի բազմազան, ձևավորվում են ինքնուրույն կարծիքներն ու արժեքային կողմնորոշումները, իսկ գրականությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ աշխարհայացքի, լեզվական կարողությունների, երևակայության և քննադատական մտածողության զարգացման վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պատանի ընթերցողների գրական պահանջները, նախասիրությունները և ընթերցանության շարժառիթները, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունը՝ կախված տարիքից, կրթական միջավայրից և սոցիալական պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարի դերին՝ որպես ընթերցողի և գրքի միջև միջնորդի, որը պետք է կարողանա բացահայտել պատանու հետաքրքրությունները, ճիշտ կողմնորոշել նրան գրականության ընտրության հարցում և միաժամանակ խրախուսել ինքնուրույն ընթերցանությունը։ Աշխատությունը կարող է ներկայացնել անհատական և խմբային աշխատանքի տարբեր ձևեր՝ ընթերցողական զրույցներ, գրքի քննարկումներ, գրական երեկոներ, թեմատիկ ցուցահանդեսներ, ընթերցողների կոնֆերանսներ, գրական վիկտորինաներ և ստեղծագործական միջոցառումներ։ Այսպիսի միջոցառումները կարող են նպաստել ոչ միայն գրքերի նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը, այլև պատանիների հաղորդակցական հմտությունների, սեփական կարծիքը հիմնավորելու և այլ տեսակետներ լսելու կարողության զարգացմանը։ Կարևոր ուղղություն է նաև գրադարանային ֆոնդի նպատակային ձևավորումը՝ պատանի ընթերցողների տարիքային և թեմատիկ պահանջներին համապատասխան գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի, կրթական և այլ գրականության ապահովմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պարտադիր և ազատ ընթերցանության հարաբերակցությանը՝ ընդգծելով այնպիսի միջավայրի ստեղծման անհրաժեշտությունը, որտեղ պատանին կարող է ոչ միայն կատարել ուսումնական պահանջները, այլև ինքնուրույն ընտրել իրեն հետաքրքրող գրականություն։ Պատանի ընթերցողների հետ աշխատանքի արդյունավետությունը մեծապես կախված է գրադարանավարի հաղորդակցական և մանկավարժական հմտություններից, ուստի կարող են ուսումնասիրվել նաև ընթերցողի անհատական առանձնահատկությունները հաշվի առնելու, վստահելի հարաբերություններ ձևավորելու և ընթերցանության նկատմամբ դրական վերաբերմունք ստեղծելու մեթոդները։ Նյութը կարող է կարևորել նաև ընտանիքի, դպրոցի և գրադարանի համագործակցությունը, քանի որ ընթերցանության կայուն մշակույթի ձևավորումը առավել արդյունավետ է, երբ այս միջավայրերը գործում են փոխկապակցված։ Աշխատության մեջ կարող է քննարկվել նաև պատանիների ներգրավումը գրադարանի մշակութային կյանքին՝ նրանց հնարավորություն տալով հանդես գալ որպես քննարկումների, գրական միջոցառումների և ստեղծագործական նախաձեռնությունների ակտիվ մասնակիցներ։ Այդ մոտեցումը կարող է գրադարանը վերածել ոչ միայն գրականության տրամադրման վայրի, այլև պատանիների հաղորդակցության, ինքնարտահայտման և մշակութային զարգացման միջավայրի։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մանկավարժների, գրադարանագիտության մասնագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և պատանեկան ընթերցանության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ պատանի ընթերցողների հետ արդյունավետ աշխատանքը պահանջում է նրանց հետաքրքրությունների և տարիքային առանձնահատկությունների խորքային ըմբռնում, գրականության նպատակային ընտրություն, անհատական մոտեցում և ակտիվ մշակութային ու կրթական միջոցառումների համադրում՝ ընթերցանության նկատմամբ կայուն հետաքրքրություն և ինքնուրույն ընթերցողական մշակույթ ձևավորելու նպատակով։

