Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Лингвистика

    Խոսքային վարվեցողության հաղորդակցական կաղապարներն անգլերենում և հայերենում

    Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում և հայերենում խոսքային վարվեցողության հաղորդակցական կաղապարների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ լեզվաբանական, հանրալեզվաբանական և միջմշակութային հաղորդակցության տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրության առանցքում են խոսքային հաղորդակցության ընթացքում կիրառվող քաղաքավարության արտահայտչամիջոցները, դրանց կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում դրանց օգտագործման օրինաչափությունները։ Անդրադարձ է կատարվում խոսքային վարվեցողության՝ որպես հասարակության մշակութային արժեքների, ազգային մտածողության, սոցիալական հարաբերությունների և լեզվական ավանդույթների արտահայտման կարևոր միջոցի դերին։ Քննարկվում են ողջույնի, հրաժեշտի, շնորհակալության, ներողության, խնդրանքի, հրավերի, շնորհավորանքի, մաղթանքի, համաձայնության, անհամաձայնության և դիմելաձևերի հաղորդակցական կաղապարները՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները երկու լեզուներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսքային վարվեցողության ձևերի ընտրության վրա ազդող գործոններին, այդ թվում՝ հաղորդակիցների տարիքին, սոցիալական կարգավիճակին, փոխհարաբերությունների բնույթին, հաղորդակցական միջավայրին, պաշտոնականության աստիճանին և ազգային մշակութային առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են անգլերենին և հայերենին բնորոշ քաղաքավարության ռազմավարությունները, ուղղակի և անուղղակի խոսքային գործողությունների կիրառությունը, խոսքային մտադրությունների արտահայտման միջոցները և դրանց փոխկապակցվածությունը հաղորդակցական նպատակների հետ։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ միևնույն հաղորդակցական իրավիճակում տարբեր լեզուներով արտահայտվող խոսքային կաղապարները կարող են ունենալ տարբեր կառուցվածք, հուզական երանգավորում և գործաբանական նշանակություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում նաև խոսքային վարվեցողության նորմերի պահպանման և խախտման հետևանքներին, միջմշակութային հաղորդակցության ընթացքում առաջացող թյուրըմբռնումներին և դրանց հաղթահարման լեզվական ու հաղորդակցական հնարավորություններին։ Քննարկվում են լեզվական միավորների գործածության պայմանները, խոսքային կաղապարների համարժեքության խնդիրները և դրանց թարգմանության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով լեզվամշակութային տարբերությունները։ Աշխատության թեմատիկան կարևոր նշանակություն ունի հաղորդակցական կարողությունների զարգացման, օտար լեզուների ուսուցման արդյունավետության բարձրացման, թարգմանական գործունեության կատարելագործման և տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների միջև փոխըմբռնման ապահովման տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները լեզվի և մշակույթի փոխհարաբերությունների, խոսքային վարքի հասարակական պայմանավորվածության և հաղորդակցական նորմերի ազգային առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, թարգմանիչների, անգլերենի և հայերենի դասավանդողների, ուսանողների, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողների, ինչպես նաև խոսքային հաղորդակցության և լեզվական վարվեցողության խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

    Обновлено. 2026-10-10
    Խոսքային վարվեցողության հաղորդակցական կաղապարներն անգլերենում և հայերենում
    Онлайн

