Կայուն տնտեսական աճի գործոնների տնտեսամաթեմատիկական վերլուծություն (ՀՀ օրինակով)

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային հեռախոսակապի միջավայրում գործող ցանցային փոստային համակարգերի ուսումնասիրմանը, նախագծմանը և ծրագրային իրականացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է համակարգչային ցանցերի և հեռախոսային հաղորդակցության տեխնոլոգիաների համադրման վրա՝ ձայնային հաղորդագրությունների ընդունման, պահպանման, մշակման, փոխանցման և օգտագործողին հասանելի դարձնելու միասնական համակարգ ստեղծելու նպատակով։ Քննության են առնվում համակարգչային հեռախոսակապի կառուցվածքային և ծրագրային առանձնահատկությունները, ցանցային ծառայությունների կազմակերպման սկզբունքները, հաղորդագրությունների պահպանման մեխանիզմները և տարբեր օգտվողների միջև տեղեկատվության փոխանակման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ձայնային փոստի գործառույթների ավտոմատացմանը, երբ մուտքային զանգերի ընթացքում ստացված հաղորդագրությունները կարող են գրանցվել համակարգչային միջավայրում, դասակարգվել և հետագայում հասանելի դառնալ համապատասխան օգտագործողին։ Ուսումնասիրվում են տվյալների փոխանցման ցանցային մեխանիզմները, սերվերային և հաճախորդային բաղադրիչների փոխգործակցությունը, օգտագործողների նույնականացման և անհատական փոստարկղերի կազմակերպման սկզբունքները։ Կարևորվում են հաղորդագրությունների որոնման, վերարտադրման, պահպանման և կառավարման հնարավորությունները, ինչպես նաև համակարգի աշխատանքի հուսալիությունն ու բազմօգտագործողական միջավայրում ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը։ Ծրագրային իրականացման շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում համակարգի ճարտարապետության ընտրությանը, առանձին ծրագրային մոդուլների փոխկապակցմանը, տվյալների կառավարմանը և հեռախոսային ու համակարգչային ենթահամակարգերի միջև տեղեկատվական փոխանակման կազմակերպմանը։ Դիտարկվում են նաև համակարգի ընդլայնելիության, տարբեր ցանցային միջավայրերում կիրառման և նոր ծառայությունների ավելացման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ցանցային հաղորդակցության արդյունավետության գնահատումը, քանի որ հաղորդագրությունների մշակման արագությունը, տվյալների պահպանման կազմակերպումը և միաժամանակ սպասարկվող օգտվողների քանակը կարող են անմիջականորեն ազդել ամբողջ համակարգի աշխատանքի որակի վրա։ Տեսական ուսումնասիրության և ծրագրային իրականացման համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող լուծումների գործնական կիրառելիությունը և բացահայտել համակարգչային հեռախոսակապի ծառայությունների ավտոմատացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև հեռահաղորդակցական և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով հեռախոսային ու համակարգչային ցանցերի ինտեգրման տեխնոլոգիական փուլերից մեկը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել համակարգչային ցանցերի, հեռահաղորդակցության, ծրագրային ճարտարագիտության, տեղեկատվական համակարգերի և համակարգչային հեռախոսակապի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ծրագրավորողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Лингвистика

Աշխատանքը նվիրված է ռուսերենում կոմպարատիվության՝ համեմատության և համեմատական հարաբերությունների արտահայտման եղանակների համակարգային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական միջոցներն են, որոնց օգնությամբ խոսքում ներկայացվում է երկու կամ ավելի առարկաների, հատկանիշների, գործողությունների կամ վիճակների համեմատությունը՝ ընդգծելով դրանց միջև նմանությունը, տարբերությունը, գերազանցությունը կամ աստիճանական հարաբերությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կոմպարատիվության արտահայտման ինչպես քերականական, այնպես էլ բառային և շարահյուսական միջոցները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են դրանք փոխկապակցվում և ինչպիսի իմաստային ու գործառական տարբերություններ ունեն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ածականների և մակբայների համեմատական աստիճանի ձևերին, քանի որ դրանք ռուսերենում համեմատության առավել բնորոշ քերականական միջոցներից են։ Միաժամանակ կարող են ուսումնասիրվել аналитիկական կառուցվածքները, որոնք կազմվում են հատուկ բառերի և մասնիկների օգնությամբ, ինչպես