Մաքսային ռեժիմների իրավական կարգավորման հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է սպառողական զամբյուղի վիճակագրական ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ դրա կառուցվածքի, արժեքի, փոփոխությունների և բնակչության կենսամակարդակի հետ փոխկապակցվածության վերլուծությամբ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է սպառողական զամբյուղի նշանակությունը որպես բնակչության նվազագույն սպառողական կարիքների գնահատման և սոցիալ-տնտեսական վիճակի բնութագրման կարևոր վիճակագրական ցուցանիշ։ Վերլուծվում են զամբյուղի կազմը, դրա մեջ ներառվող սննդամթերքի և այլ անհրաժեշտ ապրանքների ու ծառայությունների խմբերը, դրանց սպառման ծավալներն ու արժեքային կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպառողական զամբյուղի արժեքի դինամիկային, գների փոփոխություններին և գնաճի ազդեցությանը դրա ընդհանուր արժեքի վրա։ Ուսումնասիրության միջոցով կարող են բացահայտվել տարբեր ժամանակաշրջաններում սպառողական ծախսերի կառուցվածքի փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը բնակչության եկամուտների, գնողունակության և կենսամակարդակի փոփոխությունների հետ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում վիճակագրական մեթոդների կիրառմանը՝ տվյալների հավաքագրման, խմբավորման, համեմատության, դինամիկ շարքերի վերլուծության և հիմնական ցուցանիշների գնահատման նպատակով։ Քննության են առնվում նաև սպառողական զամբյուղի և նվազագույն սպառողական բյուջեի, աղքատության մակարդակի ու սոցիալական քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Հայաստանում բնակչության հիմնական սպառողական կարիքների արժեքային փոփոխությունները, բացահայտելու դրանց վրա ազդող հիմնական տնտեսական գործոնները և ձևավորելու սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վիճակագրական գնահատման ամբողջական պատկեր։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ սոցիալական քաղաքականության, եկամուտների և կենսամակարդակի գնահատման, պետական ծրագրերի մշակման ու տնտեսական որոշումների հիմնավորման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների, տնտեսագիտության ուսանողների և Հայաստանի բնակչության կենսամակարդակի ու սպառման կառուցվածքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է անգլերեն և ռուսերեն բառարանագրության մեջ լեքսիկական սեմանտիկայի որոշման մեթոդների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են բառի իմաստի նկարագրման և համակարգման տարբեր մոտեցումներ, որոնք կիրառվում են երկլեզու և միալեզու բառարաններում՝ ընդգծելով դրանց տեսական հիմքերը և գործնական իրականացումը։ Դիտարկվում են իմաստաբանական վերլուծության հիմնական մեթոդները՝ կոմպոնենտային վերլուծություն, դեֆինիցիոն մեթոդ, կոնտեքստային-կորպուսային մոտեցումներ, սեմանտիկ դաշտերի և պարադիգմատիկ հարաբերությունների ուսումնասիրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերեն և ռուսերեն բառարանագրական ավանդույթների տարբերություններին՝ բառիմաստի ներկայացման կառուցվածքին, օրինակների ընտրության սկզբունքներին և բազմիմաստության (պոլիսեմիա) արտահայտման ձևերին։ Վերլուծվում են նաև ժամանակակից կորպուսային լեզվաբանության ներդրումները լեքսիկոգրաֆիկ աշխատանքի մեջ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ և տվյալահեն կերպով բացահայտել բառերի իմաստային կառուցվածքը և օգտագործման հաճախականությունը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին տնտեսական կապերի մաքսային կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով միջազգային առևտրի կազմակերպման, ապրանքների և ծառայությունների ներմուծման ու արտահանման գործընթացների կարգավորման, ինչպես նաև մաքսային վարչարարության արդյունավետության հարցերին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է մաքսային կարգավորման դերը երկրի արտաքին տնտեսական գործունեության ապահովման, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման, ներքին շուկայի պաշտպանության և միջազգային տնտեսական համագործակցության զարգացման գործում։ Ուսումնասիրվում են մաքսային քաղաքականության հիմնական գործիքները, մաքսատուրքերի և հարկերի կիրառման սկզբունքները, ապրանքների դասակարգման, մաքսային արժեքի որոշման, ծագման երկրի հաստատման և մաքսային ձևակերպումների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային վարչարարության ընթացակարգերին, արտաքին առևտրով զբաղվող տնտեսավարող սուբյեկտների և պետական մարմինների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև մաքսային հսկողության արդյունավետության և առևտրային գործընթացների արագության հավասարակշռմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մաքսային կարգավորման իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, միջազգային չափանիշների ազդեցությունը և Հայաստանի արտաքին տնտեսական հարաբերությունների շրջանակում ձևավորված համագործակցության մեխանիզմները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաքսային ընթացակարգերի պարզեցմանը, թվայնացմանը, էլեկտրոնային հայտարարագրման և ռիսկերի կառավարման համակարգերի կիրառմանը, որոնք կարող են նպաստել վարչարարական ծախսերի կրճատմանը և արտաքին առևտրի գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային կարգավորման խնդիրներին, այդ թվում՝ ընթացակարգերի բարդությանը, ժամանակային և ֆինանսական ծախսերին, վերահսկողության արդյունավետությանը, իրավական կարգավորումների շարունակական կատարելագործման անհրաժեշտությանը և տնտեսավարողների համար կանխատեսելի միջավայրի ապահովմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է գնահատել գործող մաքսային կարգավորման ազդեցությունը ներմուծման և արտահանման ծավալների, արտաքին առևտրի մրցունակության և տնտեսական գործունեության զարգացման վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ներկայացվել մաքսային վարչարարության կատարելագործման, գործընթացների պարզեցման, թվային լուծումների ընդլայնման և պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության բարելավման ուղղություններ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել արտաքին տնտեսական գործունեության առավել արդյունավետ կազմակերպմանը, առևտրային հոսքերի դյուրացմանը և մաքսային համակարգի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը՝ միաժամանակ պահպանելով պետական տնտեսական շահերի և օրինականության պաշտպանության անհրաժեշտ մակարդակը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, մաքսային և հարկային ոլորտի մասնագետներին, իրավաբաններին, արտաքին առևտրով զբաղվող կազմակերպություններին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ոլորտում սովորող ուսանողներին։