Economics

Հարկաբյուջետային քաղաքականությունը պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչն է, որը ներառում է պետական բյուջեի եկամուտների և ծախսերի կառավարումը՝ նպատակ ունենալով ազդել երկրի տնտեսական զարգացման, զբաղվածության, գնաճի և տնտեսական աճի վրա։ Այն իրականացվում է հիմնականում հարկերի փոփոխման և պետական ծախսերի կարգավորման միջոցով։ Երբ պետությունը ավելացնում է իր ծախսերը կամ նվազեցնում հարկերը, տնտեսությունում աճում է համախառն պահանջարկը, ինչը կարող է խթանել տնտեսական աճը և զբաղվածությունը։ Հակառակ դեպքում՝ հարկերի բարձրացումը կամ ծախսերի կրճատումը կարող է օգտագործվել գնաճը զսպելու և բյուջետային դեֆիցիտը նվազեցնելու համար։ Հարկաբյուջետային քաղաքականությունը կարող է լինել խթանող (expansionary), երբ նպատակն է տնտեսության ակտիվացումը, և զսպող (contractionary), երբ նպատակն է տնտեսության «սառեցումը» և մակրոտնտեսական կայունության ապահովումը։ Այն սերտորեն կապված է պետական բյուջեի կառուցվածքի, պետական պարտքի և տնտեսական ցիկլերի հետ։ Ճիշտ կիրառված հարկաբյուջետային քաղաքականությունը նպաստում է տնտեսական կայունությանը, սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորմանը և երկարաժամկետ զարգացման ապահովմանը։

Literature

Այս աշխատությունը նվիրված է պերուացի նշանավոր գրող Մարիո Վարգաս Լյոսայի ստեղծագործական էվոլյուցիայի ուսումնասիրությանը՝ նրա գրական գործունեության տարբեր փուլերի, գեղարվեստական մտածողության փոփոխությունների և թեմատիկ ու ոճական զարգացումների համակողմանի վերլուծությամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է հեղինակի ստեղծագործական ուղին՝ վաղ շրջանի գործերից մինչև հասուն և ուշ շրջանի վեպերն ու հրապարակախոսական երկերը՝ բացահայտելով այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել նրա գրական աշխարհայացքում և գեղարվեստական մեթոդներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ստեղծագործություններում հասարակության, իշխանության, քաղաքականության, բռնության, անհատի ազատության, բարոյական ընտրության և մարդկային հարաբերությունների թեմաների զարգացմանը։ Նրա գրականության կարևոր առանձնահատկություններից է հասարակական և քաղաքական իրականության վերլուծությունը, որը հաճախ զուգորդվում է բազմաշերտ պատմողական կառուցվածքների, տարբեր ժամանակային հարթությունների և մի քանի պատմողական ձայների կիրառմամբ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև այն ճանապարհը, որով հեղինակի ստեղծագործություններում փոխվում է իրականության և գեղարվեստական երևակայության հարաբերակցությունը՝ վաղ շրջանի սոցիալական քննադատությունից դեպի ավելի բարդ, բազմաշերտ և երբեմն երգիծական կամ փիլիսոփայական մոտեցումներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում լատինաամերիկյան գրական գործընթացների և համաշխարհային գրականության զարգացման համատեքստում նրա ստեղծագործական դիրքավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրողի արձակի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին, կերպարակերտման սկզբունքներին, երկխոսությունների կառուցմանը, ժամանակի և տարածության կազմակերպմանը և վեպային կառուցվածքի նորարարական լուծումներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական ու հասարակական հայացքների փոփոխությանը և դրանց արտացոլմանը տարբեր ժամանակաշրջանների ստեղծագործություններում, ինչը թույլ է տալիս գրական էվոլյուցիան դիտարկել նաև հեղինակի մտավոր զարգացման համատեքստում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա գրական ժառանգության ներքին ամբողջականությունը՝ միաժամանակ ցույց տալով թեմատիկ, գաղափարական և ձևական փոփոխությունները, որոնք բնորոշ են տարբեր փուլերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին ստեղծագործությունների վերլուծության, այլև ժամանակակից լատինաամերիկյան արձակի զարգացման և համաշխարհային գրականության մեջ հեղինակի ունեցած նշանակության գնահատման տեսանկյունից։

