Հիշարժան տարեթվեր 1984: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր

История

Ժողովածուն ընդգրկում է 1908–1918 թվականներին ստեղծված հոդվածներ և ելույթներ՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային գործընթացների վերաբերյալ հեղինակի տեսակետներն ու մտորումները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու դարաշրջանի կարևոր իրադարձությունների զարգացմանը, հասարակական-քաղաքական գաղափարների փոփոխությանը և ազգային խնդիրների շուրջ ձևավորվող մոտեցումներին։ Հոդվածներում և ելույթներում արտացոլվում են ժամանակի քաղաքական իրավիճակը, հասարակական կյանքի հակասությունները, ազգային ինքնության ու ինքնորոշման հարցերը, պետականության և հասարակական կազմակերպման խնդիրները, ինչպես նաև տարածաշրջանային և միջազգային իրադարձությունների ազդեցությունը հայ հասարակության վրա։ Ժողովածուի առանձնահատկությունն այն է, որ տարբեր նյութեր հնարավորություն են տալիս նույն ժամանակաշրջանի իրադարձությունները դիտարկել տարբեր առիթներով և տարբեր համատեքստերում արտահայտված մտքերի միջոցով՝ բացահայտելով հեղինակի քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորումն ու զարգացումը։ 1908–1918 թվականների ընդգրկումը հատկապես նշանակալի է, քանի որ այդ տասնամյակը ներառում է Օսմանյան կայսրության քաղաքական փոփոխությունները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները, տարածաշրջանային խորքային վերափոխումները և հայկական պետականության վերականգնման հետ կապված գործընթացները։ Հոդվածներն ու ելույթները արժեքավոր սկզբնաղբյուրային նյութ են պատմական ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողության, հասարակական տրամադրությունների և ազգային-քաղաքական օրակարգի ուսումնասիրման համար։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական-քաղաքական մտքի հետազոտողներին, բանասերներին, ուսանողներին և XX դարի սկզբի հայկական պատմության ու քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրողի գրական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նրա ստեղծագործական աշխարհը դիտարկելով թեմատիկ, գաղափարական, ժանրային և գեղարվեստական առանձնահատկությունների փոխկապակցվածության մեջ։ Ուսումնասիրության առանցքում հեղինակի արձակ ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությունը, կերպարային համակարգը, պատմական և ժամանակակից իրականության գեղարվեստական մեկնաբանությունը, ինչպես նաև ազգային ինքնության ու պատմական հիշողության արտահայտման ձևերն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական թեմատիկային, որի միջոցով գրողը կարող է անդրադառնալ հայ ժողովրդի անցյալի նշանակալի իրադարձություններին, հասարակական հարաբերություններին, ազգային արժեքների պահպանման խնդիրներին և անհատի ու պատմական ժամանակաշրջանի փոխհարաբերությանը։ Քննվում է պատմական փաստի և գեղարվեստական երևակայության հարաբերակցությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես է փաստագրական կամ պատմական նյութը վերածվում գրական պատումի և ծառայում կերպարների հոգեբանական ու գաղափարական աշխարհների կառուցմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հերոսների բնութագրման սկզբունքների ուսումնասիրությունը․ ուշադրություն է դարձվում նրանց բարոյական ընտրություններին, ներքին հակասություններին, հասարակության և միջավայրի հետ հարաբերություններին, ինչպես նաև անհատական ճակատագրի ու հավաքական պատմական փորձի կապին։ Վերլուծվում են պատումի կազմակերպման ձևերը, սյուժետային կառուցվածքը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունները, երկխոսությունների դերը և լեզվաոճական միջոցների կիրառությունը։ Կարևորվում են նաև հայրենիքի, մշակութային ժառանգության, մարդկային արժանապատվության, հիշողության, սերունդների շարունակականության և բարոյական պատասխանատվության թեմաները։ Ստեղծագործական ժառանգությունը կարող է դիտարկվել իր ժամանակաշրջանի հայ գրական գործընթացի համատեքստում՝ պարզելու գրողի կապերը գրական ավանդույթի և ժամանակակից գեղարվեստական որոնումների հետ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել նրա արձակի բնորոշ գծերը և գնահատել պատմական նյութի մշակման անհատական սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև գրողի ստեղծագործություններում արտահայտված ազգային և համամարդկային արժեքների փոխհարաբերության բացահայտման համար։ Այսպիսով, գրական ժառանգության քննությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հեղինակի գեղարվեստական մտածողության, թեմատիկ հետաքրքրությունների, ոճական առանձնահատկությունների և հայ գրականության զարգացման համատեքստում նրա ստեղծագործական գործունեության նշանակության մասին։

