Կենսագազային համակարգում տաքացման այլընտրանքային էներգիայի օգտագործման սարքավորումների մշակումը և պարամետրերի հիմնավորումը

Культура

Հրատարակությունը մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու է, որը նախատեսված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության մասին համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է մշակութային և գեղարվեստական կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին, գրադարաններին և մասնագետներին արագ տեղեկանալ համապատասխան ժամանակաշրջանում հրապարակված նոր գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ մատենագիտական նյութերի մասին։ Տեղեկատուի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվության կազմակերպումն ու տարածումն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության որոնումը և ընտրությունը։ Նյութերը կարող են ընդգրկել գրականություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ճարտարապետություն, ժողովրդական արվեստ, մշակույթի պատմություն, արվեստաբանություն և հարակից ոլորտներ։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հրատարակությունների հեղինակներին, վերնագրերը, թեմատիկ ուղղությունները և անհրաժեշտ այլ տվյալներ՝ դրանք հետագայում գրադարանային կամ գիտահետազոտական աշխատանքներում օգտագործելու համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական միջավայրի փաստաթուղթ, քանի որ արտացոլում է խորհրդային Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության շրջանակը և տեղեկատվական առաջնահերթությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես արագ կողմնորոշման և գրականության համալրման գործիք գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, ուսումնական կազմակերպությունների և հետազոտական կենտրոնների համար։ Տեղեկատուն հատկապես օգտակար է գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության հետ կապված տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քաղաքացիական իրավունքի այն գործարքներն են, որոնց արտաքին ձևը չի համապատասխանում կողմերի իրական կամքին կամ որոնց միջոցով կողմերը փորձում են քողարկել այլ իրավական հարաբերություն։ Նյութում գործարքների անվավերության ինստիտուտը դիտարկվում է որպես քաղաքացիական իրավունքի կարևոր մեխանիզմ, որի միջոցով պաշտպանվում են օրենքի պահանջները, քաղաքացիական շրջանառության կայունությունը և գործարքի կողմերի ու այլ շահագրգիռ անձանց օրինական շահերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կեղծ և շինծու գործարքների իրավական բնույթին, դրանց տարբերակման չափանիշներին և այն հանգամանքների բացահայտմանը, որոնք կարող են վկայել կողմերի իրական կամքի և գործարքի ձևական բովանդակության անհամապատասխանության մասին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կեղծ և շինծու գործարքների տարանջատումը միմյանցից, քանի որ դրանց արտաքին դրսևորումները կարող են նման լինել, սակայն իրավական նպատակներն ու հետևանքները տարբեր են։ Կեղծ գործարքի դեպքում կարող է առկա լինել գործարքի ձևական ստեղծում՝ առանց համապատասխան իրական իրավական հետևանքներ առաջացնելու նպատակ ունենալու, մինչդեռ շինծու գործարքի միջոցով կողմերը կարող են փորձել քողարկել մեկ այլ գործարք կամ իրավահարաբերություն։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև նման գործարքների անվավերության իրավական հետևանքները, կողմերի միջև առաջացող գույքային հարաբերությունները, ստացվածի վերադարձի, փոխհատուցման և այլ հնարավոր իրավական միջոցների կիրառման հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ապացուցման հիմնախնդիրներին, քանի որ գործարքի կեղծ կամ շինծու բնույթը հաճախ հնարավոր չէ պարզել միայն դրա տեքստի կամ ձևական պայմանների ուսումնասիրությամբ։ Այդ պատճառով գործնական տեսանկյունից նշանակություն կարող են ունենալ կողմերի վարքագիծը, գործարքի կնքման հանգամանքները, դրա իրական տնտեսական և իրավական նպատակը, գույքի փաստացի փոխանցումը, վճարումների իրականացումը և այլ փոխկապակցված փաստեր։

Экономика

Տնտեսագիտական, ներդրումային և զբոսաշրջության կառավարման բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջության ոլորտի զարգացման ֆինանսատնտեսական նախադրյալների, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների կատարելագործման և ոլորտի ներդրումային գրավչության բարձրացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է զբոսաշրջության տնտեսական ներուժի գնահատման, ներդրումային գործունեության կազմակերպման, ֆինանսավորման աղբյուրների բացահայտման և զբոսաշրջային ծառայությունների մրցունակության բարձրացման համար անհրաժեշտ տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանների վերլուծության հետ։ Զբոսաշրջությունը տնտեսության բազմաճյուղ ոլորտ է, որի զարգացումը փոխկապակցված է հյուրանոցային տնտեսության, տրանսպորտի, հանրային սննդի, մշակույթի, առևտրի, ժամանցի և սպասարկման այլ բնագավառների գործունեության հետ։ Այդ պատճառով զբոսաշրջության մեջ կատարվող