Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Լոռու մարզի Տաշիրի տարածքի բարձր կալիումական ռիոլիտ-դացիտային տուֆերի երկրաբանական, երկրաքիմիական և ագրոնոմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք որպես արդյունավետ ագրոպարարտանյութ կիրառելու հնարավորության գնահատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են տուֆերի հանքաբանական և քիմիական կազմը, կալիումի պարունակությունն ու դրա հնարավոր մատչելիությունը բույսերի համար, ինչպես նաև ապարների և հողային միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով տուֆային նյութում պարունակվող հանքային բաղադրիչները կարող են աստիճանաբար ազատվել և հարստացնել հողը բույսերի աճի համար անհրաժեշտ սննդատարրերով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է տուֆերի՝ որպես բնական հումքի կիրառման արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, հողի բերրիության վրա հնարավոր ազդեցությունը և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սնուցման գործընթացում ունեցած դերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր հողային պայմաններում տուֆային նյութի օգտագործման հնարավորություններին, դրա ազդեցությանը հողի քիմիական հատկությունների, սննդատարրերի հասանելիության և բույսերի աճի ցուցանիշների վրա։ Բնական հանքային հումքի օգտագործումը որպես պարարտանյութ դիտարկվում է նաև ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և գյուղատնտեսության մեջ տեղական հումքի կիրառման տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Տաշիրի տուֆերի կիրառական ներուժի բացահայտմանը և դրանց հիման վրա հողի բերրիության բարձրացմանն ուղղված մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, հողագետներին, երկրաքիմիկոսներին, ագրոնոմներին, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի մասնագետներին, ինչպես նաև բնական հանքային հումքի կիրառական նշանակությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ջրային ռեսուրսների կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը, առկա հիմնախնդիրների բացահայտմանը և դրանց լուծման արդյունավետ ուղիների մշակմանը։ Դիտարկվում են երկրի մակերևութային և ստորերկրյա ջրային պաշարների օգտագործման առանձնահատկությունները, ջրային ռեսուրսների տարածքային բաշխվածությունը, ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի կառավարման խնդիրները, ինչպես նաև ջրօգտագործման տնտեսական և բնապահպանական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների սահմանափակության, կլիմայական փոփոխությունների, ջրի կորուստների, աղտոտման և ոռոգման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են ջրային տնտեսության կառավարման կազմակերպական, իրավական և տնտեսական մեխանիզմները, պետական կարգավորման գործիքները, ջրօգտագործման վճարների համակարգը և ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարման սկզբունքներին, ջրավազանային կառավարման մոտեցումներին, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը և ջրի հաշվառման ու վերահսկողության համակարգերի զարգացմանը։ Կարևորվում են ջրային պաշարների պահպանությունը, գյուղատնտեսության և արդյունաբերության ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացումը, ջրային էկոհամակարգերի պաշտպանությունը և բնակչության համար անվտանգ ու կայուն ջրամատակարարման ապահովումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի ջրային քաղաքականության կատարելագործմանը, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը և երկարաժամկետ ջրային անվտանգության ապահովման ռազմավարությունների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բնապահպանների, ջրային տնտեսության մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեխնոպարկերի զարգացման փորձի ներդրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տեխնոլոգիական, տնտեսական և ինովացիոն զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում տեխնոպարկերի՝ որպես գիտության, կրթության, ձեռնարկատիրության և նորարարության փոխգործակցությունն ապահովող