Խիզանի Ուսումնասիրաց ընկերության գործադիր ժողովի հաշվետվության տեղեկագիր

Другие предметы

Պատմական և ռազմապատմական բնույթի այս աշխատությունը ներկայացնում է Երևանի նահանգի պաշտպանության խնդիրների ուսումնասիրությանը վերաբերող նյութեր՝ ընդգրկելով տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակության, աշխարհագրական պայմանների և պաշտպանական կազմակերպման հետ կապված հարցեր։ Քննության են առնվում նահանգի բնական և տեղագրական առանձնահատկությունները, հաղորդակցության ուղիները, բնակավայրերի տեղաբաշխումը և այն գործոնները, որոնք տվյալ ժամանակաշրջանում կարող էին նշանակություն ունենալ տարածքի պաշտպանության կազմակերպման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային տարածքների, ճանապարհային ցանցի, լեռնային անցումների և վարչական կենտրոնների ռազմավարական նշանակության գնահատմանը։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու XIX դարի վերջի ռազմական աշխարհագրության և ռազմավարական պլանավորման մոտեցումները, ինչպես նաև Կովկասյան տարածաշրջանի վերաբերյալ ռազմական կառույցների պատկերացումները։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի Երևանի նահանգի պատմական աշխարհագրության, վարչատարածքային կառուցվածքի և տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, կովկասագետների, պատմական աշխարհագրության և ռազմական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է հիշարժան տարեթվերի, պատմական իրադարձությունների, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող տարելիցների համակարգված ժողովածու, որը նախատեսված է ընթերցողներին, կրթական հաստատություններին, գրադարաններին և մշակութային կազմակերպություններին անհրաժեշտ տեղեկություններով ապահովելու համար։ Գրքում ընդգրկված են տարվա ընթացքում նշվող կարևոր իրադարձությունները, նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարեթվերը, ազգային և միջազգային նշանակության հոբելյանները, ինչպես նաև գիտության, արվեստի, գրականության և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներին առնչվող տարեգրական տվյալներ։ Նյութը դասավորված է օրացուցային սկզբունքով, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ գտնել համապատասխան ամսաթվերին վերաբերող տեղեկությունները և օգտագործել դրանք կրթական, գիտահետազոտական կամ մշակութային գործունեության ընթացքում։ Հրատարակությունը ոչ միայն տեղեկատու բնույթ ունի, այլև նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, կարևոր իրադարձությունների հանրահռչակմանը և հասարակության մշակութային իրազեկվածության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, գրադարանավարների, ուսուցիչների, ուսանողների, լրագրողների և պատմական ու մշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող լայն շրջանակի ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը պատմաքաղաքական բնույթի ուսումնասիրություն է, որտեղ հայ ժողովրդի անցյալը ներկայացվում է այն ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական ճգնաժամերի պատմական նախադրյալները բացահայտելու նպատակով։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքն է, նրա պատմական զարգացման առանձնահատկությունները և այն քաղաքական պայմանները, որոնց ներքո հայկական բնակչությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում գտնվել է տարածաշրջանային տերությունների մրցակցության և հակամարտությունների ազդեցության ներքո։ Ներկայացվում են հայկական պետականության պատմության կարևոր փուլերը, քրիստոնեության և Հայ եկեղեցու նշանակությունը ազգային ու մշակութային ինքնության պահպանման գործում, ինչպես նաև օտար տիրապետությունների պայմաններում հայկական համայնքների հասարակական և տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունները։ Զգալի տեղ է հատկացվում Օսմանյան կայսրության և Ռուսական կայսրության տարածքներում բնակվող հայերի դրությանը, նրանց քաղաքական ու իրավական կարգավիճակին և XIX դարում Հայկական հարցի միջազգային քաղաքականության օրակարգում հայտնվելու հանգամանքներին։ Քննվում են բարենորոգումների պահանջները, եվրոպական տերությունների դիվանագիտական ներգրավվածությունը, ազգային հասարակական շարժումների զարգացումը և հայ բնակչության անվտանգության հետ կապված խնդիրները։ Պատմական անցյալի ներկայացումը կապվում է հեղինակի ժամանակակից իրադարձությունների հետ՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչպես են երկարատև քաղաքական հակասությունները, վարչական խնդիրները և միջազգային հարաբերությունները նպաստել ճգնաժամային իրավիճակի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի արևմտյան հասարակական և քաղաքական ընկալումների արտահայտություն, քանի որ Հայաստանի և հայ ժողովրդի վիճակը ներկայացվում է ոչ միայն պատմական փաստերի շարադրմամբ, այլև ժամանակակից միջազգային քաղաքականության համատեքստում։ Այդ պատճառով այն կարող է ուսումնասիրվել միաժամանակ որպես պատմագիտական աշխատություն և որպես աղբյուր՝ հասկանալու համար, թե ինչպես էր Հայկական հարցը մեկնաբանվում միջազգային հանրային խոսույթում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը համադրում է պատմական ակնարկը, քաղաքական իրադարձությունների վերլուծությունը և միջազգային հարաբերությունների դիտարկումը՝ Հայաստանի նորագույն խնդիրների ակունքները բացատրելով ավելի վաղ պատմական գործընթացների ու տարածաշրջանային զարգացումների միջոցով։

