Հին հայ իրավունքի պատմություն. Հատոր 1

Философия

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է XX դարի սկզբի հայ փիլիսոփայական մտքի քննական վերլուծությանը՝ կենտրոնանալով Երվանդ Ֆրանգյանի և Դավիթ Անանունի գաղափարական ժառանգության վրա և նրանց ներդրման գնահատմանը հայ հասարակական-փիլիսոփայական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունում դիտարկվում են այդ շրջանի փիլիսոփայական մտքի ձևավորման պատմական և սոցիալ-քաղաքական պայմանները՝ ընդգծելով ազգային ինքնության, հասարակական արդարության, մշակութային զարգացման և եվրոպական փիլիսոփայական հոսանքների ազդեցության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Երվանդ Ֆրանգյան-ի և Դավիթ Անանուն-ի տեսական մոտեցումներին, նրանց կողմից առաջ քաշված գաղափարների քննադատական ընկալմանը և այդ գաղափարների տեղին հայ փիլիսոփայական մտքի ընդհանուր զարգացումների համատեքստում։ Վերլուծվում են նրանց աշխատություններում արտահայտված սոցիալ-փիլիսոփայական դիրքորոշումները, ազգային հարցի ընկալումները և պատմության ու հասարակության փոխհարաբերության մեկնաբանությունները՝ ցույց տալով ինչպես ընդհանրություններ, այնպես էլ գաղափարական տարբերություններ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է այդ հեղինակների մտքի ազդեցությունը հետագա հայ հասարակական մտքի ձևավորման վրա և նրանց ժառանգության արդիական վերարժևորման անհրաժեշտությունը։

Математика

Научная работа посвящена формированию и исследованию дифракционных решёток, создаваемых в фотополимеризуемых полимерно-диспергированных жидких кристаллах. В центре внимания находится изучение процессов, благодаря которым под воздействием светового излучения в исходно однородной композиции формируется пространственно неоднородная структура, способная изменять направление распространения света и создавать выраженный дифракционный эффект. Полимерно-диспергированные жидкие кристаллы представляют собой сложные композиционные материалы, в которых жидкокристаллическая фаза распределена внутри полимерной матрицы. Сочетание оптических свойств жидких кристаллов с механической стабильностью полимера делает такие материалы перспективными для создания управляемых оптических элементов, дисплеев, пространственных модуляторов света, голографических устройств и различных компонентов фотоники. Важнейшим этапом исследования является процесс фотополимеризации. При освещении определённым образом распределённым световым полем происходит полимеризация мономеров, сопровождающаяся перераспределением компонентов композиции и формированием периодической структуры. Если экспонирование осуществляется интерференционным световым полем, в материале может возникать пространственная модуляция состава, показателя преломления или других оптических характеристик, в результате чего формируется дифракционная решётка. Работа может включать исследование условий записи таких структур, включая интенсивность и длину волны экспонирующего излучения, время воздействия, состав композиции, концентрацию жидкого кристалла и фотополимеризуемых компонентов, а также параметры интерференционной картины. От этих факторов существенно зависят период решётки, её оптическая эффективность, контраст показателя преломления, стабильность и качество получаемой структуры. Особый интерес представляет изучение механизмов разделения фаз, происходящих в процессе фотополимеризации. Изменение концентрации компонентов и их пространственное перераспределение приводят к формированию областей с различными оптическими свойствами, а взаимодействие полимерной и жидкокристаллической фаз определяет конечные характеристики дифракционного элемента. Поэтому исследование связано не только с оптикой, но и с физической химией полимеров и жидких кристаллов. В экспериментальной части могут оцениваться дифракционная эффективность решёток, спектральные характеристики, зависимость оптического отклика от условий записи и последующего воздействия света, а также морфология сформировавшихся структур. Важным направлением является установление связи между технологическими параметрами изготовления и функциональными характеристиками получаемого оптического элемента. Практическая значимость работы заключается в возможности оптимизации состава фотополимеризуемых композиций и условий их экспонирования для получения дифракционных решёток с заданными свойствами. Такие материалы особенно интересны благодаря возможности формирования оптических элементов непосредственно в объёме материала без сложной механической обработки. В перспективе подобные структуры могут использоваться для управления световыми потоками, записи и обработки оптической информации, изготовления голографических элементов, сенсорных систем и других фотонных устройств. В целом исследование направлено на установление закономерностей формирования дифракционных решёток в полимерно-диспергированных жидкокристаллических материалах и определение факторов, которые позволяют управлять их оптическими характеристиками. Работа сочетает методы физической оптики, материаловедения, фотохимии и физики жидких кристаллов и представляет интерес как для фундаментального изучения процессов самоорганизации композиционных материалов, так и для разработки новых функциональных оптических технологий.