նաև այնպիսի շարահյուսական կառույցներ, որոնցում համեմատական հարաբերությունն արտահայտվում է համապատասխան կապերով և նախդիրներով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում «чем», «как», «словно», «будто», «точно» և այլ միջոցների գործածության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են ձևավորել տարբեր տեսակի համեմատական հարաբերություններ՝ կախված խոսքային միջավայրից և հեղինակի հաղորդակցական նպատակից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև համեմատական դարձվածքներին, համեմատական ստորադաս նախադասություններին և այն դեպքերին, երբ համեմատության իմաստը չի արտահայտվում հատուկ քերականական ձևով, այլ փոխանցվում է բառապաշարային կամ համատեքստային միջոցներով։ Այսպիսի բազմակողմանի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, որ կոմպարատիվությունը ռուսերենում մեկ առանձին քերականական կատեգորիայի սահմաններում չմնացող բարդ իմաստային-քերականական երևույթ է, որը կարող է արտահայտվել լեզվի տարբեր մակարդակների միջոցներով։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է տարբեր կառուցվածքների իմաստային նրբությունների վերլուծությունը, քանի որ նույն ընդհանուր համեմատական իմաստը կարող է տարբեր ձևերով արտահայտվել՝ հաղորդելով օբյեկտիվ համեմատություն, փոխաբերական պատկեր, չափի կամ աստիճանի հարաբերություն, ենթադրություն կամ հուզական գնահատական։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել նաև ռուսերենի շարահյուսական և իմաստաբանական համակարգի ավելի խորքային ընկալման համար, քանի որ կոմպարատիվ կառույցների ընտրությունը հաճախ կախված է ոչ միայն քերականական կանոններից, այլև խոսքի ժանրից, ոճից և հաղորդակցական նպատակներից։ Նման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու համեմատության հիմնական կառուցվածքային մոդելները, դասակարգելու դրանց գործածության դեպքերը և բացահայտելու դրանց փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ռուսերենի դասավանդման, թարգմանության, տեքստաբանական ուսումնասիրությունների և լեզվական խմբագրման ոլորտներում, քանի որ կոմպարատիվ կառուցվածքների ճիշտ ընկալումն ու գործածությունը կարևոր է իմաստային ճշգրտության և ոճական համապատասխանության ապահովման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ռուսերենում համեմատականության արտահայտումը ներկայացնում է որպես բազմամակարդակ լեզվական երևույթ՝ միավորելով ձևաբանական, շարահյուսական, բառապաշարային և իմաստաբանական մոտեցումները և բացահայտելով այն միջոցների բազմազանությունը, որոնց միջոցով լեզուն կառուցում ու փոխանցում է համեմատական հարաբերություններ։

История

Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարի հայ եկեղեցական, հասարակական և մշակութային նշանավոր գործիչ Սիմեոն Ա Երևանցու կենսագրության, հոգևոր ծառայության և բազմակողմ գործունեության ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է նրա ձևավորման միջավայրի, կրթության, եկեղեցական գործունեության և Ամենայն Հայոց կաթողիկոս ընտրվելուց հետո իրականացրած նախաձեռնությունների վրա։ Նրա գործունեությունը դիտարկվում է ժամանակաշրջանի Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական և հոգևոր կյանքի բարդ պայմանների համատեքստում, երբ հայկական բնակավայրերը գտնվում էին տարբեր տերությունների իշխանության ներքո, իսկ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը կարևոր դեր էր կատարում հայ ժողովրդի կրոնական ու մշակութային միասնականության պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կաթողիկոսական կառավարման կազմակերպմանը, եկեղեցական կարգապահության ամրապնդմանը, Մայր Աթոռի տնտեսական և վարչական վիճակի բարելավմանն ուղղված քայլերին, ինչպես նաև տարբեր հայկական համայնքների հետ հարաբերությունների զարգացմանը։ Կարևորվում է նրա կրթական և հրատարակչական գործունեությունը, հատկապես Էջմիածնում տպագրական գործի զարգացմանը ցուցաբերած աջակցությունը, որը նշանակալի իրադարձություն դարձավ հայ գրավոր մշակույթի և գրահրատարակչության պատմության մեջ։ Ուսումնասիրվում են նաև նրա պատմագրական և մատենագրական աշխատությունները, նամակագրությունը և եկեղեցական փաստաթղթերը, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում XVIII դարի Հայաստանի, Հայ Առաքելական եկեղեցու, հայկական համայնքների և տարածաշրջանի հասարակական հարաբերությունների