Լոռվա սարահարթի ջրաճահճային ֆլորան և դրա պահպանության խնդիրները

Литература

Միքայել Նալբանդյան-ի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ գրականության և ազգային մտքի կարևորագույն շերտերից մեկը, որտեղ հեղինակը համադրում է հայրենասիրական, ազատագրական և լուսավորական գաղափարները՝ արտահայտված բարձրարժեք պոեզիայի միջոցով։ Այս ստեղծագործությունները ձևավորվել են մի ժամանակաշրջանում, երբ հայ հասարակությունը գտնվում էր ազգային ինքնագիտակցության և քաղաքական զարթոնքի փուլում, և Նալբանդյանի պոեզիան դարձել է այդ շարժման գաղափարական արտահայտություններից մեկը։ Նրա բանաստեղծություններում ընդգծված են ազատության, մարդկային արժանապատվության, հայրենիքի նկատմամբ սիրո և սոցիալական արդարության թեմաները, որոնք հաճախ հնչում են հուզական ու պայքարող տոնով։ Լեզուն համեմատաբար պարզ է, բայց գաղափարապես խորքային, և այն ուղղված է ոչ միայն գեղարվեստական ազդեցության, այլ նաև հասարակական գիտակցության արթնացմանը։ Ժողովածուն կարևոր է նաև այն պատճառով, որ այն ցույց է տալիս Նալբանդյանի՝ որպես մտածողի և հեղափոխական գաղափարների կրողի ամբողջական կերպարը, որտեղ գրականությունն ու հասարակական դիրքորոշումը միաձուլված են մեկ ամբողջության մեջ։

Сельское хозяйство

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման խթանման համակարգի ձևավորման տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են գյուղատնտեսության արտահանման ներուժը, միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրները և այն տնտեսական մեխանիզմները, որոնք կարող են նպաստել արտահանման ծավալների ընդլայնմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գյուղատնտեսական արտադրողների, վերամշակող ձեռնարկությունների և պետական կառավարման մարմինների փոխգործակցության ձևերը, արտահանման կազմակերպման առանձնահատկությունները, շուկաների հասանելիության խնդիրները և որակի չափանիշների ապահովման կարևորությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արտահանման խթանման գործիքներ, տնտեսական գնահատման մեթոդներ և առաջարկություններ, որոնք ուղղված են ագրարային ոլորտի զարգացմանը, արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացմանը և միջազգային տնտեսական կապերի ամրապնդմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի գյուղատնտեսական ոլորտի առանձնահատկություններին, արտահանման սահմանափակումներին և զարգացման հնարավորություններին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, գյուղատնտեսական ձեռնարկատերերի, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Право

Իրավաբանական, քրեաիրավական և քրեական քաղաքականության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կաշառք տված անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավական հիմքերի, պայմանների և գործնական կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կաշառք տալու հանցակազմի իրավական բնութագրերը, կոռուպցիոն հանցագործությունների առանձնահատկությունները և դրանց համար քրեական պատասխանատվության սահմանման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավական հանգամանքներին, որոնց առկայությամբ օրենսդրությունը կարող է նախատեսել կաշառք տված անձի ազատում քրեական պատասխանատվությունից, մասնավորապես՝ կաշառքի շորթման, իրավասու մարմիններին կամավոր հաղորդում ներկայացնելու և հանցագործության բացահայտմանը նպաստելու դեպքերում։ Վերլուծվում են կամավոր հաղորդման իրավական նշանակությունը, դրա գնահատման չափանիշները, անձի վարքագծի և հանցագործության բացահայտման միջև փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համապատասխան դրույթների մեկնաբանման, դրանց կիրառման սահմանների, ապացուցման և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հակասությունների հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել քրեական օրենսդրության զարգացման առանձնահատկությունները, դատական պրակտիկան, տարբեր պետությունների իրավական կարգավորումները և կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջազգային չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում քրեական պատասխանատվության անխուսափելիության, արդարության, համաչափության և հանցագործությունների բացահայտման խրախուսման սկզբունքների փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում է կաշառք տված անձին պատասխանատվությունից ազատելու իրավական մեխանիզմների հստակեցումը՝ կամայական կիրառման կանխարգելման, իրավական որոշակիության ապահովման և հակակոռուպցիոն քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, քրեական դատավարության, կրիմինոլոգիայի, հակակոռուպցիոն օրենսդրության և իրավակիրառ գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվում մակդիրների և մակդրավորման գեղարվեստական հնարների գործառական, ոճական ու թարգմանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ երեք տարբեր դրամատիկական երկերի բնագրերի և դրանց հայերեն թարգմանությունների համադրական քննության հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում մակդիրը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առարկայի, անձի կամ երևույթի հատկանիշ արտահայտող լեզվական միավոր, այլև որպես կերպարների հոգեբանական նկարագիրը, հեղինակային գնահատականը, ստեղծագործության հուզական մթնոլորտը և պատկերային համակարգը ձևավորող կարևոր ոճական միջոց։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են առանձնացվել մակդիրների կառուցվածքային ու իմաստային տեսակները, դրանց կիրառման հաճախականությունը, համատեքստային նշանակությունը և փոխաբերական ներուժը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր ժանրային և գաղափարական միջավայրերում ինչպիսի գործառույթներ են ստանձնում մակդրային կառույցները։ Պատմական դրամայում դրանք կարող են մասնակցել իշխանության, քաղաքական հակամարտության և կերպարների բարոյահոգեբանական բնութագրման ձևավորմանը, ողբերգական սիրո պատմության մեջ՝ հուզականության, հակադրությունների և քնարական պատկերների ստեղծմանը, իսկ փիլիսոփայական ու սոցիալական շեշտադրումներով դրամայում՝ մարդկային հարաբերությունների, հարստության, երախտագիտության և հիասթափության գնահատողական արտահայտմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է անգլերեն բնագրերի և հայերեն տարբերակների համեմատությունը։ Քննվում է, թե թարգմանության ընթացքում որքանով են պահպանվում բնագրային մակդիրների իմաստային ծավալը, պատկերավորությունը, հուզական երանգը և ոճական գործառույթը, ինչպես նաև ինչպիսի լեզվական փոխակերպումներ են անհրաժեշտ լինում անգլերենի և հայերենի կառուցվածքային ու բառաիմաստային տարբերությունների պատճառով։ Կարող են ուսումնասիրվել բառացի փոխանցման, իմաստային փոխարինման, ընդլայնման, կրճատման կամ նոր պատկերային համարժեքի ընտրության դեպքերը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը դրամատիկական խոսքի ընդհանուր արտահայտչականության վրա։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև հայերենի պատկերավորման միջոցների ներուժը շեքսպիրյան խոսքի վերարտադրման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ոճագիտության, շեքսպիրագիտության, համեմատական լեզվաբանության և թարգմանագիտության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է գեղարվեստական պատկերավորման կարևոր միջոցներից մեկը գործում բնագրում և ինչպիսի լեզվական ու ստեղծագործական լուծումներով է վերարտադրվում հայերեն թարգմանություններում։

