Կեռնեխների (Turdidae, Turdus) էկոլոգիան Ստեփանակերտ քաղաքում և հարակից տարածքներում

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է պարտադիր ժամկետային զինծառայողների սեռական հարմարվողականության և վերարտադրողական ֆունկցիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը միզասեռական համակարգի տարբեր հիվանդությունների պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են զինվորական ծառայության ընթացքում առաջացող ֆիզիոլոգիական, հոգեբանական և սոցիալական գործոնների ազդեցությունը երիտասարդ տղամարդկանց սեռական առողջության վրա, ինչպես նաև գնահատվում է միզասեռական համակարգի հիվանդությունների դերը վերարտադրողական կարողությունների և սեռական ֆունկցիայի փոփոխությունների ձևավորման մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է հիվանդությունների կլինիկական առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը օրգանիզմի ընդհանուր վիճակի վրա և ուսումնասիրում է սեռական հարմարվողականության մեխանիզմները ծառայության հատուկ պայմաններում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ախտորոշման, կանխարգելման և բուժման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև վերարտադրողական առողջության պահպանմանն ուղղված միջոցառումների արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է զինծառայողների առողջական վիճակի շարունակական գնահատման, վաղ հայտնաբերման և մասնագիտացված բժշկական օգնության նշանակությունը՝ նպատակ ունենալով նպաստել կյանքի որակի, ծառայողական արդյունավետության և հետագա վերարտադրողական առողջության պահպանմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ուրոլոգների, անդրոլոգների, զինվորական բժիշկների, վերարտադրողական առողջության մասնագետների, հետազոտողների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

