Հովհաննես Թումանյան : 1869-1959

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է Թեղուտի մոլիբդենային խտանյութից բարձրջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի (SHS) եղանակով ֆերոմոլիբդենի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել արդյունավետ և տնտեսապես շահավետ մետալուրգիական գործընթաց տեղական հումքային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման համար։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մոլիբդենային խտանյութի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, դրա վերամշակման առանձնահատկությունները և ինքնատարածվող սինթեզի ընթացքում տեղի ունեցող ռեակցիոն մեխանիզմները, որոնք ապահովում են բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում ֆերոմոլիբդենի առաջացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիոն խառնուրդի բաղադրության ընտրությանը, վերականգնիչ նյութերի կիրառմանը, ջերմադինամիկական և կինետիկական օրինաչափությունների վերլուծությանը, ինչպես նաև գործընթացի տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացմանը՝ բարձր մաքրության և պահանջվող քիմիական կազմի ֆերոմոլիբդեն ստանալու նպատակով։ Քննարկվում են նաև ստացված համաձուլվածքի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական հատկությունները, դրա կիրառության հնարավորությունները պողպատի և հատուկ համաձուլվածքների արտադրությունում, ինչպես նաև առաջարկվող տեխնոլոգիայի արդյունաբերական ներդրման տնտեսական և բնապահպանական առավելությունները։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ բարձրջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի մեթոդը կարող է հանդիսանալ Թեղուտի մոլիբդենային հումքի վերամշակման արդյունավետ ուղղություն՝ ապահովելով ֆերոմոլիբդենի արտադրության էներգախնայող և մրցունակ տեխնոլոգիա:

Литература

Մխիթար Գոշը (Մխիթար Գոշ 1130–1213) հայ միջնադարյան գրականության և իրավագիտության հսկայական ազդեցություն ունեցող գործիչ է, որը համարվում է հայկական իրավաբանական և աստվածաբանական գրականության դասական ներկայացուցիչ։ Նա առավել հայտնի է իր «Դատական կանոնագրությամբ» (կամ «Հանրապետական կամ Քաղաքացիական օրենսգիրք») և «Քրիստոնեական բարոյագիտություն» գործերով, որոնց միջոցով զարգացրել է իրավագիտության, բարոյագիտության և վարչական իրավունքի հիմնարար սկզբունքները։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործություններում առկա է իրավունքի ու արդարադատության հաստատման գաղափարը, ինչպես նաև հասարակական կյանքի կարգի, օրդինացիայի և բարոյական նորմերի ձևավորման կարևորությունը։ Նրա դատական կանոնագրությունը ներառում է քաղաքացիական, քրեական և վարչական իրավունքի նորմերը՝ հիմնված Հայկական եկեղեցու, ավանդույթի և դասական իրավական սկզբունքների վրա, ինչը թույլ է տալիս ապահովել արդարադատություն և իրավական պաշտպանություն հասարակության բոլոր շերտերի համար։ Գործերի լեզուն պարզ, հասկանալի ու ուսուցողական է, ինչի շնորհիվ դրանք օգտագործվել են ինչպես իրավաբանական պրակտիկայում, այնպես էլ կրթական նպատակներով՝ միջնադարյան Հայաստանի և նրա շրջակա շրջանների իրավագիտական ուսուցման համար։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր դեր են ունեցել իրավական և մշակութային ժառանգության պահպանման, հասարակական կյանքի կանոնակարգման և հայ իրավագիտության զարգացման գործում։ Նրա նուրբ վերլուծություններն ու սկզբունքները մինչև այսօր դիտվում են որպես իրավական մտքի դասական օրինակ և հանդիսանում են հայկական իրավաբանության հիմքերի կարևոր բաղադրիչ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջության ոլորտի զարգացման հնարավորությունների, առկա խնդիրների և ապագա հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են երկրի զբոսաշրջային ներուժը, բնական և մշակութային ռեսուրսների օգտագործման հնարավորությունները, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացման ուղղությունները և ոլորտի մրցունակության բարձրացման մեթոդները։ Վերլուծվում են զբոսաշրջության ազդեցությունը տնտեսության, զբաղվածության, ներդրումների ներգրավման և տարածաշրջանային զարգացման վրա, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են զբոսաշրջային հոսքերի ձևավորման վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական և կազմակերպչական գործոնները։ Աշխատությունում քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, նոր զբոսաշրջային ուղղությունների ձևավորումը, ծառայությունների որակի բարելավման և ոլորտի կայուն զարգացման մոտեցումները։ Գիրքը նախատեսված է զբոսաշրջության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Технология

