Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային հիմնախնդիրները տարածաշրջանային զարգացումներում

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ-ում շենքերի փայտե կոնստրուկցիաների վնասման և քայքայման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով տեղական կլիմայական, երկրաբանական, շինարարական և շահագործման պայմանները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել փայտե կառուցվածքային տարրերի վնասման հիմնական պատճառները, դրանց զարգացման օրինաչափությունները և շենքերի կրողունակության ու շահագործման հուսալիության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել փայտե ծածկերը, հեծանները, սյուները, տանիքի կառուցվածքները, միջհարկային տարրերը և այլ փայտյա մասեր, որոնք երկարատև շահագործման ընթացքում ենթարկվում են խոնավության, ջերմաստիճանի փոփոխությունների, կենսաբանական գործոնների և մեխանիկական ազդեցությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փայտանյութի խոնավացմանը, փտման գործընթացներին, սնկային և կենսաբանական վնասումներին, միջատների ազդեցությանը, ինչպես նաև փայտի չորացման կամ խոնավության փոփոխության հետևանքով առաջացող ճաքերին, ձևախախտումներին և ամրության նվազմանը։ Աշխատությունում կարևոր տեղ է զբաղեցնում վնասվածքների կապը շենքերի կառուցվածքային և շահագործման պայմանների հետ։ Ուսումնասիրվում են ջրամեկուսացման և օդափոխության թերությունները, տանիքների և ջրահեռացման համակարգերի անսարքությունները, փայտե տարրերի՝ խոնավ միջավայրում գտնվելու տևողությունը, ինչպես նաև կառուցման ընթացքում թույլ տրված տեխնոլոգիական սխալները։ Հայաստանի պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն կարող են ունենալ կլիմայական գոտիների տարբերությունները, տեղումների քանակը, ջերմաստիճանային տատանումները և շենքերի տեղադրության առանձնահատկությունները, որոնք տարբեր կերպ են ազդում փայտե կոնստրուկցիաների պահպանվածության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են իրականացվել վնասված կառուցվածքների տեսողական և գործիքային զննություններ, նյութի ֆիզիկական ու մեխանիկական հատկությունների գնահատում և վնասման աստիճանի դասակարգում։ Կարևոր խնդիր է նաև տարբերել փայտի բնական ծերացման հետևանքները շահագործման կամ արտաքին միջավայրի ազդեցությամբ առաջացած վտանգավոր վնասվածքներից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ փայտե կոնստրուկցիաների տեխնիկական վիճակի գնահատման չափանիշներին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել դրանց հետագա շահագործման, վերականգնման, ամրացման կամ փոխարինման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ միջոցառումներին՝ փայտանյութի պաշտպանությանը խոնավությունից և կենսաբանական վնասումներից, կառուցվածքների ճիշտ օդափոխությանը, պաշտպանիչ նյութերի կիրառմանը և պարբերական տեխնիկական զննությունների կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունն այն է, որ վնասման պատճառների ժամանակին հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս կանխել փայտե կրող տարրերի հետագա քայքայումը, նվազեցնել վերանորոգման ծախսերը և բարձրացնել շենքերի շահագործման անվտանգությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, կոնստրուկտորներին, տեխնիկական վիճակի գնահատման մասնագետներին, վերականգնման ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև շինարարության և ճարտարապետության համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը փայտե կոնստրուկցիաների վնասումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված ֆիզիկական, կենսաբանական, կլիմայական և շահագործման գործոնների արդյունք՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի պայմաններում դրանց բնորոշ վնասման ձևերը, գնահատել դրանց վտանգավորության աստիճանը և հիմնավորել կանխարգելման, վերականգնման ու ամրացման առավել արդյունավետ մոտեցումները։

