More in Political Science

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և դրանց ուրարտա-հայկական կրկնակները

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում նախնադարյան ժամանակաշրջանից հայտնի նշանագրային պատկերների և դրանց հնարավոր շարունակությունների ուսումնասիրությանը՝ ուրարտական ու հայկական մշակութային միջավայրերում։ Հեղինակը դիտարկում է հնագիտական հուշարձանների վրա պահպանված նշանները, դրանց ձևերը, պատկերագրական առանձնահատկություններն ու տարածվածությունը՝ փորձելով բացահայտել տարբեր ժամանակաշրջանների խորհրդանշական համակարգերի միջև առկա ընդհանրություններն ու հնարավոր կապերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից են ժայռապատկերների, գծանշումների և այլ հնագիտական նյութերի մեկնաբանումը, նշանների համեմատական վերլուծությունը և դրանց տեղը հին բնակչության աշխարհընկալման ու մշակութային ավանդույթների մեջ։ Ուրարտական և հայկական նյութերի համադրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարածաշրջանի մշակութային ժառանգության շարունակականության հարցերը և խորհրդանշական պատկերների փոխանցման հնարավոր ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հին Հայաստանի նյութական մշակույթի, պատկերագրության և վաղ նշանային համակարգերի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Հեղինակի առաջադրած մեկնաբանությունները ներկայացնում են գիտական հետազոտության որոշակի մոտեցում և կարող են դիտարկվել համեմատական հնագիտության ու նշանագիտության շրջանակում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հնագետների, պատմաբանների, ուրարտագետների, մշակութաբանների և նախնադարյան արվեստով ու Հայաստանի հնագույն մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-31
    Հայաստանի նախնադարյան նշանագրերը և դրանց ուրարտա-հայկական կրկնակները
    Online

    Informatics

    Արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծում և իրականացում

    Գիրքը նվիրված է արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծման և իրականացման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արդյունաբերական գործընթացների կառավարման համար նախատեսված տեղեկատվական համակարգերի կառուցման սկզբունքները, ծրագրային և ապարատային լուծումների մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները արտադրական միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է տվյալների հավաքագրման, մշակման, պահպանման և փոխանցման մեխանիզմներին, կառավարման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման եղանակներին և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Ներկայացվում են համակարգերի նախագծման փուլերը, գործիքային միջոցների ընտրության չափանիշները, ինտեգրման խնդիրները և արդյունաբերական օբյեկտների ավտոմատացված կառավարման հնարավորությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի արտադրական գործընթացների թվայնացման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, ավտոմատացման ինժեներների, համակարգային վերլուծաբանների, հետազոտողների, տեխնիկական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-01
    Արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծում և իրականացում
    Online

    History

    Արցախ․ հայ ազգագրության և բանահյուսության նյութեր ու ուսումնասիրություններ

    Աշխատությունը նվիրված է Արցախի պատմամշակութային միջավայրին, հայ բնակչության ավանդական կենցաղին, ժողովրդական ստեղծագործությանը և սերունդների ընթացքում ձևավորված մշակութային ժառանգությանը։ Այն ներկայացնում է Արցախը որպես հայկական ինքնատիպ պատմաազգագրական շրջան, որի բնակչության կենսակերպը, սովորույթները, հավատալիքներն ու բանավոր ավանդույթները ձևավորվել են պատմական, աշխարհագրական և հասարակական առանձնահատուկ պայմաններում։ Հավաքված ազգագրական և բանահյուսական նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու արցախահայության առօրյա կյանքը, ընտանեկան ու համայնքային հարաբերությունները, ավանդական զբաղմունքները, կենցաղային սովորույթներն ու հասարակական վարքականոնները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունը՝ որպես պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության, աշխարհընկալման և գեղարվեստական մտածողության արտահայտություն։ Բանահյուսական նյութերի միջոցով բացահայտվում են ժողովրդի պատկերացումները բնության, մարդու, ընտանիքի, հասարակության, բարու և չարի, աշխատանքի ու կյանքի տարբեր երևույթների մասին։ Դրանք արտացոլում են նաև տեղական պատմական իրադարձությունների, նշանավոր անձանց, բնակավայրերի և համայնքային կյանքի մասին պահպանված հիշողությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր են ժողովրդական հավատալիքների, ծիսական սովորույթների, տոնակատարությունների և ընտանեկան արարողությունների դիտարկումները, որոնք ցույց են տալիս ավանդական մշակույթի տարբեր շերտերի փոխկապակցվածությունը։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու արցախահայության հոգևոր մշակույթի, ժողովրդական պատկերացումների, բարոյական արժեքների և համայնքային կյանքի կազմակերպման սկզբունքների մասին։ Տարածաշրջանային առանձնահատկությունների ներկայացումը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ բանահյուսության ընդհանուր պատկերը լրացնելու տեսանկյունից, քանի որ տեղական ավանդույթներում պահպանվել են ինչպես համահայկական մշակութային ընդհանրություններ, այնպես էլ Արցախին բնորոշ լեզվական, բովանդակային և արտահայտչական առանձնահատկություններ։ Ժողովրդական խոսքի, պատումների, երգային ու այլ բանավոր ձևերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու արցախյան միջավայրի լեզվամտածողությունը, պատկերավոր արտահայտչամիջոցները և ստեղծագործական ավանդույթները։ Ազգագրական նյութերն իրենց հերթին արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում նյութական ու հոգևոր մշակույթի, կենցաղի պատմական ձևերի, ընտանեկան սովորույթների և հասարակական հարաբերությունների մասին։ Այս ամենի համադրությունը գիրքը դարձնում է կարևոր աղբյուր Արցախի պատմամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով դիտարկելու տարածաշրջանի մշակույթը ոչ միայն առանձին սովորույթների ու բանահյուսական ստեղծագործությունների, այլև դրանց ձևավորման և պահպանման միջավայրի համատեքստում։ Հավաքված նյութերը նպաստում են նաև այնպիսի ավանդույթների պահպանմանը, որոնք բանավոր փոխանցման միջոցով են հասել հետագա սերունդներին և կարևոր դեր ունեն ազգային հիշողության շարունակականության մեջ։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ ազգագրության, բանահյուսության, բարբառագիտության, մշակութաբանության և տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրողների համար, ինչպես նաև օգտակար է բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրվում են Արցախի ժողովրդական մշակույթով, ավանդական կենցաղով և հայ ժողովրդի պատմամշակութային ժառանգության բազմազանությամբ։

