Իններորդ դարի երկունք․ Սասունի կյանքից

Другие предметы

Նյութագիտություն աշխատությունը հիմնարար տեխնիկական և ուսումնական բնույթի դասագիրք է, որը նվիրված է նյութերի կառուցվածքի, հատկությունների և կիրառությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված ինժեներական, մեքենաշինական, շինարարական և տեխնոլոգիական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար, գրքում ներկայացվում են նյութագիտության հիմնական հասկացությունները՝ նյութերի ատոմային և բյուրեղային կառուցվածք, դրանց ազդեցությունը մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական և քիմիական հատկությունների վրա, ինչպես նաև նյութերի վարքագիծը արտաքին ազդեցությունների պայմաններում, մանրամասն քննարկվում են մետաղների, համաձուլվածքների, պոլիմերների, կերամիկայի և կոմպոզիտային նյութերի կառուցվածքն ու հատկությունները, բացատրվում են դրանց արտադրության և մշակման հիմնական տեխնոլոգիական գործընթացները՝ ձուլում, ջերմային մշակում, դեֆորմացիա և մակերեսային մշակում, աշխատությունը անդրադառնում է նաև նյութերի ամրության, կարծրության, մաշվածակայունության և կոռոզիոն դիմադրության հարցերին, ինչպես նաև դրանց ընտրության ինժեներական չափանիշներին տարբեր կիրառական ոլորտների համար, ներկայացվում են փորձարարական մեթոդներ նյութերի հատկությունների գնահատման համար, ինչը թույլ է տալիս կապ հաստատել տեսական գիտելիքների և գործնական կիրառությունների միջև, գրքում ընդգծվում է նաև ժամանակակից նյութերի՝ բարձր ամրության համաձուլվածքների և կոմպոզիտների դերը տեխնոլոգիական առաջընթացի մեջ, աշխատությունը համարվում է կարևոր կրթական աղբյուր, որը ձևավորում է նյութերի վարքագծի գիտական ըմբռնում և անհրաժեշտ հիմք է տալիս հետագա ինժեներական ուսումնասիրությունների համար։

