ՀՀ բյուջետային վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործման ուղիները

Law

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հանցագործությունների բազմակիության ինստիտուտին՝ դրա հասկացության, տեսակների, իրավական կարգավորման և կատարելագործման հնարավորությունների համակողմանի վերլուծությամբ՝ քրեական իրավունքի տեսանկյունից։ Նյութում պարզաբանվում է հանցագործությունների բազմակիության էությունը՝ որպես մեկ անձի կողմից մի քանի հանցավոր արարքների կատարում, և առանձնացվում են դրա հիմնական ձևերը՝ հանցագործությունների համակցություն, կրկնահանցագործություն և դատվածության առկայությամբ կրկնվող հանցագործություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենսդրական կարգավորման առանձնահատկություններին Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսդրության համատեքստում՝ ներառյալ պատժի նշանակման կանոնները և բազմակիության իրավական հետևանքները։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է դատական պրակտիկայի խնդիրները՝ կապված որակման միատեսակության, պատժաչափերի համաչափության և իրավական որոշակիության ապահովման հետ։ Միաժամանակ քննարկվում են օրենսդրության կատարելագործման ուղղությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել քրեական պատասխանատվության արդյունավետությունը, ապահովել արդարության սկզբունքի ավելի հետևողական կիրառում և նվազեցնել իրավակիրառ պրակտիկայի հակասությունները։

Other Subjects

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 10 էջ [src=123456789/12034] [dspace.nla.am]