Economics

Դրամավարկային քաղաքականության էությունը կայանում է նրանում, որ պետությունը՝ կենտրոնական բանկի միջոցով, կարգավորում է փողի զանգվածը, տոկոսադրույքները և վարկային պայմանները տնտեսությունում՝ նպատակ ունենալով ապահովել գների կայունություն, ֆինանսական համակարգի կայունություն և տնտեսական աճ։ Այս քաղաքականությունը կարևոր գործիք է մակրոտնտեսական կառավարման մեջ, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է ազդել գնաճի մակարդակի, ներդրումների ծավալի, զբաղվածության և տնտեսական ակտիվության վրա։ Դրամավարկային քաղաքականությունը իրականացվում է տարբեր գործիքների միջոցով, որոնցից հիմնականներն են վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի սահմանումը, բաց շուկայի գործառնությունները, պարտադիր պահուստների նորմերի փոփոխությունը և արտարժութային միջամտությունները։ Կախված տնտեսական իրավիճակից՝ այն կարող է լինել ընդլայնողական, երբ նպատակն է մեծացնել փողի առաջարկը և խթանել տնտեսական աճը, կամ կոշտացնող (սեղմող), երբ նպատակն է նվազեցնել գնաճը և սահմանափակել փողի զանգվածը։ Կենտրոնական բանկը, իրականացնելով դրամավարկային քաղաքականություն, փորձում է պահպանել մակրոտնտեսական հավասարակշռություն՝ կանխելով տնտեսական անկայունությունը և ֆինանսական ճգնաժամերը։ Այս քաղաքականության արդյունավետությունը կախված է նաև հասարակության և ֆինանսական շուկաների արձագանքից, ինչպես նաև պետական այլ տնտեսական քաղաքականությունների հետ համադրությունից։

Pedagogy

Այս աշխատանքը նվիրված է դպրոցական գրադարանի գործունեության և դպրոցականների՝ գրադարանային միջավայրում ներգրավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գրադարանը ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման և տրամադրման վայր, այլև որպես կրթական, մշակութային և սոցիալական կարևոր միջավայր, որը կարող է էական դեր ունենալ սովորողների ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորման, գիտելիքների ընդլայնման, ինքնուրույն աշխատանքի և ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում դպրոցականների և գրադարանի միջև կապի ամրապնդման անհրաժեշտությունն է։ Աշխատանքում դիտարկվում են այն գործոնները, որոնք ազդում են աշակերտների՝ գրադարան հաճախելու և գրականություն օգտագործելու հետաքրքրվածության վրա, ինչպես նաև այն մանկավարժական ու կազմակերպական մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է գրադարանը դարձնել դպրոցականների առօրյայի բնական և գրավիչ բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը, քանի որ գրքի նկատմամբ հետաքրքրությունը կարևոր պայման է ոչ միայն լեզվական և գրական կարողությունների, այլև քննադատական մտածողության, երևակայության, հաղորդակցական հմտությունների և ինքնակրթության զարգացման համար։ Աշխատանքը անդրադառնում է գրադարանավարի դերին՝ որպես սովորողներին գրքերի և տեղեկատվական աղբյուրների հետ կապող մասնագետի։ Ներկայացվում են ընթերցողների տարիքային առանձնահատկությունները հաշվի առնելու, նրանց հետաքրքրություններին համապատասխան գրականություն առաջարկելու, անհատական և խմբային աշխատանքներ կազմակերպելու, գրքի քննարկումներ, ընթերցանության ժամեր, գրական միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ և թեմատիկ հանդիպումներ անցկացնելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև ուսուցիչների և գրադարանի համագործակցության նշանակությունը։ Գրադարանը կարող է արդյունավետորեն լրացնել դասապրոցեսը՝ ապահովելով ուսումնական թեմաների վերաբերյալ լրացուցիչ գրականություն, խթանելով հետազոտական աշխատանքը և սովորողներին սովորեցնելով ինքնուրույն գտնել, ընտրել, համադրել և գնահատել տեղեկատվությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Թվային գրադարանները, էլեկտրոնային ռեսուրսները, առցանց կատալոգները և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները կարող են ընդլայնել դպրոցական գրադարանի հնարավորությունները և այն ավելի համապատասխան դարձնել ժամանակակից սովորողների տեղեկատվական պահանջներին։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ թվային միջավայրի զարգացումը չի նվազեցնում տպագիր գրքի և կենդանի ընթերցանության նշանակությունը, այլ ստեղծում է դրանց համադրման նոր հնարավորություններ։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև դպրոցականներին գրադարան ներգրավելու խոչընդոտները՝ ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության նվազումը, ժամանցի այլընտրանքային ձևերի գերակշռությունը, գրադարանային ֆոնդի սահմանափակությունը, ժամանակի պակասը և գրադարանի գործունեության մասին սովորողների ոչ բավարար իրազեկվածությունը։ Դրանց հաղթահարման համար կարևորվում են գրադարանային ծառայությունների արդիականացումը, գրավիչ և հարմարավետ ընթերցասրահի ստեղծումը, աշակերտների նախասիրությունների ուսումնասիրությունը, նոր գրականության պարբերական համալրումը և սովորողների ակտիվ մասնակցությամբ միջոցառումների կազմակերպումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դպրոցական գրադարանը դիտարկում է որպես սովորողի անձի համակողմանի զարգացմանը նպաստող կրթամշակութային հաստատություն։ Այն ընդգծում է գրադարանավարի, ուսուցչի, դպրոցի և ընտանիքի համագործակցության կարևորությունը՝ ընթերցող և ինքնուրույն սովորող անհատի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, գրադարանավարների, կրթության կազմակերպիչների, դպրոցի ղեկավարության, ինչպես նաև դպրոցական ընթերցանության և գրադարանային աշխատանքի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Technology