    Updated: 2026-11-10
    Արցախ․ հայ ազգագրության և բանահյուսության նյութեր ու ուսումնասիրություններ
    Online

    History

    ՂԵՎՈՆԴ.ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

    Այս աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր աղբյուրներից է, որը վերաբերում է հիմնականում 7–8-րդ դարերի իրադարձություններին։ Այն ներկայացնում է Հայաստանի և տարածաշրջանի պատմությունը արաբական տիրապետության սկզբնական շրջանում՝ կարևոր տեղեկություններ տալով քաղաքական, ռազմական և եկեղեցական կյանքի մասին։ Ղևոնդի «Պատմություն»-ը առանձնանում է իր ժամանակագրական և վավերագրական բնույթով։ Հեղինակը նկարագրում է արաբական նվաճումների հետևանքները Հայաստանում, հարկային ծանրաբեռնվածությունը, ապստամբությունները և հայ իշխանների ու եկեղեցու պայքարը ինքնավարության պահպանման համար։ Գրքում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հայ ազնվականության և հոգևոր առաջնորդների դերակատարությունը՝ որպես ազգային դիմադրության կազմակերպիչներ։ Հեղինակը հաճախ անդրադառնում է նաև մեծ իրադարձություններին, ինչպիսիք են արաբական վարչակարգի հաստատումը և դրա ազդեցությունը հայկական իշխանությունների վրա։ Խմբագրական տարբերակը, պատրաստված Սեն Արևշատյան կողմից, ներառում է գիտական մեկնաբանություններ, ծանոթագրություններ և պատմական հստակեցումներ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ սկզբնաղբյուրի լեզուն և պատմական համատեքստը։

    Updated: 2026-09-23
    ՂԵՎՈՆԴ.ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
    Online

    History

    Հայ-վրացական գրական և պատմամշակութային հարցերը վրացական մամուլում (1988–1990 թթ.)․ նյութերի ժողովածու

    Ժողովածուն ներկայացնում է հայ-վրացական գրական, պատմական և մշակութային առնչություններին վերաբերող հարցեր՝ վրացական մամուլում հրապարակված նյութերի միջոցով։ Այն անդրադառնում է երկու հարևան ժողովուրդների դարավոր փոխհարաբերություններին, գրական և մշակութային փոխազդեցություններին, պատմական հիշողության պահպանմանն ու ազգային ինքնության դրսևորումներին։ Վրացական մամուլի հրապարակումների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են ներկայացվել հայ ժողովրդի պատմությանը, գրական ժառանգությանը, մշակութային կյանքին և հայ-վրացական կապերին առնչվող թեմաները վրացալեզու հասարակական ու գիտամշակութային միջավայրում։ Նյութերի համադրությունը կարևոր է երկու ժողովուրդների միջև ձևավորված պատմական երկխոսության, փոխադարձ ընկալումների, գրական կապերի և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է տրամադրում հայ և վրաց ժողովուրդների հարաբերությունների, տարածաշրջանի պատմամշակութային գործընթացների, մամուլի դերի և ազգային գրականությունների փոխառնչությունների հետազոտման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետներին, վրացագետներին, պատմաբաններին, գրականագետներին, լրագրության պատմությամբ հետաքրքրվողներին, ինչպես նաև ընթերցողներին, որոնք ուսումնասիրում են հայ-վրացական բարեկամական կապերը և դրանց արտացոլումը հասարակական ու մշակութային կյանքում։

