ՀՀ հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիները

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ոչխարների սարկոսպորիդիոզի տարածվածության, հարուցչի կենսաբանական առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել դրա ազդեցությունը ոչխարաբուծության արդյունավետության և կենդանիների առողջության վրա։ Նյութում վերլուծվում են սարկոսպորիդիաների կենսացիկլը, զարգացման փուլերը և փոխանցման մեխանիզմները՝ ընդգծելով միջանկյալ և վերջնական տեր կենդանիների դերը մակաբույծի կենսաբանական շրջանառության մեջ։ Քննարկվում են վարակի տարածվածության վրա ազդող գործոնները, այդ թվում՝ արոտավայրերի պայմանները, կենդանիների պահվածքի առանձնահատկությունները, սեզոնայնությունը և գյուղատնտեսական տնտեսությունների կառավարման եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության ախտորոշման մեթոդներին՝ մակրոսկոպիկ, հյուսվածաբանական և լաբորատոր հետազոտություններին, ինչպես նաև մկանային հյուսվածքներում առաջացող ախտաբանական փոփոխություններին և դրանց տնտեսական հետևանքներին՝ մսի որակի նվազեցման և արտադրական կորուստների տեսանկյունից։ Աշխատությունը նաև քննարկում է կանխարգելման և վերահսկման միջոցառումները, ներառյալ կենսաանվտանգության պահանջների պահպանումը, վերջնական տեր կենդանիների վերահսկումը և վարակման շղթայի խզմանն ուղղված անասնաբուժական միջոցառումները։ Հետազոտությունը համադրում է համաճարակաբանական, մակաբուծաբանական և կենսաբանական տվյալները՝ ներկայացնելով Հայաստանում ոչխարների սարկոսպորիդիոզի տարածվածության և կենսաբանության համալիր գնահատական։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է սովորական խնկածաղկից (Origanum vulgare L.) և մանուշակագույն ռեհանից (Ocimum basilicum var. purpureum) առանձնացված կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների հատկությունների, կենսաբանական ազդեցությունների և գործողության մոլեկուլային ու բջջային մեխանիզմների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են բուսական ծագման բնական միացությունների քիմիական կազմի բացահայտումը, դրանց ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունների գնահատումը, կենսաբանական ակտիվության տարբեր դրսևորումների ուսումնասիրությունը և դեղագործության, կենսատեխնոլոգիայի ու սննդարդյունաբերության ոլորտներում կիրառման հնարավորությունների գիտական հիմնավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնասիրվող բույսերի կենսաքիմիական կազմին, երկրորդային նյութափոխանակության արդյունքում առաջացող միացություններին, եթերայուղերին, ֆենոլային նյութերին, ֆլավոնոիդներին և այլ բնական բաղադրիչներին, որոնք կարող են պայմանավորել դրանց կենսաբանական հատկությունները։ Քննարկվում են բուսական հումքից ակտիվ նյութերի առանձնացման, մաքրման, նույնականացման և քիմիական բնութագրման ժամանակակից մեթոդները, ինչպես նաև տարբեր լուծիչների, առանձնացման պայմանների և բուսական հումքի առանձնահատկությունների ազդեցությունը ստացվող միացությունների կազմի ու ակտիվության վրա։ Կարևորվում է բույսերի աճման միջավայրի, կլիմայական պայմանների, զարգացման փուլերի և գենետիկական առանձնահատկությունների հնարավոր ազդեցությունը կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի կուտակման և դրանց հարաբերական պարունակության վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են բուսական միացությունների հակաօքսիդանտային, հակամանրէային և այլ կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրման հնարավորությունները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց դրսևորման պայմաններին և արդյունավետությունը որոշող գործոններին։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ազատ ռադիկալների չեզոքացման, օքսիդավերականգնման հավասարակշռության պահպանման և օքսիդատիվ սթրեսի հետ կապված բջջային գործընթացների վրա բնական միացությունների հնարավոր ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են