Հայերենի գործնական քերականություն, հատոր Բ

Экономика

Տնտեսագիտական, ձեռնարկատիրության կառավարման և տարածաշրջանային զարգացման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածաշրջանային մասնագիտացված բիզնես-ինկուբատորների ստեղծման կազմակերպատնտեսական հիմնախնդիրների, դրանց գործունեության մեխանիզմների և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բիզնես-ինկուբացիայի տեսական հիմքերը, բիզնես-ինկուբատորների հիմնական տեսակները և դրանց նշանակությունը նորաստեղծ ձեռնարկությունների աջակցման, գործարար նախաձեռնությունների խթանման ու տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի մարզերի սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններին, տեղական արտադրական ներուժին, աշխատուժի մասնագիտական կարողություններին և ձեռնարկատիրական միջավայրի զարգացման պայմաններին։ Վերլուծվում են մասնագիտացված բիզնես-ինկուբատորների ձևավորման համար անհրաժեշտ ֆինանսական, ենթակառուցվածքային, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալները։ Քննարկվում են ոլորտային մասնագիտացման հնարավոր ուղղությունները՝ հաշվի առնելով առանձին տարածաշրջանների տնտեսական կառուցվածքը, գյուղատնտեսական, արդյունաբերական, տեխնոլոգիական և ծառայությունների ոլորտների զարգացման ներուժը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել բիզնես-ինկուբատորների ֆինանսավորման մոդելները, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային փորձի տեղայնացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սկսնակ ձեռնարկություններին խորհրդատվական, կրթական, տեխնոլոգիական և գործարար կապերի ձևավորման ծառայությունների տրամադրման կազմակերպմանը։ Կարևորվում է համալսարանների, գիտահետազոտական հաստատությունների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և գործարար համայնքի մասնակցությունը տարածաշրջանային ձեռնարկատիրական էկոհամակարգերի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանում բիզնես-ինկուբատորների ստեղծման արդյունավետ մոդելների մշակմանը, մարզերի տնտեսական զարգացման անհամաչափությունների մեղմացմանը և նորարարական ձեռնարկատիրության խթանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանային տնտեսագիտության, ձեռնարկատիրության կառավարման, նորարարական քաղաքականության, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման ու տնտեսական ծրագրավորման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է Մաղաքիա Օրմանյանի սոցիալ-փիլիսոփայական հայացքների համակողմանի ուսումնասիրությանը և դրանց քննադատական վերլուծությանը՝ բացահայտելով նրա պատկերացումները հասարակության, պետության, ազգային ինքնության, եկեղեցու և բարոյական արժեքների փոխհարաբերությունների մասին։ Հեղինակը դիտարկում է Օրմանյանի մտավոր ժառանգության ձևավորման պատմական և գաղափարական նախադրյալները, վերլուծում նրա աշխատություններում արտահայտված սոցիալական, քաղաքական և մշակութային գաղափարները՝ դրանք համադրելով ժամանակի փիլիսոփայական ու հասարակական մտքի հիմնական ուղղությունների հետ։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային-եկեղեցական կառույցների դերին, հասարակական համերաշխության, կրթության, մարդու բարոյական պատասխանատվության և ազգային ինքնապահպանման խնդիրներին։ Քննական մոտեցման շնորհիվ գնահատվում են Օրմանյանի գաղափարների արդիականությունն ու ազդեցությունը հայ հասարակական մտքի զարգացման վրա՝ ներկայացնելով ինչպես դրանց ուժեղ կողմերը, այնպես էլ սահմանափակումներն ու պատմական պայմանավորվածությունները։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական իշխանության համակարգում Հանրապետության նախագահի և խորհրդարանի միջև ձևավորվող իրավահարաբերությունների սահմանադրական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են երկու սահմանադրական մարմինների կարգավիճակը, լիազորությունների շրջանակը, դրանց իրականացման իրավական մեխանիզմները և փոխադարձ կապերը՝ իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման սկզբունքների համատեքստում։ Քննության են առնվում պետական կառավարման համակարգի զարգացման տարբեր փուլերում սահմանադրական կարգավորումների փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը օրենսդիր իշխանության ու պետության գլխի ինստիտուտների փոխհարաբերությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենսդրական գործընթացում Հանրապետության նախագահի մասնակցությանը, այդ թվում՝ խորհրդարանի ընդունած օրենքների ստորագրման և հրապարակման, ինչպես նաև օրենքի սահմանադրականության հարցով Սահմանադրական դատարան դիմելու սահմանադրական հնարավորություններին։ Գործող սահմանադրական կարգավորման համաձայն՝ Հանրապետության նախագահը պետության գլուխն է և հետևում է Սահմանադրության պահպանմանը, իսկ նրա լիազորությունների մի մասը անմիջականորեն առնչվում է Ազգային ժողովի գործունեությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև խորհրդարանին ուղերձ հղելու, Ազգային ժողովի հերթական և արտահերթ ընտրությունների նշանակման, Հանրապետության նախագահի ընտրության ու պաշտոնի ստանձնման հետ կապված սահմանադրաիրավական ընթացակարգերը։ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումներում ևս առանձնացվում են նախագահի այն լիազորությունները, որոնք ուղղակիորեն կապված են Ազգային ժողովի հետ, ներառյալ օրենքների ստորագրման և հրապարակման կամ դրանց սահմանադրականության ստուգման հարցով դատարան դիմելու մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքում պետական կառավարման մոդելի վերափոխման ազդեցության գնահատումը, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջաններում նախագահի և խորհրդարանի իրավական կարգավիճակն ու փոխգործակցության կառուցակարգերը փոփոխվել են։ Վերլուծվում են նաև պետական մարմինների միջև իրավասությունների սահմանազատման, փոխադարձ վերահսկողության, սահմանադրական պատասխանատվության և հնարավոր իրավական հակասությունների լուծման մեխանիզմները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմել այն մասին, թե սահմանադրական նորմերն ինչպես են կարգավորում պետության գլխի և օրենսդիր մարմնի փոխգործակցությունը և ինչ նշանակություն ունեն այդ հարաբերությունները պետական իշխանության մարմինների բնականոն գործունեության, սահմանադրական օրինականության և իշխանությունների հավասարակշռված համակարգի ապահովման համար։