История

Ուսումնասիրությունը նվիրված է ազգագրական ցուցադրությունների դերին ժամանակակից հայկական ինքնության ձևավորման, պահպանման և վերաիմաստավորման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում թանգարանային միջավայրում ներկայացվող նյութական և ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունն է՝ դիտարկված որպես հասարակության պատմական հիշողության, մշակութային արժեքների և ինքնության մասին պատկերացումների ձևավորման կարևոր գործիք։ Աշխատանքում ազգագրական ցուցադրությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմամշակութային առարկաների հավաքածուի ներկայացման եղանակ, այլև որպես որոշակի պատմական և մշակութային պատմություն կառուցող ու փոխանցող միջավայր, որտեղ առարկաների ընտրությունը, դասավորությունը, մեկնաբանությունը և ներկայացման եղանակը կարող են ազդել այցելուների կողմից ազգային անցյալի ընկալման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում հայկական ավանդական կենցաղի, ընտանիքի, համայնքային կյանքի, արհեստների, գյուղատնտեսական մշակույթի, տարազի, խոհանոցի, ծիսական սովորույթների, հավատալիքների և ժողովրդական արվեստի ներկայացման ձևերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են ազգագրական ցուցադրությունների միջոցով կառուցվում «ավանդական հայկականի» մասին պատկերացումները և ինչպես են պատմական մշակութային տարրերը կապվում ժամանակակից ազգային ինքնության հետ։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև թանգարանի՝ որպես հիշողության ինստիտուտի դերը, որտեղ անցյալի մշակութային փորձը կարող է ոչ միայն պահպանվել, այլև վերաիմաստավորվել ժամանակակից հասարակության պահանջներին համապատասխան։ Քննարկվում են ցուցադրությունների կրթական, ճանաչողական և սոցիալական գործառույթները, այցելուների ընկալման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ազգային ինքնության ձևավորման վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել նաև տարածաշրջանային, սերնդային և սոցիալական տարբերությունների պայմաններում հայկական մշակութային ժառանգության ներկայացման առանձնահատկությունները և այն հարցը, թե ինչպես կարելի է թանգարանային ցուցադրությունների միջոցով համատեղել պատմական հավաստիությունը, մշակութային բազմազանությունը և ժամանակակից ինքնության պահանջները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգագրական ցուցադրությունների և ազգային ինքնության փոխադարձ կապը՝ ցույց տալով, որ մշակութային ժառանգության հանրայնացումը կարևոր դեր ունի հասարակության պատմական հիշողության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային շարունակականության ապահովման գործում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, թանգարանագետներին, պատմաբաններին, սոցիոլոգներին, արվեստաբաններին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև հայկական մշակութային ժառանգության և ժամանակակից ինքնության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Право