Գինեգործության և խաղողագործության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի նոր սորտերից ստացվող գինու որակական հատկանիշների ուսումնասիրությանը՝ կախված վազերի բերքաբեռնվածության մակարդակից։ Քննության են առնվում վազի բեռնվածության տարբեր աստիճանների ազդեցությունները խաղողի հասունացման, բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշների և գինեգործական հումքի տեխնոլոգիական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի շաքարայնության, թթվայնության, քիմիական բաղադրության և այլ կարևոր ցուցանիշների փոփոխություններին, որոնք կարող են պայմանավորել պատրաստի գինու հատկությունները։ Վերլուծվում են տարբեր բեռնվածությամբ վազերից ստացված խաղողի վերամշակման արդյունքները և գինու ֆիզիկաքիմիական ու զգայորոշման բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև բերքատվության և արտադրանքի որակի միջև օպտիմալ հարաբերակցության ապահովման, նոր սորտերի ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների գնահատման և համապատասխան մշակության եղանակների ընտրության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու վազերի նպատակահարմար բեռնվածությունը՝ բարձրորակ գինեգործական հումք և կայուն որակով արտադրանք ստանալու համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել խաղողագործության, գինեգործության, սննդի տեխնոլոգիայի և ագրոնոմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս աշխատությունը «Նոր գրքեր: Հայաստան» բնույթի տեղեկատվական մատենագիտական ցանկ է, որը նպատակ ունի ներկայացնել Հայաստանի մասին կամ Հայաստանի գիտական, մշակութային, հասարակական ու պատմական իրականությանը վերաբերող նոր հրատարակված գրքերը՝ ապահովելով դրանց համակարգված մատչելիությունը ընթերցողների, հետազոտողների և գրադարանային համակարգերի համար։ Նման տիպի տեղեկատու ցանկերը սովորաբար ունեն հստակ կառուցվածք, որտեղ յուրաքանչյուր գրքի վերաբերյալ տրվում են հիմնական մատենագիտական տվյալները՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության տարեթիվ, հրատարակչություն, ծավալ և երբեմն նաև համառոտ բովանդակային նկարագրություն, որը թույլ է տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ աշխատանքի գիտական կամ հանրային արժեքի մեջ։ Այս հրատարակությունը ընդգրկում է Հայաստանի պատմության, մշակույթի, տնտեսության, քաղաքականության, լեզվի, գրականության և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների վերաբերյալ նորագույն հետազոտություններ, ինչպես նաև հանրամատչելի և գիտահանրամատչելի աշխատություններ, որոնք ներկայացնում են երկրի ժամանակակից զարգացումները։ Այն կարևոր դեր ունի գիտական տեղեկատվության տարածման, գրադարանային ֆոնդերի համալրման և ընթերցողական հետաքրքրությունների բավարարման գործում՝ ապահովելով նոր գիտական արտադրանքի վերաբերյալ օպերատիվ տեղեկություն։ Այսպիսով, «Նոր գրքեր: Հայաստան» տեղեկատվական ցանկը ծառայում է որպես գիտական հաղորդակցության և գրքային հոսքի կազմակերպման կարևոր գործիք՝ նպաստելով Հայաստանի վերաբերյալ գիտելիքի համակարգված տարածմանը տարբեր լսարանների շրջանում։

