Ещё в разделе Медицина

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    Ալեքսանդեր Մակեդոնացու արևելյան արշավանքը և Հայաստանը

    Գիրքը ուսումնասիրում է Ալեքսանդրի ռազմական արշավները Ասիայի ուղղությամբ և այն քաղաքական ու մշակութային փոփոխությունները, որոնք տեղի ունեցան տարածաշրջանում՝ հատկապես Հայաստանի տարածքում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Արևելյան արշավանքի ընթացքը Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումները Փոքր Ասիայում, Պարսկաստանում և հարակից տարածքներում։ Հայաստանի դիրքը արշավանքի ընթացքում Հայաստան-ը որպես ռազմավարական տարածաշրջան և նրա հարաբերական մասնակցությունը կամ ազդեցությունը այդ իրադարձություններին։ Հելլենիստական շրջանի սկիզբ Ալեքսանդրի արշավանքներից հետո ձևավորված նոր քաղաքական և մշակութային իրավիճակը։ Մշակութային ազդեցություն Հունական (հելլենիստական) մշակույթի տարածումը և դրա ազդեցությունը տեղական հասարակությունների վրա։ Պատմական աղբյուրների վերլուծություն Հեղինակը համադրում է տարբեր պատմական տեղեկություններ՝ ներկայացնելով իրադարձությունների ամբողջական պատկեր։

    Обновлено. 2026-09-23
    Ալեքսանդեր Մակեդոնացու արևելյան արշավանքը և Հայաստանը
    Онлайн

    Медицина

    Влияние различных вариантов общей анестезии на высшие психические функции организма

    Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է տարբեր ընդհանուր անեսթեզիայի մեթոդների ազդեցությունը մարդու բարձրագույն հոգեբանական գործառույթների վրա՝ ներառյալ հիշողությունը, ուշադրությունը, կոնցենտրացիան և դատողությունը։ Գործում են կլինիկական փորձերի արդյունքներ, որոնց միջոցով գնահատվում է, թե ինչպես տարբեր անեսթեզիաների տեսակները կարող են ժամանակավորապես փոփոխել նյարդային համակարգի գործունեությունը, ինչպիսի ազդեցություն ունեն վերականգնման ընթացքում և առօրյա հոգեբանական գործունեության վրա, ինչպես նաև հնարավոր կողմնակի հետևանքները՝ հիշողության խախտումից մինչև խումբային հոգեբանական փոփոխություններ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ անեսթեզիայի ընտրությունը, դոզան և ընթացակարգի տևողությունը կարևոր գործոններ են հոգեբանական ֆունկցիաների պահպանման և ռեաբիլիտացիայի արդյունավետության ապահովման համար։ Նյութը կարևոր է անեսթեզիոլոգների, նյարդաբանական և հոգեբանական պրոֆեսիոնալների համար, քանի որ տալիս է գիտական պատկերացում տարբեր անեսթեզիայի մեթոդների ազդեցության մասին բարձրակարգ մտավոր և ճանաչողական գործընթացների վրա։

    Обновлено. 2026-08-16
    Влияние различных вариантов общей анестезии на высшие психические функции организма
    Онлайн

    История

    Հայաստանի Հանրապետության բանակը և նրա գործունեությունը 1918-1920 թթ.