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու քրոնիկ հիվանդությունների զարգացման մոլեկուլային մեխանիզմների ուսումնասիրման համար բիոինֆորմատիկական մոտեցումների մշակմանը և կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կենսաբանական մեծածավալ տվյալների վերլուծության մեթոդները, գենոմային և մոլեկուլային տեղեկատվության մշակման գործիքները, հիվանդությունների առաջացման հետ կապված գենետիկական և բջջային գործընթացների բացահայտման հնարավորությունները։ Ներկայացվում են համակարգչային մոդելավորման, տվյալների ինտեգրման, վիճակագրական վերլուծության և կենսաբանական ցանցերի ուսումնասիրման մեթոդներ, որոնք նպաստում են քրոնիկ հիվանդությունների պատճառների ավելի խորքային ըմբռնմանը և նոր ախտորոշիչ ու թերապևտիկ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, բժիշկների, բիոինֆորմատիկայի մասնագետների, մոլեկուլային կենսաբանների և կենսաբժշկական հետազոտություններով զբաղվող գիտաշխատողների համար։

История

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Արցախի միջնադարյան արվեստի ձևավորման, զարգացման և առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությունը՝ լուսաբանելով տարածաշրջանի մշակութային ժառանգության կարևորագույն դրսևորումները։ Վերլուծվում են ճարտարապետական հուշարձանները, եկեղեցիները, վանքերը, խաչքարերը, որմնանկարները, ձեռագրերի մանրանկարները և դեկորատիվ արվեստի նմուշները՝ բացահայտելով դրանց գեղարվեստական, խորհրդանշական և պատմամշակութային արժեքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արվեստի ոճական զարգացմանը, տեղական ավանդույթների և համաքրիստոնեական մշակութային ազդեցությունների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև վարպետների ստեղծագործական մոտեցումներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև տարբեր ժամանակաշրջանների արվեստագիտական առանձնահատկությունները, հուշարձանների կառուցողական և պատկերագրական լուծումները, դրանց պահպանության խնդիրներն ու պատմական նշանակությունը։ Հեղինակը հիմնվում է պատմական աղբյուրների, արվեստագիտական ուսումնասիրությունների և հուշարձանների համեմատական վերլուծության վրա՝ ստեղծելով Արցախի միջնադարյան մշակույթի ամբողջական պատկեր։ Գիրքը նախատեսված է արվեստաբանների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Գիրքը նվիրված է ժամանակի գաղափարի և դրա գեղարվեստական իմաստավորման ուսումնասիրությանը Մարսել Պրուստի վիպական ստեղծագործության մեջ՝ բացահայտելով ժամանակի ընկալման, հիշողության, անցյալի վերապրման և մարդկային ինքնության ձևավորման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության կենտրոնում ժամանակը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես մարդու ներաշխարհում ապրող, փոփոխվող և վերաիմաստավորվող փորձառություն։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է անցյալը վերականգնվում հիշողության միջոցով, ինչպես են պատահական զգայական ազդակները՝ հոտը, համը, ձայնը կամ տեսողական տպավորությունը, կարողանում արթնացնել վաղուց մոռացված ապրումներ և միավորել ներկան անցյալի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշողության տարբեր ձևերի, ժամանակի սուբյեկտիվ ընկալման, կորստի և վերականգնման, փոփոխության ու անցողիկության թեմաներին։ Գրքում ուսումնասիրվում է նաև այն, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքը փոխակերպում մարդու հարաբերությունները, սոցիալական միջավայրը, արժեքները և սեփական անձի մասին պատկերացումները։ Պրուստյան վիպական աշխարհի շրջանակում ժամանակը հանդես է գալիս միաժամանակ որպես կորստի պատճառ և գեղարվեստական վերականգնման հնարավորություն․ անցողիկ կյանքի փորձառությունները գրական ստեղծագործության միջոցով կարող են վերածվել պահպանվող և նոր իմաստ ձեռք բերող հիշողության։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև պատմողական կառուցվածքի, ժամանակային հաջորդականության խախտման, ներքին մենախոսության և հոգեբանական նկարագրության այն առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով հեղինակը փոխանցում է ժամանակի բարդ և ոչ գծային բնույթը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Պրուստի գրականությունը դիտարկել ոչ միայն որպես անհատի հիշողության և ներաշխարհի նկարագրություն, այլև որպես ժամանակի, արվեստի և մարդկային գոյության փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական ուսումնասիրություն։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, փիլիսոփաներին, ֆրանսիական գրականության մասնագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և ժամանակակից եվրոպական վեպի տեսական ու գեղագիտական խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Экономика

Ազգային էկոնոմիկայի հիմունքներ աշխատությունը տնտեսագիտության հիմնական դասընթացային ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ազգային տնտեսության կառուցվածքն ու գործունեության հիմնարար սկզբունքները, այն բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվում մակրոտնտեսական ցուցանիշները՝ ՀՆԱ, ազգային եկամուտ, զբաղվածություն և գնաճ, ինչպես նաև ինչպես են այդ ցուցանիշները արտացոլում երկրի տնտեսական զարգացումը, գիրքը անդրադառնում է պետական տնտեսական քաղաքականության հիմնական գործիքներին՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականություն, բյուջեի ձևավորում, ներդրումների խթանում և տնտեսական աճի մոդելներ, միաժամանակ ներկայացնելով արտադրության ոլորտների փոխկապակցվածությունը, ազգային շուկայի կառուցվածքը և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների ազդեցությունը երկրի տնտեսության վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության ուսանողների և տնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվողների համար։