ներդրումները կարող են ունենալ բազմակողմանի տնտեսական ազդեցություն՝ նպաստելով նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը, տեղական ձեռնարկատիրության զարգացմանը, ծառայությունների արտահանմանը և տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության ընդլայնմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է զբոսաշրջային ներդրումների տնտեսական էությունը, դրանց դասակարգման սկզբունքները, ֆինանսավորման ներքին և արտաքին աղբյուրները, ներդրումային նախագծերի մշակման առանձնահատկությունները և դրանց արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի մասնավոր կապիտալի, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, բանկային վարկավորման, պետական աջակցության ծրագրերի և պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության հնարավորությունները զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացման գործում։ Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջային ներուժի ուսումնասիրությունը կարևոր է երկրի պատմամշակութային ժառանգության, բնական լանդշաֆտների, առողջարանային ռեսուրսների, ազգային ավանդույթների և աշխարհագրական առանձնահատկությունների տնտեսական օգտագործման հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել մշակութային, պատմաճանաչողական, բնապահպանական, գյուղական, արկածային, առողջարանային և այլ զբոսաշրջային ուղղությունների զարգացման ներդրումային պահանջները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների տարածքային տեղաբաշխման, մարզերի զբոսաշրջային ներուժի իրացման և մայրաքաղաքի ու տարածաշրջանների միջև զբոսաշրջային գործունեության հավասարակշռված զարգացման հիմնախնդիրները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հյուրանոցային և կացարանային տնտեսության զարգացման ֆինանսավորման ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով նոր օբյեկտների կառուցման, գործող կառույցների արդիականացման, սպասարկման որակի բարձրացման և միջազգային չափանիշներին համապատասխանության ապահովման հարցերը։ Զբոսաշրջության ներդրումային գրավչության տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն նաև տրանսպորտային հասանելիությունը, ճանապարհային ենթակառուցվածքները, տեղեկատվական համակարգերը, զբոսաշրջային երթուղիների կազմակերպումը և այցելուների սպասարկման համար անհրաժեշտ հանրային ծառայությունների զարգացումը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է զբոսաշրջային ներդրումային նախագծերի ֆինանսատնտեսական հիմնավորմանը, կապիտալ ներդրումների վերադարձելիության գնահատմանը, դրամական հոսքերի կանխատեսմանը և ներդրումային ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի զբոսաշրջային պահանջարկի սեզոնայնությունը, այցելուների հոսքերի փոփոխականությունը, շուկայական մրցակցությունը, փոխարժեքային տատանումները և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը ներդրումային որոշումների վրա։ Այս համատեքստում կարևորվում է ներդրումային նախագծերի արդյունավետության գնահատման այնպիսի ցուցանիշների կիրառումը, ինչպիսիք են զուտ ներկա արժեքը, եկամտաբերության ներքին նորման, ներդրումների վերադարձելիության ժամկետը և շահութաբերության մակարդակը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև զբոսաշրջության ոլորտում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ներդրումային հնարավորությունները, ընտանեկան հյուրատների, գյուղական զբոսաշրջային ծառայությունների, տեղական արտադրանքի իրացման և համայնքային զբոսաշրջային նախաձեռնությունների ֆինանսավորման առանձնահատկությունները։ Նման գործունեությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ մարզային տնտեսությունների բազմազանեցման, գյուղական բնակչության եկամուտների ավելացման և տեղական մշակութային ժառանգության տնտեսական արժևորման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներդրումային միջավայրի վրա ազդող իրավական և կազմակերպական գործոնների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ ձեռնարկատիրական գործունեության կարգավորումը, հարկային պայմանները, սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը, վարչարարական ընթացակարգերը և ներդրողների համար անհրաժեշտ տեղեկատվության հասանելիությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի զբոսաշրջության պետական քաղաքականության և մասնավոր հատվածի ներդրումային նախաձեռնությունների փոխհարաբերության գնահատումը։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարական ծրագրերը, պետական խրախուսման միջոցները, միջազգային համագործակցության հնարավորությունները և զբոսաշրջային շուկայի առաջմղման գործիքները։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև զբոսաշրջային ծառայությունների որակի, մարդկային ռեսուրսների պատրաստման, մասնագիտական կրթության և սպասարկման մշակույթի զարգացման ներդրումային պահանջները։ Զբոսաշրջության ոլորտում կապիտալ ներդրումների արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն նյութատեխնիկական