Հայ ժողովրդական հեքիաթներ, հատոր տասներորդ

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Միացյալ Նահանգներում ձևավորված հայ կերպարվեստի պատմական զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հայազգի արվեստագետների ստեղծագործական գործունեությունն է սփյուռքյան միջավայրում՝ ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման, նոր գեղարվեստական ազդեցությունների յուրացման և ինքնության արտահայտման փոխկապակցված գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր սերունդների նկարիչների, քանդակագործների և այլ կերպարվեստագետների ստեղծագործական ուղիները՝ բացահայտելով նրանց աշխատանքներում հայկական մշակութային հիշողության և ամերիկյան գեղարվեստական միջավայրի փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ներգաղթի և սփյուռքյան կյանքի փորձառության արտացոլմանը, հայրենիքի մասին պատկերացումներին, պատմական հիշողությանը, համայնքային կյանքին և մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրներին։ Միաժամանակ ամերիկահայ արվեստագետների ստեղծագործությունները կարող են դիտարկվել ԱՄՆ-ի արվեստի զարգացման տարբեր ուղղությունների հետ առնչությունների շրջանակում՝ ուսումնասիրելով գեղարվեստական լեզվի, ոճերի, տեխնիկաների և արտահայտչամիջոցների փոփոխությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարբեր ժամանակաշրջանների ստեղծագործական միտումների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես են փոխվել ազգային թեմաների մեկնաբանությունները և արվեստագետների վերաբերմունքը հայկական ու ամերիկյան մշակութային միջավայրերի նկատմամբ։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև դիմանկարչությունը, բնանկարը, պատմական և խորհրդանշական թեմաները, աբստրակտ արվեստը և ժամանակակից արտահայտչաձևերը՝ որպես ստեղծագործական բազմազանության դրսևորումներ։ Առանձին նշանակություն ունի սփյուռքյան մշակութային հաստատությունների, ցուցահանդեսների, արվեստագիտական շրջանակների և համայնքային նախաձեռնությունների դերը արվեստագետների գործունեության ներկայացման ու մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Ամերիկահայ կերպարվեստի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել ոչ միայն հայկական սփյուռքի մշակույթի բաղադրիչ, այլև ավելի լայն միջմշակութային փոխազդեցությունների արդյունք, որտեղ ազգային ավանդույթները շարունակաբար վերաիմաստավորվում են նոր հասարակական և գեղարվեստական պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է արվեստաբանության, սփյուռքագիտության և մշակութաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ամերիկահայ արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության զարգացման, ինքնության և գեղարվեստական փոխազդեցությունների ամբողջական պատկերը։

Литература

Ժողովածուի երկրորդ հատորը շարունակում է հայ ժողովրդական հեքիաթների բազմազան ժառանգության ներկայացումը՝ պահպանելով բանավոր ստեղծագործության այն առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով դարերի ընթացքում փոխանցվել են ժողովրդի կենսափորձը, պատկերացումները, հավատալիքներն ու բարոյական արժեքները։ Հեքիաթային պատմություններում արտացոլվում են մարդկային հարաբերությունները, ընտանեկան և հասարակական կյանքը, աշխատանքի ու կենցաղի ավանդական ձևերը, ինչպես նաև մարդու՝ դժվարությունների, անարդարության և կյանքի փորձությունների դեմ պայքարը։ Սյուժեների կենտրոնում կարող են հայտնվել խելացի ու հնարամիտ հերոսներ, հասարակ մարդիկ, իշխանավորներ, աղքատներ, կենդանիներ և հրաշապատում կերպարներ, որոնց արարքների միջոցով բացահայտվում են ազնվության, բարության, քաջության, խոհեմության և արդարության գաղափարները։ Ժողովրդական հեքիաթներին բնորոշ ֆանտաստիկ դեպքերն ու չափազանցությունները հաճախ միահյուսվում են իրական կյանքի ճանաչելի պատկերներին՝ ստեղծելով զվարճալի, ուսուցողական և երբեմն քննադատական պատմություններ։ Դրանց լեզուն պահպանում է ժողովրդական խոսքի անմիջականությունը, պատկերավորությունը, դարձվածքային հարստությունն ու պատմողական կենդանի ոճը։ Կրկնությունները, սրամիտ երկխոսությունները և անսպասելի հանգուցալուծումները նպաստում են պատմությունների գեղարվեստական ազդեցությանը։ Հատորը կարևոր նյութ է հայ բանահյուսության ժանրային առանձնահատկությունների, ազգային մտածողության, ավանդական աշխարհայացքի և մշակութային հիշողության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ճանաչելու այն արժեքներն ու կենսական պատկերացումները, որոնք ժողովրդական ստեղծագործության միջոցով փոխանցվել են սերնդեսերունդ։

