Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловМатематика
О магнитоупругих напряжениях в составных ферромагнитных телах
Գիրքը նվիրված է բաղադրյալ ֆեռոմագնիսական մարմիններում առաջացող մագնիսաուղղաձիգ (մագնիսաէլաստիկ) լարվածությունների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց բաշխման օրինաչափությունների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մագնիսական և մեխանիկական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, մագնիսականացման ազդեցությամբ առաջացող դեֆորմացիաները և լարվածությունների ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները բազմաշերտ ու բազմաբաղադրիչ ֆեռոմագնիսական համակարգերում։ Հեղինակը մշակում և կիրառում է մաթեմատիկական մոդելներ՝ գնահատելու նյութերի երկրաչափական կառուցվածքի, մեխանիկական հատկությունների և արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությունը ներքին լարվածությունների բաշխման վրա։ Գրքում ներկայացված են տեսական հաշվարկների արդյունքներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն մագնիսական նյութերի ամրության, հուսալիության և շահագործման պայմանների գնահատման, ինչպես նաև էլեկտրատեխնիկական, չափիչ և մագնիսամեխանիկական սարքերի նախագծման ու կատարելագործման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, մեխանիկայի և նյութագիտության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ինժեներների և մագնիսական նյութերի տեսությամբ ու կիրառությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-08-20Экономика
Հանրային ծառայողների նյութական խթանման կատարելագործման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայողների նյութական խթանման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են պետական ծառայության կազմակերպման տեսական հիմքերը, աշխատավարձային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները և նյութական խթանման համակարգերի դերը պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է հանրային ծառայողների վարձատրության կառուցվածքը, բոնուսային և հավելավճարային համակարգերը, ինչպես նաև դրանց կապը աշխատանքի արտադրողականության, պատասխանատվության և ծառայողական առաջխաղացման հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև միջազգային փորձի օրինակները, կատարողականի գնահատման վրա հիմնված խթանման մեխանիզմները և պետական բյուջեի սահմանափակումների պայմաններում արդար և արդյունավետ վարձատրության ապահովման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցմանը, թափանցիկության բարձրացմանը և մարդկային կապիտալի զարգացման խթանմանը պետական համակարգում։ Գիրքը նախատեսված է պետական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, իրավաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական մոտեցումներ հանրային ծառայողների նյութական խթանման համակարգի կատարելագործման վերաբերյալ ՀՀ-ում։
Обновлено. 2026-09-23Другие предметы
Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1976, թիվ 3)
Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։
Обновлено. 2026-08-21Медицина
Клинико-функциональное обоснование проведения одномоментной риносептопластики и эндоскопической санации придаточных пазух носа
Աշխատությունը նվիրված է քթի արտաքին և ներքին կառուցվածքների շտկման ու հարքթային ծոցերի էնդոսկոպիկ բուժման միաժամանակյա իրականացման կլինիկական և ֆունկցիոնալ հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն հիվանդների կլինիկական առանձնահատկությունները, որոնց մոտ քթի միջնապատի և քթային կառուցվածքների փոփոխությունները զուգակցվում են հարքթային ծոցերի ախտաբանական վիճակների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համակցված վիրաբուժական մոտեցման նպատակահարմարության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով քթային շնչառության խանգարման աստիճանը, անատոմիական առանձնահատկությունները, ծոցերի վիճակը և հիվանդության կլինիկական ընթացքը։ Ուսումնասիրվում են նախավիրահատական ախտորոշման սկզբունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել քթի խոռոչի և հարքթային ծոցերի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ վիճակը և ընտրել բուժման համապատասխան ծավալը։ Քննվում է էնդոսկոպիկ տեխնոլոգիաների նշանակությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկելի կերպով իրականացնել անհրաժեշտ միջամտությունները և գնահատել ախտաբանական փոփոխությունների տեղակայումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միաժամանակյա վիրաբուժական բուժման անմիջական և հետագա արդյունքների գնահատումը։ Վերլուծվում են քթային շնչառության վերականգնման, ֆունկցիոնալ ցուցանիշների փոփոխության, հետվիրահատական վերականգնման ընթացքի և հնարավոր բարդությունների հետ կապված տվյալները։ Կարևորվում է նաև այն հարցը, թե մեկ վիրահատական փուլում տարբեր խնդիրների լուծումը որքանով կարող է նպաստել բուժման ընդհանուր արդյունավետությանը և նվազեցնել առանձին միջամտությունների անհրաժեշտությունը։ Կլինիկական արդյունքների հետ համադրվում են ֆունկցիոնալ հետազոտությունների տվյալները՝ հնարավորություն տալով ոչ միայն գնահատել հիվանդների սուբյեկտիվ ինքնազգացողությունը, այլև օբյեկտիվորեն բնութագրել շնչառական ֆունկցիայի փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հիվանդների ճիշտ ընտրությանը և բուժման անհատական պլանավորմանը, քանի որ համակցված միջամտության նպատակահարմարությունը կարող է պայմանավորված լինել ախտաբանական գործընթացի բնույթով և յուրաքանչյուր հիվանդի անատոմիական առանձնահատկություններով։ Ստացված տվյալների համակարգումը կարող է նպաստել վիրաբուժական մարտավարության ընտրության չափանիշների կատարելագործմանը, բուժման արդյունքների կանխատեսելիության բարձրացմանը և հետվիրահատական հսկողության առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, ռինոլոգիայի, էնդոսկոպիկ վիրաբուժության և քթի ու հարքթային ծոցերի հիվանդությունների ախտորոշմամբ ու բուժմամբ զբաղվող բժիշկների, հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-19Педагогика