բուսական ծագման նյութերի և կենսաբանական թաղանթների փոխազդեցությունները, բջջային թաղանթների թափանցելիության փոփոխությունները, ֆերմենտային համակարգերի ակտիվության կարգավորումը և նյութափոխանակային գործընթացների վրա ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանանում հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրության հարցերը, մասնավորապես՝ տարբեր միկրոօրգանիզմների նկատմամբ բուսական միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները, մանրէային բջիջների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև կենսաբանական ազդեցության կախվածությունը նյութերի քիմիական կառուցվածքից և կիրառվող կոնցենտրացիաներից։ Քննարկվում են բուսական միացությունների հնարավոր հակաբորբոքային և բջջապաշտպան հատկությունների ուսումնասիրման գիտական մոտեցումները՝ հաշվի առնելով բջջային ազդանշանային համակարգերի, ֆերմենտների և կենսաքիմիական կարգավորման գործընթացների նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ակտիվ միացությունների քիմիական կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը, որը հնարավորություն է տալիս պարզելու տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի, մոլեկուլային առանձնահատկությունների և նյութերի փոխազդեցությունների դերը կենսաբանական ակտիվության ձևավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առանձին միացությունների և բուսական քաղվածքների համեմատական ուսումնասիրությանը, դրանց հնարավոր համակցված ազդեցություններին և բազմաբաղադրիչ համակարգերում կենսաբանական ակտիվության փոփոխության օրինաչափություններին։ Կարևորվում է փորձարարական հետազոտությունների մեթոդաբանությունը, մասնավորապես՝ կենսաքիմիական, մանրէաբանական, սպեկտրաչափական և քրոմատոգրաֆիական վերլուծությունների կիրառումը՝ ակտիվ նյութերի հատկությունները գնահատելու և դրանց ազդեցության մեխանիզմները բացահայտելու նպատակով։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում փորձարարական արդյունքների հավաստիությանը, կենսաբանական ակտիվության քանակական գնահատմանը, դեղաչափից կախված ազդեցությունների ուսումնասիրմանը և տարբեր փորձարարական մոդելներում ստացված տվյալների համեմատությանը։ Աշխատության շրջանակներում դիտարկվում են նաև բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հնարավոր կիրառությունները սննդամթերքի պահպանման, բնական հակաօքսիդանտային բաղադրիչների մշակման, կենսատեխնոլոգիական արտադրանքի ստեղծման և դեղագործական հետազոտությունների ոլորտներում։ Միաժամանակ կարևորվում է բնական միացությունների անվտանգության, հնարավոր թունաբանական ազդեցությունների և կենսաբանական համակարգերում դրանց արդյունավետության գնահատման անհրաժեշտությունը, քանի որ լաբորատոր պայմաններում հայտնաբերված ակտիվությունը ինքնին չի հաստատում մարդու օրգանիզմում բուժական արդյունավետությունը։ Հետազոտության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու դեղաբույսերի կենսաքիմիական բազմազանությունը, դրանց ակտիվ բաղադրիչների ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և բնական նյութերի վրա հիմնված նոր կենսատեխնոլոգիական լուծումների մշակման հեռանկարները։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով բուսական կենսաքիմիայի, բնական միացությունների քիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, դեղաբանական հետազոտությունների և կիրառական կենսատեխնոլոգիայի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, բուսաբանների, մանրէաբանների, դեղագետների, դեղաբանների, կենսատեխնոլոգների, սննդի անվտանգության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների հատկություններով ու կիրառման հնարավորություններով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Сельское хозяйство

