Կավային գրունտների սահքի դիմադրության փոփոխության օրինաչափությունները, կիրառումը սողանքային լանջերի կայունության գնահատման նպատակով (ՀՀ սողանքների օրնակով)

Лингвистика

Հատորը ընդգրկում է Հր․ Աճառյանի անձնական արխիվի այն ամբողջ նյութը, որի հիման վրա վերջնական ձևավորում պիտի ստանային վերջին երեք հատորները։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Лингвистика

Լեզվաբանական, բառագիտական և հանրալեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդի հայերենի խոսակցական լեզվի բառապաշարի կազմի, կառուցվածքի, զարգացման միտումների և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խոսակցական բառապաշարի ձևավորման աղբյուրները, գրական լեզվի հետ ունեցած փոխհարաբերությունները և առօրյա հաղորդակցության ընթացքում բառային միավորների կիրառման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսակցական բառերին ու արտահայտություններին, դրանց իմաստային երանգներին, հուզարտահայտչական նշանակությանը և հաղորդակցական գործառույթներին։ Վերլուծվում են խոսակցական բառապաշարի տարբեր շերտերը, այդ թվում՝ ժողովրդախոսակցական բառերը, բարբառային տարրերը, փոխառությունները, նորաբանությունները և ժարգոնային միավորները։ Քննարկվում են բառիմաստային փոփոխությունները, բառերի իմաստների ընդլայնման ու նեղացման գործընթացները, ինչպես նաև խոսակցական միջավայրում նոր բառերի և արտահայտությունների առաջացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տարիքային, սոցիալական, մասնագիտական և տարածքային գործոնների ազդեցությունները խոսակցական բառապաշարի ընտրության ու գործածության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բանավոր խոսքի ինքնաբուխ բնույթին, խոսքային իրավիճակի նշանակությանը և բառային միավորների գործաբանական առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է խոսակցական և գրական լեզվական տարբերակների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը՝ ժամանակակից հայերենի բառապաշարային փոփոխությունների և լեզվական զարգացման միտումների բացահայտման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել կենդանի խոսքի օրինակների, բանավոր հաղորդակցության նյութերի, բառարանների և ժամանակակից լեզվական կիրառությունների համեմատական վերլուծության վրա։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հայերենի խոսակցական բառապաշարի համակարգված նկարագրությանը, բառարանագրական աշխատանքների կատարելագործմանը և ժամանակակից լեզվական գործընթացների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի բառագիտության, ոճագիտության, հանրալեզվաբանության, բառարանագրության և խոսույթի վերլուծության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է հակամանրէային կենսաարգասիքների ազդեցության ուսումնասիրմանը որոշ ախտածին մանրէների նկատմամբ՝ ընդգրկելով ժամանակակից մանրէաբանության, կենսատեխնոլոգիայի և հակամանրէային հետազոտությունների կարևորագույն ուղղություններից մեկը։ Գրքում դիտարկվում են կենսաբանական ծագում ունեցող այն նյութերն ու միացությունները, որոնք կարող են դրսևորել մանրէասպան կամ մանրէաճնշիչ ազդեցություն և սահմանափակել ախտածին միկրոօրգանիզմների աճն ու բազմացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր մանրէային տեսակների նկատմամբ այդ նյութերի ազդեցության առանձնահատկություններին, հնարավոր արդյունավետությանը և գործողության մեխանիզմներին։ Ներկայացվում են ախտածին մանրէների կենսաբանական հատկությունները, դրանց առաջացրած վարակների հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև հակամանրէային նյութերի նկատմամբ միկրոօրգանիզմների զգայունության ուսումնասիրման նշանակությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել լաբորատոր հետազոտությունների, մանրէաբանական փորձարկումների և համեմատական դիտարկումների արդյունքներ, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր կենսաարգասիքների ազդեցության ուժգնությունը և առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչ պայմաններում է առավել արդյունավետ դրսևորվում հակամանրէային ազդեցությունը, ինչպես կարող են տարբեր գործոններ փոփոխել մանրէների զգայունությունը, և ինչ նշանակություն կարող են ունենալ ստացված արդյունքները հետագա գիտական ու կիրառական ուսումնասիրությունների համար։ Նյութը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ կենսաբանական ծագման հակամանրէային միացությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր և արդյունավետ միջոցների հայտնաբերմանը՝ մանրէային վարակների դեմ պայքարի, կենսաբանական անվտանգության և միկրոօրգանիզմների վերահսկման նպատակներով։ Միաժամանակ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ախտածին մանրէների և դրանց վրա ազդող կենսաակտիվ նյութերի փոխազդեցությունը, գնահատելու տարբեր նյութերի կիրառական ներուժը և ձևավորելու հետազոտական մոտեցումներ դրանց հետագա ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել մանրէաբանությամբ, կենսաբանությամբ, կենսատեխնոլոգիայով, դեղագործական հետազոտություններով և վարակաբանության հետ առնչվող թեմաներով զբաղվող ուսանողներին, հետազոտողներին, մասնագետներին և ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են պատկերացում կազմել ախտածին մանրէների դեմ կենսաբանական միջոցների կիրառման հնարավորությունների և գիտական հիմքերի մասին։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է համաշխարհային գրականության դասական նմուշներից մեկի՝ Գյոթեի դրամատիկական պոեմի հայերեն թարգմանությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց պատմական ձևավորման փուլերը, թարգմանական ավանդույթների զարգացումը և լեզվաոճական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են տարբեր ժամանակներում կատարված թարգմանությունների գեղարվեստական և իմաստաբանական լուծումները, բնագրի հետ դրանց համապատասխանության աստիճանը, ինչպես նաև թարգմանիչների ընտրած ռազմավարությունները՝ կապված բարդ փիլիսոփայական, խորհրդանշական և մշակութային շերտերի փոխանցման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանության լեզվի զարգացմանը, հայերեն բառապաշարի հարստացման գործընթացներին և եվրոպական գրական մտքի ընկալման ու վերարտադրման ձևերին հայ մշակութային միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը ներառում է համեմատական վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու տարբեր թարգմանական տարբերակների գեղարվեստական արժեքը և դրանց ազդեցությունը հայ գրական մտքի զարգացման վրա։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, թարգմանաբանների, հայագետների, դասախոսների, ուսանողների և համաշխարհային դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է հանցագործություն կատարած անձի բռնման ընթացքում վնաս պատճառելու քրեաիրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը, դրա ժամանակակից վիճակի գնահատմանը և հետագա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում տվյալ իրավական ինստիտուտը դիտարկվում է քրեական իրավունքի այն կառուցակարգերի համատեքստում, որոնք որոշակի պայմանների առկայության դեպքում կարող են բացառել արարքի հանցավորությունը կամ ազդել դրա իրավական գնահատման վրա։ Վերլուծվում են անձին բռնելու իրավաչափ նպատակը, անհրաժեշտության և համաչափության պահանջները, ինչպես նաև այն իրավական սահմանները, որոնց շրջանակում հնարավոր է հարկադրանքի կիրառում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բռնման անհրաժեշտության և պատճառված վնասի բնույթի միջև հարաբերակցությանը, քանի որ իրավական գնահատման համար կարևոր է տարբերակել իրավաչափ գործողությունը սահմանազանցումից։ Քննության են առնվում այն հանգամանքները, որոնք կարող են նշանակություն ունենալ կիրառված միջոցների իրավաչափությունը որոշելիս՝ ստեղծված իրավիճակը, վտանգի բնույթը, անձի վարքագիծը և այլ փաստական պայմաններ։ Ուսումնասիրվում են նաև անհրաժեշտ պաշտպանության և հանցանք կատարած անձի բռնման ընթացքում վնաս պատճառելու ինստիտուտների տարբերություններն ու փոխհարաբերությունները, քանի որ դրանց նպատակները և կիրառման իրավական հիմքերը կարող են տարբերվել։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գործող քրեական օրենսդրության համապատասխան դրույթների, իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող մեկնաբանման խնդիրների և տեսական մոտեցումների համադրումը։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքացու և իրավապահ մարմինների գործողությունների իրավական գնահատման առանձնահատկություններին, մարդու իրավունքների պաշտպանության պահանջներին և պետական հարկադրանքի սահմաններին։ Համեմատական իրավական ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև այլ երկրների համապատասխան կարգավորումները՝ տարբեր մոդելների առավելություններն ու խնդիրները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատության արդյունքում առանձնացվում են օրենսդրական ձևակերպումների հստակեցման, իրավակիրառ պրակտիկայի միասնականության ապահովման և իրավաչափ ու անհամաչափ գործողությունների տարբերակման չափանիշների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի քրեական իրավունքի տեսության և իրավակիրառ գործունեության համար՝ նպաստելով անձի բռնման իրավական հիմքերի, թույլատրելի սահմանների և պատասխանատվության պայմանների առավել հստակ ու համակարգված ընկալմանը։