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Արցախի Հանրապետության տարածքում հանդիպող միջատակեր կաթնասունների տեսակային կազմի, տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և էկոլոգիական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են միջատակերների կարգին ավանդաբար դասվող կենդանիների, մասնավորապես ոզնիների, խլուրդների և սրնչակների տեսակաբանական բնութագրերը, արտաքին կառուցվածքը, կենսակերպը և բնական միջավայրին հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի լեռնային, անտառային, մարգագետնային և այլ բնական էկոհամակարգերում այդ կենդանիների տարածվածությանը, բնակության պայմաններին և աշխարհագրական բաշխմանը։ Ուսումնասիրվում են տեսակների կենսամիջավայրային նախասիրությունները, սննդառության առանձնահատկությունները, բազմացման կենսաբանությունը, սեզոնային ակտիվությունը և վարքագծային հարմարվողականությունները։ Դիտարկվում են միջատակեր կաթնասունների դերը բնական էկոհամակարգերում, անողնաշարավոր կենդանիների քանակության կարգավորման գործընթացներում և սննդային շղթաների պահպանման գործում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել կենդանիների հայտնաբերման, հավաքագրման, տեսակային նույնականացման և տարածվածության գնահատման դաշտային ու լաբորատոր մեթոդները։ Կարևորվում են տեսակների ձևաբանական տարբերությունները, դրանց դասակարգման առանձնահատկությունները և տարածաշրջանի կենդանական աշխարհի այլ ներկայացուցիչների հետ ունեցած էկոլոգիական կապերը։ Անդրադարձ է կատարվում բնական միջավայրի փոփոխությունների, անտառահատումների, հողօգտագործման և մարդու տնտեսական գործունեության հնարավոր ազդեցություններին միջատակերների բնակավայրերի ու պոպուլյացիաների վրա։ Առանձնացվում են հազվադեպ հանդիպող և պահպանության կարիք ունեցող տեսակների ուսումնասիրության, դրանց կենսամիջավայրերի պաշտպանության և կենսաբազմազանության պահպանման խնդիրները։ Կարևորվում է տարածաշրջանի կենդանական աշխարհի վերաբերյալ գիտական տվյալների հավաքագրման, համակարգման և համեմատական վերլուծության նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Արցախի կաթնասունների ֆաունայի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, տեսակների տարածման օրինաչափությունների բացահայտմանը և բնապահպանական հետազոտությունների զարգացմանը։ Այն օգտակար է կենդանաբանների, թերիոլոգների, էկոլոգների, բնապահպանների, կենսաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Արտավազդ II-ի կառավարման ժամանակաշրջանի դրամներին՝ որպես հին Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրների։ Դրամագիտական ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են արքայի անունով և նրա իշխանության հետ առնչվող դրամների առանձնահատկությունները, դրանց պատկերագրական ու գրային տարրերը, գեղարվեստական ձևավորումը և պատմական նշանակությունը։ Դրամները դիտարկվում են ոչ միայն որպես առևտրաշրջանառության միջոցներ, այլև որպես պետական իշխանության արտահայտման, արքայական գաղափարախոսության և ժամանակաշրջանի մշակութային ազդեցությունների արտացոլման նյութական վկայություններ։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Արտաշեսյան հարստության պատմությանը, հելլենիստական աշխարհի հետ Հայաստանի կապերին, դրամահատության ավանդույթներին և հին հայկական պետականության խորհրդանշական լեզվին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի դրամագիտական նյութերի ճանաչման, դասակարգման և պատմական համատեքստում մեկնաբանման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի հին պատմությամբ, հնագիտությամբ, դրամագիտությամբ և հելլենիստական ժամանակաշրջանի մշակույթով զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների, թանգարանային ոլորտի մասնագետների ու պատմական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է ազգայնության գաղափարին և այն սկզբունքներին, որոնց միջոցով ձևավորվում ու պահպանվում է ազգային ինքնությունը։ Այն անդրադառնում է ազգի՝ որպես պատմական, մշակութային և հասարակական ընդհանրության ընկալմանը՝ կարևորելով լեզվի, պատմական հիշողության, ավանդույթների, մշակույթի և ընդհանուր արժեքների դերը։ Ազգայնության գաղափարը դիտարկվում է նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների շրջանակում՝ բացահայտելով, թե ինչպես է ազգային պատկանելությունը ներգործում մարդու ինքնագիտակցության, հասարակական պատասխանատվության և հավաքական կյանքի վրա։ Նման տեսական աշխատությունները կարևոր էին 19-րդ դարի ազգային զարթոնքի ժամանակաշրջանում, երբ տարբեր ժողովուրդների մտավորական շրջանակներում քննարկվում էին ազգային ինքնորոշման, մշակութային ինքնուրույնության և հասարակական համախմբման հարցերը։ Հայ իրականության մեջ այս թեման առանձնահատուկ նշանակություն ուներ լեզվի պահպանման, կրթության զարգացման, պատմական ժառանգության արժևորման և ազգային կյանքի կազմակերպման տեսանկյունից։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական մտածողությունը, ազգի և ազգային պատկանելության վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև ազգային գաղափարների ձևավորման ու տարածման գործընթացները։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է հին հռոմեական պատմության նշանավոր պետական և հասարակական գործիչներից մեկի՝ Մարկոս Պորցիոս Կատոնի, որը հայտնի է նաև Կատոն Ավագ անունով, կյանքին, գործունեությանը և պատմական կերպարին։ Նա Հռոմեական Հանրապետության քաղաքական, հասարակական և մտավոր կյանքի ազդեցիկ ներկայացուցիչներից էր, որի անունը կապվում է հռոմեական ավանդական բարքերի պահպանման, պետական կարգի ամրապնդման, հայրենասիրության, խստապահանջության և հասարակական պատասխանատվության գաղափարների հետ։ Նրա կենսագրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու Հռոմեական Հանրապետության պատմական զարգացման կարևոր փուլերին, պետական կառավարման առանձնահատկություններին և հռոմեական հասարակության բարոյական ու մշակութային պատկերացումներին։ Կատոն Ավագը հայտնի էր իր քաղաքական գործունեությամբ, հռետորական