ՀՀ գործադիր իշխանության գործունեության կատարելագործման ուղիները և էլեկտրոնային կառավարության ներդրման հիմնախնդիրները

Культура

Արվեստաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է X–XVI դարերի հայկական արվեստում քրիստոնեական կարևոր պատկերագրական հորինվածքներից մեկի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում թեմայի պատկերային կառուցվածքը, հիմնական կերպարների դասավորությունը, խորհրդանշական տարրերը և տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց գեղարվեստական մեկնաբանությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանրանկարչության, որմնանկարչության, քանդակագործության և կիրառական արվեստի համապատասխան օրինակների պատկերագրական ու ոճական առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հորինվածքային լուծումների փոփոխությունները, կերպարների արտահայտչականությունը, խորհրդանշական մանրամասների նշանակությունը և դրանց կապը միջնադարյան քրիստոնեական պատկերագրական ավանդույթների հետ։ Քննարկվում են նաև հայկական արվեստի տարբեր դպրոցների և ժամանակաշրջանների ստեղծագործություններում թեմայի մեկնաբանման ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու միջնադարյան հայկական արվեստում տվյալ պատկերագրական հորինվածքի զարգացման, գեղարվեստական լեզվի և խորհրդաբանական բովանդակության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ արվեստի պատմության, միջնադարագիտության, պատկերագրության և քրիստոնեական արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Azerbaijan տարածքում ժողովրդական և խորհրդային հանրապետական կառավարման ձևավորման գործընթացներին և դրանց ազդեցությանը ադրբեջանցի էթնոսի ձևավորման ու ինստիտուցիոնալացման վրա 1920-1930-ական թվականներին։ Գրքում վերլուծվում են 1918–1920 թթ. քաղաքական վերափոխումների հետևանքները, Խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացը և նոր պետական կառույցների ձևավորումը՝ որպես սոցիալ-քաղաքական և վարչական համակարգի վերակազմակերպման արդյունք։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ազգաստեղծման գործընթացները խորհրդային ազգությունների քաղաքականության համատեքստում՝ ընդգծելով լեզվի, կրթության, վարչական սահմանների և մշակութային ինստիտուտների դերակատարությունը էթնիկական ինքնության ձևավորման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային վերնախավերի ձևավորմանը, պատմագրական նարատիվների կառուցմանը և պետական գաղափարախոսության ազդեցությանը ինքնության քաղաքականացման գործընթացներում։ Քննարկվում են նաև սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները, քաղաքաշինական և կրթական քաղաքականությունները, որոնք նպաստեցին նոր ազգային հանրության ձևավորմանը խորհրդային համակարգի շրջանակներում։ Աշխատությունը նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, կովկասագիտության մասնագետների և ազգագրության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների շարժողական ընդունակությունների զարգացման գործընթացում կիրառվող տարբեր մանկավարժական և ֆիզիկական դաստիարակության մեթոդների արդյունավետության համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան շարժողական կարողությունների ձևավորումն ու զարգացումն է՝ ֆիզիկական դաստիարակության դասերի և կազմակերպված շարժողական գործունեության շրջանակում։ Քննվում են արագության, ուժի, դիմացկունության, ճկունության, ճարպկության, հավասարակշռության և շարժումների կոորդինացման զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները՝ հաշվի առնելով դպրոցական տարիքի տարբեր փուլերում երեխաների ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր մեթոդների համեմատությանը՝ պարզելու, թե դրանցից յուրաքանչյուրն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ առանձին շարժողական ընդունակությունների զարգացման վրա։ Դիտարկվում են կրկնողական, խաղային, մրցակցային, շրջանաձև և փոփոխական բնույթի ուսուցողական մոտեցումների կիրառման ընդհանուր սկզբունքները՝ առանց շարժողական ծանրաբեռնվածությունը դիտարկելու որպես բոլոր սովորողների համար միատեսակ։ Կարևորվում է անհատականացված մոտեցումը՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքը, պատրաստվածության մակարդակը, շարժողական փորձը և ֆիզիկական զարգացման բնական տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մանկավարժական դիտարկումներ, ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատման տարիքին համապատասխան մեթոդներ և ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծություն՝ տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը հիմնավորելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև շարժողական առաջադրանքների հաջորդականության, բազմազանության և ուսումնական գործընթացում դրանց նպատակային ներառման ուսումնասիրությունը։ Շարժողական ընդունակությունների զարգացումը դիտարկվում է ոչ միայն ֆիզիկական պատրաստվածության, այլև շարժումների կառավարման, սովորողների ակտիվ մասնակցության և ֆիզիկական դաստիարակության նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում ուսուցչի կողմից սովորողների անհատական առաջընթացի գնահատման և ուսումնական գործընթացի համապատասխանեցման նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆիզիկական դաստիարակության տեսության, մանկավարժության և տարիքային ֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ դպրոցականների շարժողական զարգացման համար արդյունավետ և տարիքին համապատասխան մեթոդական սկզբունքները գիտականորեն հիմնավորելու նպատակով։