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է գաստրոդուոդենալ թափածակված խոցի վիրաբուժության հիմնական հարցերի ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով հիվանդության ախտածագումը, կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման մեթոդները և վիրաբուժական բուժման ժամանակակից մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են թափածակված խոցի առաջացման պատճառները՝ ներառյալ Helicobacter pylori-ի դերը, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի երկարատև օգտագործումը, սթրեսային գործոնները և ստամոքս-աղիքային համակարգի պաշտպանական մեխանիզմների խանգարումները։ Աշխատությունում ներկայացվում է հիվանդության սուր կլինիկական պատկերը՝ որովայնային հանկարծակի ցավ, պերիտոնիտի զարգացում և ընդհանուր վիճակի արագ վատթարացում, ինչը պահանջում է անհետաձգելի բժշկական միջամտություն։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է դատական նախադեպի՝ որպես իրավունքի աղբյուրի տեսական և գործնական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության և տարբեր երկրների իրավական համակարգերի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել դատական որոշումների իրավաստեղծ և իրավամեկնաբանման նշանակությունը, պարզել դրանց տեղը իրավունքի աղբյուրների համակարգում և համեմատել տարբեր իրավական ավանդույթներում նախադեպի ձևավորման ու կիրառման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում անգլո-ամերիկյան և ռոմանագերմանական իրավական համակարգերի տարբերություններին, քանի որ առաջինում դատական նախադեպը պատմականորեն հանդես է գալիս որպես իրավունքի կարևոր աղբյուր, մինչդեռ երկրորդում առաջնային նշանակությունը սովորաբար տրվում է օրենքին և այլ նորմատիվ իրավական ակտերին։ ՀՀ-ի պարագայում հարցը հատկապես հետաքրքիր է դատական իշխանության զարգացման և դատական պրակտիկայի միատեսակության ապահովման տեսանկյունից։ Ատենախոսությանը նվիրված մատենագիտական աղբյուրը նշում է, որ 2005 թվականի սահմանադրական փոփոխություններով Վճռաբեկ դատարանին վերապահվել էր օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու առաքելությունը, ինչը կարևոր փուլ էր հայկական իրավական համակարգում դատական նախադեպի դերի վերաիմաստավորման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել Վճռաբեկ դատարանի որոշումների իրավական նշանակությունը, դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների ազդեցությունը ստորադաս դատարանների գործունեության վրա և դատական պրակտիկայի միասնականության ապահովման մեխանիզմները։ Առանձին և կարևոր տեղ է զբաղեցնում Սահմանադրական դատարանի որոշումների ուսումնասիրությունը։ ՀՀ Սահմանադրական դատարանը նշում է, որ իր ըստ էության կայացված որոշումները պարտադիր են պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, պաշտոնատար անձանց, ինչպես նաև ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց համար ամբողջ Հանրապետության տարածքում։ Միաժամանակ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումների վերաբերյալ իր որոշումներում ընդգծվում է դրանց պաշտոնական բնույթը, համընդհանուր իրավական հետևանքները, իրավական անորոշության վերացման նշանակությունը և նախադեպային բնույթը։ Այս հանգամանքը ցույց է տալիս, որ հայկական իրավական համակարգում դատական նախադեպի հարցը չի սահմանափակվում դասական անգլիական stare decisis մոդելի մեխանիկական կիրառմամբ, այլ ունի յուրահատուկ սահմանադրաիրավական դրսևորումներ։ Աշխատությունում կարող են համեմատվել նաև տարբեր երկրների մոտեցումները՝ ուսումնասիրվելով այն հարցը, թե ինչ պայմաններում է բարձրագույն դատարանի որոշումը դառնում պարտադիր կամ ազդեցիկ հետագա դատական գործերի համար, ինչ սահմաններում կարող է դատարանը զարգացնել իրավական նորմի մեկնաբանությունը և որտեղ է անցնում դատական մեկնաբանության ու դատական իրավաստեղծ գործունեության սահմանը։ Կարևոր թեմա է նաև դատական նախադեպի հարաբերակցությունը օրենքի, իրավական սովորույթի, իրավական դոկտրինի և այլ իրավական աղբյուրների հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ այն առավելություններին, որոնք նախադեպային մոտեցումը կարող է