История

Այս փաստաթուղթը ներկայացնում է Թիֆլիսում ձևավորված հայկական բարեգործական միության գործունեության կարգավորող իրավական հիմքը, որտեղ մանրամասն սահմանվում են կազմակերպության ստեղծման նպատակները, կառուցվածքը, անդամակցության ձևերը և կառավարման սկզբունքները։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի վերջին Կովկասում հայկական համայնքի ներսում ձևավորված սոցիալական ինքնակազմակերպման բարձր մակարդակը և բարեգործության ինստիտուցիոնալացման փորձերը։ Փաստաթղթի հիմնական գաղափարական ուղղվածությունը կապված է կրթության տարածման, աղքատության նվազեցման և հասարակական աջակցության համակարգված կազմակերպման հետ՝ հատկապես հայկական բնակչության շրջանում, առանց սոցիալական կամ կրոնական տարբերակման։ Նման կառույցների միջոցով նպատակ էր դրվում աջակցել կարիքավորներին, զարգացնել կրթական հաստատությունները, խթանել մշակութային և հասարակական առաջընթացը, ինչպես նաև ձևավորել կայուն համայնքային համերաշխություն։ Կանոնադրության նախագծային բնույթը ցույց է տալիս, որ այն եղել է ոչ միայն գործողությունների կանոնակարգ, այլ նաև քննարկվող և կատարելագործվող փաստաթուղթ, որը պետք է համապատասխանեցվեր ժամանակի իրավական և հասարակական պահանջներին, միաժամանակ պահպանելով բարեգործական աշխատանքի հիմնական արժեքները՝ կամավորություն, անշահախնդրություն և հասարակական օգտակարություն։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է խմորի պատրաստման և ձևավորման տեխնոլոգիական ռեժիմների ազդեցության ուսումնասիրությանը «Հրազդանյան» և «Մատնաքաշ» հացատեսակների որակական ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում հացաթխման տեխնոլոգիական գործընթացի այն փուլերն են, որոնք պայմանավորում են պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքը, արտաքին տեսքը, ծավալը, փափկամիջուկի հատկությունները, համային ու բուրավետ հատկանիշները և ընդհանուր սպառողական որակը։ Քննվում է խմորի ձևավորման ընթացքում հումքային բաղադրիչների փոխազդեցությունը, խառնման և հասունացման գործընթացների նշանակությունը, ինչպես նաև տեխնոլոգիական պայմանների ազդեցությունը խմորի ֆիզիկական ու կառուցվածքամեխանիկական հատկությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խմորի հասունացման աստիճանին, դրա առաձգականությանը, գազապահունակությանը և հետագա մշակման նկատմամբ կայունությանը, քանի որ այս բնութագրերը կարևոր դեր ունեն պատրաստի հացի ծավալային և կառուցվածքային ցուցանիշների ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև խմորի բաժանման, նախնական մշակման, ձևավորման և վերջնական հասունացման փուլերի փոխադարձ կապերը։ Երկու հացատեսակների համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները և գնահատելու, թե միևնույն կամ տարբեր արտադրական պայմաններն ինչպես են անդրադառնում յուրաքանչյուր արտադրատեսակի վերջնական որակի վրա։ Կարևորվում է պատրաստի հացի արտաքին տեսքի, մակերևույթի վիճակի, ձևի պահպանման, փափկամիջուկի ծակոտկենության, առաձգականության, խոնավության և զգայական հատկանիշների համալիր գնահատումը։ Տեխնոլոգիական ռեժիմների և որակական ցուցանիշների միջև փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու արտադրական գործընթացի այն փուլերը, որոնց վերահսկումը հատկապես կարևոր է կայուն և պահանջվող հատկություններով արտադրանք ստանալու համար։ Աշխատանքում կարող են համադրվել հացաթխման տեխնոլոգիայի տեսական դրույթները և փորձարարական գնահատման արդյունքները՝ տարբեր ռեժիմների պայմաններում ստացված արտադրանքի հատկությունների համեմատության նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը նպաստում է ավանդական և արտադրական հացատեսակների պատրաստման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների գիտական հիմնավորմանը, արտադրության գործընթացի կատարելագործմանը և պատրաստի հացի որակի կայունության ապահովմանը։