կառույցների ձևավորման ու արդյունավետ գործունեության հնարավորություններն են։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի տնտեսության արդիականացման տեսանկյունից, քանի որ տեխնոպարկերը կարող են նպաստել գիտելիքահենք արտադրության զարգացմանը, նոր տեխնոլոգիաների ստեղծմանը և առևտրայնացմանը, նորարարական ձեռնարկությունների ձևավորմանը, ներդրումների ներգրավմանը և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների զբաղվածության ընդլայնմանը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում տեխնոպարկերի գործունեության միջազգային փորձին և դրա՝ Հայաստանի պայմաններին համապատասխանեցման հնարավորություններին։ Միաժամանակ վերլուծվում են այն տնտեսական, կազմակերպական, իրավական, ֆինանսական և ենթակառուցվածքային խնդիրները, որոնք կարող են խոչընդոտել նման կառույցների արդյունավետ ստեղծմանն ու զարգացմանը։ Կարևորվում է համալսարանների, գիտահետազոտական կազմակերպությունների, մասնավոր հատվածի և պետական կառավարման մարմինների համագործակցությունը, քանի որ տեխնոպարկի արդյունավետությունը մեծապես կախված է գիտելիքի ստեղծման, տեխնոլոգիական մշակումների և շուկայի պահանջների միջև կապի ձևավորումից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման, ձեռնարկատիրական միջավայրի զարգացման, տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների ստեղծման, մասնագետների պատրաստման և գիտական արդյունքների գործնական կիրառության խնդիրներին։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով տեխնոպարկերի զարգացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու երկրի տնտեսական և գիտատեխնիկական ներուժը, բացահայտելու առկա հնարավորություններն ու սահմանափակումները և մշակելու զարգացման առավել նպատակահարմար ուղղություններ։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ տեխնոպարկերի ճիշտ կազմակերպված համակարգը կարող է նպաստել տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը, նորարարական բիզնեսի խթանմանը և մրցունակ արտադրանքի ստեղծմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, կառավարման մասնագետներին, նորարարության և տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև պետական ու մասնավոր կառույցների ներկայացուցիչներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը քննարկում է տեխնոպարկերի զարգացման և համապատասխան փորձի Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրման հնարավորությունները՝ բացահայտելով դրա հիմնական հիմնախնդիրները և առաջարկելով դրանց հաղթահարման ու արդյունավետ ինովացիոն միջավայրի ձևավորման գիտագործնական մոտեցումներ։

Литература

Այս թեման վերաբերում է հայ դասական գրականության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Րաֆֆուն, որի իրական անունն է Հակոբ Մելիք-Հակոբյան։ Նա ծնվել է 1835 թվականին Պարսկաստանի Փայաջուկ գյուղում և ստանալով կրթություն ինչպես հայկական, այնպես էլ ռուսական միջավայրերում՝ ձևավորել է իր լայն աշխարհայացքն ու գրական մտածողությունը։ Րաֆֆին համարվում է հայ ազգային-ազատագրական գաղափարների ամենաազդեցիկ գրողներից մեկը, քանի որ իր ստեղծագործություններում նա բարձրացրել է հայրենիքի ազատության, ազգային ինքնագիտակցության և սոցիալական արդարության հարցերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները հիմնականում պատմական և հասարակական թեմաներով են, որոնցում նա պատկերել է հայ ժողովրդի պայքարը օտար լծի դեմ և ազգային միասնականության անհրաժեշտությունը։ Րաֆֆու ամենահայտնի ստեղծագործություններից են «Խենթը», «Կայծեր», «Սամվել» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ ազգային մտածողության ձևավորման վրա։ Նրա գրական ոճը առանձնանում է դրամատիկ սյուժեով, գաղափարական խորությամբ և հայրենասիրական ուժեղ շեշտադրումներով։ Րաֆֆին իր ստեղծագործություններով փորձել է ոչ միայն նկարագրել պատմական իրադարձությունները, այլ նաև ոգեշնչել ընթերցողին ազգային ինքնության պահպանման և պայքարի գաղափարներով։ Նա երկար տարիներ ապրել և աշխատել է Թիֆլիսում, որտեղ ակտիվորեն համագործակցել է հայկական մամուլի հետ և նպաստել գրական կյանքի զարգացմանը։ Րաֆֆին մահացել է 1888 թվականին, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը մինչ այսօր համարվում է հայ գրականության և ազգային գաղափարախոսության կարևոր հիմքերից մեկը։