История

Այս աշխատությունը պատմական համառոտ ակնարկ է Բաքվի մարդասիրական ընկերության՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անվամբ գործունեության և զարգացման մասին՝ 1864–1896 թվականների ընթացքում։ Հրատարակությունը ներկայացնում է կազմակերպության ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրա ստեղծման նպատակները և գործունեության հիմնական ուղղությունները՝ կապված կրթական, բարեգործական և սոցիալական նախաձեռնությունների հետ։ Աշխատությունում մանրամասնորեն նկարագրվում են ընկերության կողմից իրականացված մարդասիրական ծրագրերը, օգնության տրամադրման ձևերը, կրթական հաստատությունների աջակցությունը, ինչպես նաև հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում նրա ունեցած ազդեցությունը։ Ներկայացվում է նաև կազմակերպության գործունեության ընդլայնման ընթացքը, ֆինանսական և կազմակերպչական կառուցվածքը, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնց բախվել է տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքի սոցիալ-մշակութային կյանքի զարգացման գործում ընկերության ունեցած դերին և բարեգործական ավանդույթների ձևավորմանը Բաքվի բազմազգ միջավայրում։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, մշակութաբանների, սոցիոլոգների և հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալ XIX դարի երկրորդ կեսի հասարակական-բարեգործական շարժումների առանձնահատկությունները։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատաշուկայի պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության կառուցվածքային տեղաշարժերի համատեքստում։ Ներկայացվում են աշխատաշուկայի զարգացման հիմնական միտումները, զբաղվածության և գործազրկության դինամիկան, աշխատուժի պահանջարկի ու առաջարկի փոփոխությունները, ինչպես նաև տնտեսական վերափոխումների ազդեցությունը զբաղվածության կառուցվածքի վրա։ Քննարկվում են պետական քաղաքականության գործիքները, զբաղվածության խթանման ծրագրերը, աշխատաշուկայի ինստիտուցիոնալ զարգացման ուղղությունները և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև կառուցվածքային փոփոխությունների պայմաններում մասնագիտական վերապատրաստման, աշխատուժի մրցունակության բարձրացման, սոցիալական պաշտպանության և կայուն տնտեսական զարգացման ապահովման հարցերին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, աշխատաշուկայի հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հանրային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Վեպը հայ ռոմանտիկական և պատմական արձակի կարևոր ստեղծագործություններից է, որտեղ հեղինակը համադրում է ազգային պատմական իրողությունները, կրոնական միջավայրը և մարդկային դրամատիկ հարաբերությունները։ Վեպի կենտրոնում խորհրդավոր միանձնուհու կերպարն է, որի շուրջ կառուցվում է ամբողջ պատմական-հոգեբանական սյուժեն՝ լի գաղտնիքներով, ներքին հակասություններով և ճակատագրական իրադարձություններով։ Մուրացանը մեծ ուշադրություն է դարձնում մարդու հոգեբանությանը, բարոյական ընտրություններին և հասարակական միջավայրի ազդեցությանը անհատի ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործության մեջ զգալի է նաև ժամանակի պատմական շունչը՝ ազգային կյանքի, իշխանական հարաբերությունների և կրոնական հաստատությունների նկարագրությունների միջոցով։ Վեպը բացահայտում է մարդկային զգացմունքների բարդ աշխարհը՝ սեր, հավատ, զոհողություն, մեղք և փրկություն, որոնք միահյուսվում են գլխավոր հերոսուհու ճակատագրի շուրջ։ Հեղինակի լեզուն հարուստ է պատկերներով, դրամատիկ լարվածությամբ և հոգեբանական խորությամբ, ինչը ստեղծում է խորհրդավոր և լարված մթնոլորտ։ «Խորհրդավոր միանձնուհի»-ն համարվում է Մուրացանի ստեղծագործական ժառանգության կարևոր մասերից մեկը և արժեքավոր ներդրում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։