Литература

Սա գրականագիտական և մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի ստեղծագործական ժառանգության և հայ իրականության միջև առկա կապերի, փոխազդեցությունների և ընկալման գործընթացների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Բայրոնի ռոմանտիկական աշխարհայացքը, ազատության, ազգային ինքնության և հերոսական անհատի գաղափարները, ինչպես նաև դրանց համահունչ ընկալումները հայ հասարակական-մշակութային միջավայրում։ Վերլուծվում է Բայրոնի հետաքրքրությունը հայ ժողովրդի պատմության, լեզվի և մշակույթի նկատմամբ, նրա ունեցած ազդեցությունը հայ մտավոր կյանքի և եվրոպական մշակութային կապերի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ մտավորականության կողմից Բայրոնի ստեղծագործությունների ընկալմանը, թարգմանություններին և նրա գաղափարների ներգործությանը հայ գրականության զարգացման վրա։ Քննարկվում են նաև Բայրոնի կերպարի ձևավորումը հայ մշակութային հիշողության մեջ և նրա նշանակությունը որպես եվրոպական ռոմանտիզմի ներկայացուցիչ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի համեմատական գրականագիտության, հայ-անգլիական մշակութային կապերի և գրական ազդեցությունների ուսումնասիրության ոլորտներում՝ բացահայտելով Բայրոնի տեղը հայ մշակութային ընկալումների համակարգում։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է իրանական մշակույթի կարևորագույն ստեղծագործական հուշարձաններից մեկի և երաժշտական արվեստի փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում էպիկական պատումի, նրա կերպարների, հերոսական դրվագների և գաղափարական աշխարհընկալման արտացոլումն է երաժշտության մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են էպիկական սյուժեները, հերոսների կերպարները, մարտական տեսարանները, սիրային պատմությունները, ողբերգական դրվագներն ու հանդիսավոր իրադարձությունները ներշնչել երաժշտական ստեղծագործությունների ձևավորումը և կատարողական ավանդույթների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարսկական երաժշտական մշակույթում բանավոր ավանդույթի, ասմունքի, երգեցողության և գործիքային նվագակցության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև պատմողական նյութի երաժշտական մատուցման ձևերին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային երաժշտական ժառանգության պահպանման և սերունդներին փոխանցման գործում էպիկական գրականության ունեցած նշանակությանը։ Կարևորվում է գրական տեքստի և երաժշտական արտահայտչամիջոցների փոխազդեցությունը՝ ռիթմի, մեղեդայնության, ինտոնացիայի, երաժշտական կերպարների և կատարողական մեկնաբանությունների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է էպիկական ժառանգությունը վերաիմաստավորվել տարբեր ժամանակաշրջաններում և ինչպես է գրական պատումը վերածվել երաժշտական ստեղծագործության կամ կատարողական նյութի։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև պարսկական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ բացահայտում է գրականության, երաժշտության և ազգային ինքնության ձևավորման միջև առկա սերտ կապերը։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, իրանագետներին, մշակութաբաններին, արևելագետներին, ազգային երաժշտական ավանդույթների հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։