Կաթողիկոսական հանդերձանքի խորհրդաբանությունը և նրա պատկերագրությունը միջնադարյան մանրանկարչության մեջ

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի նկատմամբ առանձնահատուկ կապակցման հատկություններ ունեցող մեթիլենային կապույտի և Hoechst 33258 միացությունների՝ շիճուկային ալբումինի հետ փոխազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այս լիգանդների և սպիտակուցային մոլեկուլի միջև առաջացող կապերի բնույթն ու մեխանիզմներն են, ինչպես նաև այդ փոխազդեցությունների ազդեցությունը ուսումնասիրվող համակարգերի կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լիգանդների կապակցման առանձնահատկությունները, կապի հնարավոր տեղամասերը, փոխազդեցության ուժգնությունը և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել սպիտակուց-լիգանդ համալիրների ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիտակուցի և լիգանդների միջև ոչ կովալենտ փոխազդեցություններին, դրանց հնարավոր մեխանիզմներին և կապակցման գործընթացի ուսումնասիրման համար կիրառվող կենսաֆիզիկական ու սպեկտրոսկոպիական մոտեցումներին։ Մեթիլենային կապույտի և Hoechst 33258-ի ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև այն պատճառով, որ այս միացությունները լայնորեն կիրառվում են նուկլեինաթթուների հետ կապված հետազոտություններում, իսկ դրանց փոխազդեցությունը արյան շիճուկի հիմնական սպիտակուցների հետ կարող է նշանակություն ունենալ կենսաբանական համակարգերում դրանց վարքագծի և տեղափոխման մեխանիզմների ըմբռնման համար։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու սպիտակուց-լիգանդ փոխազդեցությունների ընդհանուր օրինաչափությունները և գնահատելու տարբեր կառուցվածք ունեցող միացությունների կապակցման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նաև կենսաակտիվ միացությունների փոխազդեցությունը սպիտակուցների հետ ուսումնասիրող հետազոտությունների համար և կիրառական նշանակություն ունենալ դեղաքիմիայի, կենսաֆիզիկայի ու մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտներում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, կենսաֆիզիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, դեղագետներին, քիմիկոսներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Литература

Գրականագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արևմտահայ նշանավոր գրողի հասարակական-գրական գործունեության, հրապարակախոսական ժառանգության և գեղագիտական հայացքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նրա հրապարակախոսական ստեղծագործությունների թեմատիկ ուղղությունները, հասարակական խնդիրների մեկնաբանման առանձնահատկությունները և ժամանակաշրջանի քաղաքական ու մշակութային իրադարձությունների նկատմամբ արտահայտած դիրքորոշումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրողի գեղագիտական սկզբունքներին, արվեստի և գրականության նշանակության վերաբերյալ պատկերացումներին, ինչպես նաև գեղարվեստական ճաշակի ու ստեղծագործական մտածողության ձևավորման հարցերին։ Վերլուծվում են հրապարակախոսական խոսքի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, քննադատական մտածողության դրսևորումները և հասարակական ու բարոյական արժեքների արտացոլումը։ Քննարկվում են նաև գրականության և հասարակական կյանքի փոխհարաբերությունները, իրապաշտական գեղագիտության ազդեցությունը և հեղինակային աշխարհայացքի դերը ստեղծագործական ժառանգության ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու գրողի հրապարակախոսական և գեղագիտական գործունեության փոխկապակցվածության, ինչպես նաև արևմտահայ գրական և հասարակական մտքի զարգացման մեջ նրա ունեցած նշանակության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, գրականագիտության, հրապարակախոսության պատմության և գեղագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Психология