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգահամակարգի գեներացնող հզորությունների երկարաժամկետ զարգացման հնարավոր տարբերակների հաշվարկին, համեմատական գնահատմանը և տեխնիկատնտեսական վերլուծությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել էլեկտրաէներգիայի պահանջարկի երկարաժամկետ փոփոխությունների պայմաններում Հայաստանի էներգահամակարգի հուսալի, կայուն և տնտեսապես արդյունավետ զարգացման համար անհրաժեշտ արտադրական հզորությունների կազմն ու կառուցվածքը։ Աշխատանքում դիտարկվում են էլեկտրաէներգիայի սպառման հնարավոր աճը, գործող գեներացնող օբյեկտների տեխնիկական վիճակն ու շահագործման հեռանկարները, նոր հզորությունների կառուցման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև տարբեր տեսակի էլեկտրակայանների համադրության ազդեցությունը համակարգի աշխատանքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ջերմային, հիդրոէներգետիկ և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների, մասնավորապես արևային և այլ փոփոխական գեներացման տեխնոլոգիաների դերին։ Հաշվարկային տարբերակների ձևավորման ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր հզորությունների շահագործման ժամկետները, նոր արտադրական բլոկների ներդրման ժամանակացույցը, պահանջարկի աճի սցենարները, վառելիքի և էլեկտրաէներգիայի գների փոփոխությունները, ինչպես նաև համակարգի պահուստային հզորությունների պահանջները։ Ստացված արդյունքների հիման վրա գնահատվում է յուրաքանչյուր զարգացման տարբերակի ազդեցությունը էլեկտրաէներգիայի արտադրության կառուցվածքի, վառելիքի սպառման, ներդրումային և շահագործման ծախսերի, համակարգի հուսալիության և էներգետիկ անվտանգության վրա։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև տարբեր սցենարների համեմատությունը՝ թույլ տալով որոշել, թե ինչպիսի գեներացնող հզորությունների համադրությունն է առավել նպատակահարմար երկարաժամկետ հեռանկարում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև վերականգնվող էներգիայի ընդլայնման և էներգիայի կուտակման տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցության գնահատում, քանի որ փոփոխական գեներացիայի մեծացումը պահանջում է համակարգի ճկունության և հավասարակշռման հնարավորությունների համապատասխան զարգացում։ Արդյունքում ձևավորվում է Հայաստանի էներգահամակարգի զարգացման հնարավոր ռազմավարական պատկերը, որի միջոցով հնարավոր է հիմնավորել նոր գեներացնող հզորությունների անհրաժեշտությունը, դրանց ներդրման առաջնահերթությունները և համակարգի երկարաժամկետ օպտիմալ կառուցվածքը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էներգետիկ համակարգերի նախագծման և պլանավորման, էլեկտրաէներգիայի արտադրության զարգացման, ներդրումային որոշումների կայացման և Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության երկարաժամկետ գնահատման համար։