մասին։ Անդրադարձ է կատարվում Երևանի, Էջմիածնի և հայկական այլ կենտրոնների հետ նրա կապերին, ինչպես նաև տարբեր իշխանությունների և հոգևոր կառույցների հետ ունեցած հարաբերություններին։ Նրա գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե եկեղեցին տվյալ ժամանակաշրջանում ինչպես էր իրականացնում ոչ միայն կրոնական, այլև կրթական, մշակութային, հասարակական և ազգային համախմբման գործառույթներ։ Հատուկ նշանակություն ունի նրա թողած գրավոր ժառանգությունը, որի միջոցով հնարավոր է վերականգնել ժամանակաշրջանի բազմաթիվ պատմական իրադարձություններ, վարչական հարաբերություններ և հասարակական իրողություններ։ Դիտարկվում է նաև նրա ներդրումը Մայր Աթոռի հեղինակության ամրապնդման, հայկական հոգևոր կենտրոնների միջև կապերի զարգացման և ազգային մշակութային արժեքների պահպանման գործում։ Կենսագրական նյութի և պատմական աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս ներկայացնել նրան ոչ միայն որպես բարձրաստիճան հոգևորական, այլև որպես կազմակերպիչ, պատմագիր, մշակութային գործիչ և իր ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի ակտիվ մասնակից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Հայոց եկեղեցու պատմության, XVIII դարի Հայաստանի, հայ մշակույթի, տպագրության պատմության, աղբյուրագիտության և հայագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է կանգուն ալիքի տարածապարբերական դաշտում ատոմի համընթաց շարժման քվանտամեխանիկական վիճակների տեսական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում քվանտային մեխանիկայի այն խնդիրն է, թե ինչպես է արտաքին պարբերական դաշտը ազդում ատոմի շարժման վրա և ինչպիսի առանձնահատկություններ են առաջանում, երբ ատոմը փոխազդում է կանգուն ալիքի տարածականորեն փոփոխվող դաշտի հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են քվանտային վիճակների ձևավորման պայմանները, դրանց էներգետիկ կառուցվածքը և տարածական բաշխումը, ինչպես նաև ատոմի ներքին և համընթաց շարժման փոխազդեցության հնարավոր դրսևորումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածապարբերական պոտենցիալի ազդեցությանը, որի հետևանքով ատոմի ազատ շարժումը կարող է վերափոխվել ավելի բարդ քվանտային դինամիկայի, իսկ մասնիկի շարժման վիճակները՝ ձեռք բերել պարբերական դաշտին բնորոշ հատկություններ։ Աշխատության մեջ կարևոր դեր ունեն քվանտամեխանիկական ալիքային ֆունկցիայի, էներգետիկ մակարդակների և հավանականության բաշխման ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև պարբերական դաշտերում մասնիկների շարժումը նկարագրող տեսական մեթոդները։ Քննարկվում են այն երևույթները, որոնք կապված են ատոմի ալիքային հատկությունների և արտաքին դաշտի տարածական կառուցվածքի փոխազդեցության հետ, ներառյալ քվանտային միջամտության, դիսպերսիայի և վիճակների վերակառուցման հնարավոր դրսևորումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպես են դաշտի պարամետրերի փոփոխությունը, դրա պարբերությունը և ինտենսիվությունը ազդում ատոմի շարժման քվանտային վիճակների բնույթի ու կայունության վրա։ Տեսական արդյունքները կարևոր են ատոմների և լույսի փոխազդեցության, քվանտային օպտիկայի, ատոմական համակարգերի կառավարման և պարբերական քվանտային համակարգերի ֆիզիկայի ավելի խոր ըմբռնման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ համադրում է քվանտային մեխանիկայի հիմնարար սկզբունքները և արտաքին պարբերական դաշտերում նյութի վարքի ուսումնասիրությունը՝ հնարավորություն տալով բացահայտել միկրոսկոպական համակարգերի շարժման այն օրինաչափությունները, որոնք չեն դրսևորվում դասական մեխանիկայի շրջանակում։ Այն կարող է հետաքրքրել տեսական ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի, ինչպես նաև քվանտային օպտիկայի ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է անհամասեռ պրիզմատիկ և գլանաձև ձողերի պլաստիկ վիճակի տեսական ուսումնասիրությանը ոլորման և ծռման բեռնավորման պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում կառուցվածքային տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի փոփոխությունն է այն դեպքում, երբ նյութի մեխանիկական հատկությունները տարածականորեն միատեսակ չեն, իսկ արտաքին ազդեցությունների աճի հետևանքով առաձգական վարքից աստիճանաբար անցում է կատարվում պլաստիկ դեֆորմացման։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ձողերի