    История

    Գերմանիայի հայ համայնքը 1991-2013 թվականներին

    Աշխատանքը նվիրված է 1991-2013 թվականներին Գերմանիայում ձևավորված և զարգացած հայկական համայնքի պատմական, սոցիալական, կազմակերպական և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո Գերմանիայում հայ համայնքի զարգացման նոր փուլը, դրա ձևավորման վրա ազդող քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական գործոնները, ինչպես նաև Հայաստանի և Գերմանիայի միջև հարաբերությունների զարգացումը։ Ուսումնասիրվում է համայնքի կազմավորման և ընդլայնման գործընթացը, հայերի բնակության հիմնական կենտրոնները, ներգաղթի ու արտագաղթի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համայնքի ներսում ձևավորված հասարակական կապերն ու կառույցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքային կազմակերպությունների, եկեղեցական կառույցների, մշակութային և կրթական միավորումների գործունեությանը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման գործում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հայոց լեզվի պահպանման ու ուսուցման խնդիրները, հայկական դպրոցների և կրթական նախաձեռնությունների գործունեությունը, մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը, ազգային ավանդույթների փոխանցումը և երիտասարդության ներգրավվածությունը համայնքային կյանքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու դերը համայնքի հոգևոր և հասարակական կյանքում, ինչպես նաև Գերմանիայի հասարակական միջավայրում հայկական ինքնության պահպանման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գերմանիայում բնակվող հայերի մասնակցությանը հասարակական և քաղաքական կյանքին, նրանց հարաբերություններին տեղական համայնքների և գերմանական հասարակության հետ, ինչպես նաև Հայաստանի հետ պահպանվող տնտեսական, մշակութային և մարդկային կապերին։ Առանձին ուղղություն է Հայոց ցեղասպանության հիշողության պահպանման և դրա վերաբերյալ իրազեկման գործունեությունը, որը կարող է արտահայտվել համայնքային միջոցառումներով, կրթական նախաձեռնություններով, մշակութային ծրագրերով և հասարակական քննարկումներով։ 1991-2013 թվականների ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համայնքի զարգացման առանձնահատկությունները Հայաստանի անկախության առաջին տասնամյակների ընթացքում և հասկանալու, թե ինչպես են հետխորհրդային Հայաստանի և եվրոպական միջավայրի փոխհարաբերություններն անդրադարձել սփյուռքահայ համայնքային կյանքի վրա։ Արդյունքում աշխատանքը ներկայացնում է Գերմանիայի հայ համայնքը ոչ միայն որպես հայկական սփյուռքի առանձին հատված, այլև որպես Հայաստանի և Գերմանիայի միջև մշակութային, հասարակական և մարդկային կապերի կարևոր օղակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, սփյուռքագիտության, նորագույն պատմության, միգրացիոն գործընթացների և հայկական համայնքների զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

    Обновлено. 2026-09-10
    Գերմանիայի հայ համայնքը 1991-2013 թվականներին
    Онлайн

    Литература

    Հայաստանի ազգային գրադարան: Աշխատանքային ծրագիր 1998

    Հայաստանի ազգային գրադարանի 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը ձևավորվել է հետխորհրդային շրջանում՝ երբ գրադարանը արդեն գործում էր որպես անկախ Հայաստանի Հանրապետության ազգային գրադարան և վերակազմավորվում էր նոր քաղաքական, տնտեսական և տեղեկատվական պայմաններին համապատասխան։ Այդ տարվա ծրագրի հիմնական նպատակն էր ապահովել գրադարանի կայուն գործունեությունը որպես ազգային մատենագիտական կենտրոն և միաժամանակ սկսել անցում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի կողմը։ Ծրագրում առանձնահատուկ տեղ էր զբաղեցնում գրքային ֆոնդերի համալրումը՝ ներառյալ պարտադիր օրինակների ընդունումը, հայերեն և օտարալեզու նոր հրատարակությունների ձեռքբերումը, ինչպես նաև գիտական և կրթական գրականության ընտրողական համալրումը՝ հաշվի առնելով գիտական հաստատությունների և համալսարանների պահանջները։ Կարևոր ուղղություն էր նաև ազգային մատենագիտության շարունակական զարգացումը՝ տարեկան մատենագիտական ցուցակների պատրաստումը, հրատարակչական վիճակագրության վարումը և գրադարանային տեղեկատվության համակարգման բարելավումը։ 1998 թվականի ծրագրում մեծ ուշադրություն էր դարձվում գրադարանային սպասարկման որակի բարձրացմանը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի կազմակերպման կատարելագործում, օգտվողների սպասարկման արագացում, տեղեկատու ծառայությունների ընդլայնում և գիտական խորհրդատվության զարգացում։ Այդ շրջանում արդեն առանձնահատուկ նշանակություն էր ստանում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը՝ կատալոգների մեքենայացում, էլեկտրոնային տվյալների բազաների ստեղծման նախնական փուլեր և միջազգային գրադարանային ստանդարտների կիրառման փորձեր, որոնք պետք է նպաստեին գրադարանի ինտեգրմանը համաշխարհային տեղեկատվական համակարգերին։ Ծրագրում ներառված էին նաև գիտամշակութային միջոցառումներ՝ գրքային ցուցահանդեսներ, հիշատակի երեկոներ, գիտաժողովներ և համագործակցություն այլ գրադարանների ու մշակութային հաստատությունների հետ, ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ արտերկրում։ Բացի այդ, կարևորվում էր գրքային ժառանգության պահպանությունը՝ հազվագյուտ և հին գրքերի վերականգնում, պահոցային պայմանների բարելավում և երկարաժամկետ պահպանման միջոցառումների իրականացում։ Ընդհանուր առմամբ, 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը արտացոլում էր գրադարանի անցումը ավանդական վարչական-գրքային համակարգից դեպի տեղեկատվական, թվայնացման և միջազգային համագործակցության վրա հիմնված ժամանակակից ազգային գրադարանային մոդել։