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է ազգային ավանդույթների և սովորույթների ազդեցությունը դեռահասների ազգագիտակցության ձևավորման գործընթացում՝ ընդգծելով մշակութային, կրթական և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությունը։ Նշվում է, որ դեռահասության շրջանում ինքնության և արժեքային համակարգի ձևավորումը հատկապես զգայուն է արտաքին սոցիալական ազդեցությունների նկատմամբ, և հենց այդ փուլում ազգային մշակութային միջավայրը կարող է դառնալ կարևոր հիմք պատկանելության զգացման և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման համար։ Վերլուծվում է, որ ավանդույթները, ծեսերը, ժողովրդական մշակույթը և ընտանեկան սովորույթները նպաստում են պատմական հիշողության փոխանցմանը, արժեքային կողմնորոշումների կայունացմանը և սոցիալական համախմբվածության զգացման ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի և կրթական հաստատությունների դերին, որտեղ ազգային մշակույթի փոխանցումը իրականացվում է ինչպես ձևական կրթության, այնպես էլ ոչ ֆորմալ սոցիալականացման միջոցով։ Նշվում է նաև, որ դեռահասների մոտ ազգագիտակցության ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեն հասակակիցների միջավայրը, մեդիան և գլոբալ մշակութային հոսքերը, որոնք կարող են ինչպես ամրապնդել, այնպես էլ թուլացնել ազգային ինքնության զգացումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ազգային ավանդույթներն ու սովորույթները հանդիսանում են կարևոր հոգեբանական և մշակութային ռեսուրս դեռահասների ազգագիտակցության ձևավորման գործընթացում՝ ապահովելով ինքնության կայունություն և սոցիալական պատկանելության զգացում։

Религия

Հրատարակությունը նվիրված է հայկական եկեղեցական ասեղնագործության նմուշների ներկայացմանը և ուսումնասիրությանը՝ որպես հայ կիրառական արվեստի, քրիստոնեական մշակույթի և եկեղեցական ծիսական ավանդույթի կարևոր բաղադրիչների։ Նյութի առանցքում տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված ասեղնագործ գործերն են, որոնք կարող են ընդգրկել եկեղեցական հանդերձանքի մասեր, խորանի և սրբազան առարկաների ծածկոցներ, վարագույրներ, զարդարված գործվածքներ ու ծիսական նշանակություն ունեցող այլ իրեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դրանց գեղարվեստական ձևավորմանը, զարդանախշային համակարգին, պատկերագրությանը և կատարման տեխնիկայի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են բուսական ու երկրաչափական զարդերը, խաչային հորինվածքները, քրիստոնեական խորհրդանիշները և պատկերային այլ տարրերը, որոնց միջոցով արտահայտվում էին կրոնական գաղափարներ և գեղարվեստական պատկերացումներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գործվածքի, թելի և զարդարման նյութերի ընտրության քննությունը, ինչպես նաև տարբեր ասեղնագործական եղանակների համադրությունը՝ որպես վարպետության և տեղական գեղարվեստական ավանդույթների արտահայտություն։ Նմուշները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայկական եկեղեցական արվեստի կապերը մանրանկարչության, որմնանկարչության, քանդակագործության և մետաղագործության հետ, քանի որ տարբեր արվեստաձևերում հաճախ հանդիպում են ընդհանուր պատկերագրական ու զարդարվեստային մոտիվներ։ Հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև նվիրատվական արձանագրությունները և հիշատակագրերը, երբ դրանք պահպանվել են գործվածքների վրա, քանի որ կարող են տեղեկություններ հաղորդել պատվիրատուների, նվիրատուների, վարպետների, ստեղծման վայրի կամ եկեղեցական միջավայրի մասին։ Եկեղեցական ասեղնագործությունը դիտարկվում է նաև որպես մշակութային ժառանգության պահպանման ոլորտ, քանի որ գործվածքները հատկապես զգայուն են ժամանակի, լուսավորության, խոնավության և ֆիզիկական ազդեցությունների նկատմամբ։ Նման հավաքածուների փաստագրումն ու գիտական նկարագրությունը կարևոր են ինչպես արվեստագիտական հետազոտությունների, այնպես էլ թանգարանային պահպանության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական ասեղնագործության գեղարվեստական բազմազանությունը, ծիսական նշանակությունը և պատմամշակութային արժեքը՝ այն ներկայացնելով որպես հայ քրիստոնեական նյութական մշակույթի ինքնատիպ և արժեքավոր ժառանգություն։