Литература

Գիրքը բարոյախոսական և դաստիարակչական ուղղվածությամբ պատմությունների ժողովածու է՝ նախատեսված երեխաների և պատանիների ընթերցանության համար։ Հիմնական նպատակն է գեղարվեստական պատմությունների միջոցով նպաստել երիտասարդ ընթերցողների բնավորության ձևավորմանը, բարոյական գիտակցության զարգացմանը և մարդկային արժեքների ընկալմանը։ Ժողովածուի պատմողական նյութը միտված է ընթերցողին ներկայացնելու կյանքի տարբեր իրավիճակներ, մարդկային փոխհարաբերություններ և վարքագծի օրինակներ, որոնց միջոցով կարելի է խորհել սեփական արարքների, պարտականությունների և շրջապատի հանդեպ վերաբերմունքի մասին։ Այս ժանրի գրականության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ազնվությունը, բարությունը, ճշմարտախոսությունը, աշխատասիրությունը, համեստությունը, կարեկցանքը և պատասխանատվությունը։ Պատմությունները ծառայում են որպես դաստիարակչական միջոց՝ միաժամանակ զարգացնելով ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրությունը, երևակայությունն ու դատողությունը։ Հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ մանկապատանեկան գրականության և բարոյախոսական արձակի պատմության մեջ։ Այն արտացոլում է ժամանակաշրջանի կրթական մտածողությունը, որի շրջանակում գեղարվեստական ընթերցանությունը դիտարկվում էր ոչ միայն գիտելիք փոխանցելու, այլև երեխայի հոգևոր ու բարոյական զարգացման կարևոր միջոց։ Գիրքը արժեքավոր է հայ դաստիարակչական գրականության, մանկավարժական գաղափարների և հայ պատանեկան ընթերցանության պատմության ուսումնասիրության համար։