    Обновлено. 2026-09-20
    Հայաստանի ազգային գրադարան: Աշխատանքային ծրագիր 1998
    Онлайн

    Религия

    Էպիկտետոսի խրատներն ու իմաստուն խորհուրդները

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է անտիկ հունական փիլիսոփայության նշանավոր ներկայացուցիչ Էպիկտետոսի բարոյափիլիսոփայական ուսմունքի և կյանքի վերաբերյալ խոհերի ու խրատների ժողովածու, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ուղղորդել դեպի իմաստուն, առաքինի և ինքնատիրապետման վրա հիմնված կյանք։ Էպիկտետոսը ստոիկյան փիլիսոփայության կարևորագույն դեմքերից է, որի ուսմունքի կենտրոնում մարդու ներաշխարհի ազատությունը, բանականությունը, բարոյական պատասխանատվությունը և սեփական ցանկությունների ու կրքերի կառավարումն են։ Նրա փիլիսոփայական հայացքների համաձայն՝ մարդու երջանկությունն ու հոգեկան խաղաղությունը կախված չեն արտաքին հանգամանքներից, նյութական հարստությունից, հասարակական դիրքից կամ այլ մարդկանց վերաբերմունքից, այլ պայմանավորված են սեփական մտածողության, դատողությունների և վարքագծի նկատմամբ ունեցած վերահսկողությամբ։ Աշխատության գաղափարական առանցքը մարդու կողմից իրապես իրենից կախված և իրենից անկախ երևույթների տարբերակման անհրաժեշտությունն է։ Էպիկտետոսը սովորեցնում է, որ մարդը պետք է կենտրոնանա այն ամենի վրա, ինչ կարող է կառավարել՝ իր մտքերը, որոշումները, ցանկությունները, վերաբերմունքը և գործողությունները, իսկ արտաքին աշխարհի փոփոխություններին վերաբերվի խոհեմությամբ ու ներքին հավասարակշռությամբ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հաղթահարելու վախը, զայրույթը, նախանձը, ագահությունը, չափազանցված հավակնությունները և հիասթափությունը՝ փոխարենը զարգացնելով համբերություն, զսպվածություն, արդարամտություն, ազնվություն և բարոյական տոկունություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև մարդկային հարաբերություններին, պարտականության գիտակցմանը, հասարակական կյանքում պատշաճ վարքագծին, դժվարությունների հաղթահարմանը և սեփական արժանապատվության պահպանմանը։ Փիլիսոփայի խրատներում կարևոր տեղ ունի այն գաղափարը, որ իրական ազատությունը ոչ թե արտաքին սահմանափակումների բացակայությունն է, այլ սեփական կրքերի, սխալ դատողությունների և անկառավարելի ցանկությունների իշխանությունից ձերբազատվելը։ Մարդը պետք է սովորի ընդունել կյանքի անխուսափելի փոփոխությունները, չտրվել անցողիկ հաջողությունների գայթակղությանը և չկորցնել հոգեկան հանգստությունը դժբախտությունների կամ անհաջողությունների պայմաններում։ Էպիկտետոսի բարոյական հայացքները նաև ընդգծում են գիտակցված ընտրության կարևորությունը. յուրաքանչյուր