Հայկական խճանկարչության գեղարվեստական ձևաստեղծման եղանակները

Социология

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է սոցիալական հարցումը՝ որպես սոցիոլոգիական հետազոտության հիմնական մեթոդներից մեկը, որը կիրառվում է հասարակական կարծիքի, վարքագծի և սոցիալական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում բացատրվում է, որ սոցիալական հարցումը տվյալների հավաքման համակարգված ձև է, որի միջոցով հետազոտողները ստանում են տեղեկատվություն մարդկանց կարծիքների, վերաբերմունքի, արժեքների և փորձի վերաբերյալ։ Ներկայացվում են հարցման հիմնական տեսակները՝ հարցաթերթային, բանավոր (հարցազրույցային), հեռախոսային և առցանց հարցումներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները տարբեր սոցիալական խմբերի շրջանում։ Ռեֆերատում քննարկվում են հարցման փուլերը՝ նպատակների ձևակերպում, հարցաթերթի կազմում, ընտրանքի ձևավորում, տվյալների հավաքագրում և արդյունքների վերլուծություն։ Բացատրվում է նաև ընտրանքի կարևորությունը, քանի որ ճիշտ ընտրված մասնակցային խումբը ապահովում է ստացված արդյունքների վստահելիությունն ու գիտական արժեքը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հարցման մեթոդի առավելություններին՝ արագություն, լայն ընդգրկում, համեմատաբար ցածր ծախսեր, ինչպես նաև սահմանափակումներին՝ սուբյեկտիվ պատասխաններ, ոչ լիարժեք անկեղծություն և սխալ մեկնաբանման վտանգ։ Ռեֆերատում ընդգծվում է սոցիալական հարցումների կարևորությունը քաղաքականության, մարքեթինգի, կրթության և հասարակական կառավարման ոլորտներում, որտեղ դրանք օգնում են հասկանալ հանրային կարծիքը և կատարել հիմնավորված որոշումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգիայով և հասարակական գիտություններով հետաքրքրվող ուսանողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է սոցիալական հարցման մեթոդի էությունը և կիրառման հիմնական սկզբունքները։

История

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի վերջին տասնամյակներին Եգիպտոսի արաբալեզու մամուլում հայկական խնդիրների լուսաբանման ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցող քաղաքական գործընթացների, միջազգային հարաբերությունների և արաբական հասարակական մտքի զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրային հիմքը տվյալ ժամանակաշրջանի արաբերեն պարբերական մամուլն է, որի հրապարակումների միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես էին եգիպտական հասարակական և մտավորական շրջանակներում ընկալվում հայ բնակչության դրությունը, բարեփոխումների պահանջները, քաղաքական զարգացումները և եվրոպական տերությունների ներգրավվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մամուլի տեղեկատվական և հասարակական կարծիք ձևավորող գործառույթներին, հրապարակումների թեմատիկ ուղղվածությանը, օգտագործված քաղաքական բառապաշարին և տարբեր պարբերականների խմբագրական դիրքորոշումների առանձնահատկություններին։ Քննության առարկա են դառնում նաև այն տեղեկատվական աղբյուրները, որոնցից օգտվում էր եգիպտական մամուլը՝ տեղական հաղորդագրություններից և թղթակցություններից մինչև օտարերկրյա մամուլի նյութեր ու միջազգային լրատվական հոսքեր։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն հայկական խնդիրների վերաբերյալ հրապարակումների բովանդակությունը, այլև դրանց ձևավորման տեղեկատվական միջավայրը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականության, արևելյան հարցի և մեծ տերությունների դիվանագիտական շահերի վերաբերյալ արաբալեզու մամուլում արտահայտված պատկերացումների համադրմանը։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել, թե հայկական խնդիրները որքանով էին ներկայացվում որպես առանձին ազգային-քաղաքական հարց և որքանով էին ներառվում կայսրության կառավարման, քրիստոնյա բնակչության իրավունքների, բարեփոխումների և միջազգային քաղաքականության վերաբերյալ ավելի լայն քննարկումների մեջ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է Եգիպտոսի մամուլի միջավայրի առանձնահատուկ դերը, քանի որ XIX դարի երկրորդ կեսին այն աստիճանաբար վերածվում էր արաբական հասարակական և քաղաքական մտքի կարևոր հարթակներից մեկի։ Մամուլի նյութերի համեմատական և աղբյուրագիտական քննությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու փաստական հաղորդումները, խմբագրական մեկնաբանությունները և քաղաքական գնահատականները՝ վերականգնելով ժամանակաշրջանի տեղեկատվական պատկերը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հայոց պատմության, արաբագիտության, մամուլի պատմության և միջազգային հարաբերությունների պատմության մոտեցումները՝ նպաստելով հայկական խնդիրների միջազգային արձագանքի և արաբական հասարակական միջավայրում դրանց ընկալման պատմության առավել ամբողջական ուսումնասիրությանը։