կարողություններով, իրավական ու վարչական հարցերում ունեցած ազդեցությամբ և հռոմեական ավանդական արժեքների պաշտպանությամբ։ Նրա հասարակական դիրքորոշման հիմքում ընկած էին կարգապահության, աշխատասիրության, խնայողության, պարզակենցաղության և պետական շահի գերակայության սկզբունքները։ Նա քննադատաբար էր վերաբերվում շռայլությանը, բարքերի անկմանը և օտար մշակութային ազդեցությունների այն դրսևորումներին, որոնք, իր համոզմամբ, կարող էին թուլացնել հռոմեական հասարակության ավանդական հիմքերը։ Կատոնի կերպարը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ նրա գործունեության միջոցով բացահայտվում են Հռոմի քաղաքական կյանքում առկա գաղափարական հակասությունները, ավանդույթի և նորարարության հարաբերությունները, ինչպես նաև պետական գործչի պատասխանատվության մասին հին հռոմեական պատկերացումները։ Նրա քաղաքական հայացքները հիմնված էին հանրապետական պետականության պահպանման, հասարակական կարգապահության և քաղաքացիների բարոյական պարտականությունների գիտակցման վրա։ Կատոնը կարևորում էր գյուղատնտեսությունը և հողագործական աշխատանքը՝ դրանք համարելով հասարակության տնտեսական կայունության ու քաղաքացիների բարոյական դաստիարակության կարևոր հիմքեր։ Նրա աշխարհայացքում հողագործը մարմնավորում էր աշխատասիրության, ինքնուրույնության և հայրենիքի նկատմամբ նվիրվածության հատկանիշները։ Այս գաղափարները սերտորեն կապված էին հռոմեական հանրապետական ավանդույթի հետ, որտեղ քաղաքացու արժանիքը գնահատվում էր ոչ միայն նրա անձնական հաջողություններով, այլև պետությանն ու հասարակությանը մատուցած ծառայություններով։ Կատոնի պատմական գործունեության կարևոր դրվագներից էր նրա մասնակցությունը Հռոմի քաղաքական և ռազմական կյանքին, հատկապես Պունիկյան պատերազմների ժամանակաշրջանում։ Նա մասնակցել է Հռոմի արտաքին քաղաքականությանն ու պետական կառավարման գործընթացներին, իսկ հետագայում դարձել է սենատական պահպանողականության և Կարթագենի նկատմամբ խիստ քաղաքականության հայտնի ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա անունը պատմական հիշողության մեջ պահպանվել է նաև Կարթագենի ոչնչացման անհրաժեշտության մասին արտահայտած դիրքորոշման շնորհիվ։ Կատոնի կենսագրությունն այս առումով հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հռոմի՝ միջերկրածովյան առաջատար տերության վերածվելու պատմական գործընթացը, ռազմական ընդլայնման հետևանքները և արտաքին նվաճումների ազդեցությունը հանրապետության ներքին հասարակական կյանքի վրա։ Նրա կերպարը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գրականության և մտավոր մշակույթի պատմության տեսանկյունից։ Կատոնը հռոմեական արձակի վաղ շրջանի կարևոր ներկայացուցիչներից էր, իսկ նրա գրական ու հռետորական գործունեությունը նպաստել է լատինական գրավոր մշակույթի զարգացմանը։ Նրա աշխատություններից առանձնահատուկ նշանակություն ունի «Գյուղատնտեսության մասին» երկը, որը համարվում է լատիներեն պահպանված արձակ ամենահին ամբողջական գործերից մեկը և արժեքավոր տեղեկություններ է հաղորդում հռոմեական գյուղատնտեսության, տնտեսավարման և կենցաղի վերաբերյալ։ Կատոնի գործունեությունը ցույց է տալիս, որ պետական գործիչը կարող էր միաժամանակ լինել քաղաքական մտածող, հռետոր և գրող՝ իր գաղափարները տարածելով ինչպես հասարակական գործունեության, այնպես էլ գրավոր խոսքի միջոցով։ Աշխատության գաղափարական նշանակությունը կապված է պետական ծառայության, բարոյական սկզբունքների, քաղաքացիական պարտքի և հասարակական պատասխանատվության հարցերի հետ։ Կատոնի կերպարը ներկայացնում է այն համոզմունքը, որ պետության հզորությունը պայմանավորված է ոչ միայն ռազմական ուժով և նյութական հարստությամբ, այլև քաղաքացիների բնավորությամբ, օրենքների նկատմամբ հարգանքով, աշխատասիրությամբ և հասարակական շահի գիտակցմամբ։ Նրա կյանքի պատմությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև անհատի և պետության հարաբերություններին, քաղաքական առաջնորդության բարոյական կողմին և ավանդական արժեքների պահպանման խնդրին։ Գրական ու պատմագրական առումով աշխատությունը պատկանում է անտիկ պատմական և կենսագրական գրականության ավանդույթին, որտեղ պատմական անձի կյանքի ու գործունեության ներկայացումը միաժամանակ ծառայում է ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական իրողությունների բացահայտմանը։ Կատոնի կերպարը հարմար նյութ է նաև բարոյադաստիարակչական մեկնաբանության համար, քանի որ նրա կյանքի օրինակով քննարկվում են առաքինության, խստապահանջության, պարտաճանաչության և հայրենասիրության գաղափարները։ Պատմական և մշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր է հին Հռոմի պատմության ու դասական ժառանգության հայերեն ներկայացման տեսանկյունից։ Տասնիններորդ դարում Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել անտիկ աշխարհի պատմության, գրականության և փիլիսոփայության ուսումնասիրության ու հայերեն տարածման գործում։ Դասական պատմական դեմքերի մասին աշխատությունները հայ ընթերցողին հնարավորություն էին տալիս հաղորդակից դառնալու եվրոպական հումանիստական կրթության ավանդույթներին, ծանոթանալու հին քաղաքակրթությունների պատմությանը և համաշխարհային մշակույթի կարևոր ներկայացուցիչներին։ Վիեննայի Մխիթարյան տպագրատան գործունեությունը նպաստել է այդ գիտելիքների տարածմանը և հայերեն գիտակրթական ու պատմական գրականության հարստացմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հին Հռոմի պատմության, անտիկ կենսագրական գրականության, դասական հռետորության և հայերեն պատմագիտական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, դասական բանասերների, գրականագետների, փիլիսոփայության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, մանկավարժների և հին աշխարհի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Նրա ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն նշանավոր հռոմեացու կյանքի ճանաչմամբ, այլև պետականության, քաղաքացիական պարտքի, բարոյականության և հասարակական պատասխանատվության վերաբերյալ հարցերի շուրջ խորհելու հնարավորությամբ։