Педагогика

Տեսողության խանգարում ունեցող երեխայի դաստիարակությունը ծննդյան օրվանից մինչև 6 ամսական փուլում առանձնահատուկ մոտեցում է պահանջում, քանի որ այս ժամանակահատվածը վճռորոշ է երեխայի զգայական, հուզական և շարժողական զարգացման համար։ Քանի որ տեսողությունը սահմանափակ է կամ բացակայում է, մեծանում է լսողության, շոշափման, հոտառության և ձայնի միջոցով աշխարհի ճանաչման դերը։ Ծնողի և երեխայի միջև հուզական կապը հատկապես կարևոր է, քանի որ ձայնը, հպումը և ջերմությունը դառնում են հիմնական հաղորդակցման միջոցներ։ Երեխայի հետ հաճախ պետք է խոսել հանգիստ, մեղմ ձայնով, անվանել առարկաները և գործողությունները՝ ձևավորելով խոսքի նախադրյալներ և կողմնորոշում շրջապատում։ Ֆիզիկական շփումը՝ գրկելը, շոյելը և անվտանգ հպումները, օգնում են երեխային զգալ պաշտպանվածություն և վստահություն։ Կարևոր է նաև լսողական խթանումը՝ տարբեր ձայների, երաժշտության և ծնողների ձայների միջոցով, որպեսզի զարգանա լսողական ուշադրությունը և տարբերակման կարողությունը։ Շոշափողական զարգացման համար կարելի է օգտագործել տարբեր հյուսվածքներով խաղալիքներ, որոնք օգնում են երեխային ուսումնասիրել աշխարհը ձեռքերի միջոցով։ Օրվա ռեժիմի կայունությունը նույնպես կարևոր է, քանի որ կանխատեսելի միջավայրը երեխային տալիս է անվտանգության զգացում։ Անհրաժեշտ է հետևել, որ միջավայրը լինի անվտանգ և խթանող՝ առանց ավելորդ աղմուկի և վտանգավոր առարկաների։ Ծնողները պետք է աշխատեն նաև մասնագետների՝ մանկաբույժների և հատուկ մանկավարժների հետ, որպեսզի ապահովեն երեխայի զարգացման ճիշտ ուղղությունը։ Այս փուլում ճիշտ դաստիարակությունը նպաստում է երեխայի հուզական կայունությանը, վստահության ձևավորմանը և հետագա զարգացման հիմքերի ամրապնդմանը։

