Изучение биологических свойств штаммов вирусов трансграничных болезней (ящур и африканская чума свиней) в республике Армения

Биология

Կենդանաբանական, ֆաունիստիկական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված քնամկների ընտանիքի (Rodentia: Myoxidae Gray, 1821) ներկայացուցիչների տեսակային կազմի, տարածվածության և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քնամկների համակարգաբանական դիրքը, ձևաբանական և կենսաբանական բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց տեղը Հայաստանի կաթնասունների ֆաունայի կազմում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակների աշխարհագրական տարածվածությանը, բնակության միջավայրերի ընտրությանը և Հայաստանի բնական ու լանդշաֆտային գոտիներում դրանց հանդիպման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քնամկների կենսակերպը, սննդառության առանձնահատկությունները, բազմացման կենսաբանությունը, սեզոնային ակտիվությունը և ձմեռային քնի հետ կապված ֆիզիոլոգիական ու վարքագծային հարմարվողականությունները։ Քննարկվում են անտառային, թփուտային և այլ բնական կենսամիջավայրերում քնամկների կենսապայմանները, պոպուլյացիաների տարածական բաշխվածությունը և շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը դրանց կենսագործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դաշտային դիտարկումների, կենդանիների հաշվառման, ձևաբանական համեմատությունների և էկոլոգիական տվյալների վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում քնամկների դերին բնական էկոհամակարգերում, սննդային շղթաներում նրանց ունեցած նշանակությանը և այլ կենդանատեսակների ու բուսականության հետ փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում են բնակության միջավայրերի փոփոխության, անտառային էկոհամակարգերի խախտման և մարդածին ազդեցությունների պայմաններում քնամկների պոպուլյացիաների պահպանության հիմնախնդիրները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի կաթնասունների կենսաբազմազանության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, տեսակների տարածվածության գնահատմանը և բնապահպանական միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենդանաբանության, թերիոլոգիայի, էկոլոգիայի, կենսաբազմազանության պահպանության և Հայաստանի կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության փոքր և միջին ձեռնարկությունների կողմից արտահանվող ապրանքների կառավարման ռազմավարության ուսումնասիրությանը և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով պարենային արտադրանքի արտահանմանը։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրն է, որ փոքր և միջին ձեռնարկությունները Հայաստանի արտահանման ներուժի ընդլայնման կարևոր աղբյուր են, սակայն միջազգային շուկաներում նրանց մրցունակությունը հաճախ սահմանափակվում է արտադրական ծավալների փոքրությամբ, ֆինանսական և մարդկային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությամբ, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության ապահովման դժվարություններով, շուկաների վերաբերյալ տեղեկատվության պակասով, լոգիստիկ ծախսերով և արտաքին շուկաներում կայուն վաճառքի ցանցերի ձևավորման խնդիրներով։ Հայաստանի արտահանման քաղաքականության արդի մոտեցումները նույնպես շեշտադրում են արտահանողների կարողությունների զարգացումը, լոգիստիկ հասանելիության բարելավումը, շուկաների և ապրանքների դիվերսիֆիկացումը, ինչպես նաև արտահանման խթանման և ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Պարենային արտադրանքի ոլորտի ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Հայաստանի արտադրողները կարող են միջազգային շուկաներում մրցունակ դիրք զբաղեցնել գյուղատնտեսական և վերամշակված սննդամթերքի մի շարք տեսակների միջոցով, սակայն այդ հնարավորությունների իրացումը պահանջում է ոչ միայն արտադրության ծավալների ավելացում, այլև որակի, փաթեթավորման, մակնշման, սերտիֆիկացման, հետագծելիության և մատակարարման շղթաների կառավարման համակարգված բարելավում։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել փոքր և միջին ձեռնարկությունների արտահանման ներկայիս կառուցվածքը, արտահանվող պարենային ապրանքների տեսականին, հիմնական արտաքին շուկաները, արտահանման ծավալների և աշխարհագրության փոփոխությունները, ինչպես նաև առանձին ապրանքախմբերի մրցակցային