Экономика

Գրքում մանրամասն քննարկվում են բնօգտագործման ոլորտի տնտեսական բնութագրերը՝ հաշվի առնելով բնական ռեսուրսների սպառման, պահպանման և վերականգնման խնդիրները։ Հեղինակը ներկայացնում է բնօգտագործման տարբեր մոդելներ՝ հաշվի առնելով տեղական, տարածաշրջանային և գլոբալ մակարդակներում բնական ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկությունները։ Գործնական պարապմունքների մեթոդները թույլ են տալիս ուսանողներին և մասնագետներին ծանոթանալ այդ մոդելների կիրառման գործընթացին և իրական աշխարհի իրավիճակներին։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև այն գործիքները, որոնք օգտագործվում են բնօգտագործման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման համար՝ ներառյալ պլանավորումը, վերլուծությունը, գնահատումը և ռիսկերի կառավարումը։ Հեղինակը պարզաբանում է, թե ինչպես կարող են բիզնեսները, կառավարությունները և հասարակական կազմակերպությունները կիրառել բնօգտագործման էկոնոմիկայի սկզբունքները՝ ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման և բնական պաշարների կայուն կառավարման համար։ Գիրքը ներառում է նաև գործնական պարապմունքների համար նախատեսված առաջադրանքներ, որոնք թույլ են տալիս ուսանողներին կատարել էկոնոմիկական վերլուծություններ՝ կապված բնօգտագործման գործընթացների հետ, և ուսուցանում է ռեսուրսների հստակ գնահատման մեթոդներ։ Առաջադրանքները ընդգրկում են ինչպես տեսական հարցեր, այնպես էլ գործնական լուծումներ՝ բնօգտագործման արդյունավետության չափման, պլանավորման և քաղաքականության մշակման ոլորտներում։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական և սոցիալական խնդիրների տնտեսական կողմերին, ինչպես նաև էկոնոմիկայի տեսակետից բնապահպանական ռիսկերն ու դրանց նվազեցման հնարավորությունները։ Հեղինակը շեշտում է, որ ճիշտ և կայուն բնօգտագործման մոդելները կարող են նպաստել երկրի տնտեսական աճին՝ միաժամանակ պահպանելով բնապահպանական հավասարակշռությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, բնապահպանության, ռեսուրսների կառավարման, գյուղատնտեսության և բնօգտագործման ոլորտի ուսանողների և մասնագետների համար։ Այն նաև օգտակար կլինի ոլորտի գործնական մասնագետների համար, ովքեր ներգրավված են բնական ռեսուրսների կառավարման, բնապահպանական քաղաքականության մշակման և էկոնոմիկական ծրագրերի իրականացման մեջ։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ավտոմատացված ֆիզիկական նախագծման մեթոդների ուսումնասիրությանը և կատարելագործմանը՝ հաշվի առնելով նախագծվող էլեկտրոնային սխեմաների սխեմատեխնիկական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում ինտեգրալ սխեմայի տրամաբանական կամ էլեկտրական նկարագրությունից դրա ֆիզիկական կառուցվածքի ձևավորման գործընթացն է, որի ընթացքում անհրաժեշտ է որոշել տարրերի տեղաբաշխումը, դրանց փոխադարձ դիրքը, միջմիացումների կառուցվածքը և բյուրեղի մակերեսի արդյունավետ օգտագործումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ ֆիզիկական նախագծման արդյունքը կախված է ոչ միայն երկրաչափական սահմանափակումներից, այլև սխեմայի առանձին հանգույցների էլեկտրական և գործառական նշանակությունից։ Քննվում են տարրերի տեղաբաշխման և միջմիացումների երթուղավորման խնդիրները, ազդանշանային ուղիների երկարության նվազեցումը, կարևոր կապերի առաջնահերթ մշակումը և սխեմայի կառուցվածքային առանձնահատկությունների օգտագործումը նախագծային որոշումների ընդունման ժամանակ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մակաբույծ դիմադրությունների և ունակությունների ազդեցության գնահատումը, քանի որ ֆիզիկական կառուցվածքի պարամետրերը կարող են էապես փոխել ազդանշանների տարածման ժամանակը, էներգասպառումը և ամբողջ համակարգի արագագործությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև ֆունկցիոնալ բլոկների փոխադարձ կապերի, ազդանշանային ուղիների կրիտիկականության և էլեկտրական սահմանափակումների ներառման հնարավորությունները ավտոմատացված նախագծման ալգորիթմներում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բազմաչափանիշային օպտիմալացման խնդրին, երբ անհրաժեշտ է միաժամանակ նվազեցնել զբաղեցրած մակերեսը և միջմիացումների երկարությունը՝ պահպանելով արագագործության, հուսալիության և տեխնոլոգիական իրագործելիության պահանջները։ Դիտարկվում են նախագծային ընթացակարգերի ալգորիթմացման և համակարգչային իրականացման սկզբունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել ձեռքով կատարվող աշխատանքի ծավալը և արագացնել բարդ ինտեգրալ սխեմաների նախագծումը։ Կարևորվում է նաև սխեմատեխնիկական և ֆիզիկական նախագծման փուլերի փոխադարձ կապը, քանի որ դրանց մեկուսացված իրականացումը կարող է հանգեցնել այնպիսի կառուցվածքային լուծումների, որոնք չեն ապահովում պահանջվող էլեկտրական բնութագրերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, էլեկտրոնային ավտոմատացված նախագծման համակարգերի, օպտիմալացման ալգորիթմների և միկրոէլեկտրոնիկայի մոտեցումները՝ ուղղված նախագծման արդյունավետության բարձրացմանը և սխեմայի էլեկտրական ու ֆիզիկական պարամետրերի միջև առավել արդյունավետ համապատասխանության ապահովմանը։