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղեկատվության ազատության ապահովման և պաշտպանության սահմանադրաիրավական մեխանիզմների ու դրանց զարգացման արդի հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղեկատվություն փնտրելու, ստանալու և տարածելու իրավունքի բովանդակությունը, դրա իրականացման իրավական երաշխիքները և հնարավոր սահմանափակումների իրավաչափության չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների տեղեկատվական բացության, հանրային նշանակություն ունեցող տեղեկությունների մատչելիության և անձի իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության հարցերին։ Վերլուծվում են ներպետական իրավական կարգավորումների և եվրոպական իրավական չափորոշիչների փոխհարաբերությունները՝ մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքների համատեքստում։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվության տրամադրման ընթացակարգերի, իրավունքի խախտման դեպքում պաշտպանության միջոցների և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեղեկատվության ազատության դերը ժողովրդավարական կառավարման, հանրային վերահսկողության և պետական մարմինների հաշվետվողականության ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների, տեղեկատվական իրավունքի և հանրային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Մակրոտնտեսական կայունացման քաղաքականությունը զարգացող երկրներում ուղղված է գնաճի վերահսկմանը, պետական բյուջեի դեֆիցիտի կրճատմանը, վճարային հաշվեկշռի հավասարակշռմանը և ազգային արժույթի կայունացմանը՝ տնտեսական երկարաժամկետ աճի համար նպաստավոր միջավայր ստեղծելու նպատակով։ Այս քաղաքականությունը սովորաբար ներառում է դրամավարկային խստացում, հարկաբյուջետային կարգապահության ուժեղացում, փոխարժեքային ռեժիմի կարգավորում և կառուցվածքային բարեփոխումներ, որոնք միտված են շուկաների արդյունավետության բարձրացմանը։ Զարգացող երկրներում նման քաղաքականության իրականացումը հաճախ ուղեկցվում է սոցիալական և տնտեսական բարդ հետևանքներով, քանի որ կարճաժամկետ հատվածում կարող է առաջանալ տնտեսական աճի դանդաղում, գործազրկության աճ և բնակչության իրական եկամուտների նվազում։ Իրանի Իսլամական Հանրապետության օրինակով մակրոտնտեսական կայունացման քաղաքականությունը իրականացվել է տարբեր փուլերում՝ պայմանավորված ինչպես ներքին տնտեսական խնդիրներով, այնպես էլ արտաքին պատժամիջոցներով, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել երկրի ֆինանսական և առևտրային համակարգերի վրա։ Իրանում կիրառված միջոցառումները ներառել են սուբսիդիաների ռացիոնալացում, էներգակիրների գների աստիճանական ազատականացում, հարկային համակարգի բարեփոխումներ և ազգային արժույթի կարգավորման փորձեր, որոնք նպատակ են ունեցել նվազեցնել բյուջետային բեռը և բարձրացնել տնտեսական արդյունավետությունը։ Սակայն այդ քաղաքականության հետևանքները եղել են երկակի բնույթի․ մի կողմից՝ որոշ ժամանակահատվածներում հաջողվել է նվազեցնել բյուջետային դեֆիցիտը և խթանել ներքին արտադրության որոշ հատվածներ, մյուս կողմից՝ արձանագրվել է գնաճի բարձր մակարդակ, բնակչության սոցիալական ճնշման աճ և եկամուտների անհավասարության խորացում։ Բացի այդ, արտաքին սահմանափակումները սահմանափակել են ներդրումների ներհոսքը և տեխնոլոգիական զարգացման հնարավորությունները, ինչը բարդացրել է կառուցվածքային բարեփոխումների արդյունավետ իրականացումը։ Ընդհանուր առմամբ, զարգացող երկրներում, այդ թվում Իրանում, մակրոտնտեսական կայունացման քաղաքականությունը հանդիսանում է անհրաժեշտ, բայց բարդ գործընթաց, որի արդյունավետությունը կախված է ինստիտուցիոնալ կարողություններից, արտաքին տնտեսական միջավայրից և սոցիալական քաղաքականության համաչափությունից, քանի որ միայն մակրոտնտեսական ցուցանիշների կայունացումը բավարար չէ կայուն և ներառական տնտեսական զարգացման ապահովման համար։