Экология

Գիտական աշխատանքը նվիրված է էլեկտրակինետիկ երևույթների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառման հնարավորություններին Արարատյան հարթավայրի հողերի աղաջրային ռեժիմների կարգավորման նպատակով։ Թեման կարևոր է այն պատճառով, որ հողում ջրի և լուծված աղերի շարժը մեծ ազդեցություն ունի հողի բերրիության, գյուղատնտեսական արտադրողականության և բույսերի աճի պայմանների վրա։ Արարատյան հարթավայրի չոր և կիսաչոր կլիմայական պայմաններում ոռոգման ինտենսիվ օգտագործումը, գոլորշիացման բարձր մակարդակը, ստորերկրյա ջրերի ռեժիմը և հողում լուծված աղերի կուտակման գործընթացները կարող են հանգեցնել աղակալման ու ջրակալման խնդիրների, որոնք բացասաբար են անդրադառնում գյուղատնտեսական հողերի արդյունավետ օգտագործման վրա։ Աշխատության տեսական հիմքը կազմում են էլեկտրակինետիկ երևույթները՝ մասնավորապես էլեկտրաոսմոսը, էլեկտրոֆորեզը և դրանց հետ կապված գործընթացները։ Այս երևույթները պայմանավորված են հողի մասնիկների, ջրի և լուծված իոնների փոխազդեցությամբ և կարող են օգտագործվել հողային միջավայրում ջրի ու լուծված նյութերի ուղղորդված տեղաշարժը կառավարելու համար։ Հատկապես հետաքրքիր է էլեկտրաոսմոսի կիրառությունը, որի դեպքում արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ ծակոտկեն միջավայրում հեղուկի շարժը կարող է փոխվել և ուղղորդվել։ Նման մոտեցումը տեսականորեն հնարավորություն է տալիս ազդելու հողային պրոֆիլում ջրի բաշխման և աղերի տեղափոխության վրա՝ նպաստելով աղակալված կամ աղակալման վտանգ ունեցող հողերի վերականգնմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր մասը կարող է կազմել Արարատյան հարթավայրի հողերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների, աղային կազմի, խոնավության ռեժիմի, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի և հողային պրոֆիլի կառուցվածքի վերլուծությունը։ Այդ տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել, թե ինչ պայմաններում էլեկտրակինետիկ մեթոդների կիրառումը կարող է լինել արդյունավետ և ինչպիսի սահմանափակումներ կարող են առաջանալ տարբեր տիպի հողերում։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով կարող են դիտարկվել էլեկտրական դաշտի ուժգնության, ազդեցության տևողության, հողի խոնավության, աղերի կոնցենտրացիայի և այլ գործոնների ազդեցությունը ջրի ու իոնների տեղաշարժի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է տեխնոլոգիան կիրառել ոչ միայն լաբորատոր պայմաններում, այլև իրական գյուղատնտեսական տարածքներում՝ հաշվի առնելով էներգիայի ծախսը, հողի հատկությունները, ոռոգման համակարգը և բնապահպանական անվտանգությունը։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ հողերի աղաջրային ռեժիմի արդյունավետ կառավարումը կարող է նպաստել աղակալման նվազեցմանը, հողի բերրիության պահպանմանը և գյուղատնտեսական հողերի երկարաժամկետ օգտագործմանը։ Էլեկտրակինետիկ մեթոդները կարող են դիտարկվել որպես ավանդական մելիորատիվ միջոցներին լրացնող տեխնոլոգիա, հատկապես այն դեպքերում, երբ սովորական դրենաժային կամ լվացման մեթոդների կիրառումը տեխնիկապես կամ տնտեսապես դժվար է։ Միաժամանակ նման տեխնոլոգիաների արդյունավետությունը կախված է կոնկրետ հողի կառուցվածքից, աղային կազմից, ջրային ռեժիմից և կիրառվող էլեկտրական պարամետրերից, ուստի դրանց գործնական ներդրումից առաջ անհրաժեշտ են համապատասխան փորձարարական և դաշտային ուսումնասիրություններ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է հողագիտության, ագրոֆիզիկայի, հիդրոլոգիայի և մելիորացիայի խնդիրները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել էլեկտրակինետիկ երևույթների կիրառական ներուժը Արարատյան հարթավայրի հողերի ջրային և աղային ռեժիմների կառավարման գործում։