История

Գիրքը նվիրված է Գարեգին Նժդեհի անձին, գաղափարներին, գործունեությանը և պատմական ժառանգությանը՝ ներկայացնելով նրա կերպարը ոչ միայն որպես ռազմական ու քաղաքական գործիչ, այլև որպես մտածող, հրապարակախոս և ազգային գաղափարախոս։ Աշխատության կառուցվածքում Նժդեհի հետ մտավոր «զրույցների» ձևաչափը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նրա աշխարհայացքի տարբեր կողմերին, քննարկել հայրենիքի, ազգային ինքնության, պետականության, ժողովրդի պատմական առաքելության, ինքնապաշտպանության և ազգային արժեհամակարգի վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Հեղինակը փորձում է ընթերցողին մոտեցնել Նժդեհի մտքի տրամաբանությանը՝ նրա գործունեությունը դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական իրադարձությունների համատեքստում։ Գրքում կարող են շոշափվել նաև Նժդեհի կյանքի կարևոր փուլերը, նրա քաղաքական պայքարը, ռազմական գործունեությունը, գաղափարական ժառանգությունը և հայ ժողովրդի պատմության բարդ ու հակասական ժամանակաշրջանների հետ կապված հարցերը։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ աշխատությունը ստեղծվել է Նժդեհի 125-ամյակին նվիրված հիշատակի և արժևորման համատեքստում, ուստի այն միաժամանակ ունի պատմական, հուշագրական և գաղափարական բնույթ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Գարեգին Նժդեհի կյանքի ու գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, հայոց նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվողներին, ազգային-քաղաքական մտքի հետազոտողներին և նրանց, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ ծանոթանալ Նժդեհի գաղափարների ու պատմական կերպարի մեկնաբանություններին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային ապարների հիման վրա երեսպատման ապակեկրիստալային նյութերի բաղադրության և ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը բնական հանքային հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների նպատակային օգտագործումն է՝ ստանալով բարձր շահագործական ցուցանիշներով, ամուր, կայուն և արտաքին տեսքով կիրառելի երեսպատման նյութեր։ Ապակեկրիստալային նյութերը համատեղում են ապակու և բյուրեղային նյութերի մի շարք հատկություններ․ դրանք ստացվում են սկզբնական ապակենման զանգվածի վերահսկվող ջերմային մշակման միջոցով, որի արդյունքում ձևավորվում է որոշակի կառուցվածքով բյուրեղային փուլերի համակարգ։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է լեռնային ապարների քիմիական և հանքաբանական կազմի ուսումնասիրությունը։ Բնական ապարները կարող են պարունակել տարբեր հարաբերակցությամբ սիլիցիումի, ալյումինի, կալցիումի, մագնեզիումի, երկաթի և այլ տարրերի միացություններ, որոնք ազդում են ապակեկրիստալային նյութի ձևավորման գործընթացի և վերջնական հատկությունների վրա։ Հումքի բաղադրության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե ինչպիսի լրացուցիչ բաղադրիչներ և ինչ հարաբերակցություններով կարող են անհրաժեշտ լինել ցանկալի կառուցվածք և հատկություններ ապահովելու համար։ Բաղադրության մշակման ժամանակ կարևոր նշանակություն ունի հիմնական օքսիդների հարաբերակցությունը, քանի որ դրանից կախված են հալման ջերմաստիճանը, ապակենման զանգվածի ձևավորման պայմանները, բյուրեղացման գործընթացը և ստացված նյութի մեխանիկական ու ջերմային հատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ընտրվել լեռնային ապարների տարբեր տեսակներ և ուսումնասիրվել դրանց օգտագործման նպատակահարմարությունը։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ստանալ նոր նյութեր, այլև արդյունավետորեն օգտագործել տեղական բնական հումքը և որոշ դեպքերում արդյունաբերական թափոնները՝ նվազեցնելով արտադրական ծախսերը և հումքային ռեսուրսների նկատմամբ պահանջարկը։ Տեխնոլոգիական մասում ուսումնասիրվում են նյութի ստացման հիմնական փուլերը՝ հումքի նախապատրաստում, մանրացում և խառնում, հալում, ձևավորում, ջերմային մշակում և վերահսկվող բյուրեղացում։ Յուրաքանչյուր փուլ կարող է էապես ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Հատկապես կարևոր է ջերմային մշակման ռեժիմի ճիշտ ընտրությունը, քանի որ ջերմաստիճանի և պահման ժամանակի փոփոխությունը կարող է փոխել ձևավորվող բյուրեղային փուլերի քանակը, չափերը և տարածական բաշխումը։ Ապակեկրիստալացման գործընթացի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս նպատակային ձևավորել նյութի միկրոկառուցվածքը և դրանով կարգավորել դրա մեխանիկական ամրությունը, կարծրությունը, մաշակայունությունը և այլ ցուցանիշներ։ Երեսպատման նյութերի համար առանձնահատուկ կարևորություն ունեն նաև ջրի կլանումը, խտությունը, ցրտադիմացկունությունը, ջերմային կայունությունը և քիմիական ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությունը։ Շինարարական կիրառության դեպքում նյութը պետք է պահպանվի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին միջավայրի տարբեր պայմաններում։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են իրականացվել փորձարկումներ, որոնց միջոցով գնահատվում են նյութերի ամրությունը, ջերմային ընդարձակումը, մակերևույթի դիմադրողականությունը, խոնավության նկատմամբ կայունությունը և այլ շահագործական հատկություններ։ Առանձին կարևոր ուղղություն է նյութի արտաքին տեսքի և մակերևութային հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Երեսպատման ապակեկրիստալային նյութը պետք է ոչ միայն բավարարի տեխնիկական պահանջներին, այլև ունենա անհրաժեշտ գույն, փայլ, մակերևույթի միատարրություն և դեկորատիվ հատկություններ։ Բնական ապարների և դրանցում պարունակվող հանքային բաղադրիչների օգտագործումը կարող է հնարավորություն տալ ստանալ տարբեր երանգներով և կառուցվածքային առանձնահատկություններով նյութեր՝ ընդլայնելով դրանց ճարտարապետական և դիզայներական կիրառության շրջանակը։ Աշխատության կարևոր գիտական խնդիրներից է բաղադրություն–տեխնոլոգիա–կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Նյութի վերջնական բնութագրերը պայմանավորված են ոչ միայն օգտագործված հումքի տեսակով, այլև դրա քիմիական հարաբերակցությամբ, հալման պայմաններով և հետագա ջերմային մշակման ռեժիմով։ Այդ կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընտրել օպտիմալ բաղադրություն և տեխնոլոգիական պայմաններ՝ ցանկալի հատկություններով արտադրանք ստանալու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ունենալ նաև տնտեսական և բնապահպանական նշանակություն։ Տեղական լեռնային ապարների օգտագործումը կարող է նվազեցնել որոշ ներմուծվող հումքերի անհրաժեշտությունը, իսկ հանքարդյունաբերության կամ այլ արտադրությունների որոշ թափոնների ներգրավումը կարող է նպաստել դրանց օգտակար վերամշակմանը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել հումքի մշակման, հալման և ջերմային մշակման էներգետիկ ծախսերը՝ տեխնոլոգիայի տնտեսական արդյունավետությունը որոշելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, ապակու և կերամիկայի տեխնոլոգիայի ու հանքային հումքի վերամշակման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել լեռնային ապարների հիման վրա երեսպատման ապակեկրիստալային նյութերի օպտիմալ բաղադրություն և ստացման տեխնոլոգիա։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ապակու և կերամիկայի մասնագետներին, հանքային հումքի վերամշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Культура