География

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հողի հեղուկացման երևույթի համակողմանի վերլուծությանը և դրա կապին Հայաստանի ակտիվ սեյսմատեկտոնական գործընթացների հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է Սարդարապատի կառուցվածքի, Փամբակ–Սևան–Սյունիքի ակտիվ խզվածքի և Սևանա լճի ավազանի վերաբերյալ նոր երկրաբանական, սեյսմոլոգիական և պալեոսեյսմոլոգիական տվյալներ՝ գնահատելով դրանց դերը ուժեղ երկրաշարժերի առաջացման և երկրաբանական վտանգների ձևավորման գործում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են հողի հեղուկացման հետքերը որպես անցյալ սեյսմիկ իրադարձությունների վկայություններ, վերլուծվում են դաշտային դիտարկումների, երկրաբանական քարտեզագրման, գեոֆիզիկական հետազոտությունների և լաբորատոր տվյալների արդյունքները, ինչպես նաև ներկայացվում են սեյսմիկ վտանգի գնահատման նոր մոտեցումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ խզվածքների կառուցվածքին, դրանց շարժման առանձնահատկություններին և երկրաշարժերի հնարավոր ազդեցությանը բնակավայրերի, ենթակառուցվածքների և բնական միջավայրի վրա։ Աշխատությունը նախատեսված է երկրաբանների, սեյսմոլոգների, ինժեներ-երկրաբանների, բնական աղետների ռիսկերի գնահատմամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև երկրաբանական գիտություններով հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Психология

Խառնվածք-ը հոգեբանական և կրթագիտական բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է մարդու խառնվածքի (temperament) առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես անձի հոգեկան գործունեության բնածին և համեմատաբար կայուն բնութագրիչների համակարգ, աշխատությունում ներկայացվում են խառնվածքի հիմնական տեսակները՝ խոլերիկ, սանգվինիկ, ֆլեգմատիկ և մելանխոլիկ, դրանց հոգեբանական նկարագրությունները, վարքային դրսևորումները և ազդեցությունը մարդու մտածողության, հույզերի և գործունեության վրա, միաժամանակ քննարկվում են խառնվածքի և բնավորության տարբերությունները, ինչպես նաև ժառանգական և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությունը անձի ձևավորման գործընթացում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում խառնվածքի դերին ուսուցման, հաղորդակցության և մասնագիտական գործունեության մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի օգնել հասկանալու անհատական տարբերությունները և դրանց հիման վրա ճիշտ կազմակերպելու կրթական ու սոցիալական փոխազդեցությունները։