առավելություններն ու սահմանափակումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտահանման ռազմավարության ձևավորման գործընթացին՝ սկսած նպատակային շուկաների ընտրությունից և պահանջարկի ուսումնասիրությունից մինչև արտադրանքի դիրքավորում, գնագոյացում, բրենդավորում, լոգիստիկայի կազմակերպում և օտարերկրյա գործընկերների հետ հարաբերությունների հաստատում։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև միջնորդական արտահանող կազմակերպությունների դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ փոքր արտադրողները հաճախ չունեն ինքնուրույն արտաքին շուկաներում գործելու համար անհրաժեշտ մասնագիտական, տեղեկատվական և կազմակերպչական կարողությունները։ Նման կառույցների միջոցով հնարավոր է միավորել տարբեր արտադրողների առաջարկը, նվազեցնել գործարքային և լոգիստիկ ծախսերը, կազմակերպել միասնական սերտիֆիկացում ու փաթեթավորում, իրականացնել շուկայի ուսումնասիրություն և բարձրացնել փոքր բիզնեսի բանակցային հնարավորությունները։ Այս մոտեցումը համահունչ է նաև Հայաստանի արտահանման քաղաքականության այն ուղղություններին, որոնք նախատեսում են արտահանողների կարողությունների զարգացում, ենթակառուցվածքների և լոգիստիկայի բարելավում, ինչպես նաև արտահանման շուկաների ընդլայնում։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում արդյունավետության գնահատումը, որի համար կարող են կիրառվել արտահանման ծավալի և աճի տեմպի, շուկաների քանակի, արտադրանքի դիվերսիֆիկացման, շահութաբերության, լոգիստիկ ծախսերի, շուկա մուտք գործելու ծախսերի և արտահանման կայունության ցուցանիշներ։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել Հայաստանի՝ ծովային ուղիղ հասանելիություն չունեցող երկրի առանձնահատկությունը, որը մեծացնում է ցամաքային և այլընտրանքային լոգիստիկ ուղիների արդյունավետ կազմակերպման նշանակությունը։ Միջազգային ուսումնասիրությունները Հայաստանի արտահանման ներուժի հիմնական սահմանափակումների շարքում առանձնացնում են լոգիստիկ խնդիրները, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության անհրաժեշտությունը, արտահանման շուկաների և ապրանքների կենտրոնացվածությունը, ինչպես նաև կարգավորիչ խոչընդոտները։ Այդ պայմաններում ռազմավարության արդյունավետության բարձրացման կարևոր ուղղություններից են նոր շուկաների որոնումը, արտահանվող արտադրանքի տեսականու ընդլայնումը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող պարենային արտադրանքի զարգացումը, որակի միջազգային ստանդարտների ներդրումը և արտադրանքի հետագծելիության ապահովումը։ Հայաստանի 2025–2030 թվականների արտահանման խթանման ռազմավարությունն այս ուղղությամբ նախատեսում է մրցունակ արտահանման միջավայրի ձևավորում, ենթակառուցվածքների և լոգիստիկ հասանելիության զարգացում, արտահանողների կարողությունների ամրապնդում, շուկաների ընդլայնում և արտահանման ֆինանսավորման ու խթանման միջոցների զարգացում։ Պարենային արտադրանքի դեպքում հատկապես կարևոր է նաև սեզոնայնության, պահպանման ժամկետի և արագ փոխադրման անհրաժեշտության հաշվառումը, քանի որ թարմ մրգերի, բանջարեղենի և այլ արագ փչացող ապրանքների արտահանման արդյունավետությունը մեծապես կախված է մատակարարման շղթայի արագությունից և լոգիստիկ ծախսերից։ ՀՀ կառավարությունը վերջին շրջանում կիրառել է նաև պարենային և գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման աջակցության միջոցառումներ՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել արտահանման աշխարհագրությունը և բարձրացնել հայկական արտադրանքի մրցունակությունը արտաքին շուկաներում։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել փոքր և միջին ձեռնարկությունների արտահանման գործունեության կազմակերպման, պետական աջակցության ծրագրերի կատարելագործման, միջնորդական արտահանման կառույցների ձևավորման և պարենային արտադրանքի միջազգային շուկաներում մրցունակության բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը արտահանման կառավարումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված գործընթաց, որտեղ արտադրական ներուժը պետք է համադրվի շուկայի ուսումնասիրության, որակի կառավարման, լոգիստիկայի, ֆինանսավորման, մարքեթինգի և պետական աջակցության արդյունավետ մեխանիզմների հետ՝ Հայաստանի փոքր և միջին բիզնեսի արտահանման հնարավորությունները երկարաժամկետ և կայուն կերպով ընդլայնելու համար։