Экономика

Տնտեսագիտական, տարածաշրջանային զարգացման և տարածքային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսության տարածքային անհամաչափ զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում երկրի տնտեսական ներուժի տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները, մայրաքաղաքի և մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման տարբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային անհավասարությունների ձևավորման պատմական, աշխարհագրական և տնտեսական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործունեության, ներդրումների, զբաղվածության, եկամուտների և ենթակառուցվածքների տարածքային կենտրոնացման գործընթացներին։ Վերլուծվում են բնական ռեսուրսների, տրանսպորտային հասանելիության, ժողովրդագրական փոփոխությունների, աշխատուժի տեղաշարժի և տնտեսական գործունեության կազմակերպման ազդեցությունները մարզերի զարգացման հնարավորությունների վրա։ Քննարկվում են տարածքային զարգացման անհամաչափությունների գնահատման ցուցանիշները, տարածաշրջանների տնտեսական մասնագիտացման առանձնահատկությունները և տեղական տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության մարզերի սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների համեմատական վերլուծությունը, տարածքային զարգացման պետական ծրագրերը, ներդրումային քաղաքականությունը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում համայնքային կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ենթակառուցվածքների զարգացման, ձեռնարկատիրության խթանման և աշխատատեղերի ստեղծման նշանակությանը տարածքային անհավասարությունների մեղմացման գործում։ Կարևորվում է համաչափ տարածքային զարգացման քաղաքականության ձևավորումը՝ մարզերի տնտեսական ակտիվության բարձրացման, բնակչության կենսամակարդակի բարելավման և երկրի տնտեսական համակարգի կայունության ամրապնդման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանային տնտեսագիտության, տնտեսական աշխարհագրության, պետական և տեղական կառավարման, տարածքային պլանավորման և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Религия

Այս աշխատությունը վերաբերում է Ստեֆանո Ակոնցիոյի կողմից Կովերի Սյունյաց արքեպիսկոպոսի վերաբերյալ գրված գովաբանական (էլոգիա) բնույթի տեքստին, որը ներկայացնում է պատմա-եկեղեցական և կենսագրական ուղղվածությամբ ուսումնասիրություն՝ ընդգծելով Սյունիքի եկեղեցական առաջնորդության պատմական դերը և հոգևոր իշխանության կերպարը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել արքեպիսկոպոսի կյանքը, գործունեությունը և եկեղեցական ծառայության նշանակությունը՝ ինչպես հոգևոր, այնպես էլ հասարակական համատեքստում, միաժամանակ բացահայտելով նրա ազդեցությունը տարածաշրջանի կրոնական և մշակութային կյանքի վրա։ Ուսումնասիրվում են հեղինակի կողմից կիրառված հռետորական և գովաբանական միջոցները՝ որոնք ձևավորում են արքեպիսկոպոսի իդեալականացված կերպարը, ինչպես նաև պատմական աղբյուրների և ավանդությունների օգտագործման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սյունյաց եկեղեցական կառույցների զարգացմանը, հոգևոր իշխանության և տեղական համայնքների հարաբերություններին, ինչպես նաև եկեղեցու դերին մշակութային ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է իտալական (լատինալեզու) պատմագրության ազդեցությունը հայկական թեմատիկայի ներկայացման վրա և միջմշակութային կապերի արտացոլումը տվյալ ստեղծագործության մեջ։ Միաժամանակ վերլուծվում է էլոգիայի ժանրային առանձնահատկությունը՝ որպես գովաբանական գրականության ձև, որն համադրում է պատմական փաստերն ու հռետորական կառուցվածքը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է եկեղեցական պատմագիտության և միջմշակութային գրականագիտության ոլորտում՝ նպաստելով Սյունյաց հոգևոր ժառանգության ավելի խորքային ընկալմանը։