մարդ պատասխանատու է իր վերաբերմունքի և արարքների համար, իսկ արժանապատիվ կյանքը պահանջում է շարունակական ինքնաքննություն, բանական դատողություն և բարոյական սկզբունքներին հավատարիմ մնալու կամք։ Աշխատության գրական ու փիլիսոփայական արժեքը պայմանավորված է մտքերի հստակությամբ, խրատական բնույթով, գործնական ուղղվածությամբ և մարդկային կյանքի համընդհանուր խնդիրներին անդրադառնալու կարողությամբ։ Դրա բովանդակությունը փիլիսոփայական գաղափարները ներկայացնում է ոչ միայն տեսական դատողությունների, այլև առօրյա կյանքում կիրառելի բարոյական խորհուրդների միջոցով՝ ընթերցողին մղելով սեփական վարքի, ցանկությունների և համոզմունքների վերանայմանը։ Ստոիկյան փիլիսոփայության այս սկզբունքները մեծ ազդեցություն են ունեցել եվրոպական մտավոր մշակույթի, բարոյագիտության և անձի ինքնակատարելագործման վերաբերյալ հետագա պատկերացումների վրա։ Դրանք շարունակել են հետաքրքրել տարբեր դարաշրջանների մտածողներին, քանի որ անդրադառնում են մարդու գոյության մշտական հարցերին՝ ազատությանը, երջանկությանը, պարտականությանը, տառապանքին, բարությանը և ներքին անկախությանը։ Հայերեն հրատարակության նշանակությունը հատկապես կարևորվում է հայ լուսավորական և կրթական միջավայրում անտիկ փիլիսոփայական ժառանգության տարածման տեսանկյունից։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել համաշխարհային գրականության, փիլիսոփայության և գիտական մտքի կարևոր երկերը հայերենով ներկայացնելու, հայերեն գիտական ու գեղարվեստական լեզուն զարգացնելու և հայ ընթերցողին եվրոպական մտավոր ավանդույթներին հաղորդակից դարձնելու գործում։ Այս հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի այդ մշակութային գործընթացի շրջանակում՝ որպես բարոյափիլիսոփայական գիտելիքի տարածման և հին աշխարհի մտածողական ժառանգության հայերեն ներկայացման վկայություն։ Այն արժեքավոր է փիլիսոփայության, բարոյագիտության, անտիկ գրականության, ստոիկյան ուսմունքի և հայ թարգմանական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Միաժամանակ աշխատությունը կարող է օգտակար լինել այն ընթերցողներին, որոնք ձգտում են ավելի լավ հասկանալ սեփական հույզերն ու վարքագիծը, զարգացնել ինքնատիրապետումը, հաղթահարել կյանքի դժվարությունները և ձևավորել ներքին ամրության, բանականության ու բարոյական պատասխանատվության վրա հիմնված աշխարհայացք։

    Обновлено. 2026-11-13
    Էպիկտետոսի խրատներն ու իմաստուն խորհուրդները
    Онлайн

    География

    Синтез и разработка технологии получения ингибиторов кислотной коррозии на основе побочного продукта производства хлоропрена 1,3-дихлор-2-бутена