Биология

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է միզածորանի հարթ մկանային հյուսվածքի ինքնաբուխ էլեկտրական ակտիվության բնութագրերը՝ կենտրոնանալով այն մեխանիզմների վրա, որոնք ապահովում են պերիստալտիկ կծկումների առաջացումը և մեզի տեղափոխման կարգավորումը երիկամներից դեպի միզապարկ։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում է, թե ինչպես են հարթ մկանային բջիջներում ձևավորվում ինքնաբուխ դանդաղ ալիքային պոտենցիալներ, որոնք պայմանավորված են իոնային հոսքերի պարբերական փոփոխություններով՝ հատկապես կալցիումի, նատրիումի և կալիումի մասնակցությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այս էլեկտրական ակտիվության կոորդինացմանը՝ մկանային բջիջների միջև սինցիտիալ կապերի և միջբջջային հաղորդակցության միջոցով, ինչը ապահովում է համաժամանակյա կծկումների տարածումը ամբողջ միզածորանի երկայնքով։ Աշխատությունը նաև քննարկում է նեյրոհումորալ ազդեցությունները, որոնք կարող են մոդուլացնել այդ ինքնաբուխ ակտիվությունը՝ ուժեղացնելով կամ թուլացնելով պերիստալտիկ ռիթմը՝ կախված օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջներից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ միզածորանի հարթ մկանային հյուսվածքի էլեկտրական ակտիվությունը բարդ ինքնակարգավորվող համակարգ է, որը ապահովում է միզային համակարգի արդյունավետ ֆունկցիոնալ աշխատանքը։