    Updated: 2026-11-16
    Հայ-վրացական գրական և պատմամշակութային հարցերը վրացական մամուլում (1988–1990 թթ.)․ նյութերի ժողովածու
    Online

    Pedagogy

    Развитие читательских компетенций учащейся молодежи: книжный клуб как инструмент продвижения чтения в вузе

    Գիտական աշխատությունը նվիրված է սովորող երիտասարդության ընթերցողական կարողությունների ձևավորման և զարգացման, ընթերցանության մշակույթի խթանման, ինչպես նաև բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում գրքային ակումբների գործունեության կազմակերպման և դրանց կրթադաստիարակչական նշանակության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում ժամանակակից կրթական միջավայրում ընթերցանության դերը, երիտասարդների մտավոր և անձնային զարգացման վրա գրականության ազդեցությունը, ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորման առանձնահատկությունները և ընթերցանության նկատմամբ կայուն մոտիվացիայի զարգացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցողական կոմպետենցիաների կառուցվածքին, տեքստի ընկալման, վերլուծության, մեկնաբանման և քննադատական գնահատման կարողություններին, ինչպես նաև ընթերցված նյութի վերաբերյալ սեփական դիրքորոշում ձևավորելու և այն հիմնավոր ներկայացնելու հմտություններին։ Ուսումնասիրվում են ուսանող երիտասարդության ընթերցողական վարքագծի առանձնահատկությունները, գրական նախասիրությունների ձևավորման գործոնները, ընթերցանության հաճախականության և նպատակների փոփոխությունները, ինչպես նաև թվային տեղեկատվական միջավայրի ազդեցությունը գրքի նկատմամբ հետաքրքրության և ընթերցողական սովորությունների վրա։ Քննարկվում են ընթերցանության խթանման ժամանակակից մանկավարժական և սոցիալ-մշակութային մոտեցումները, կրթական հաստատությունների, գրադարանների և ուսանողական նախաձեռնությունների համագործակցության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գրքային ակումբների ձևավորման պատմական նախադրյալներին, դրանց գործունեության կազմակերպական սկզբունքներին, մասնակիցների ներգրավման մեխանիզմներին և ընթերցանության շուրջ հաղորդակցական միջավայր ստեղծելու առանձնահատկություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գրքային ակումբի՝ որպես ոչ ֆորմալ կրթության և մշակութային հաղորդակցության միջոցի ուսումնասիրությունը, որի շրջանակներում կարևորվում են համատեղ ընթերցանությունը, գրական քննարկումները, ստեղծագործությունների համեմատական վերլուծությունը և մասնակիցների միջև մտքերի ազատ փոխանակումը։ Դիտարկվում են գրական ստեղծագործությունների ընտրության չափանիշները, ընթերցողական հանդիպումների պլանավորումը, քննարկումների կազմակերպման մեթոդները, խմբային աշխատանքի ձևերը և ուսանողների ակտիվ մասնակցությունը խթանող մանկավարժական գործիքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գրքային ակումբների ազդեցության գնահատմանը ուսանողների հաղորդակցական կարողությունների, քննադատական մտածողության, ստեղծագործական երևակայության, ինքնուրույն դատողությունների և սոցիալական փոխգործակցության հմտությունների զարգացման վրա։ Քննության են առնվում ընթերցողական գործունեության անհատական և խմբային ձևերի փոխկապակցվածությունը, ուսանողների ընթերցողական ինքնուրույնության ձևավորման պայմանները և գրականության միջոցով մշակութային ու արժեքային պատկերացումների ընդլայնման հնարավորությունները։ Կարևորվում են նաև բուհական գրադարանների դերակատարությունը, գրքային հավաքածուների հասանելիությունը, էլեկտրոնային գրադարանային ռեսուրսների օգտագործումը և թվային հարթակների կիրառումը ընթերցողական նախաձեռնությունների կազմակերպման գործընթացում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են գրքային ակումբների գործունեության արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները՝ ներառելով ուսանողների ընթերցողական հետաքրքրությունների ուսումնասիրությունը, հարցումների, դիտարկումների, հարցազրույցների և կրթական արդյունքների համեմատական վերլուծության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընթերցանության խթանման միջազգային փորձին, բարձրագույն կրթության համակարգում կիրառվող մշակութային և կրթական նախաձեռնություններին, ինչպես նաև տարբեր մասնագիտությունների ուսանողների համար ընթերցողական միջավայրի ձևավորման առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ընթերցանության խթանման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը, ուսանողների գրական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը, ընթերցողական կոմպետենցիաների զարգացմանը և համալսարանական մշակութային կյանքի ակտիվացմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, գրադարանագետների, բանասերների, կրթության կազմակերպիչների, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների, ուսանողական նախաձեռնությունների ղեկավարների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ընթերցանության մշակույթի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Развитие читательских компетенций учащейся молодежи: книжный клуб как инструмент продвижения чтения в вузе