    Քիմիական տեխնոլոգիայի և կիրառական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քլորոպրենի արտադրության կողմնակի արգասիք հանդիսացող 1,3-դիքլոր-2-բուտենի հիման վրա թթվային կոռոզիայի արգելակիչների սինթեզի և ստացման տեխնոլոգիայի մշակման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մետաղների թթվային կոռոզիայի առաջացման հիմնական պատճառները, էլեկտրաքիմիական գործընթացների առանձնահատկությունները և կոռոզիոն քայքայման կանխարգելման ժամանակակից մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանական միացությունների՝ որպես կոռոզիայի արգելակիչների կիրառման հնարավորություններին, դրանց մոլեկուլային կառուցվածքի, ֆունկցիոնալ խմբերի և պաշտպանիչ հատկությունների փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են 1,3-դիքլոր-2-բուտենի քիմիական փոխակերպումների հնարավոր ուղղությունները, համապատասխան միացությունների սինթեզի պայմանները և տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են նաև ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատման, մետաղական մակերևույթների հետ փոխազդեցության և թթվային միջավայրերում կոռոզիայի արագության նվազեցման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են արգելակիչների պաշտպանիչ արդյունավետության որոշման փորձարարական մեթոդները, արտադրական գործընթացների օպտիմալացման և հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում քիմիական արտադրության կողմնակի արգասիքների վերամշակման տնտեսական և բնապահպանական նշանակությանը, ինչպես նաև մշակվող տեխնոլոգիայի արդյունաբերական կիրառման հեռանկարներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական սինթեզի, քիմիական տեխնոլոգիայի, կոռոզիայի պաշտպանության և արդյունաբերական նյութագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-08
    Синтез и разработка технологии получения ингибиторов кислотной коррозии на основе побочного продукта производства хлоропрена 1,3-дихлор-2-бутена
    Онлайн

    Технология

    Исследование структурных нарушений полупроводниковых кристаллов возникающих под внешними воздействиями методом рентгенодифракционного муара

    Աշխատությունը նվիրված է արտաքին ազդեցությունների հետևանքով կիսահաղորդչային բյուրեղներում առաջացող կառուցվածքային խախտումների ուսումնասիրությանը՝ ռենտգենադիֆրակցիոն մուարի մեթոդի կիրառմամբ։ Քննարկվում են կիսահաղորդչային բյուրեղների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բյուրեղային ցանցի կատարելության աստիճանը, արատների առաջացման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը նյութերի ֆիզիկական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեխանիկական, ջերմային, ճառագայթային և այլ արտաքին գործոնների ազդեցությամբ բյուրեղային կառուցվածքում առաջացող դեֆորմացիաներին, տեղաշարժերին ու արատներին։ Ուսումնասիրվում են ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի ֆիզիկական հիմունքները, բյուրեղային ցանցի կառուցվածքային փոփոխությունների հայտնաբերման հնարավորությունները և մուարային պատկերների ձևավորման օրինաչափությունները։ Դիտարկվում են ռենտգենադիֆրակցիոն մուարի մեթոդի զգայունությունը, տարածական լուծունակությունը և դրա կիրառման առանձնահատկությունները բյուրեղային ցանցի փոքր դեֆորմացիաների ու տեղային կառուցվածքային անհամասեռությունների գնահատման ընթացքում։ Կարևորվում են մուարային պատկերների վերլուծությունը, ինտերֆերենցիոն գծերի տեղաբաշխման փոփոխությունների մեկնաբանությունը և դրանց կապը բյուրեղներում առաջացող կառուցվածքային խախտումների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր արտաքին ազդեցություններից առաջացած բյուրեղային արատների բնույթը, դրանց տարածական բաշխումը և կառուցվածքային փոփոխությունների զարգացման օրինաչափությունները։ Անդրադարձ է կատարվում փորձարարական չափումների կազմակերպմանը, ռենտգենադիֆրակցիոն պատկերների գրանցման և մշակման մեթոդներին, ինչպես նաև ստացված արդյունքների համեմատական գնահատմանը։ Առանձնացվում են բյուրեղային կառուցվածքի փոփոխությունների քանակական բնութագրման, չափումների ճշգրտության բարձրացման և կառուցվածքային արատների հայտնաբերման մեթոդների կատարելագործման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև բյուրեղային արատների ազդեցությունը կիսահաղորդչային նյութերի էլեկտրական, օպտիկական և մեխանիկական հատկությունների վրա, ինչը նշանակություն ունի դրանց տեխնոլոգիական կիրառությունների համար։ Աշխատությունը նպաստում է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, բյուրեղագիտության, ռենտգենադիֆրակցիոն հետազոտությունների և կիսահաղորդչային նյութագիտության զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, բյուրեղագետների, նյութագետների, կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-15
    Исследование структурных нарушений полупроводниковых кристаллов возникающих под внешними воздействиями методом рентгенодифракционного муара