Художественная проза А. П. Чехова и И. А. Бунина контексте их религиозно-философских взглядов

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի ուսուցման գործընթացում աշակերտների բառապաշարային փոխներթափանցման երևույթի ուսումնասիրությանը և դրա բացասական ազդեցության հաղթահարման մանկավարժական ու մեթոդական ուղիների բացահայտմանը։ Քննարկվում են մայրենի և օտար լեզուների բառապաշարային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, լեզվական փոխանցման մեխանիզմները և դրանց դերը սովորողների հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստային, կառուցվածքային և գործառական տարբերություններին, որոնք կարող են հանգեցնել անգլերեն խոսքում բառագործածության սխալների, իմաստային շփոթությունների և հաղորդակցական դժվարությունների։ Ուսումնասիրվում են աշակերտների բառապաշարային սխալների առաջացման պատճառները, դրանց դասակարգման հնարավորությունները և լեզվական միջամտության ազդեցությունը բանավոր ու գրավոր խոսքի զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հաղորդակցական ուսուցման սկզբունքներին, համեմատական լեզվաբանական վերլուծությանը, համատեքստային բառուսուցմանը և գործնական վարժությունների կիրառմանը՝ բառապաշարային դժվարությունների հաղթահարման նպատակով։ Կարևորվում են սովորողների լեզվական գիտակցության զարգացումը, բառերի ճիշտ ընտրության հմտությունների ձևավորումը, ինքնուրույն խոսքի կառուցումը և հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվական միջոցների նպատակային օգտագործումը։ Դիտարկվում են ինտերակտիվ առաջադրանքների, երկխոսությունների, դերային խաղերի, տեքստային աշխատանքի և ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է բառապաշարային գիտելիքների և հաղորդակցական հմտությունների փոխկապակցված զարգացման անհրաժեշտությունը՝ անգլերենի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի ուսուցիչների, լեզվաբանների, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիստների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

География

Աշխատությունը նախատեսված է աշխարհագրության սկզբնական գիտելիքներ ձեռք բերող սովորողների համար և ներկայացնում է աշխարհագրական կրթության հիմունքները՝ նպաստելով Երկրի, նրա բնական միջավայրի և տարածական առանձնահատկությունների վերաբերյալ համակարգված պատկերացումների ձևավորմանը։ Այն ընդգրկում է աշխարհագրության ուսումնասիրման հիմնական ուղղությունները և նպատակ ունի սովորողին ծանոթացնել շրջակա աշխարհի տարածական կազմակերպվածությանը, բնական երևույթների բազմազանությանը և տարբեր տարածքների բնութագրական հատկանիշներին։ Դասագրքային նյութը միտված է աշխարհագրական հասկացությունների աստիճանական յուրացմանը, դիտողականության զարգացմանը և աշխարհագրական տեղեկությունների ընկալման ու համադրման կարողությունների ձևավորմանը։ Աշխարհագրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս սովորողներին հասկանալու բնական միջավայրի և տարածքի առանձնահատկությունների փոխկապակցվածությունը, ճանաչելու տարբեր աշխարհագրական վայրերի բնորոշ գծերը և ընդլայնելու իրենց պատկերացումները աշխարհի մասին։ Նյութի ուսուցողական բնույթը ենթադրում է գիտելիքների մատչելի և հաջորդական ներկայացում՝ համապատասխան սկզբնական մակարդակի սովորողների կրթական պահանջներին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի աշխարհագրության դասավանդման և դպրոցական կրթության զարգացման պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով աշխարհագրական գիտելիքների համակարգված ուսուցման և հանրակրթական դասագրքերի միջոցով գիտելիքների տարածման ավանդույթները։ Այն նաև արժեքավոր է հայալեզու կրթական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես աշխարհագրական առարկայի ուսուցման կազմակերպման և գիտելիքների փոխանցման պատմական օրինակ։