Медицина

Բժշկագիտական և ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ներոսկրային ատամնային իմպլանտացիայի մեթոդների կատարելագործմանը՝ օստեոպլաստիկ նյութերի կիրառման միջոցով։ Քննության են առնվում ատամնային իմպլանտացիայի կենսաբանական և կլինիկական հիմքերը, ծնոտոսկրերի անատոմիական առանձնահատկությունները, ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման գործընթացները և իմպլանտների կայունությունն ապահովող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օստեոպլաստիկ նյութերի տեսակներին, դրանց կենսահամատեղելիությանը, ոսկրագոյացման խթանման հատկություններին և ատամնային իմպլանտացիայի ընթացքում կիրառման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ոսկրային հյուսվածքի անբավարար ծավալի, ալվեոլային ելունի ապաճման, իմպլանտի օսեոինտեգրման և հետվիրահատական վերականգնման հետ կապված կլինիկական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև իմպլանտացիայի նախավիրահատական պլանավորման, ախտորոշիչ պատկերավորման, ոսկրային պլաստիկայի և վիրաբուժական միջամտությունների արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարբեր օստեոպլաստիկ նյութերի կիրառման արդյունքների համեմատական գնահատման, ոսկրային վերականգնման ընթացքի վերահսկման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում իմպլանտացիոն բուժման երկարաժամկետ արդյունքների բարելավմանը, ծամողական ֆունկցիայի վերականգնմանը և բուժման անհատականացված պլանավորման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վիրաբուժական ստոմատոլոգիայի, իմպլանտոլոգիայի, դիմածնոտային վիրաբուժության, օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի և ոսկրային հյուսվածքների վերականգնման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում խաղողագինեգործական ենթահամալիրի արտադրանքի գնագոյացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում խաղողի և գինեգործական արտադրանքի գների ձևավորման տնտեսական գործոնները, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, առաջարկի ու պահանջարկի հարաբերակցությունը և շուկայական պայմանների ազդեցությունը գնագոյացման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողագործական տնտեսությունների և վերամշակող կազմակերպությունների տնտեսական փոխհարաբերություններին, հումքի մթերման գների ձևավորմանը և արտադրության տարբեր փուլերում ավելացված արժեքի բաշխմանը։ Վերլուծվում են արտադրանքի ինքնարժեքի, որակի, մրցունակության, իրացման պայմանների և շուկայական ենթակառուցվածքների ազդեցությունները վերջնական գների ձևավորման վրա։ Քննարկվում են գնագոյացման մեխանիզմների արդյունավետության բարձրացման, արտադրողների տնտեսական շահերի հավասարակշռման և ոլորտում կայուն տնտեսական հարաբերությունների ձևավորման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև պետական կարգավորման և շուկայական գործիքների նշանակությունը խաղողագինեգործական արտադրանքի գնային քաղաքականության կատարելագործման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, խաղողագործության և գինեգործության տնտեսագիտության, գնագոյացման և գյուղատնտեսական շուկաների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է սեփականության դեմ ուղղված շահադիտական-բռնի հանցագործությունների իրավական որակման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հանցավոր արարքներն են, որոնց ընթացքում գույքային շահ ստանալու նպատակով կիրառվում կամ սպառնում է կիրառվել բռնություն անձի նկատմամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են նման հանցագործությունների քրեաիրավական բնութագրերը, դրանց հիմնական տարրերը և այն չափանիշները, որոնց հիման վրա իրավապահ մարմինները պետք է տարբերակեն միմյանցից նմանատիպ հանցակազմերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանցագործության օբյեկտին, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերին, հանցավոր նպատակի բնույթին, բռնության կիրառման ձևին և դրա ազդեցությանը արարքի իրավական գնահատման վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է շահադիտական-բռնի հանցագործությունների սահմանազատումը սեփականության դեմ ուղղված այլ հանցագործություններից, ինչպես նաև անձի կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցավոր արարքներից։ Քննարկվում են այն բարդ իրավիճակները, երբ մեկ արարքում միաժամանակ առկա են գույքային և անձնական իրավունքների դեմ ուղղված ոտնձգության հատկանիշներ, ինչն անհրաժեշտություն է առաջացնում ճիշտ որոշելու հանցակազմի բնույթը և կիրառելի քրեաիրավական նորմը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև հանցագործության ավարտվածության պահը, հանցակցությունը, հանցափորձը, բռնության աստիճանը, սպառնալիքի իրավական նշանակությունը և հանցավոր մտադրության դրսևորումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իրավակիրառ պրակտիկայում հանդիպող խնդիրներին և տարբեր մեկնաբանությունների պատճառներին՝ նպատակ ունենալով նպաստել քրեական իրավունքի նորմերի միատեսակ և հիմնավորված կիրառմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև սեփականության իրավունքի և անձի ֆիզիկական ու հոգեկան անձեռնմխելիության քրեաիրավական պաշտպանության արդյունավետության տեսանկյունից։ Հանցագործությունների ճիշտ որակավորումը նշանակալի դեր ունի ոչ միայն հանցավորի նկատմամբ արդարացի պատասխանատվություն սահմանելու, այլև տուժողի իրավունքների և օրինական շահերի լիարժեք պաշտպանության գործում։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի տեսաբանների և պրակտիկ մասնագետների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների և հետազոտողների համար։