Экономика

ՀՆԱ-ն (Համախառն ներքին արդյունք) չափում է տվյալ երկրի տարածքում մեկ տարվա ընթացքում արտադրված բոլոր վերջնական ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը, և այն կարող է հաշվարկվել արտադրության, եկամուտների կամ ծախսերի մեթոդներով։ Սակայն ՀՆԱ-ն անվանական արտահայտությամբ կարող է փոփոխվել նաև գների մակարդակի փոփոխության պատճառով, ուստի իրական տնտեսական աճը գնահատելու համար օգտագործվում են գների ինդեքսներ, որոնցից կարևորագույններն են սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) և ՀՆԱ դեֆլյատորը։ Սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) չափում է բնակչության կողմից սպառվող ապրանքների և ծառայությունների զամբյուղի գների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում և հիմնականում օգտագործվում է ինֆլյացիայի մակարդակը գնահատելու համար, քանի որ արտացոլում է տնային տնտեսությունների իրական գնողունակության փոփոխությունը։ ՀՆԱ դեֆլյատորը, ընդհակառակը, չափում է բոլոր արտադրված ապրանքների և ծառայությունների գների միջին փոփոխությունը՝ ներառելով նաև ներդրումային և պետական ծախսերը, և հաշվարկվում է որպես անվանական ՀՆԱ-ի հարաբերություն իրական ՀՆԱ-ին։ Այս երկու ցուցանիշների տարբերությունն այն է, որ ՍԳԻ-ն կենտրոնանում է սպառողական զամբյուղի վրա, իսկ դեֆլյատորը՝ ամբողջ արտադրության կառուցվածքի վրա, ինչի արդյունքում դրանք կարող են տարբեր պատկեր տալ գնաճի մակարդակի վերաբերյալ։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ծծմբի երկօքսիդի առկայությամբ ջրածին-թթվածինային խառնուրդների ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց առաջացման, տարածման և քիմիական փոխակերպումների առանձնահատկություններին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարդ ռեակցիոն համակարգերի վարքագծի բացահայտումը, երբ հիմնական ջրածին-թթվածինային փոխազդեցություններին միանում է լրացուցիչ բաղադրիչ, որը կարող է փոխել բոցի կառուցվածքը, ջերմաստիճանային ռեժիմը և քիմիական կինետիկան։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ձևավորման պայմանները, դրանց կայունության սահմանները և այրման գործընթացի վրա խառնուրդի բաղադրության ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում SO₂-ի դերին, քանի որ դրա մասնակցությունը կարող է փոխել շղթայական ռեակցիաների ընթացքը, միջանկյալ ակտիվ մասնիկների հարաբերակցությունը և համակարգում ընթացող օքսիդավերականգնման գործընթացների հավասարակշռությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բոցի կառուցվածքի և հիմնական ֆիզիկական պարամետրերի՝ ջերմաստիճանի, տարածման արագության և ռեակցիոն գոտու բնութագրերի վերլուծությունը տարբեր պայմաններում։ Միաժամանակ դիտարկվում են ջրածնի և թթվածնի փոխազդեցության մեխանիզմները և դրանց փոփոխությունները ծծմբի երկօքսիդի ներկայությամբ՝ հնարավորություն տալով բացահայտել հավելանյութի ազդեցության հիմնական կինետիկական գործոնները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև փորձարարական տվյալների և տեսական հաշվարկների համադրություն՝ ռեակցիաների հնարավոր մեխանիզմների, միջանկյալ նյութերի առաջացման և դրանց հետագա փոխակերպումների ավելի ամբողջական մեկնաբանության համար։ Ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ուսումնասիրությունը կարևոր է քիմիական կինետիկայի և այրման ֆիզիկաքիմիայի տեսանկյունից, քանի որ նման համակարգերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել շղթայական ռեակցիաների և ոչ հավասարակշռային գործընթացների այն առանձնահատկությունները, որոնք բարձր ջերմաստիճաններում կարող են քողարկվել այլ երևույթներով։ SO₂ պարունակող համակարգերի ուսումնասիրությունը լրացուցիչ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ծծմբային միացությունների մասնակցությամբ օքսիդացման գործընթացների և դրանց հնարավոր ազդեցությունների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է նպաստել այրման գործընթացների կառավարման, քիմիական ռեակցիաների կինետիկայի և գազային միջավայրերում բարդ շղթայական մեխանիզմների ըմբռնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական քիմիայի, քիմիական ֆիզիկայի, այրման տեսության, քիմիական կինետիկայի և էներգետիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մունիցիպալ-իրավական պատասխանատվության տեսական հիմքերի և գործնական կիրառության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղական ինքնակառավարման ոլորտում իրավական պատասխանատվության հասկացությունը, դրա առանձնահատկությունները, հիմքերը և իրավական պատասխանատվության այլ տեսակների հետ փոխհարաբերակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման մարմինների, պաշտոնատար անձանց և մունիցիպալ իրավահարաբերությունների այլ մասնակիցների պատասխանատվության առաջացման պայմաններին ու իրականացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են համապատասխան իրավական նորմերի կիրառման, իրավախախտումների գնահատման, պատասխանատվության միջոցների ընտրության և իրավական երաշխիքների ապահովման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև մունիցիպալ կառավարման օրինականության, վերահսկողության, հաշվետվողականության և տեղական իշխանության մարմինների գործունեության արդյունավետ իրավական կարգավորման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու մունիցիպալ-իրավական պատասխանատվության տեղը տեղական ինքնակառավարման իրավական համակարգում և առանձնացնելու դրա տեսական ու կիրառական կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մունիցիպալ իրավունքի, սահմանադրական իրավունքի, տեղական ինքնակառավարման և հանրային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը ներկայացնում է Թիֆլիսի կանանց հայկական բարեգործական հասարակության գործունեության տարեկան կամ շրջանային հաշվետվությունը։ Գրքում ամփոփված են կազմակերպության կողմից իրականացված սոցիալական, կրթական, առողջապահական և բարեգործական ծրագրերը, նպաստների, ֆինանսական միջոցների և նվիրատվությունների հաշվառումը, ինչպես նաև հասարակության անդամների մասնակցությունը և գործունեության արդյունավետության գնահատումը։ Հաշվետվության միջոցով կարելի է հետևել բարեգործական նախաձեռնությունների տևողությանը, նպատակների իրականացմանը, համայնքի կարիքներին արձագանքելու ձևերին և սոցիալական ծրագրերի ազդեցությանը տեղական հայ համայնքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է հետազոտողների, պատմաբանների, սոցիոլոգների և համայնքային կազմակերպությունների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել հայկական բարեգործական շարժման գործունեությունը 19–20-րդ դարերում և դրա սոցիալական նշանակությունը։