Химия

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է օրգանական քիմիայում էլիմինացման ռեակցիաների այն դեպքերի բացահայտմանը և մեկնաբանմանը, որոնք որոշ պայմաններում չեն համապատասխանում էլիմինացման դասական օրինաչափություններից ստացվող ակնկալվող արդյունքներին։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է նման անոմալ ռեակցիաների բնույթի ուսումնասիրությունը և դրանց ընթացքի բացատրությունը ընդհանրացված էլիմինացման կանոնի տեսանկյունից։ Հետազոտությունը վերաբերում է օրգանական քիմիայի այն կարևոր բնագավառին, որտեղ ռեակցիայի արդյունքը պայմանավորված է ոչ միայն ելանյութի կառուցվածքով, այլև ռեակցիայի մեխանիզմով, փոխարինիչների բնույթով, տարածական գործոններով, ռեակցիոն միջավայրով և այլ պայմաններով։ Աշխատության մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ հեղինակն է Նինա Գարնիկի Օբոսյանը, իսկ ուսումնասիրությունը ներկայացվել է որպես քիմիական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի ատենախոսության սեղմագիր՝ «Օրգանական քիմիա» մասնագիտությամբ (02.00.03), Երևանում, 1997 թվականին։ Հրատարակությունը 22 էջ է և պարունակում է պատկերներ։ Էլիմինացման ռեակցիաները օրգանական քիմիայի հիմնարար փոխարկումներից են․ դրանց ընթացքում մոլեկուլից հեռացվում են որոշ ատոմներ կամ խմբեր, ինչի հետևանքով սովորաբար առաջանում է բազմակի կապ, առավել հաճախ՝ ածխածին-ածխածին կրկնակի կապ։ Դասական մոտեցումներում նման ռեակցիաների ուղղությունը հաճախ բացատրվում է որոշակի կառուցվածքային և մեխանիստական կանոններով, սակայն իրական համակարգերում կարող են հանդիպել դեպքեր, երբ ստացվող հիմնական արգասիքը կամ արգասիքների հարաբերակցությունը չի համապատասխանում պարզ կանխատեսմանը։ Հենց այդպիսի երևույթներն են կազմում ուսումնասիրության գիտական խնդրի առանցքը։ «Անոմալ» բնորոշումը տվյալ համատեքստում վերաբերում է այնպիսի էլիմինացման ընթացքներին, որոնց ժամանակ ռեակցիայի ընտրողականությունը, ուղղությունը կամ ստացվող արտադրանքի կառուցվածքը տարբերվում է սովորաբար սպասվող օրինաչափությունից։ Նման դեպքերի բացահայտումը կարևոր է, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու օրգանական ռեակցիաների մեխանիզմները և պարզելու այն գործոնները, որոնք կարող են փոխել ռեակցիայի նախընտրելի ուղին։ Ընդհանրացված էլիմինացման կանոնի կիրառումը ենթադրում է տարբեր ռեակցիաների դիտարկում միասնական տեսական շրջանակում։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձին, առաջին հայացքից բացառիկ թվացող դեպքերը դիտարկել որպես որոշակի ընդհանուր մեխանիզմների դրսևորումներ։ Հետևաբար ուսումնասիրության արժեքը ոչ միայն նոր անոմալ օրինակների արձանագրումն է, այլև դրանց ընդհանուր տեսական օրինաչափության մեջ տեղավորելու փորձը։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ է ռեակցիայի մեխանիզմի և ելանյութի կառուցվածքի միջև կապի բացահայտումը։ Էլիմինացման գործընթացներում մեծ նշանակություն կարող են ունենալ այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են հեռացող խմբի բնույթը, հարևան ածխածնի ատոմների կառուցվածքը, փոխարինիչների էլեկտրոնային ազդեցությունը, տարածական դասավորությունը, հիմքի կամ այլ ռեագենտի հատկությունները և ռեակցիոն միջավայրի պայմանները։ Այս գործոնների համադրությունը կարող է որոշել, թե որ կապն է խզվելու և որ դիրքում է ձևավորվելու նոր բազմակի կապը։ Ուսումնասիրության տեսական նշանակությունն այն է, որ անոմալ ռեակցիաների վերլուծությունը կարող է օգնել ճշգրտել էլիմինացման ռեակցիաների վերաբերյալ գոյություն ունեցող պատկերացումները։ Եթե տարբեր համակարգերում դիտվող բացառիկ արդյունքները հնարավոր է բացատրել մեկ ընդհանուր սկզբունքով, ապա այդ սկզբունքը դառնում է ավելի լայն կանխատեսող նշանակություն ունեցող գործիք։ Այսպիսի մոտեցումը կարևոր է հատկապես օրգանական սինթեզի համար, որտեղ անհրաժեշտ է նախապես կանխատեսել հնարավոր արտադրանքի կառուցվածքը և ընտրել ռեակցիայի համապատասխան պայմանները։ Աշխատությունը նաև հետաքրքիր է օրգանական ռեակցիաների ընտրողականության տեսանկյունից։ Միևնույն ելանյութից տեսականորեն կարող են առաջանալ տարբեր կառուցվածքի արտադրանքներ, և դրանցից մեկի գերակշռությունը կախված է ռեակցիայի մեխանիզմից։ Անոմալ ընթացքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն պայմանները, որոնց դեպքում սովորական ընտրողականությունը փոխվում է։ Այդ գիտելիքը կարող է կիրառվել նպատակային սինթեզում՝ անհրաժեշտ կառուցվածքով միացությունների ստացման համար։ Մատենագիտական աղբյուրները հաստատում են, որ աշխատանքը դասակարգված է հենց օրգանական քիմիայի բնագավառում, իսկ 1997 թվականի նույն մասնագիտական կատալոգում այն ընդգրկված է այլ օրգանական քիմիայի թեկնածուական ուսումնասիրությունների շարքում։ Հետազոտության արժեքը պայմանավորված է նաև դրա մեթոդաբանական բնույթով․ առանձին ռեակցիաների ուսումնասիրության միջոցով փորձ է արվում ստանալ ավելի ընդհանուր պատկերացում էլիմինացման գործընթացների օրինաչափությունների մասին։ Այս մոտեցումը բնորոշ է մեխանիստական օրգանական քիմիային, որտեղ փորձարարական տվյալները համադրվում են տեսական մոդելների հետ՝ ռեակցիայի ընթացքը ոչ միայն նկարագրելու, այլև պատճառաբանելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր ներդրում է էլիմինացման ռեակցիաների մեխանիզմների և դրանց անսովոր դրսևորումների ուսումնասիրության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմներով զբաղվող հետազոտողներին, օրգանական սինթեզի մասնագետներին, քիմիայի դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Հատկապես օգտակար կարող է լինել այն մասնագետների համար, ովքեր ուսումնասիրում են էլիմինացման ռեակցիաների ընտրողականությունը, կառուցվածք-ռեակտիվություն կապը և դասական քիմիական կանոններից շեղվող ռեակցիոն ընթացքների տեսական բացատրությունները։