Религия

Հրատարակությունը պատկանում է հայ քրիստոնեական հոգևոր գրականության այն շրջանակին, որտեղ միավորվում են խաչի խորհրդաբանությունը, հոգևոր ապրումների արտահայտությունը և աստվածապաշտական երգեցողության ավանդույթը։ Աշխատության վերնագրում արտացոլված թեմատիկ ուղղվածությունը ընթերցողին տանում է դեպի քրիստոնեական հավատքի առանցքային գաղափարներից մեկը՝ խաչի խորհուրդը, որը քրիստոնեական աշխարհընկալման մեջ խորհրդանշում է Քրիստոսի փրկագործությունը, զոհաբերությունը, տառապանքը, հույսը և հոգևոր վերածնունդը։ Խաչի ճանապարհի գաղափարը կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցական խորհրդածության և հոգևոր դաստիարակության մեջ՝ մարդու ուշադրությունը հրավիրելով հավատարմության, ապաշխարության, համբերության, խոնարհության և աստվածային սիրո արժեքների վրա։ Հոգևոր երգերի ժողովածուի բնույթը ենթադրում է կապ եկեղեցական երգեցողության և հավատացյալի ներաշխարհի միջև, քանի որ հոգևոր երգը քրիստոնեական ավանդության մեջ ոչ միայն աղոթքի արտահայտման միջոց է, այլև հավատքի գաղափարները փոխանցելու, կրոնական հիշողությունը պահպանելու և համայնքային պաշտամունքը հարստացնելու կարևոր ձև։ Նման ժողովածուները կարող են արտացոլել հայ հոգևոր մշակույթում ձևավորված երգեցողական ավանդույթները, որոնց միջոցով աստվածաբանական պատկերացումները, աստվածաշնչյան թեմաները և քրիստոնեական բարոյական արժեքները հասանելի են դառնում ինչպես անհատական խորհրդածության, այնպես էլ համատեղ աղոթքի ու երգեցողության միջոցով։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական երաժշտության, հոգևոր երգարվեստի, կրոնական բանահյուսության և հայերեն տպագիր հոգևոր գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես կրոնական մշակույթի այնպիսի դրսևորման օրինակ, որտեղ գրավոր խոսքը, բանաստեղծական արտահայտությունը և երգեցողությունը ծառայում են հոգևոր փորձառության փոխանցմանը։ Խաչի խորհրդի և հոգևոր երգերի համադրությունը կարևոր է նաև քրիստոնեական խորհրդաբանության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն եղանակներին, որոնցով հավատքի կենտրոնական պատկերները արտահայտվել են հոգևոր գրականության և երաժշտական ավանդույթի միջոցով։ Այսպիսի հրատարակությունները արժեքավոր են հայ գրքի պատմությամբ, եկեղեցական մշակույթով, հոգևոր երգարաններով և պատմական կրոնական տեքստերով հետաքրքրվողների համար։ Դրանք կարող են նպաստել հայ հոգևոր ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն հրավիրելով խաչի գաղափարի, աղոթական մտածողության և երգեցողական ավանդույթի փոխկապակցվածության վրա։ Միաժամանակ, կոնկրետ երգերի, հեղինակների, մեղեդիների կամ ժողովածուի կառուցվածքի վերաբերյալ ճշգրիտ եզրակացություններ անելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի ամբողջական բնագիրը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային գործունեության շրջանակում լիզինգի զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա դերը տնտեսական ակտիվության խթանման և հիմնական միջոցների արդիականացման գործընթացում։ Վերլուծվում են լիզինգային շուկայի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը, իրավական և հարկային կարգավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական հաստատությունների դերակատարությունը լիզինգային գործարքների կազմակերպման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին բիզնեսի համար լիզինգի հասանելիության խնդիրներին, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին և ֆինանսավորման այլընտրանքային աղբյուրների հետ համադրությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է միջազգային փորձի կիրառելիությունը ՀՀ պայմաններում՝ բացահայտելով լիզինգի ինստիտուտի զարգացման խոչընդոտներն ու հեռանկարները։ Աշխատությունը ներկայացնում է գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և լիզինգային շուկայի արդյունավետ զարգացմանը։

История

Գիրքը ուսումնասիրում է մարդու ծագումը, նախնադարյան հասարակությունների ձևավորումը և նրանց կյանքի հիմնական առանձնահատկությունները՝ սկսած ամենահին ժամանակներից մինչև պետությունների առաջացումը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Մարդու ծագումը և էվոլյուցիան Հոմինիդների զարգացումը, մարդու ֆիզիկական և մտավոր ձևավորումը։ Նախնադարյան հասարակության ձևերը Տոհմային համայնքներ, ցեղային կառուցվածք և սոցիալական հարաբերություններ։ Տնտեսական գործունեություն Որսորդություն, հավաքչություն, առաջին գյուղատնտեսության ձևավորումներ։ Գործիքների զարգացում Քարի, ոսկորի և այլ նյութերի օգտագործում աշխատանքի մեջ։ Կրոնական պատկերացումներ Տոտեմիզմ, անիմիզմ և վաղ հավատալիքային համակարգեր։ Հասարակական անցում պետության ձևավորմանը Ինչպես նախնադարյան համայնքներից ձևավորվեցին դասակարգային հասարակություններ և առաջին պետությունները։