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության գոյության տարիներին հայկական կանոնավոր զինված ուժերի ձևավորման, կազմակերպական զարգացման և ռազմական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է անկախ պետականության հաստատումից հետո ազգային բանակի ստեղծման անհրաժեշտության, նախկին ռազմական կառույցների վերակազմավորման, հրամանատարական համակարգի ձևավորման և երկրի պաշտպանության կազմակերպման խնդիրների վրա։ Քննության են առնվում նորաստեղծ պետության ռազմաքաղաքական պայմանները, սահմանային անկայունությունը, նյութական և մարդկային սահմանափակ հնարավորությունները, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնց պայմաններում իրականացվում էր զինված ուժերի կառուցումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բանակի կազմակերպական կառուցվածքին, զորատեսակներին, զորամասերի համալրմանը, սպայական կազմի գործունեությանը, զինվորական պատրաստությանը, զորահավաքային համակարգին և ռազմական կառավարման մարմինների աշխատանքին։ Ներկայացվում է նախկին ռուսական բանակում ծառայած հայ սպաների և ռազմական գործիչների դերակատարությունը ազգային զինված ուժերի կայացման գործում, ինչպես նաև հայկական կամավորական և այլ ռազմական կազմավորումների փորձի օգտագործումը նոր պետական բանակի կազմակերպման ընթացքում։ Կարևորվում են ռազմական նախարարության և բարձրագույն հրամանատարության գործունեությունը, բանակի կառավարման կենտրոնացման, կարգապահության ամրապնդման և մարտունակության բարձրացման ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերը։ Ուսումնասիրվում են նաև սպառազինության, զինամթերքի, հանդերձավորման, պարենային ապահովման, տրանսպորտի և ռազմական ենթակառուցվածքների հետ կապված դժվարությունները, որոնք անմիջական ազդեցություն էին ունենում զինված ուժերի հնարավորությունների վրա։ Բանակի գործունեությունը դիտարկվում է ժամանակաշրջանի ներքին և արտաքին քաղաքական զարգացումների համատեքստում՝ անդրադառնալով պետական սահմանների պաշտպանության, երկրի տարբեր շրջաններում անվտանգության ապահովման և ռազմական բախումների պայմաններում իրականացված գործողություններին։ Քննության են առնվում նաև հարևան պետությունների հետ հարաբերությունների ռազմական կողմերը և տարածաշրջանում ձևավորված ուժերի հարաբերակցությունը՝ ցույց տալով, թե արտաքին քաղաքական միջավայրն ինչպես էր ազդում ռազմական ծրագրավորման և զորքերի տեղաբաշխման վրա։ Առանձին նշանակություն է տրվում բանակի և պետական իշխանության փոխհարաբերություններին, ռազմական կառույցների դերին ներքին կայունության պահպանման գործում և զինված ուժերի նկատմամբ պետական վերահսկողության ձևավորմանը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև զինվորական կրթության, մասնագիտական պատրաստության և ազգային սպայական կադրերի ձևավորման խնդիրներին, որոնք կարևոր էին բանակի երկարաժամկետ զարգացման համար։ Վերլուծվում է, թե սահմանափակ տնտեսական ռեսուրսների, սոցիալական ծանր պայմանների և շարունակական ռազմաքաղաքական լարվածության պայմաններում որքանով էր հնարավոր ձևավորել կազմակերպված և մարտունակ պետական ռազմական համակարգ։ Ժամանակաշրջանի վերջին փուլը դիտարկվում է հանրապետության շուրջ ստեղծված բարդ ռազմաքաղաքական իրադրության և պետական համակարգի հետագա փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բանակի պատմությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին ռազմական գործողությունների, այլև պետականաշինության ընդհանուր գործընթացի բաղկացուցիչ մասի տեսանկյունից՝ բացահայտելով ազգային զինված ուժերի նշանակությունը անկախ պետականության պաշտպանության և պետական հաստատությունների կայացման գործում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, հայոց նորագույն պատմության, ռազմական պատմության և պետականաշինության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-17
    Հայաստանի Հանրապետության բանակը և նրա գործունեությունը 1918-1920 թթ.
    Онлайн

    История

    Ընդհանուր պատմության համառոտ շարադրանք, հատոր Բ

    Աշխատությունը ընդհանուր պատմության համառոտ շարադրանքի երկրորդ հատորն է, որը միտված է ընթերցողին ներկայացնելու մարդկության պատմական զարգացման հիմնական ընթացքը, ժողովուրդների ու պետությունների ձևավորման գործընթացները և համաշխարհային պատմության մեջ տեղի ունեցած նշանակալի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային փոփոխությունները։ Ընդհանուր պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձին երկրների ու ժողովուրդների անցյալը դիտարկել համաշխարհային իրադարձությունների ավելի լայն համատեքստում՝ բացահայտելով քաղաքակրթությունների փոխազդեցությունը, պետությունների հզորացման ու անկման պատճառները, պատերազմների և դիվանագիտական հարաբերությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև տնտեսական ու մշակութային կապերի զարգացումը։ Հատորի բովանդակային ուղղվածությունը կապված է պատմական գիտելիքների համակարգված ներկայացման և պատմական գործընթացների հաջորդականության ընկալման հետ։ Նման աշխատությունները սովորաբար կարևորում են պետական կառավարման ձևերի փոփոխությունը, հասարակական հարաբերությունների զարգացումը, կրոնական ու մտավոր շարժումների տարածումը, առևտրի և հաղորդակցության ուղիների նշանակությունը, ինչպես նաև գիտության, կրթության և մշակույթի առաջընթացը։ Պատմական իրադարձությունների համադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է պատճառահետևանքային կապերի բացահայտմանը և տարբեր ժամանակաշրջանների միջև շարունակականության ու տարբերությունների ըմբռնմանը։ Որպես բազմահատոր պատմական աշխատության մաս՝ այս գիրքը կարևոր է ընդհանուր պատմության ուսուցման և պատմական գիտելիքների ամբողջականացման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին համադրել պատմական փաստերն ու զարգացումները և ձևավորել համաշխարհային անցյալի վերաբերյալ ընդհանրացված պատկերացում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, մանկավարժների և պատմագիտական գրականության ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը նաև արժեքավոր է հայալեզու կրթական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես ընդհանուր պատմության գիտելիքները հայերենով տարածելու և պատմական աշխարհայացքի ձևավորմանը նպաստելու օրինակ։