Сельское хозяйство

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների, մեքենայացման, արտադրության կազմակերպման և գյուղատնտեսական տնտեսագիտության վերաբերյալ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից գիտական և գործնական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, նորարարական փորձի կիրառմանը և ոլորտի զարգացման համար կարևոր տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է կորալաձև նեֆրոլիթիազի՝ երիկամներում մեծ և ճյուղավորված քարերի առաջացման դեպքում կիրառվող վիրաբուժական բուժման տարբեր մեթոդների անվտանգության և արդյունավետության համեմատական կլինիկական գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է տարբեր վիրաբուժական մոտեցումների արդյունքների համադրությամբ պարզել, թե որ մեթոդներն են առավել նպատակահարմար հիվանդների տարբեր կլինիկական իրավիճակներում և ինչ պայմաններում կարող են ապահովել բուժման առավել բարենպաստ արդյունքներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հիվանդների կլինիկական տվյալները, քարերի չափը, տեղակայումը և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, երիկամների ֆունկցիոնալ վիճակը, ուղեկցող հիվանդությունները և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր վիրաբուժական մեթոդների տեխնիկական հնարավորություններին, քարային զանգվածի հեռացման ամբողջականությանը, միջամտության տևողությանը, հետվիրահատական վերականգնման ընթացքին և հնարավոր բարդություններին։ Արդյունավետության գնահատման ժամանակ կարող են ուսումնասիրվել քարերից լիովին ազատման մակարդակը, կրկնակի միջամտությունների անհրաժեշտությունը, հիվանդության կրկնության հավանականությունը և երիկամների ֆունկցիայի պահպանման ցուցանիշները։ Անվտանգության գնահատումը ներառում է վիրահատության ընթացքում և դրանից հետո առաջացող բարդությունների, արյունահոսության, վարակային խնդիրների, հետվիրահատական ցավի, հիվանդանոցում գտնվելու տևողության և վերականգնման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գնահատել յուրաքանչյուր մեթոդի առավելություններն ու սահմանափակումները, այլև բացահայտել այն կլինիկական գործոնները, որոնք պետք է հաշվի առնել բուժման մարտավարությունն ընտրելիս։ Աշխատանքը կարևորում է անհատականացված բուժման սկզբունքը, քանի որ քարային հիվանդության բարդ ձևերի դեպքում վիրաբուժական միջամտության ընտրությունը կարող է կախված լինել հիվանդի ընդհանուր վիճակից, քարերի տարածվածությունից, երիկամների անատոմիական առանձնահատկություններից և այլ կլինիկական հանգամանքներից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել վիրաբուժական բուժման մարտավարության կատարելագործմանը, բարդությունների նվազեցմանը և հիվանդների բուժման երկարաժամկետ արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ուրոլոգների, վիրաբույժների, նեֆրոլոգների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և ուրոլիթիազի ժամանակակից բուժման մեթոդներով հետաքրքրվող բժշկական մասնագետների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը պատմական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է միջնադարյան եվրասիական տափաստաններում ձևավորված մոնղոլական քաղաքական ու ռազմական կառույցների, հատկապես Ոսկե Հորդայի պատմական զարգացման, իշխանական համակարգի և տարածաշրջանային ազդեցության վրա։ Նյութի առանցքում մոնղոլական նվաճումներից հետո ստեղծված քաղաքական աշխարհն է, որտեղ քոչվորական ավանդույթները, կայսերական կառավարման սկզբունքները և տեղական հասարակությունների հետ փոխհարաբերությունները ձևավորեցին յուրահատուկ պետական ու սոցիալական համակարգ։ Քննվում են իշխանության կազմակերպման մեխանիզմները, խաների և վերնախավի դերակատարությունը, ժառանգականության ու քաղաքական մրցակցության խնդիրները, ինչպես նաև կենտրոնական իշխանության և ենթակա տարածքների հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տափաստանային քաղաքական մշակույթին, դիվանագիտական կապերին և տարբեր ժողովուրդների ու կրոնական համայնքների համակեցությանը։ Ուսումնասիրվում է նաև առևտրի կարևոր նշանակությունը, քանի որ Հորդայի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները կապված էին Եվրոպան, Սևծովյան ավազանը, Կովկասը, Կենտրոնական Ասիան և ավելի հեռավոր արևելյան շրջանները միավորող առևտրային ճանապարհների հետ։ Քաղաքների, շուկաների և հաղորդակցության ուղիների զարգացումը ներկայացվում է որպես քաղաքական իշխանության և տնտեսական կյանքի փոխկապակցվածության կարևոր դրսևորում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական իշխանությունների, իսլամական աշխարհի, Բյուզանդիայի ժառանգորդ քաղաքական կենտրոնների և եվրասիական այլ ուժերի հետ հարաբերություններին՝ ցույց տալով տափաստանային պետությունների նշանակությունը միջնադարյան միջազգային հարաբերություններում։ Կարևոր թեմաներից է նաև կրոնական և մշակութային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ իսլամի տարածումը և դրա ազդեցությունը իշխանության ու հասարակության վրա։ Քննվում են ներքին հակամարտությունները, քաղաքական մասնատումը և այն երկարաժամկետ գործընթացները, որոնք հանգեցրին միասնական իշխանական համակարգի թուլացմանն ու նոր քաղաքական կազմավորումների առաջացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս եվրասիական տափաստանի պատմությունը դիտարկել ոչ թե որպես հարակից քաղաքակրթությունների պատմության երկրորդական դրվագ, այլ որպես ինքնուրույն քաղաքական, տնտեսական և մշակութային համակարգ, որը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել միջնադարյան Եվրասիայի զարգացման վրա։