ապահովել՝ իրավունքի կիրառման միասնականություն, իրավական անորոշության նվազեցում, նոր իրավահարաբերությունների արագ կարգավորում և օրենքի գործնական մեկնաբանության զարգացում։ Միաժամանակ կարող են ուսումնասիրվել հնարավոր խնդիրները՝ դատական իշխանության կողմից իրավաստեղծ գործունեության ընդլայնման, դատավորների հայեցողության սահմանների, տարբեր դատարանների մոտեցումների անհամապատասխանության և իրավական կանխատեսելիության ապահովման հետ կապված հարցերը։ Իրավահամեմատական մեթոդի կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել Հայաստանի մոդելի առանձնահատկությունները այլ երկրների փորձի համատեքստում և պարզել, թե որ մեխանիզմները կարող են նպաստել դատական պրակտիկայի արդյունավետության ու միասնականության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նաև անդրադառնալ իրավական համակարգերի զարգացման պատմական առանձնահատկություններին, քանի որ նախադեպի դերը մեծապես պայմանավորված է տվյալ երկրի իրավական ավանդույթներով, սահմանադրական կառուցվածքով և դատարանների ինստիտուցիոնալ դիրքով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, դատավորներին, փաստաբաններին, իրավունքի տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, սահմանադրագետներին և իրավաբանական բուհերի ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, այն հնարավորություն է տալիս դատական նախադեպը դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին դատական որոշում, այլև որպես իրավական համակարգի զարգացման, օրենքի միասնական կիրառման և իրավական նորմերի մեկնաբանման կարևոր գործիք՝ միաժամանակ բացահայտելով ՀՀ իրավական համակարգի և այլ երկրների նախադեպային մոդելների միջև առկա նմանություններն ու տարբերությունները։

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է մինչև 35 կՎ բարձր լարման էլեկտրական մալուխների նախագծման և մշակման խնդիրներին՝ օգտագործելով վուլկանիզացված պոլիէթիլենային (XLPE) մեկուսացում, ինչպես նաև դրանց կիրառությանը միաֆազ զուգահեռ փռման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է ժամանակակից մալուխային տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղությունները՝ ընդգծելով XLPE մեկուսացման բարձր էլեկտրամեկուսիչ հատկությունները, ջերմակայունությունը և մեխանիկական ամրությունը, որոնք այն դարձնում են առավել արդյունավետ նյութ միջին և բարձր լարման ցանցերի համար։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մալուխների կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ հաղորդիչ միջուկ, կիսահաղորդիչ շերտեր, մեկուսիչ շերտ, էկրանի համակարգ և արտաքին պաշտպանիչ պատյան, ինչպես նաև դրանց դերը էլեկտրական դաշտի հավասարաչափ բաշխման և կորուստների նվազեցման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միաֆազ զուգահեռ փռման սխեմաներին, որտեղ մալուխների տեղադրումը պահանջում է հաշվի առնել էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունները, ջերմային ռեժիմները և կարճ միացման հոսանքների ազդեցությունը։ Նշվում է նաև նախագծման ինժեներական հաշվարկների կարևորությունը՝ ներառյալ հոսանքատարողունակության որոշումը, ջերմափոխանակության մոդելավորումը և մեկուսացման երկարաժամկետ կայունության գնահատումը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև մալուխների արտադրական տեխնոլոգիաները՝ խաչաձև կապակցման (vulcanization) գործընթացը, որակի վերահսկման մեթոդները և փորձարկման ստանդարտները, որոնք ապահովում են բարձր լարման ցանցերում հուսալի շահագործում։ Միաժամանակ ընդգծվում է նման մալուխների կիրառման նշանակությունը էներգետիկ համակարգերի արդիականացման, կորուստների նվազեցման և շահագործման անվտանգության բարձրացման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է XLPE մեկուսացումով մինչև 35 կՎ մալուխների մշակումը որպես ժամանակակից էլեկտրատեխնիկական խնդիր, որը համատեղում է նյութագիտության, էլեկտրամեխանիկայի և էներգետիկ համակարգերի ինժեներիայի պահանջները։