Հայաստանի Հանրապետության անդրսահմանային ջրային ռեսուրսների և համակարգերի կառավարման հիմնախնդիրները

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի տարրական և միջին դպրոցների կառավարման համակարգի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով կրթական հաստատությունների կազմակերպական կառուցվածքին, վարչական գործընթացներին և կրթության պետական կարգավորման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են դպրոցների ղեկավարության գործառույթները, ուսումնական գործընթացի պլանավորման և վերահսկման սկզբունքները, ինչպես նաև ուսուցիչների, աշակերտների և ծնողների փոխհարաբերությունները կրթական միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իրանի կրթական համակարգի զարգացման պատմական, սոցիալական և մշակութային գործոններին, կրթական քաղաքականության ազդեցությանը և դպրոցների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կրթության կառավարման մասնագետների, մանկավարժների, հետազոտողների և համեմատական կրթագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։

Право

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական գործունեության կազմակերպման, վերահսկման և իրավական կարգավորման համակարգի համակողմանի վերլուծությանը՝ նախատեսված իրավագիտության, ֆինանսների և պետական կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսական իրավունքի հիմնական ինստիտուտները և սկզբունքները՝ պետական ֆինանսների կառավարում, բյուջետային համակարգ, հարկային հարաբերություններ, բանկային գործունեության իրավական հիմքեր, արժեթղթերի շուկայի կարգավորում և ֆինանսական վերահսկողության մեխանիզմներ, բացատրվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրական դաշտի կառուցվածքը և դրա կապը միջազգային իրավական նորմերի ու ֆինանսական ստանդարտների հետ, մանրամասն քննարկվում են ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության լիցենզավորման, վերահսկման և պատասխանատվության իրավական հիմքերը, ինչպես նաև պետական վերահսկող մարմինների դերակատարությունը ֆինանսական կայունության ապահովման գործում, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ֆինանսական հանցագործությունների կանխարգելման, փողերի լվացման դեմ պայքարի և ֆինանսական թափանցիկության ապահովման իրավական գործիքներին, ներկայացվում են ֆինանսական վեճերի լուծման մեխանիզմները և դատական պրակտիկայի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական ոլորտի բարեփոխումների և օրենսդրական զարգացման միտումները, գիրքը համադրում է տեսական իրավական հիմքերը և գործնական կարգավորման օրինակները՝ նպաստելով ֆինանսական իրավունքի խորքային ըմբռնմանը և կիրառական հմտությունների ձևավորմանը։

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է մթնոլորտային տեղումների խթանման նպատակով էլեկտրոնային համակարգի մշակմանը և դրա աշխատանքի հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ որոշակի էլեկտրական կամ էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների միջոցով հնարավոր է ազդել մթնոլորտում ընթացող ֆիզիկական գործընթացների վրա, որոնք առնչվում են ամպերի ձևավորմանը, ջրային գոլորշու խտացմանը և տեղումների առաջացմանը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում համապատասխան էլեկտրոնային համակարգի կառուցվածքային լուծումների, ազդանշանի կամ էներգետիկ ազդեցության ձևավորման, կառավարման և չափման մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համակարգի տարբեր ռեժիմներում աշխատանքի ուսումնասիրությունը և դրա ազդեցության գնահատումը՝ հաշվի առնելով մթնոլորտային պայմանների փոփոխականությունը։ Քանի որ տեղումների առաջացումը պայմանավորված է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոններով՝ օդի ջերմաստիճանով, խոնավությամբ, ճնշմամբ, ամպամածության բնույթով, օդային հոսանքներով և մթնոլորտի էլեկտրական վիճակով, նման համակարգի արդյունավետության գնահատումը պահանջում է ինչպես էլեկտրոնային սարքավորման տեխնիկական բնութագրերի, այնպես էլ արտաքին միջավայրի պայմանների մանրակրկիտ ուսումնասիրություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել էլեկտրոնային հանգույցների նախագծում, գեներացվող ազդանշանների պարամետրերի ընտրություն, կառավարման և չափման համակարգերի մշակում, փորձարարական փորձարկումներ և ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի համակարգի աշխատանքի կայունության, էներգետիկ արդյունավետության և արտաքին պայմանների նկատմամբ հարմարվողականության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է այն հնարավորության հետ, որ նման տեխնոլոգիաները կարող են ուսումնասիրվել ջրային ռեսուրսների կառավարման, գյուղատնտեսության և երաշտային պայմանների մեղմացման հետ կապված խնդիրների համատեքստում։ Միաժամանակ, մթնոլորտային տեղումների ձևավորումը բարդ բնական գործընթաց է, ուստի էլեկտրոնային ազդեցության արդյունավետության մասին եզրակացությունները պահանջում են վերահսկվող և բազմակի փորձարկումներ՝ բնական մթնոլորտային փոփոխականությունը հաշվի առնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է էլեկտրոնիկայի, ավտոմատ կառավարման, մթնոլորտային ֆիզիկայի և կիրառական հետազոտությունների տարրերը՝ նպատակ ունենալով մշակել տեխնիկական համակարգ, ուսումնասիրել դրա հնարավոր ազդեցությունը մթնոլորտային գործընթացների վրա և գնահատել կիրառման հեռանկարները։