Այս հիմնախնդիրը կարգավորվում է ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ և սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին օրենքով, որտեղ սահմանվում է ապրանքների, աշխատանքների կամ ծառայությունների թերությունների հետևանքով պատճառված վնասի հատուցման իրավական հիմքը, պայմաններն ու պատասխանատվության շրջանակը։ Ըստ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի՝ նման դեպքերում պատասխանատվություն է կրում արտադրողը, վաճառողը կամ ծառայություն մատուցող անձը, եթե ապացուցվում է, որ վնասը առաջացել է ապրանքի (կամ աշխատանքի, ծառայության) կառուցվածքային, արտադրական կամ այլ թերության հետևանքով, իսկ վնասը ենթակա է հատուցման անկախ պայմանագրային հարաբերությունների առկայությունից, այսինքն՝ նույնիսկ այն անձը, որը ուղղակի պայմանագիր չի կնքել վաճառողի հետ, կարող է պահանջել վնասի հատուցում։ Օրենսդրությունը նաև նախատեսում է, որ վնասը ենթակա է հատուցման, եթե այն առաջացել է պիտանիության կամ ծառայության ժամկետի ընթացքում, իսկ եթե նման ժամկետ սահմանված չէ կամ չի պահպանվել օրենքի պահանջները, ապա կիրառվում են հատուկ երկարաժամկետ պատասխանատվության կանոններ։ Վնասի հատուցման մեջ ներառվում են ինչպես իրական նյութական վնասները, այնպես էլ բաց թողնված օգուտը, և տուժողը կարող է պահանջել նաև ծախսերի փոխհատուցում, ապրանքի փոխարինում, թերությունների անվճար վերացում կամ պայմանագրի լուծում՝ կախված դեպքի բնույթից։ Այս իրավական կարգավորումների հիմնական նպատակը սպառողի շահերի պաշտպանությունն է և արտադրողների ու ծառայություն մատուցողների պատասխանատվության ապահովումը, որպեսզի շրջանառության մեջ գտնվող ապրանքներն ու ծառայությունները համապատասխանեն անվտանգության և որակի պահանջներին:

Право

Работа посвящена комплексному исследованию института освобождения от уголовной ответственности в связи с деятельным раскаянием и выявлению проблем его теоретического обоснования и практического применения посредством сравнительно-правового анализа. В центре внимания находится деятельное раскаяние как форма положительного постпреступного поведения лица, совершившего преступление, при которой добровольные действия виновного могут иметь юридическое значение для решения вопроса об освобождении от уголовной ответственности. Исследование рассматривает содержание и признаки данного института, его место в системе оснований освобождения от уголовной ответственности, условия применения соответствующих норм и правовые последствия принятого решения. Особое значение имеет разграничение собственно раскаяния как внутреннего психологического отношения лица к содеянному и объективно выраженного деятельного поведения, направленного на устранение или уменьшение вредных последствий преступления, возмещение ущерба, оказание содействия правоохранительным органам и иное позитивное постпреступное поведение. Научные исследования отмечают, что именно отсутствие достаточно четких критериев деятельного раскаяния и неоднозначность его законодательного регулирования создают определенные трудности для правоприменительной практики. Существенную часть работы составляет сравнительно-правовое исследование законодательства различных государств, позволяющее выявить сходства и различия в подходах к определению условий освобождения, характеру требований к поведению виновного, пределам усмотрения правоприменителя и последствиям освобождения. Такой подход дает возможность оценить преимущества и недостатки национальной модели и определить направления возможного совершенствования уголовно-правового регулирования. Особое внимание уделяется проблеме соотношения обязательных и оценочных условий освобождения от ответственности, поскольку чрезмерно широкое усмотрение может создавать риск неодинакового применения закона, тогда как чрезмерная формализация способна препятствовать индивидуализации уголовно-правового воздействия. Исследование также затрагивает взаимосвязь деятельного раскаяния с другими основаниями освобождения от уголовной ответственности, в частности с примирением с потерпевшим, добровольным отказом от преступления и специальными основаниями освобождения, предусмотренными нормами Особенной части уголовного законодательства. Важным направлением является анализ роли возмещения вреда, содействия раскрытию преступления, добровольного признания и иных позитивных действий лица в оценке его постпреступного поведения. Отдельное внимание может уделяться вопросам эффективности применения рассматриваемого института, единообразию судебной и следственной практики, защите прав потерпевших и обеспечению баланса между интересами личности, общества и государства. Значимость сравнительного подхода подтверждается и исследованиями, сопоставляющими регулирование деятельного раскаяния в законодательстве разных государств, в частности России, Беларуси и Украины. Для армянского уголовно-правового контекста тема также представляет непосредственный интерес: исследования указывают на необходимость совершенствования законодательной регламентации института деятельного раскаяния и выработки более обоснованных критериев его применения. В целом работа направлена на формирование научно обоснованных предложений по совершенствованию уголовного законодательства и правоприменительной практики, повышению определенности условий освобождения от ответственности, обеспечению единообразия принимаемых решений и более эффективному использованию поощрительных механизмов уголовного права.