Другие предметы

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է կոլլիզիոն նորմերի համակարգի ուսումնասիրությանը միջազգային մասնավոր իրավունքի շրջանակներում՝ ընդգրկելով դրանց էությունը, կառուցվածքը և կիրառման առանձնահատկությունները իրավական հակասությունների կարգավորման գործընթացում։ Աշխատանքում ներկայացվում է կոլլիզիոն նորմը որպես իրավական նորմի տեսակ, որը ոչ թե անմիջապես կարգավորում է հարաբերությունը, այլ մատնանշում է, թե որ պետության իրավունքը պետք է կիրառվի կոնկրետ իրավահարաբերության նկատմամբ, երբ առկա է օտարերկրյա տարր։ Քննարկվում են կոլլիզիոն նորմերի հիմնական կառուցվածքային տարրերը՝ ծավալ (հիպոթեզ) և կապող հանգույց (կոլլիզիոն կցում), ինչպես նաև դրանց գործառույթային առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոլլիզիոն սկզբունքներին՝ անձի քաղաքացիության, բնակության վայրի, պայմանագրի կնքման վայրի, գույքի գտնվելու վայրի և այլ կապող գործոնների կիրառմանը, որոնք ապահովում են իրավունքի ընտրության մեխանիզմը։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև կոլլիզիոն նորմերի համակարգի տեսակները՝ երկկողմ և միակողմ նորմեր, ինչպես նաև դրանց կիրառման սահմանափակումները՝ հանրային կարգի վերապահում և իմպերատիվ նորմերի գերակայություն։ Ներկայացվում է նաև միջազգային մասնավոր իրավունքի զարգացումը և տարբեր իրավական համակարգերի մոտեցումները կոլլիզիոն խնդիրների լուծման հարցում։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ կոլլիզիոն նորմերի համակարգի կարևորությունը իրավական որոշակիության ապահովման և միջազգային իրավահարաբերությունների կարգավորման գործում։