Химия

Պլաստմասաները սինթետիկ կամ կիսասինթետիկ պոլիմերային նյութեր են, որոնք ստացվում են բնական հումքի՝ հիմնականում նավթի, գազի կամ ածխի վերամշակման արդյունքում և ունեն լայն կիրառություն արդյունաբերության, կենցաղի, բժշկության և տեխնիկայի տարբեր ոլորտներում։ Դրանք բնութագրվում են ցածր խտությամբ, բարձր ձևափոխելիությամբ, լավ մեկուսիչ հատկություններով և դիմացկունությամբ խոնավության, քիմիական նյութերի ու կոռոզիայի նկատմամբ, ինչը դրանց դարձնում է շատ գործնական և տնտեսապես արդյունավետ նյութեր տարբեր արտադրությունների համար։ Պլաստմասաների կառուցվածքը հիմնված է երկար մոլեկուլային շղթաների վրա, որոնք կարող են ունենալ տարբեր կառուցվածքային ձևեր՝ գծային, ճյուղավորված կամ ցանցային, և հենց այդ կառուցվածքն է պայմանավորում դրանց ֆիզիկական ու մեխանիկական հատկությունները։ Ըստ իրենց վարքագծի տաքացման ժամանակ պլաստմասաները հիմնականում բաժանվում են երկու մեծ խմբի՝ ջերմապլաստիկներ և ջերմահաստատիչներ։ Ջերմապլաստիկները տաքացնելիս փափկում են և կարող են բազմիցս ձևափոխվել ու վերամշակվել՝ օրինակ պոլիէթիլենը և պոլիպրոպիլենը, մինչդեռ ջերմահաստատիչները տաքացման ժամանակ կարծրանում են և այլևս չեն կարող վերաձևավորվել՝ օրինակ էպօքսիդային խեժերը կամ ֆենոլֆորմալդեհիդային պլաստմասաները։ Բացի այս հիմնական բաժանումից, պլաստմասաները կարելի է դասակարգել նաև ըստ կիրառության՝ կառուցվածքային, փաթեթավորման, էլեկտրամեկուսիչ, բժշկական և այլ տեսակների, ինչպես նաև ըստ քիմիական կազմի՝ պոլիէթիլեններ, պոլիվինիլքլորիդ, պոլիստիրոլ և այլ պոլիմերներ, որոնք ունեն տարբեր հատկություններ և կիրառման ոլորտներ։ Պլաստմասաների լայն տարածումը պայմանավորված է դրանց արտադրության համեմատաբար ցածր արժեքով, հեշտ մշակմամբ և բազմաֆունկցիոնալությամբ, սակայն միաժամանակ դրանք առաջացնում են նաև բնապահպանական խնդիրներ, քանի որ շատ տեսակներ դժվար են քայքայվում և կուտակվում են շրջակա միջավայրում՝ պահանջելով վերամշակման և վերօգտագործման արդյունավետ համակարգերի զարգացում։