ենթակառուցվածքներով, այլև աշխատուժի մասնագիտական կարողություններով, կառավարման արդյունավետությամբ և այցելուներին առաջարկվող ծառայությունների բազմազանությամբ։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում թվային տեխնոլոգիաների կիրառման, առցանց ամրագրման համակարգերի, զբոսաշրջային տեղեկատվական հարթակների և մարքեթինգային գործիքների զարգացման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է կայուն զբոսաշրջության սկզբունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ ներդրումային ծրագրերի իրականացումը անհրաժեշտ է համադրել բնական ռեսուրսների պահպանության, պատմամշակութային հուշարձանների պաշտպանության և տեղական համայնքների շահերի հաշվառման հետ։ Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունեն բնապահպանական ազդեցության գնահատումը, զբոսաշրջային տարածքների ծանրաբեռնվածության կառավարումը և երկարաժամկետ տնտեսական ու սոցիալական արդյունավետության ապահովումը։ Աշխատության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել տնտեսական և վիճակագրական վերլուծության, ներդրումային նախագծերի գնահատման, համեմատական ուսումնասիրության, ֆինանսական մոդելավորման և զբոսաշրջային շուկայի հետազոտության մեթոդներ։ Դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոլորտի ներդրումային սահմանափակումները, գնահատելու ֆինանսավորման տարբեր աղբյուրների արդյունավետությունը և հիմնավորելու զբոսաշրջային գործունեության զարգացման տնտեսական առաջնահերթությունները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է զբոսաշրջության և ներդրումային գործունեության փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ, ոլորտի ֆինանսական կառավարման մեխանիզմների վերլուծությամբ և Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժի տնտեսական իրացման հնարավորությունների բացահայտմամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է զբոսաշրջային ներդրումային նախագծերի մշակման, գործարար ծրագրերի ֆինանսական հիմնավորման, տարածաշրջանային զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացման և ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ներդրումային վերլուծաբաններին, զբոսաշրջության կառավարման մասնագետներին, հյուրանոցային և զբոսաշրջային կազմակերպությունների ղեկավարներին, պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցներին, գործարարներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի տնտեսագիտական, կառավարչական, ներդրումային և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջության զարգացման ֆինանսատնտեսական պայմանների, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման մեխանիզմների, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների կատարելագործման և ոլորտի երկարաժամկետ մրցունակության ապահովման հիմնախնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը։

История

Աշխատությունը եկեղեցական պատմության ուսումնասիրման համար նախատեսված ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել քրիստոնեական եկեղեցու ձևավորման, զարգացման և պատմական ընթացքի վերաբերյալ գիտելիքները։ Նյութը վերաբերում է եկեղեցու պատմության կարևոր փուլերին, քրիստոնեական հավատքի տարածմանը, եկեղեցական կառույցների ձևավորմանն ու զարգացմանը, կրոնական կյանքի փոփոխություններին և եկեղեցու՝ հասարակական ու մշակութային կյանքում ունեցած նշանակությանը։ Ուսումնական բնույթը ենթադրում է պատմական իրադարձությունների հաջորդական ներկայացում, կարևոր փաստերի ամփոփում և սովորողների՝ եկեղեցու անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների աստիճանական ընդլայնում։ Հայկական կրթական միջավայրում եկեղեցական պատմության դասավանդումը կարևոր դեր է ունեցել ոչ միայն կրոնական գիտելիքների փոխանցման, այլև Հայոց եկեղեցու պատմական ժառանգության, հոգևոր ավանդույթների և ազգային ինքնության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Ձեռնարկը կարող էր ծառայել որպես դպրոցական ուսուցման և ինքնուրույն ուսումնասիրման նյութ՝ նպաստելով պատմական հիշողության պահպանմանը և եկեղեցու դերի ընկալմանը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ 19-րդ դարի վերջի այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական կրթության, պատմության դասավանդման մեթոդների, կրոնական ուսումնական գրականության և հայկական դպրոցներում կիրառվող դասագրքերի ուսումնասիրության համար։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական վիճակի գնահատմանը, դրանց տնտեսական կայունության վրա ազդող գործոնների բացահայտմանը և գործունեության արդյունավետության բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ջերմոցային արտադրության կազմակերպման տնտեսական առանձնահատկություններն են, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, եկամուտների ձևավորման աղբյուրները, շահութաբերությունը, վճարունակությունը և ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Քննության են առնվում ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական արդյունքների վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ արտադրական ռեսուրսների արժեքը, էներգատարությունը, տեխնիկական հագեցվածությունը, աշխատուժի օգտագործումը, արտադրանքի իրացման պայմանները, շուկայական գների փոփոխությունները և ֆինանսավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական կայունության ցուցանիշների վերլուծությանը, շրջանառու միջոցների կառավարմանը, ծախսերի օպտիմալացմանը և ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր չափերի և մասնագիտացման ջերմոցային տնտեսությունների տնտեսական ցուցանիշների համեմատական գնահատում՝ բացահայտելով արտադրության արդյունավետության և ֆինանսական վիճակի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում են նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, էներգախնայողության, արտադրական գործընթացների կազմակերպման կատարելագործման և բերքատվության բարձրացման տնտեսական հետևանքները։ Առանձին ուղղություն է ջերմոցային արտադրանքի իրացման համակարգի ուսումնասիրությունը, ներքին և արտաքին շուկաների հասանելիության, մատակարարման շղթաների, մրցունակության և արտադրանքի արժեքի ձևավորման խնդիրների դիտարկումը։ Ֆինանսական կայունացման միջոցները կարող են վերլուծվել վարկային և ներդրումային քաղաքականության, ապահովագրական մեխանիզմների, պետական աջակցության ծրագրերի և գյուղատնտեսական համագործակցության զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ֆինանսական պլանավորման, ռիսկերի կառավարման և արտադրական ու ֆինանսական ցուցանիշների համակարգված վերահսկման նշանակությունը տնտեսությունների երկարաժամկետ կենսունակության ապահովման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական կայունության ամրապնդման և տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման գիտականորեն հիմնավորված ուղղություններ։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղի բարբառի արդի վիճակի, լեզվական առանձնահատկությունների և պահպանման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բարբառի հնչյունական, բառային, քերականական և շարահյուսական համակարգերն են, ինչպես նաև դրանցում ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխություններն ու ժամանակակից լեզվական միջավայրի ազդեցությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ բարբառագիտության տեսանկյունից, քանի որ Ղարաբաղի բարբառը հայերենի տարածքային տարբերակների համակարգում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում և իր լեզվական կառուցվածքում արտացոլում է տվյալ տարածաշրջանի պատմական, մշակութային ու հասարակական զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել բարբառի ներկայիս գործածության շրջանակները, խոսողների լեզվական վարքագիծը, սերունդների միջև լեզվական փոխանցման գործընթացը և այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել բարբառի պահպանմանը կամ, հակառակը, սահմանափակել դրա կենսունակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառի և գրական հայերենի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այլ լեզվական ազդեցություններին, որոնք կարող են անդրադառնալ բառապաշարի, արտասանության, քերականական ձևերի և խոսքի կառուցվածքի վրա։ Բարբառի արդի վիճակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս արձանագրելու այն լեզվական հատկանիշները, որոնք դեռևս պահպանվում են, և միաժամանակ բացահայտելու այն երևույթները, որոնք ենթարկվում են փոփոխության կամ աստիճանական կորստի։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է պահպանման հեռանկարների քննարկումը, քանի որ բարբառի կենսունակությունը կախված է ոչ միայն դրա լեզվական առանձնահատկություններից, այլև սոցիալական միջավայրից, խոսողների թվից, սերունդների միջև փոխանցումից, կրթական ու մշակութային նախաձեռնություններից և բարբառային նյութի փաստագրումից։ Այս առումով աշխատանքը կարող է կարևորել բանավոր խոսքի գրանցումը, բառարանների և բարբառագիտական շտեմարանների ստեղծումը, ժողովրդական բանահյուսության ու բանավոր պատմությունների հավաքագրումը և բարբառային նյութի գիտական ուսումնասիրության շարունակականությունը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև մշակութային ժառանգության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ բարբառը միայն հաղորդակցական միջոց չէ, այլ տվյալ համայնքի պատմական հիշողության, մշակութային ինքնության և բանավոր ավանդույթի կարևոր կրող։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայերենագիտությամբ, բարբառագիտությամբ, լեզվաբանությամբ, բանահյուսությամբ և մշակութային ժառանգության պահպանմամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է լեզվաբանական նկարագրությունը և սոցիալ-մշակութային դիտարկումը՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել Ղարաբաղի բարբառի ներկայիս լեզվական պատկերը, բացահայտել դրա փոփոխության հիմնական միտումները և քննարկել պահպանման ու հետագա ուսումնասիրության հնարավոր ուղիները։