Лингвистика

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայերենի կայուն բառակապակցություններում խոսքիմասային տարարժեքության դրսևորման առանձնահատկությունների, քերականական բնույթի և գործառական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կայուն կապակցությունների կառուցվածքային և իմաստային հատկանիշները, դրանց բաղադրիչների խոսքիմասային պատկանելությունը և տարբեր շարահյուսական միջավայրերում քերականական գործառույթների փոփոխության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ բառերը կամ կայուն կապակցությունները համատեքստից կախված դրսևորում են տարբեր խոսքի մասերին բնորոշ իմաստային ու քերականական հատկանիշներ։ Վերլուծվում են խոսքիմասային փոխանցումների, բառերի քերականական արժեքների փոփոխության, իմաստային ամբողջականության և կապակցությունների շարահյուսական գործառույթների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են նաև կայուն կապակցությունների դասակարգման, դրանց բաղադրիչների ինքնուրույնության աստիճանի որոշման և խոսքիմասային տարարժեքության սահմանազատման տեսական ու մեթոդաբանական խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարևորվում են արդի հայերենի բառապաշարի և քերականական համակարգի փոխազդեցությունները, ինչպես նաև լեզվական միավորների իմաստային ու գործառական ճկունության դրսևորումները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հայերենի խոսքի մասերի տեսության և կայուն կապակցությունների ուսումնասիրության խորացմանը՝ օգտակար լինելով հայոց լեզվի, ձևաբանության, շարահյուսության, իմաստաբանության և դարձվածաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Ajuga ցեղի երկու բուսատեսակների մեկուսացված մշակույթներում ընթացող նյութափոխանակային գործընթացների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և կենսատեխնոլոգիայի տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում վերահսկվող պայմաններում աճեցվող բուսական բջիջների կամ հյուսվածքների առաջնային և երկրորդային նյութափոխանակության բնույթն է, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ամբողջական բույսից մեկուսացված մշակույթի անցնելու արդյունքում։ Քննվում են բուսական օրգանիզմի աճի ու զարգացման հետ կապված կենսաքիմիական գործընթացները, սննդանյութերի յուրացումը, ածխաջրերի, սպիտակուցների, ամինաթթուների և այլ կենսական միացությունների փոխանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրորդային մետաբոլիտների ձևավորմանը, քանի որ Ajuga ցեղի ներկայացուցիչները հետաքրքրություն են ներկայացնում կենսաբանորեն ակտիվ բնական միացությունների բազմազանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է, թե մեկուսացված մշակույթի պայմանները ինչպես կարող են անդրադառնալ նյութափոխանակային ուղիների ակտիվության, որոշ միացությունների կուտակման և բջիջների ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Կարևորվում է նաև երկու տեսակների համեմատական ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանուր կենսաքիմիական հատկանիշներն ու տեսակային տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել մշակույթի զարգացման տարբեր փուլերում նյութափոխանակային ցուցանիշների փոփոխությունները, բջիջների աճի և կենսաքիմիական ակտիվության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի գործոնների նկատմամբ արձագանքի առանձնահատկությունները։ Մեկուսացված մշակույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բնական պայմաններում բույսի վրա միաժամանակ ազդող բազմաթիվ գործոններից որոշ չափով առանձնացնել առանձին կենսաբանական գործընթացներ և ավելի նպատակային կերպով ուսումնասիրել նյութափոխանակության կարգավորման օրինաչափությունները։ Նման համակարգերը կարևոր նշանակություն ունեն նաև բուսական կենսատեխնոլոգիայի համար, քանի որ կարող են ծառայել բույսերի կենսաքիմիական ներուժի, արժեքավոր երկրորդային նյութերի կենսասինթեզի և բջջային մակարդակում նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրման մոդել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բույսերի կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի, բջջային կենսաբանության և բուսական կենսատեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ երկու հարակից բուսատեսակների մեկուսացված մշակույթներում նյութափոխանակության առանձնահատկությունների և դրանց կենսաբանական նշանակության բացահայտման նպատակով։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Մուրացանի «Գևորգ Մարզպետունի» վեպի պատմական հիմքերի և աղբյուրային նյութի համակողմանի քննությանը՝ բացահայտելով ստեղծագործության կապը միջնադարյան հայկական պատմագրության և իրական պատմական իրադարձությունների հետ։ Վերլուծվում են այն հիմնական աղբյուրները, որոնց վրա հենվել է հեղինակը՝ ներառյալ միջնադարյան մատենագրական վկայությունները, պատմիչների հաղորդումները և ժողովրդական ավանդությունները, ինչպես նաև դրանց վերամշակման գեղարվեստական մեխանիզմները վեպում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական փաստի և գեղարվեստական հորինվածքի փոխհարաբերությանը, կերպարների պատմական և գրական մեկնաբանությունների տարբերություններին, ինչպես նաև ազգային-ազատագրական գաղափարների արտացոլմանը ստեղծագործության կառուցվածքում։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է պատմական նյութը վերածվում վիպական ամբողջության՝ ծառայելով ազգային ինքնության, հերոսական անցյալի վերաիմաստավորման և պատմական հիշողության պահպանման գաղափարներին։ Գրքում ներկայացված վերլուծությունները հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել վեպի պատմական հիմքերի, գեղարվեստական համակարգի և հայ պատմավեպի զարգացման մեջ նրա ունեցած կարևոր դերի մասին։