ՀՀ բուհերում ռիսկերի կառավարման համակարգի ձևավորման և ներդրման հիմնախնդիրները

Математика

Մաթեմատիկական գիտությունների, մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների և մաթեմատիկական ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ պատշաճ էլիպտիկ հավասարումների համար եզրային խնդիրների արդյունավետ լուծման մեթոդների մշակմանն ու տեսական հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում էլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների ընդհանուր հատկությունները, դրանց դասակարգման սկզբունքները և ոչ պատշաճ էլիպտիկության հետ կապված մաթեմատիկական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավասարումների բնութագրական կառուցվածքին, սահմանային պայմանների ընտրությանը և լուծումների գոյության ու միակության ապահովման հիմնախնդիրներին։ Վերլուծվում են դասական էլիպտիկ տեսության մեթոդների կիրառելիության սահմանափակումները և ոչ պատշաճ էլիպտիկ օպերատորների համար անհրաժեշտ լրացուցիչ պայմանները։ Քննարկվում են եզրային խնդիրների լուծելիության չափանիշները, համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների ընտրությունը և լուծումների կանոնավորության ուսումնասիրության հնարավոր մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Ֆուրիեի ձևափոխության, օպերատորային մեթոդների, ինտեգրալ ներկայացումների և ֆունկցիոնալ վերլուծության գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում եզրային օպերատորների հատկություններին, լուծումների կառուցման ալգորիթմներին և ստացված մաթեմատիկական արտահայտությունների արդյունավետ հաշվարկման հարցերին։ Կարևորվում է լուծման մեթոդների ճշգրտության, կայունության և կիրառելիության գնահատումը տարբեր եզրային պայմանների ու հավասարումների դասերի համար։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ոչ պատշաճ էլիպտիկ հավասարումների տեսության զարգացմանը, եզրային խնդիրների լուծման նոր մոտեցումների հիմնավորմանը և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, ֆունկցիոնալ վերլուծության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Մաթեմատիկական և կիրառական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ցանցային մոդելների կառուցվածքի ու հատկությունների ուսումնասիրությանը գրաֆների տեսության մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում ցանցի տարրերի ներկայացումը գագաթների և կողերի միջոցով, դրանց միջև կապերի ձևավորումը և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունների մաթեմատիկական նկարագրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցում հնարավոր երթուղիների որոշմանը, կապակցվածության գնահատմանը, հանգույցների փոխազդեցությանը և տվյալների կամ ռեսուրսների փոխանցման արդյունավետ կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են գրաֆների հիմնական բնութագրերը, օպտիմալ ճանապարհների որոնման մոտեցումները և ցանցի կառուցվածքի փոփոխության ազդեցությունը համակարգի աշխատանքի վրա։ Քննարկվում են նաև մաթեմատիկական և ալգորիթմական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները ցանցային համակարգերի հուսալիության, արդյունավետության և կառուցվածքային օպտիմալացման խնդիրներում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու գրաֆների տեսության միջոցով տարբեր բնույթի ցանցերի մոդելավորման և վերլուծության սկզբունքների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիսկրետ մաթեմատիկայի, համակարգչային ցանցերի, մաթեմատիկական մոդելավորման և ալգորիթմների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս աշխատությունը վերաբերում է խաղողի վազի հիմնական վնասակար տզերի կենսաբանության, տարածվածության և վնասակարության ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ագրոէկոլոգիական պայմաններում, ինչպես նաև դրանց դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել խաղողի այգիներում հանդիպող հիմնական ֆիտոֆագ տզերի տեսակային կազմը, զարգացման կենսաբանական ցիկլերը և վնասման բնույթը՝ գնահատելու համար դրանց ազդեցությունը բերքատվության և խաղողի որակի վրա։ Ուսումնասիրվում են այնպիսի տզեր, որոնք սնվում են բույսի տերևներով, ընձյուղներով և երբեմն նաև ողկույզներով՝ առաջացնելով ֆիզիոլոգիական խանգարումներ, տերևային դեֆորմացիաներ և ֆոտոսինթեզի նվազում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վնասատուների տարածման վրա ազդող կլիմայական և հողային գործոններին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ազդեցությանը դրանց պոպուլյացիոն դինամիկայի վրա։ Պայքարի միջոցառումների մշակման շրջանակում դիտարկվում են ինտեգրացված պաշտպանական մոտեցումները՝ ներառյալ ագրոտեխնիկական մեթոդները, կենսաբանական պայքարի միջոցները և անհրաժեշտության դեպքում քիմիական միջամտությունները՝ պեստիցիդների նպատակային և վերահսկվող կիրառմամբ։ Կարևորվում է նաև վնասատուների մոնիթորինգի և կանխատեսման համակարգերի ներդրումը, որը թույլ է տալիս ժամանակին իրականացնել պաշտպանական միջոցառումներ և նվազեցնել էկոլոգիական ռիսկերը։ Այսպիսով, աշխատանքը ունի կարևոր կիրառական նշանակություն խաղողագործության արդյունավետության բարձրացման, բերքի կայունության ապահովման և ԼՂՀ գյուղատնտեսության զարգացման համար։