История

Ժողովածուն ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ տարածքում 1977–1978 թվականներին իրականացված դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված գիտական զեկուցումների թեզիսները։ Այն ամփոփում է հնագիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունները՝ անդրադառնալով Հայաստանի տարբեր տարածքներում ուսումնասիրված հնավայրերին, պեղումների ընթացքին և հայտնաբերված նյութական մշակույթի նմուշների գիտական նշանակությանը։ Դաշտային հնագիտական աշխատանքները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու հին բնակավայրերի ու բնակեցման կենտրոնների պատմությունը, ուսումնասիրելու դրանց կառուցվածքը, շինարարական առանձնահատկությունները, բնակչության կենցաղը, տնտեսական գործունեությունը և մշակութային կապերը։ Պեղումների ընթացքում հայտնաբերված խեցեղենը, գործիքները, զարդերը, զենքերը, թաղման կառույցներն ու այլ գտածոներ կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական կյանքի և մշակութային զարգացման մասին։ Զեկուցումների թեզիսների ձևաչափը ներկայացնում է հետազոտությունների հիմնական դիտարկումներն ու եզրակացությունները՝ միաժամանակ արտացոլելով տվյալ տարիներին Հայաստանի հնագիտության մեջ իրականացված գիտական աշխատանքների շրջանակը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Հայաստանի հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրության, դաշտային հետազոտությունների պատմության և նյութական մշակույթի գիտական մեկնաբանության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, ուսանողներին և Հայաստանի հնագույն անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է բնական գազի օքսիդացման փոխակերպումների կինետիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ածխաջրածնային հավելումների ազդեցության պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում գազային ածխաջրածինների օքսիդացման ընթացքում ընթացող բարդ քիմիական փոխազդեցություններն են, ռեակցիաների արագության փոփոխությունները և միջանկյալ նյութերի առաջացման օրինաչափությունները։ Բնական գազի հիմնական բաղադրիչների փոխակերպումը դիտարկվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որի ընթացքի վրա կարող են ազդեցություն ունենալ համակարգի բաղադրությունը, ջերմային պայմանները և տարբեր ածխաջրածինների առկայությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե հավելվող ածխաջրածիններն ինչպես կարող են փոփոխել շղթայական ռեակցիաների զարգացումը, ակտիվ մասնիկների առաջացումն ու փոխազդեցությունը և վերջնական նյութերի հարաբերակցությունը։ Քննվում են տարբեր բաղադրիչների միջև հնարավոր փոխադարձ ազդեցությունները, որոնց հետևանքով օքսիդացման գործընթացը կարող է արագանալ, դանդաղել կամ ընթանալ այլ կինետիկական բնութագրերով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ռեակցիայի արագության և գազային խառնուրդի բաղադրության միջև կապի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև տարբեր փուլերում առաջացող միջանկյալ միացությունների դերի պարզաբանումը։ Կինետիկական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու փոխակերպման հավանական մեխանիզմների մասին և գնահատելու առանձին ռեակցիոն ուղիների հարաբերական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են կիրառվել փորձարարական արդյունքների համեմատական վերլուծություն և կինետիկական մոդելավորման մոտեցումներ՝ ընդհանուր օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում ածխաջրածնային հավելումների կառուցվածքի և ռեակցիոնունակության ազդեցությունը, քանի որ տարբեր միացություններ կարող են տարբեր կերպ ներգրավվել ազատ ռադիկալային և այլ միջանկյալ գործընթացներում։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նաև բնական գազի քիմիական վերամշակման գիտական հիմքերի զարգացման համար՝ օգնելով հասկանալ հումքի բաղադրության և փոխակերպման արդյունավետության միջև եղած կապերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քիմիական կինետիկայի, գազաֆազային ռեակցիաների, ածխաջրածինների քիմիայի և ֆիզիկական քիմիայի մոտեցումները՝ բնական գազի օքսիդացման մեխանիզմների և դրանց վրա տարբեր ածխաջրածինների ազդեցության հիմնարար օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։

История

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հայոց ավանդական տոմարական համակարգին և դրա կիրառությանը՝ հատկապես թարգմանական բնագրերի ժամանակագրության որոշման համատեքստում։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում հայոց տոմարի կառուցվածքային ու հաշվարկային առանձնահատկությունները, ժամանակի չափման և տարեթվերի որոշման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակագրական համակարգերի միջև փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական գրականության ստեղծման, թարգմանության և ձեռագրային փոխանցման ժամանակի պարզաբանման խնդրին, քանի որ ժամանակագրական տվյալները կարևոր նշանակություն ունեն բնագրերի պատմական միջավայրի, գրական կապերի և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Տոմարական տեղեկությունների համադրումը պատմական և բնագրագիտական տվյալների հետ հնարավորություն է տալիս ճշգրտելու ժամանակային հղումները և վերանայելու որոշ աշխատությունների թվագրման հարցերը։ Հետազոտությունը կարևոր է հայ միջնադարյան մտավոր ու գրական ժառանգության ժամանակագրական համակարգման, թարգմանական շարժման պատմության և պատմական սկզբնաղբյուրների քննության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետներին, պատմաբաններին, մատենագետներին, ձեռագրագետներին և միջնադարյան գրականության ու տոմարագիտության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։