երկրաչափական ձևի, լայնական հատվածի առանձնահատկությունների և նյութի անհամասեռության ազդեցությունները լարումների ու դեֆորմացիաների բաշխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել առաձգական և պլաստիկ տիրույթների սահմանների ձևավորմանը և դրանց փոփոխությանը բեռնավորման ինտենսիվության աճի ընթացքում։ Ոլորման խնդրում կարևոր է գնահատել լայնական հատվածում առաջացող շոշափող լարումների բաշխումը և պարզել, թե նյութի փոփոխական մեխանիկական հատկություններն ինչպես են անդրադառնում պլաստիկ գոտիների զարգացման վրա։ Ծռման դեպքում կարող են ուսումնասիրվել նորմալ լարումների բաշխման առանձնահատկությունները, չեզոք շերտի դիրքի փոփոխությունը և հատվածի տարբեր մասերում պլաստիկ դեֆորմացիաների առաջացման օրինաչափությունները։ Հետազոտության մաթեմատիկական հիմքը կարող է կազմվել պինդ մարմնի մեխանիկայի, պլաստիկության տեսության և համապատասխան եզրային խնդիրների մեթոդների համադրմամբ։ Կարևոր խնդիր է նյութի անհամասեռության բնութագրերի ներառումը հաշվարկային մոդելներում, քանի որ դրանց փոփոխությունը կարող է էապես ազդել ձողի կրողունակության և դեֆորմացման ընդհանուր պատկերի վրա։ Տեսական լուծումների հետ մեկտեղ կարող են դիտարկվել մոտավոր կամ թվային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու այն դեպքերը, երբ բարդ երկրաչափության կամ նյութական հատկությունների պատճառով ճշգրիտ անալիտիկ լուծում ստանալը դժվար է։ Ստացված օրինաչափությունները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տարբեր կառուցվածքային տարրերի մեխանիկական վարքի գնահատման և նյութերի անհամասեռության ազդեցության կանխատեսման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պլաստիկության տեսության, առաձգականության տեսության, նյութերի դիմադրության և կիրառական մեխանիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել անհամասեռ ձողային տարրերի ոլորման և ծռման պայմաններում դեֆորմացման գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրությունն ու մեխանիկական վերլուծությունը։

Право

Այս թեման վերաբերում է Treaty of Lisbon-ի կարևոր իրավական դրույթներին, մասնավորապես 49-րդ և 56-րդ հոդվածներին, որոնք կարգավորում են Եվրոպական միության շրջանակներում անդամակցության, հիմնարար ազատությունների և տնտեսական գործունեության իրականացման կարևոր սկզբունքներ։ Լիսաբոնի պայմանագիրը հանդիսանում է Եվրոպական միության իրավական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների հիմնական փաստաթղթերից մեկը, որն ուժի մեջ մտավ 2009 թվականին և նպատակ ուներ բարձրացնել Միության արդյունավետությունը, ժողովրդավարական վերահսկողությունը և անդամ պետությունների միջև համագործակցության մակարդակը։ 49-րդ հոդվածը սահմանում է Եվրոպական միությանը անդամակցելու կարգը և այն պայմանները, որոնց պետք է համապատասխանեն անդամակցության ցանկություն ունեցող եվրոպական պետությունները։ Դրույթը նախատեսում է, որ ցանկացած եվրոպական պետություն, որը հարգում է ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, իրավական պետության և հիմնարար ազատությունների սկզբունքները, կարող է դիմել անդամակցության համար։ Այս հոդվածը կարևոր նշանակություն ունի Եվրոպական միության ընդլայնման քաղաքականության տեսանկյունից, քանի որ այն սահմանում է անդամակցության իրավական հիմքերը և անդամ պետությունների համաձայնության անհրաժեշտությունը։ 56-րդ հոդվածը վերաբերում է ծառայությունների ազատ մատուցման սկզբունքին և հանդիսանում է միասնական շուկայի հիմնարար ազատություններից մեկը։ Այն արգելում է անդամ պետությունների միջև ծառայությունների մատուցման սահմանափակումները և ապահովում է, որ Եվրոպական միության տարածքում տնտեսավարողները կարողանան ազատ իրականացնել տնտեսական գործունեություն այլ անդամ երկրներում՝ առանց խտրականության կամ անհիմն արգելքների։ Այս դրույթը կարևոր դեր ունի ներքին շուկայի զարգացման, տնտեսական ինտեգրման և մրցակցության խթանման գործում։ Երկու հոդվածներն էլ լայն կիրառելիություն ունեն Եվրոպական միության իրավական համակարգում և հաճախ կիրառվում են Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքում։ Դրանք նպաստում են անդամ պետությունների միջև քաղաքական, տնտեսական և իրավական համագործակցության ամրապնդմանը, ինչպես նաև ապահովում են միասնական եվրոպական տարածքի արդյունավետ գործունեությունը։