Отчет о состоянии Лазаревскаго Института восточных языков в 1861-62 академическом году, читанный на Акте директором Института статским советником Неверовым
Հրատարակությունը 19-րդ դարի կրթական և պատմական բնույթի պաշտոնական սկզբնաղբյուր է, որը ներկայացնում է Մոսկվայում գործող Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գործունեության ընդհանուր վիճակը 1861–1862 ուսումնական տարվա ընթացքում։ Այն կազմված է հաստատության ղեկավարության կողմից ներկայացված հաշվետվության ձևաչափով և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում ուսումնական հաստատության կառուցվածքի, կրթական գործընթացի, վարչական կազմակերպման և գիտակրթական գործունեության վերաբերյալ։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում ուսումնական տարվա հիմնական արդյունքներին, դասավանդման կազմակերպմանը, ուսումնական առարկաներին, դասախոսական կազմի աշխատանքին, սովորողների թվին և առաջադիմությանը, ինչպես նաև հաստատության ներքին կյանքի տարբեր կողմերին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել արևելյան լեզուների ուսուցման առանձնահատկությունները, կրթական ծրագրերի իրականացումը և այն գիտական ու մշակութային ուղղությունները, որոնց զարգացման գործում հաստատությունը նշանակալի դեր է ունեցել։ Հաշվետվական բնույթը նյութին հաղորդում է փաստագրական արժեք՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու ոչ միայն առանձին կրթական հաստատության պատմությունը, այլև Ռուսական կայսրության 19-րդ դարի կրթական համակարգի որոշ առանձնահատկություններ։ Անդրադարձ է կատարվում հաստատության նյութական միջոցներին, գրադարանային և ուսումնական ռեսուրսներին, վարչական փոփոխություններին, ուսումնական գործընթացի կազմակերպման խնդիրներին և ձեռքբերումներին։ Նյութը կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև ուսուցիչների, պաշտոնյաների, սովորողների, կրթական միջոցառումների և տարվա ընթացքում տեղի ունեցած նշանակալի իրադարձությունների մասին, ինչն այն դարձնում է արժեքավոր կենսագրական և պատմագիտական աղբյուր։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հաստատության կապը հայ կրթական ու մշակութային կյանքի հետ, քանի որ Լազարյան ինստիտուտը կարևոր դեր է ունեցել հայագիտական և արևելագիտական գիտելիքների տարածման, հայ երիտասարդների կրթության և գիտամշակութային կապերի զարգացման գործում։ Պաշտոնական հաշվետվության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հաստատության առօրյա գործունեության պատկերը, հետևելու կրթական քաղաքականության իրականացմանը և հասկանալու արևելագիտական կրթության կազմակերպման սկզբունքները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի կրթության պատմության, հայագիտության, արևելագիտության և 19-րդ դարի ռուսահայ մշակութային ու կրթական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-09-29Лингвистика
Материалы для изучения армянских наречий
Աշխատությունը նվիրված է հայերենի տարածքային խոսվածքների և բարբառային տարբերակների ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ լեզվական նյութերի հավաքագրմանը, համակարգմանը և գիտական քննությանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ բարբառագիտության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր բնակավայրերում և պատմաազգագրական շրջաններում գործածված խոսքի հնչյունական, բառապաշարային, ձևաբանական ու շարահյուսական առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը հատկացվում է կենդանի ժողովրդական խոսքի փաստերին, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել գրական լեզվից տարբերվող տեղական լեզվական ձևերը և դրանց տարածքային բաշխվածությունը։ Նյութերը կարող են ներառել առանձին բառեր, բառաձևեր, արտահայտություններ, դարձվածքներ, նախադասություններ, բանավոր պատմություններ և բանահյուսական բնագրեր, որոնք միաժամանակ լեզվաբանական ու ազգագրական արժեք ունեն։ Հնչյունաբանական մակարդակում կարևորվում են ձայնավորների և բաղաձայնների արտասանական տարբերությունները, պատմական հնչյունափոխությունները և տարբեր խոսվածքներում դրանց դրսևորման օրինաչափությունները։ Ձևաբանական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու գոյականների հոլովման, բայերի խոնարհման, դերանունների և այլ խոսքի մասերի տեղական ձևերը, իսկ բառապաշարային նյութը բացահայտում է տարբեր շրջաններին բնորոշ բառային միավորները, հնաբանությունները, փոխառությունները և իմաստային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բարբառային տվյալների աշխարհագրական համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել լեզվական երևույթների տարածման սահմանները և տարբեր խոսվածքների միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հավաքված նյութերը կարևոր են նաև հայերենի պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ բարբառները հաճախ պահպանում են լեզվական այնպիսի հին հատկանիշներ, որոնք գրական լեզվում փոփոխվել կամ դուրս են եկել գործածությունից։ Միաժամանակ տեղական բառապաշարն ու բանավոր խոսքի օրինակները տեղեկություններ են հաղորդում ավանդական կենցաղի, զբաղմունքների, սովորույթների և ժողովրդական աշխարհընկալման մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության, լեզվական աշխարհագրության և բանահյուսական նյութերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի բարբառային բազմազանության փաստագրմանը, դասակարգմանը և լեզվի պատմության առավել ամբողջական վերականգնմանը։
Обновлено. 2026-09-19