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի մասնագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու հրապարակումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով գրականություն որոնող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական նյութը կարող է ընդգրկել գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ տպագիր նյութեր՝ դասակարգված ըստ մշակույթի և արվեստի առանձին ոլորտների։ Թեմատիկ բաժիններում կարող են ներկայացվել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, հուշարձանների պահպանությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող աղբյուրներ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս նույնականացնելու համապատասխան հրատարակությունները և ստանալու դրանց որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակ, անվանում, հրատարակության աղբյուր, թվական և այլ նկարագրական տեղեկություններ։ Նյութերի պարբերական հավաքագրումն ու համակարգումը տեղեկատուին տալիս են նաև փաստագրական նշանակություն, քանի որ տարբեր թողարկումների հաջորդականությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությանը, հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին և առանձին թեմաների զարգացման ընթացքին։ Այն կարևոր գործիք է թեմատիկ մատենագիտական որոնման համար՝ օգնելով արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակահատվածի նոր գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները հետագա ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ նման հրատարակությունները նպաստում են գրադարանային հավաքածուների համալրմանը, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկմանը և մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Պատմական տեսանկյունից տեղեկատուն արժեքավոր է նաև խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական տվյալների միջոցով արտացոլում է ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեության թեմատիկ պատկերը։ Տարբեր տարիների համար կազմված թողարկումների համադրումը կարող է հիմք հանդիսանալ մշակույթի առանձին ոլորտների վերաբերյալ գրականության քանակական և բովանդակային զարգացման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է տեղեկատվական, որոնողական, հաշվառման և փաստագրական գործառույթները՝ ապահովելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացումն ու մասնագիտական օգտագործումը։

Медицина

Այս թեման վերաբերում է քրոնիկական նշիկաբորբի պայմաններում քմային նշիկների միջֆոլիկուլային հյուսվածքի հետմազանոթային վենուլների իմունաձևաբանական (իմունոմորֆոլոգիական) առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, որտեղ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացվում է տեղային իմունային պատասխանի, անոթային պատերի կառուցվածքային փոփոխությունների և բորբոքային գործընթացների բջջային կազմի վերլուծության վրա։ Քրոնիկական բորբոքային վիճակներում նշիկների լիմֆոիդ հյուսվածքում տեղի են ունենում երկարատև իմունաբանական ակտիվացման և հյուսվածքային վերակազմավորման գործընթացներ, որոնք արտահայտվում են ինչպես լիմֆոցիտային ինֆիլտրացիայով, այնպես էլ միկրոշրջանառության անոթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխություններով։ Հետմազանոթային վենուլները, որպես իմունային բջիջների արտագաղթի հիմնական ուղիներ, ունեն կարևոր դեր բորբոքային ռեակցիայի ձևավորման և պահպանման մեջ, և դրանց պատերի փոփոխությունները կարող են արտացոլել հիվանդության ակտիվության աստիճանը։ Իմունոմորֆոլոգիական հետազոտությունները սովորաբար ներառում են հիստոլոգիական և իմունահիստոքիմիական մեթոդներ՝ հայտնաբերելու համար տարբեր իմունային բջիջների ենթատեսակները, ադհեզիոն մոլեկուլների արտահայտությունը և անոթային էնդոթելի փոփոխությունները, որոնք միասին ձևավորում են տեղային իմունային միջավայրի պատկերը։ Այս տվյալները կարևոր են քրոնիկական նշիկաբորբի պաթոգենեզի ավելի խորը հասկացման, ինչպես նաև բուժական մոտեցումների կատարելագործման համար՝ ուղղված բորբոքային գործընթացի կարգավորմանը և հյուսվածքային վնասման նվազեցմանը։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։