История

Գրքում ուսումնասիրվում է Բյուզանդական կայսրության կառավարումը Բազիլ II-ի օրոք (976–1025), վերլուծվում է նրա իշխանության ամրապնդման գործընթացը, կենտրոնացված վարչական համակարգի զարգացումը և կայսրության քաղաքական կայունության ապահովման մեխանիզմները, ներկայացվում են ռազմական արշավները՝ հատկապես Բուլղարիայի դեմ պատերազմները, ինչպես նաև արևելյան սահմանների պաշտպանությունն ու ընդլայնումը, դիտարկվում են հարկային քաղաքականության խստացումները, հողային հարաբերությունների կարգավորումները և ազնվականության ազդեցության սահմանափակման միջոցները, ընդգծվում է կայսերական բյուրոկրատիայի դերի աճը և կառավարման արդյունավետության բարձրացումը, ինչպես նաև եկեղեցու և պետության հարաբերությունների հավասարակշռումը, աշխատանքը նաև անդրադառնում է ներքին ընդդիմության ճնշմանը և կենտրոնական իշխանության ամրապնդման ռազմավարություններին, լայն պատմական համատեքստում ներկայացվում է կայսրության դիրքը միջերկրածովյան աշխարհում և նրա ազդեցությունը միջնադարյան քաղաքական համակարգերի վրա՝ ձևավորելով Բյուզանդիայի «ոսկեդարի» կայսերական կառավարման մոդելը։

История

Աշխատությունը նվիրված է հայկական հարսանեկան ծիսակարգում պարի դերի, գործառույթների և փոխակերպումների ուսումնասիրությանը XX դարից մինչև XXI դարի սկիզբն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Հետազոտության կենտրոնում պարն է՝ որպես հարսանեկան արարողության կարևոր բաղադրիչ, որը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես գեղարվեստական արտահայտչամիջոց, ծիսական գործողություն, համայնքային հաղորդակցության ձև և մշակութային հիշողության փոխանցման միջոց։ Քննվում է հարսանեկան պարերի տեղը ավանդական ծիսական համակարգում, դրանց կապը արարողության տարբեր փուլերի, մասնակիցների դերաբաշխման, երաժշտական ուղեկցության և ժողովրդական պատկերացումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տղամարդկանց, կանանց, նորապսակների, ընտանիքի անդամների և համայնքի մյուս ներկայացուցիչների մասնակցության ձևերին՝ բացահայտելով, թե պարային գործողությունների միջոցով ինչպես են արտահայտվել ընտանեկան ու համայնքային հարաբերությունները, տոնական տրամադրությունը և խմբային համախմբվածությունը։ Ուսումնասիրվում են հայկական տարբեր ազգագրական շրջաններին բնորոշ պարային ավանդույթները, դրանց շարժական, երաժշտական և ծիսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեղական տարբերակների փոխազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում XX դարի հասարակական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը հարսանեկան պարային մշակույթի վրա՝ քաղաքայնացման, բնակչության տեղաշարժերի, բեմական ժողովրդական պարի տարածման, զանգվածային մշակույթի և երաժշտական նոր ձևերի ներթափանցման համատեքստում։ Դիտարկվում է, թե ինչպես են ավանդական պարերը որոշ դեպքերում պահպանել իրենց ծիսական նշանակությունը, իսկ այլ դեպքերում վերածվել հիմնականում ժամանցային կամ ներկայացուցչական տարրերի։ XXI դարի սկզբի հարսանեկան մշակույթում ուսումնասիրվում են ավանդույթի վերաիմաստավորման, հին պարաձևերի վերականգնման և ժամանակակից պարային ու երաժշտական ազդեցությունների համադրման միտումները։ Աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել ազգագրական նկարագրությունները, բանավոր վկայությունները, լուսանկարները, տեսագրությունները, երաժշտական և պարագիտական նյութերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ազգագրության, պարագիտության, ծիսագիտության և մշակութաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հարսանեկան պարը որպես հայկական ավանդական մշակույթի շարունակականությունն ու ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած սոցիոմշակութային փոփոխություններն արտացոլող բազմաշերտ երևույթ։