ԼՂՀ և հարակից տարածքների ձևաչափական և ծագումնաձևաբանական վերլուծություն

География

Բնապահպանական և տեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կայուն և թունավոր աղտոտիչներից թափոնաջրերի մաքրման տարբեր համակարգերի մշակմանը, դրանց արդյունավետության գնահատմանը և գործնական կիրառության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արդյունաբերական և կենցաղային թափոնաջրերի աղտոտման հիմնական աղբյուրները, ջրային միջավայրում դժվար քայքայվող ու թունավոր միացությունների տարածման առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունները բնական էկոհամակարգերի ու մարդու առողջության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանական և անօրգանական աղտոտիչների ֆիզիկաքիմիական հատկություններին, դրանց կայունությանը, կենսաբանական քայքայման նկատմամբ դիմադրողականությանը և ջրային միջավայրից հեռացման հիմնախնդիրներին։ Վերլուծվում են թափոնաջրերի մաքրման մեխանիկական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիական և կենսաբանական մեթոդները, ինչպես նաև ադսորբցիայի, թաղանթային զտման, օքսիդացման և համակցված մաքրման տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են մաքրման համակարգերի նախագծման, տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրության, աղտոտիչների հեռացման արդյունավետության բարձրացման և էներգետիկ ու նյութական ծախսերի նվազեցման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարբեր մաքրման եղանակների համեմատական գնահատման, լաբորատոր և փորձարարական հետազոտությունների, մաքրված ջրի որակական ցուցանիշների վերահսկման և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մաքրման արդյունքում առաջացող երկրորդային թափոնների անվտանգ կառավարման, ջրային ռեսուրսների պահպանության, մաքրված ջրի կրկնակի օգտագործման և բնապահպանական պահանջներին համապատասխանող տեխնոլոգիաների ներդրման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շրջակա միջավայրի ճարտարագիտության, ջրամաքրման տեխնոլոգիաների, կիրառական քիմիայի, արդյունաբերական էկոլոգիայի և ջրային ռեսուրսների պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Գրականագիտական բնույթի աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի ամերիկյան գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ, գրող և բիթ սերնդի գրական շարժման առանցքային դեմքերից մեկի՝ Ջեկ Քերուաքի արձակ ստեղծագործության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով նրա գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորումը, ստեղծագործական մեթոդի առանձնահատկությունները, վիպական կառուցվածքների նորարարական բնույթը, կերպարների հոգեբանական նկարագիրը և ամերիկյան ու համաշխարհային գրականության զարգացման մեջ ունեցած նշանակությունը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է հեղինակի արձակում ազատության, անհատական ինքնության, ճանապարհորդության, հոգևոր որոնումների, հասարակական պայմանականությունների հաղթահարման և մարդու գոյության իմաստի բացահայտման հիմնախնդիրների ուսումնասիրության հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է բիթ սերնդի գրական շարժման գաղափարական և մշակութային նախադրյալները, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ամերիկյան հասարակության փոփոխությունները, երիտասարդական հակամշակույթի ձևավորումը և այդ գործընթացների արտացոլումը գեղարվեստական գրականության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի գրողի «Ճանապարհին», «Դհարմայի թափառականները», «Բիգ Սուր», «Ստորգետնյանները», «Դոկտոր Սաքս» և այլ ստեղծագործությունները, որոնց միջոցով բացահայտվում են նրա արձակին բնորոշ թեմատիկ, գաղափարական և ոճական առանձնահատկությունները։ Հեղինակի ստեղծագործական աշխարհում ճանապարհը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես աշխարհագրական տեղաշարժի տարածություն, այլև որպես անհատի ներքին ազատության, ինքնաճանաչման, հոգևոր վերափոխման և հասարակության ընդունված արժեքների վերագնահատման խորհրդանիշ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ճանապարհորդության մոտիվի գեղարվեստական մեկնաբանությունը, որը սերտորեն կապված է ամերիկյան մշակույթի, տարածության ընկալման, շարժման ազատության և անհատի ինքնուրույնության գաղափարների հետ։ Գրողի արձակում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մարդկային հարաբերությունները, ընկերությունը, սերնդային ընդվզումը, քաղաքային և բնական միջավայրերի հակադրությունը, ինչպես նաև անհատի և հասարակության միջև առաջացող հոգեբանական ու արժեքային հակասությունները։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է կերպարների ներաշխարհի ուսումնասիրությունը՝ ուշադրություն դարձնելով նրանց հոգևոր անհանգստություններին, գոյաբանական հարցադրումներին, կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքին և ինքնարտահայտման ձգտմանը։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում ինքնակենսագրական տարրերի կիրառությունը, քանի որ հեղինակի ստեղծագործությունների զգալի մասը հիմնված է անձնական փորձառությունների, ճանապարհորդությունների, ընկերական հարաբերությունների և իրական իրադարձությունների գեղարվեստական վերամշակման վրա։ Գրականագիտական տեսանկյունից կարևոր տեղ է զբաղեցնում ինքնակենսագրական իրականության և գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև պատմողական ինքնության ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Հետազոտության առանցքային հարցերից է ինքնաբուխ արձակի ստեղծագործական սկզբունքը, որը բնութագրվում է խոսքի բնական ընթացքի, ռիթմականության, անմիջականության և ազատ շարադրանքի նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությամբ։ Գրողի լեզվական և ոճական նորարարությունները սերտորեն առնչվում են ջազային երաժշտության ռիթմերին, իմպրովիզացիայի սկզբունքներին, խոսակցական լեզվի արտահայտչական հնարավորություններին և ավանդական պատմողական կառուցվածքներից հեռանալու ձգտմանը։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև երաժշտության և գրականության փոխազդեցության հիմնախնդիրները, հատկապես բիբոփ ջազի ազդեցությունը պատմողական ռիթմի, նախադասությունների կառուցվածքի և գեղարվեստական խոսքի կազմակերպման վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն արևելյան փիլիսոփայական և կրոնական ուսմունքների, մասնավորապես՝ բուդդայական գաղափարների ազդեցությունը հեղինակի աշխարհայացքի և ստեղծագործությունների գաղափարական համակարգի վրա։ Հոգևոր ազատության, անցողիկության, ինքնաճանաչման և մարդու ու բնության ներդաշնակության վերաբերյալ պատկերացումները կարևոր դեր են կատարում նրա արձակի փիլիսոփայական շերտերի ձևավորման գործում։ Հետազոտության շրջանակում հնարավոր է դիտարկել նաև քրիստոնեական մշակութային ավանդույթների և բուդդայական մտածողության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հերոսների հոգևոր որոնումների վրա։ Գրողի ստեղծագործության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ամերիկյան գրականության պատմության համատեքստում՝ հատկապես մոդեռնիզմի, հետպատերազմյան արձակի, հակամշակութային գրականության և հետագա գրական նորարարությունների հետ ունեցած առնչությունների տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրության են արժանի ժամանակի և տարածության գեղարվեստական կազմակերպումը, պատմողական ձայնի առանձնահատկությունները, առաջին դեմքով շարադրանքի կիրառությունը, դրվագային կառուցվածքը և հիշողության դերը ստեղծագործությունների ամբողջականության ձևավորման մեջ։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է գրողի արձակի գաղափարական և գեղարվեստական համակարգի բացահայտմամբ, բիթ սերնդի գրականության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ և 20-րդ դարի ամերիկյան մշակութային փոփոխությունների գրական արտացոլման վերլուծությամբ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալու անհատի ազատության և հասարակական սահմանափակումների հակադրությունը, ճանապարհորդության փիլիսոփայական նշանակությունը և գրական ինքնարտահայտման նոր ձևերի առաջացման պատմական պայմանները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, ամերիկյան գրականության հետազոտողներին, համեմատական գրականագիտության մասնագետներին, մշակութաբաններին, գրական քննադատներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, ինչպես նաև 20-րդ դարի համաշխարհային արձակի, բիթ սերնդի և ամերիկյան հակամշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Աշխատությունն ունի գրականագիտական, պատմամշակութային և տեսական նշանակություն՝ նպաստելով Ջեկ Քերուաքի ստեղծագործական մտածողության, արձակագրական նորարարությունների, փիլիսոփայական պատկերացումների և ժամանակակից գրականության զարգացման մեջ նրա ունեցած դերի առավել խորքային ըմբռնմանը։

Лингвистика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հեքիաթի՝ որպես լեզվական, գրական և հաղորդակցական երևույթի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով տեքստաբանական և խոսույթային վերլուծության ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը մանրամասն դիտարկում է, թե ինչպես են կառուցվում հեքիաթային պատմությունները, ինչ լեզվական, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեն դրանք, ինչպես նաև ինչ դեր են կատարում պատմողի, հերոսների և ունկնդրի միջև ձևավորվող հաղորդակցական հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության հիմքում դրված են հայկական, ռուսական և անգլիական հեքիաթների բազմաթիվ օրինակներ, որոնց համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր մշակույթներին բնորոշ ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, ազգային մտածողության արտահայտման ձևերը, սյուժետային կառուցվածքների, կերպարների համակարգի և լեզվական միջոցների կիրառման օրինաչափությունները։ Գրքում ներկայացված են նաև հեքիաթի ժանրային բնութագրերը, նրա գործառույթները, բանավոր և գրավոր փոխանցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տեքստի և խոսույթի փոխհարաբերության տեսական հիմնավորումները։ Աշխատությունը հետաքրքիր և օգտակար աղբյուր է լեզվաբանների, գրականագետների, բանահյուսների, մշակութաբանների, թարգմանության տեսության մասնագետների, ինչպես նաև բուհերի ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հեքիաթի կառուցվածքով, լեզվամշակութային առանձնահատկություններով և տարբեր ժողովուրդների բանահյուսական ժառանգության համեմատական ուսումնասիրությամբ։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում վարկային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության ապահովման մեթոդների վերլուծությանը։ Հեղինակը դիտարկում է վարկային կազմակերպությունների դերը ֆինանսական համակարգում, դրանց գործունեության առանձնահատկությունները և կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ ակտիվների որակը, իրացվելիությունը, կապիտալի բավարարությունը, վարկային ռիսկերի կառավարումը և ֆինանսական արդյունքների գնահատումը։ Քննարկվում են ֆինանսական կայունության գնահատման տեսական մոտեցումները, կիրառվող ցուցանիշները և վերլուծական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի վարկային շուկայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական միջավայրի, կարգավորող քաղաքականության, մրցակցային պայմանների և ֆինանսական ռիսկերի ազդեցությանը վարկային կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Հետազոտությունը ներկայացնում է առկա խնդիրների բացահայտում, գնահատման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորություններ և առաջարկություններ՝ ուղղված ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և վարկային համակարգի զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆինանսիստների, տնտեսագետների, բանկային և վարկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սպառողների իրավունքների պաշտպանության տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բանկային ծառայությունների ոլորտի օրինակով։ Քննարկվում են ֆինանսական ծառայությունների սպառողների իրավունքների պաշտպանության տեսական և գործնական հիմքերը, բանկերի ու հաճախորդների միջև ձևավորվող տնտեսական հարաբերությունները և դրանց կարգավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային ծառայությունների մատուցման թափանցիկությանը, պայմանագրային հարաբերությունների արդարությանը, տեղեկատվության հասանելիությանը և սպառողների ֆինանսական շահերի պաշտպանության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են վարկային, ավանդային, վճարահաշվարկային և այլ բանկային ծառայություններից օգտվելու ընթացքում առաջացող տնտեսական ռիսկերը, դրանց գնահատման հնարավորությունները և սպառողների իրավունքների խախտմանը նպաստող գործոնները։ Դիտարկվում են բանկային ծառայությունների գների, տոկոսադրույքների, միջնորդավճարների, պայմանագրային պարտավորությունների և ֆինանսական տեղեկատվության ներկայացման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են բանկերի և սպառողների միջև տեղեկատվական անհամաչափության նվազեցման, ֆինանսական գրագիտության բարձրացման և պատասխանատու վարկավորման սկզբունքների կիրառման հարցերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի բանկային համակարգում սպառողների իրավունքների պաշտպանության իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, վերահսկողական մարմինների գործառույթները և ֆինանսական կազմակերպությունների նկատմամբ կիրառվող պահանջները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կարգավորիչ դերին, ֆինանսական համակարգի հաշտարարի ինստիտուտին և սպառողների բողոքների քննության ու վեճերի լուծման ընթացակարգերին։ Առանձնացվում են բանկային ծառայությունների որակի գնահատման, հաճախորդների վստահության ամրապնդման, ֆինանսական ներառականության ապահովման և մրցակցային միջավայրի զարգացման խնդիրները։ Դիտարկվում են նաև թվային բանկային ծառայությունների տարածման պայմաններում սպառողների իրավունքների պաշտպանության, անձնական տվյալների անվտանգության և էլեկտրոնային գործարքների հուսալիության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը՝ ֆինանսական ծառայությունների սպառողների պաշտպանության արդյունավետ մոտեցումները Հայաստանի բանկային համակարգում կիրառելու հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել բանկային ծառայությունների սպառողների պաշտպանության տնտեսական մեխանիզմների կատարելագործմանը, ֆինանսական շուկայի թափանցիկության բարձրացմանը և բանկերի ու հաճախորդների միջև հավասարակշռված հարաբերությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ֆինանսական կարգավորման, բանկային ծառայությունների որակի բարելավման և սպառողների շահերի պաշտպանության քաղաքականության մշակման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային համակարգի մասնագետների, իրավաբանների, ֆինանսական վերլուծաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Գիրքը ներկայացնում է միջնադարյան Հայաստանի ամենանշանավոր քաղաքներից մեկի պատմությունը, մշակութային ժառանգությունը և ճարտարապետական հարստությունը՝ լուսաբանելով նրա ձևավորումը, քաղաքական վերելքը, տնտեսական նշանակությունը և հոգևոր կյանքի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են քաղաքի պաշտպանական կառույցները, պալատները, եկեղեցիները, կամուրջներն ու քաղաքաշինական լուծումները՝ ընդգծելով դրանց գեղարվեստական և ինժեներական արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքի դերին որպես առևտրի, արհեստների և մշակույթի կենտրոնի, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած պատմական իրադարձություններին, որոնք ազդել են նրա զարգացման և անկման վրա։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական աղբյուրների, հնագիտական տվյալների և ճարտարապետական ուսումնասիրությունների վրա՝ ընթերցողին տրամադրելով ամբողջական պատկեր միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության կարևորագույն կենտրոններից մեկի մասին։