Религия

Հրատարակությունը ներկայացնում է վաղ քրիստոնեական ջատագովական գրականության կարևոր հուշարձաններից մեկի հատված՝ կապված Արիստիդես անունով հայտնի քրիստոնյա ապոլոգետի մտավոր և աստվածաբանական ժառանգության հետ։ Բովանդակության առանցքում քրիստոնեական հավատքի հիմնավորումն ու պաշտպանությունն է հին աշխարհի կրոնական և փիլիսոփայական պատկերացումների միջավայրում։ Տեքստը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու վաղ քրիստոնեական համայնքների աշխարհայացքը, Աստծո, մարդու, բարոյականության և հավատքի վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև քրիստոնեության ինքնաներկայացման ձևերը այլ կրոնական ավանդույթների հետ հարաբերակցության մեջ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում տարբեր ժողովուրդների և կրոնական խմբերի հավատալիքների համեմատական դիտարկումը, որի միջոցով հեղինակը կառուցում է իր ջատագովական փաստարկները և ներկայացնում քրիստոնեական ուսմունքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բարոյական վարքագծի թեման, քանի որ հավատքի ճշմարտացիության հիմնավորման մեջ նշանակություն է տրվում ոչ միայն աստվածաբանական գաղափարներին, այլև քրիստոնեական համայնքի անդամներին վերագրվող բարոյական սկզբունքներին և հասարակական հարաբերություններին։ Աղբյուրը կարևոր է նաև վաղ քրիստոնեական մտքի և հունահռոմեական մտավոր միջավայրի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Առանձին գիտական նշանակություն ունի տեքստի փոխանցման պատմությունը, քանի որ նման հնագույն երկերի ուսումնասիրությունը կապված է տարբեր լեզուներով պահպանված ձեռագրային ավանդույթների, թարգմանությունների և հատվածների համադրման հետ։ Հայկական ձեռագրային ավանդույթը նույնպես կարևոր տեղ ունի այս ստեղծագործության տեքստաբանական ուսումնասիրության պատմության մեջ՝ նպաստելով դրա հին շերտերի վերականգնմանն ու միջազգային գիտական շրջանառությանը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել վաղ քրիստոնեության պատմությամբ, հայրաբանությամբ, աստվածաբանությամբ, ձեռագրագիտությամբ և հին քրիստոնեական գրականությամբ զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Ընդհանուր առմամբ այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է քրիստոնեական ապոլոգետիկ մտքի սկզբնական զարգացման, կրոնական բանավեճի ձևերի և հին աշխարհի մշակութային միջավայրում քրիստոնեական ինքնության ձևավորման ուսումնասիրության համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական կուսակցությունների կողմից համացանցային և վեբ գործիքների կիրառման առանձնահատկությունների, նպատակների և քաղաքական հաղորդակցության վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակակից տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների միջոցով կուսակցությունների ու քաղաքացիների փոխհարաբերությունների ձևավորումն է, ինչպես նաև քաղաքական ուժերի կողմից թվային միջավայրի օգտագործումը հանրային կարծիքի վրա ազդելու, սեփական ծրագրերն ու գաղափարները ներկայացնելու, ընտրողների հետ կապ հաստատելու և քաղաքական օրակարգ ձևավորելու նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում կուսակցությունների պաշտոնական վեբկայքերին, առցանց հրապարակումներին, սոցիալական ցանցերի կիրառմանը, ինտերակտիվ հաղորդակցության հնարավորություններին և թվային քարոզչության տարբեր ձևերին։ Վեբ գործիքները դիտարկվում են ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման տեխնիկական միջոց, այլև որպես քաղաքական մասնակցության, երկկողմ հաղորդակցության և ընտրողների ներգրավման նոր հարթակներ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կուսակցությունների առցանց ներկայության կառուցվածքը, հրապարակվող տեղեկատվության բնույթը, կայքերի և թվային հարթակների թարմացման հաճախականությունը, հետադարձ կապի մեխանիզմները և քաղաքացիների հետ անմիջական հաղորդակցության հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախընտրական և հետընտրական ժամանակաշրջաններում վեբ գործիքների կիրառմանը, քանի որ ընտրական գործընթացների ընթացքում թվային հարթակները կարող են կարևոր դեր ունենալ թեկնածուների և կուսակցությունների ճանաչելիության բարձրացման, քաղաքական ծրագրերի ներկայացման և ընտրողների մոբիլիզացման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նաև գնահատելու, թե որքանով են հայկական քաղաքական կուսակցությունները օգտագործում ինտերնետի երկկողմ և ինտերակտիվ բնույթը և արդյոք նրանց առցանց գործունեությունը սահմանափակվում է տեղեկատվության միակողմանի փոխանցմամբ, թե նպաստում է իրական քաղաքական երկխոսության ձևավորմանը։ Կարևորվում են նաև թվային քաղաքական հաղորդակցության հետ կապված խնդիրները՝ տեղեկատվության հավաստիությունը, ապատեղեկատվության տարածումը, քաղաքական գովազդի արդյունավետությունը, լսարանի թիրախավորումը և քաղաքացիների անձնական տվյալների պաշտպանության հարցերը։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են նպաստել հայկական քաղաքական հաղորդակցության թվայնացման գործընթացների ավելի լավ ըմբռնմանը և կուսակցությունների կողմից ժամանակակից վեբ տեխնոլոգիաների արդյունավետ օգտագործման գնահատմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, լրագրողներին, հաղորդակցության և մեդիայի մասնագետներին, քաղաքական տեխնոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է համացանցային միջավայրը փոխում ՀՀ քաղաքական կուսակցությունների հաղորդակցման ձևերը, ինչ նոր հնարավորություններ է ստեղծում քաղաքական մասնակցության համար և ինչ մարտահրավերներ է առաջադրում ժամանակակից քաղաքական գործընթացների կազմակերպման ու ուսումնասիրման տեսանկյունից։