Литература

Գիրքը նվիրված է հայ մեծ գրող, լուսավորիչ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Խաչատուր Աբովյանի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և հայ գրականության ու հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Ներկայացվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական գործունեությունը, աշխարհայացքի ձևավորումը և XIX դարի հայ հասարակության մշակութային ու մտավոր կյանքի հետ ունեցած առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Աբովյանի գրական ստեղծագործություններին, հատկապես «Վերք Հայաստանի» վեպին, դրա պատմական, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև աշխարհաբար հայերենի զարգացման գործում գրողի ունեցած դերին։ Քննարկվում են նրա լուսավորական գաղափարները, ժողովրդի կրթության և դաստիարակության վերաբերյալ հայացքները, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման և հասարակական առաջընթացի խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Աբովյանի մանկավարժական գործունեությանը, հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի նկատմամբ նրա վերաբերմունքին, ինչպես նաև եվրոպական և ռուսական լուսավորական մտքի ազդեցությանը նրա աշխարհայացքի վրա։ Դիտարկվում են գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության և գնահատման առանձնահատկությունները, նրա գաղափարների արդիականությունն ու ազդեցությունը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, հայագետների, ուսանողների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հասարակական կառավարման ոլորտներին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները և գիտական մտքի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, հասարակական գիտությունների զարգացմանը և ոլորտի արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում հասարակագիտական առարկաների դասավանդման միջոցով սովորողների հայրենասիրական դաստիարակության կազմակերպման տեսական, մանկավարժական և մեթոդական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հայրենասիրական դաստիարակության էությունը, նպատակները, հիմնական սկզբունքները և դրա նշանակությունը սովորողների քաղաքացիական գիտակցության, ազգային ինքնության ու հասարակական պատասխանատվության ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմության, հասարակագիտության, քաղաքացիական կրթության և հարակից առարկաների կրթադաստիարակչական հնարավորություններին՝ հայրենիքի պատմության, մշակութային ժառանգության, պետականության և հասարակական արժեքների վերաբերյալ գիտելիքների խորացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են ավագ դպրոցականների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման գործընթացները և ուսումնական միջավայրի ազդեցությունը նրանց աշխարհայացքի զարգացման վրա։ Դիտարկվում են հայրենասիրության, քաղաքացիական պարտքի, հասարակական համերաշխության, ժողովրդավարական արժեքների և մարդու իրավունքների փոխկապակցվածության հարցերը։ Կարևորվում են պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի ուսումնասիրությունը, ազգային և համամարդկային արժեքների համադրումը, մշակութային բազմազանության նկատմամբ հարգանքի ձևավորումը և սովորողների քննադատական մտածողության զարգացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել հասարակագիտական առարկաների դասավանդման մեթոդներ, թեմատիկ քննարկումներ, նախագծային աշխատանքներ, պատմական սկզբնաղբյուրների վերլուծության առաջադրանքներ և արտադասարանական միջոցառումների կազմակերպման մոտեցումներ։ Անդրադարձ է կատարվում ուսուցչի դերին, դասավանդման բովանդակության ընտրությանը, սովորողների ակտիվ մասնակցության ապահովմանը և հայրենասիրական արժեքների ձևավորման մանկավարժական պայմաններին։ Առանձնացվում են ընտանիքի, դպրոցի և հասարակական միջավայրի համագործակցության հնարավորությունները՝ սովորողների քաղաքացիական ակտիվության և համայնքային պատասխանատվության զարգացման նպատակով։ Կարևորվում են նաև կրթադաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետության գնահատման չափանիշները, սովորողների արժեքային վերաբերմունքների ուսումնասիրությունը և ուսուցման ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը նշանակություն ունի հանրակրթության բովանդակության կատարելագործման, հասարակագիտական կրթության զարգացման և ավագ դպրոցականների քաղաքացիական ու բարոյական դաստիարակության մեթոդների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հասարակագիտության և պատմության ուսուցիչների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների, կրթության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։