Лингвистика

Գիրքը ներկայացնում է՝ բառագիտության ընդհանուր սկզբունքներն ու հասկացությունները, բառի կառուցվածքը, իմաստային զարգացումները և բառային հարաբերությունները, հայերենի բառապաշարի շերտերը (հայրենի, փոխառյալ, նորաբանություններ և այլն), բառերի իմաստային փոփոխությունների օրինաչափությունները, հայերեն բառագիտության զարգացման պատմական և ժամանակակից միտումները։ Այն օգտակար է՝ լեզվաբանության և հայագիտության ուսանողների համար, գիտական հետազոտողների և բառագիտությամբ զբաղվող մասնագետների համար, ինչպես նաև հայերեն բառապաշարի խորքային ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համարվում է կարևոր աղբյուր հայերեն բառագիտության տեսական հիմքերի ձևավորման և զարգացման ուսումնասիրության համար։

Культура

Աշխատությունը ներկայացնում է նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ նվիրված կուլտուրայի և արվեստի տարբեր ոլորտներին, որի նպատակն է համակարգել և մատչելի դարձնել համապատասխան գիտական, ուսումնամեթոդական և վերլուծական հրապարակումները։ Հեղինակը կամ կազմող խումբը հավաքագրում է արդի գրականություն՝ ընդգրկելով արվեստի պատմություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ինչպես նաև մշակութային գործընթացների տեսական և կիրառական ուսումնասիրություններ։ Գրքում նյութերը դասակարգված են թեմատիկ և ոլորտային սկզբունքով, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումն ու օգտագործումը հետազոտական և ուսումնական նպատակներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր հրատարակությունների ընդգրկմանը, որոնք արտացոլում են ժամանակակից մշակութային զարգացումները և գիտական մոտեցումների փոփոխությունները արվեստագիտության ոլորտում։ Մատենագիտական ցանկը կարող է ներառել ինչպես հայերեն, այնպես էլ օտարալեզու աղբյուրներ՝ ապահովելով լայն գիտական ընդգրկում և համեմատական ուսումնասիրության հնարավորություն։ Աշխատությունը օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և գրադարանային աշխատողների համար՝ որպես տեղեկատվական հուսալի ուղեցույց գիտական հետազոտությունների համար։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Candida guilliermondii ВКМ Y-42 խմորասնկերի մոտ L-ամինաթթվային օքսիդազի ինդուկցիայի գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն պայմաններն ու գործոնները, որոնց ազդեցությամբ խմորասնկերի բջիջներում ակտիվանում է L-ամինաթթուների օքսիդացման գործընթացներին մասնակցող ֆերմենտային համակարգը, ինչպես նաև ուսումնասիրել այդ գործընթացի կենսաքիմիական առանձնահատկությունները։ L-ամինաթթվային օքսիդազները ֆերմենտների դաս են, որոնք կատալիզում են L-ամինաթթուների օքսիդացումը և կարևոր դեր կարող են ունենալ միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակության գործընթացներում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում է Candida guilliermondii խմորասնկերի ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունը տարբեր աճեցման և սննդային պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հանգամանքին, թե ամինաթթուների առկայությունը, դրանց կոնցենտրացիան, ածխածնի և ազոտի աղբյուրները, ինչպես նաև մշակման պայմանները ինչ ազդեցություն ունեն ֆերմենտի սինթեզի և ակտիվության վրա։ Ինդուկցիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչ պայմաններում է խմորասնկերի նյութափոխանակությունը վերակազմավորվում՝ համապատասխան ֆերմենտային համակարգերի ակտիվացման միջոցով։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր սննդային միջավայրերում աճեցված բջիջների ֆերմենտային ակտիվության ցուցանիշները և որոշվել առավել նպաստավոր պայմանները L-ամինաթթվային օքսիդազի առաջացման համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ֆերմենտի ակտիվության փոփոխության կինետիկ ուսումնասիրությունը՝ կախված բջիջների աճի փուլից և ինդուկտորի ազդեցության տևողությունից։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել մանրէաբանական կուլտիվացման, ֆերմենտային ակտիվության որոշման, կենսաքիմիական և սպեկտրոֆոտոմետրիկ մեթոդներ։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ֆերմենտի ինդուկցիայի աստիճանը և պարզելու դրա կապը խմորասնկերի աճի ու նյութափոխանակային ակտիվության հետ։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը կապված է Candida ցեղի խմորասնկերի ազոտային նյութափոխանակության և ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրության հետ։ Գործնական տեսանկյունից աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել կենսատեխնոլոգիայի համար, քանի որ միկրոօրգանիզմների կողմից ֆերմենտների արտադրության կառավարումը կարևոր է կենսաբանական ակտիվ նյութերի ստացման և ֆերմենտային կենսատեխնոլոգիական գործընթացների մշակման համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ L-ամինաթթվային օքսիդազի արտադրության առավել արդյունավետ պայմանների ընտրության, ֆերմենտի կենսաբանական հատկությունների հետագա ուսումնասիրության և համապատասխան միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ ուսումնասիրել Candida guilliermondii ВКМ Y-42 խմորասնկերի ֆերմենտային համակարգի կարգավորման առանձնահատկությունները և բացահայտել L-ամինաթթվային օքսիդազի ինդուկցիայի համար կարևոր կենսաքիմիական գործոնները։