    Обновлено. 2026-10-25
    Ընդհանուր պատմության համառոտ շարադրանք, հատոր Բ
    Онлайн

    Философия

    Զիգզիմեթի գանձը, կամ՝ երջանիկ ապրելու արվեստը

    Այս աշխատության վերնագիրը մատնանշում է երջանիկ ապրելու արվեստին և մարդկային կյանքի արժեքներին առնչվող թեմատիկ ուղղվածություն։ Այն կարելի է դիտարկել որպես խրատական և մտորումների տեղիք տվող գրականություն, որի առանցքում մարդու բարեկեցության, երջանկության և կյանքի իմաստալից կազմակերպման գաղափարներն են։ «Գանձ» հասկացությունը վերնագրում կարող է ունենալ փոխաբերական նշանակություն՝ ներկայացնելով ոչ միայն նյութական արժեք, այլև այնպիսի գիտելիք կամ կենսափորձ, որը նպաստում է մարդու ներքին բավարարվածությանը։ Աշխատության խորագիրը ընթերցողին ուղղորդում է մտածելու երջանկության հասնելու ուղիների, անձնական վարքագծի, բարոյական սկզբունքների և կյանքի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի մասին։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն խրատական ու բարոյախոսական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես աղբյուր՝ հասկանալու ժամանակաշրջանի հայ ընթերցողական միջավայրում տարածված ինքնակատարելագործման, բարոյական դաստիարակության և կյանքի իմաստության վերաբերյալ գրական հետաքրքրությունները։

    Обновлено. 2026-10-30
    Զիգզիմեթի գանձը, կամ՝ երջանիկ ապրելու արվեստը
    Онлайн

    Литература

    Ղազարոս Աղայան:( Ծննդյան 150-ամյակի առթիվ): Գրականության ցանկ (1972-1990)

    Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի տեղեկատու է՝ նվիրված հայ գրող, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Ղազարոս Աղայանի գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը և նրա վերաբերյալ որոշակի ժամանակահատվածում հրապարակված գրականության համակարգմանը։ Այն կազմվել է գրողի ծննդյան հոբելյանի առիթով և ընդգրկում է 1972–1990 թվականներին լույս տեսած համապատասխան նյութերի մատենագիտական նկարագրությունները՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել տվյալ տարիներին Աղայանի կյանքի, ստեղծագործության և գործունեության ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունների մասին։ Ցանկում կարող են ներկայացված լինել մենագրություններ, գիտական և գրականագիտական հոդվածներ, ժողովածուներում հրապարակված ուսումնասիրություններ, մամուլի նյութեր, հոբելյանական հրապարակումներ, մեթոդական աշխատություններ և այլ աղբյուրներ։ Մատենագիտական նյութերի համակարգումը նպաստում է անհրաժեշտ գրականության որոնմանը և հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե տարբեր տարիներին հետազոտողների ուշադրության կենտրոնում Աղայանի ժառանգության որ կողմերն են եղել։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող են ունենալ նրա գեղարվեստական արձակին, մանկական գրականությանը, ժողովրդական բանահյուսության հետ կապերին, լեզվաոճական առանձնահատկություններին, մանկավարժական հայացքներին և կրթական գործունեությանը վերաբերող ուսումնասիրությունները։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև գրողի ստեղծագործությունների հրատարակությունների, վերահրատարակությունների և դրանց վերաբերյալ քննադատական արձագանքների մասին տեղեկություններ ստանալու տեսանկյունից։ Ժամանակագրորեն սահմանված մատենագիտական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել խորհրդային շրջանի վերջին տասնամյակներում ձևավորված աղայանագիտական գրականությունը և այն դիտարկել հայ գրականագիտության ու մանկավարժական մտքի պատմության ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Նման ցանկը կարող է ծառայել որպես սկզբնական տեղեկատվական աղբյուր գիտական աշխատանքների, գրականագիտական ուսումնասիրությունների, կենսամատենագիտական հետազոտությունների և թեմատիկ ցուցահանդեսների պատրաստման ժամանակ։ Միաժամանակ այն նպաստում է նախկինում հրապարակված նյութերի պահպանմանը և գիտական շրջանառության մեջ դրանց հասանելիության ապահովմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունն ունի մատենագիտական, գրականագիտական և տեղեկատու նշանակություն՝ համակարգված ձևով ներկայացնելով Ղազարոս Աղայանի անձին, ստեղծագործական ժառանգությանը և մանկավարժական գործունեությանը վերաբերող երկու տասնամյակի գրականությունը։

    Обновлено. 2026-09-22
    Ղազարոս Աղայան:( Ծննդյան 150-ամյակի առթիվ): Գրականության ցանկ (1972-1990)