Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловКультура
Воспоминание о незабвенном армянском артисте Петре Иеронимовиче Адамяне : (с портретом)
Այս գիրքը ներկայացնում է Պետր Իերոնիմի Ադամյանի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին՝ դիզայներական և լուսանկարչական տարրերով հագեցած՝ ընդգրկելով նրա մանկությունը, ուսումը, առաջին ստեղծագործական փորձերը և բեմական հաջողությունները, ինչպես նաև անձնական կյանքի ու հասարակական գործունեության կարևոր պահերը: Այն ցույց է տալիս Ադամյանի արվեստի յուրահատուկ ոճը, դերակատարությունը հայ թատրոնում և կինոյում, նրա ազդեցությունը ժամանակակից արվեստի ու մշակույթի վրա, ինչպես նաև մտերմությունը և հարազատների, գործընկերների հիշողությունները նրա մասին: Գրքում օգտագործված լուսանկարները և թատերական դրվագների նկարագրությունները կենդանի կերպով բացահայտում են հերոսի անհատականությունը և ստեղծագործական էներգիան, ստեղծելով ամբողջական պատկեր նրա արվեստի և մարդու մասին՝ հետաքրքիր և գրավիչ ձևով ընթերցողին ներգրավելով անձնական ու ստեղծագործական կյանքի մանրամասներին: Գիրքը հուզիչ, տեղեկամատույց և պատմողական ոճով է, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին ամբողջությամբ զգալ Ադամյանի ներդրումը հայ մշակույթում և այն ժառանգությունը, որը նա թողել է։
Обновлено. 2026-09-18
Математика
Весовые пространства гармонических голоморфных функций
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների տեսությանը՝ դրանց կառուցվածքի, հիմնական հատկությունների և ֆունկցիոնալ անալիզի ու կոմպլեքս անալիզի տարբեր խնդիրներում կիրառությունների տեսանկյունից։ Աշխատության կենտրոնում այն ֆունկցիոնալ տարածություններն են, որոնց տարրերը օժտված են համապատասխան կշռված նորմերով կամ ինտեգրալային պայմաններով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է ավելի ճշգրիտ նկարագրել ֆունկցիաների վարքը տվյալ տիրույթի տարբեր հատվածներում, հատկապես սահմանին մոտենալիս։ Կշռի ներմուծումը թույլ է տալիս տարածության կառուցվածքը հարմարեցնել ուսումնասիրվող ֆունկցիաների առանձնահատկություններին և առանձնացնել այն դասերը, որոնց աճը կամ նվազումը բավարարում է որոշակի պայմանների։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տեսությունը կոմպլեքս անալիզի հիմնարար բաժիններից է, որտեղ ֆունկցիայի դիֆերենցելիությունը կոմպլեքս փոփոխականի նկատմամբ առաջացնում է բազմաթիվ ուժեղ հատկություններ։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաները սերտորեն կապված են հարմոնիկ ֆունկցիաների հետ․ հոլոմորֆ ֆունկցիայի իրական և կեղծ մասերը հարմոնիկ են, իսկ այդ կապը հնարավորություն է տալիս մեկ տեսության մեթոդներն օգտագործել մյուսի խնդիրներում։ Այդ պատճառով հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների համատեղ ուսումնասիրությունը կարևոր է թե՛ տեսական, թե՛ կիրառական տեսանկյունից։ Կշռված տարածությունների հիմնական գաղափարներից է ֆունկցիայի չափի կամ աճի գնահատումը ոչ թե սովորական նորմի միջոցով, այլ որոշակի կշռային ֆունկցիայի ներգրավմամբ։ Կշիռը կարող է տարբեր կերպ ազդել տարածության տարբեր հատվածների վրա՝ օրինակ՝ ավելի մեծ նշանակություն տալով տիրույթի սահմանին մոտ գտնվող արժեքներին կամ, հակառակը, նվազեցնելով այդ հատվածների ներդրումը ինտեգրալային նորմում։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կառուցել ֆունկցիաների ավելի նուրբ դասակարգումներ և ուսումնասիրել այնպիսի ֆունկցիաներ, որոնք սովորական տարածություններում կարող են չլինել, բայց կշռված տարածության մեջ ունեն վերջավոր նորմ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կշռված տարածությունների կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են նորմերի, կիսանորմերի և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների ամբողջականության հարցերը։ Այդ հատկությունները կարևոր են, քանի որ ֆունկցիոնալ անալիզի բազմաթիվ թեորեմներ կիրառելի են միայն այնպիսի տարածություններում, որոնք ունեն համապատասխան մետրական կամ գծային կառուցվածք։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների դեպքում տարածության կառուցվածքը միաժամանակ արտացոլում է և՛ ինտեգրելիության պայմանները, և՛ ֆունկցիաների կոմպլեքս անալիտիկ հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կշռի ընտրության խնդրին։ Կշռի տարբեր հատկությունները կարող են էապես փոխել համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածության բնույթը։ Որոշ կշիռներ թույլ են տալիս վերահսկել ֆունկցիայի աճը, մյուսները՝ սահմանին մոտ նրա վարքը կամ ինտեգրելիությունը։ Այդ պատճառով կշռված տարածությունների ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե տվյալ կշռի համար ինչպիսի ֆունկցիաներ են պատկանում տարածությանը և ինչ լրացուցիչ հատկություններ են հետևում դրանց պատկանելիությունից։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների համար նման խնդիրները հաճախ կապվում են ֆունկցիայի սահմանային վարքի, աճի արագության և արժեքների բաշխման հետ։ Հարմոնիկ ֆունկցիաների դեպքում կարևոր նշանակություն ունեն միջին արժեքների հատկությունը, առավելագույնի սկզբունքը և սահմանային արժեքների հետ կապը։ Այս հատկությունները հնարավորություն են տալիս ֆունկցիայի ներքին վարքը կապել նրա արժեքների հետ տիրույթի սահմանին։ Կշռված տարածությունների շրջանակում այդ կապը կարող է ուսումնասիրվել ավելի մանրամասն՝ հաշվի առնելով տարբեր հատվածների նկատմամբ կշռի ազդեցությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հատկապես օգտակար է այն դեպքերում, երբ ֆունկցիայի վարքը տիրույթի սահմանին զգալիորեն տարբերվում է ներքին տիրույթում ունեցած վարքից։ Ուսումնասիրության կարևոր թեման է նաև ֆունկցիոնալների և օպերատորների վարքը կշռված տարածություններում։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տարածությունների համար կարող են ուսումնասիրվել գնահատման ֆունկցիոնալները, պրոյեկցիոն օպերատորները, բազմապատկման օպերատորները և այլ գծային կամ ոչ գծային փոխակերպումներ։ Դրանց սահմանափակությունը, կոմպակտությունը կամ շարունակականությունը հաճախ կախված են ինչպես կշռից, այնպես էլ տիրույթի երկրաչափական հատկություններից։ Այս հարցերը կարևոր են ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և օպերատորների տեսության մեջ։ Կշռված տարածությունների տեսությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նաև ֆունկցիաների տարբեր դասերի միջև ներդրումները։ Եթե մի կշռված տարածություն ներառվում է մեկ այլ տարածության մեջ, անհրաժեշտ է որոշել, թե ինչ պայմաններ են ապահովում այդ ներդրման շարունակականությունը կամ այլ հատկությունները։ Նման հարցերը սերտորեն կապված են կշիռների համեմատության, ֆունկցիաների աճի գնահատականների և տվյալ տարածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Դրանք կարող են կարևոր լինել ինչպես տեսական թեորեմների ձևակերպման, այնպես էլ կոնկրետ օպերատորների հատկությունների ուսումնասիրության համար։ Ուսումնասիրության մեջ հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաները դիտարկվում են ոչ միայն առանձին ֆունկցիաների մակարդակում, այլև որպես համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների տարրեր։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս անցնել կոնկրետ ֆունկցիաների հատկություններից դեպի ընդհանուր տարածությունների կառուցվածքային ուսումնասիրություն։ Դրա շնորհիվ հնարավոր է կիրառել ֆունկցիոնալ անալիզի այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են գծային ֆունկցիոնալների տեսությունը, նորմավորված տարածությունների մեթոդները և օպերատորների ուսումնասիրությունը։ Թեման կարևոր է նաև այն պատճառով, որ կշռված տարածությունները հաճախ հնարավորություն են տալիս լուծելու այնպիսի խնդիրներ, որոնք սովորական տարածություններում չափազանց կոպիտ են ձևակերպվում։ Կշռի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ֆունկցիայի վարքի այն առանձնահատկությունը, որը տվյալ խնդրի համար առավել նշանակալի է, և կառուցել ավելի ճկուն մաթեմատիկական մոդել։ Այդ պատճառով այս տեսությունը կիրառելի է ոչ միայն մաքուր կոմպլեքս անալիզում, այլև ֆունկցիոնալ անալիզի, մասնակի ածանցյալներով հավասարումների և օպերատորների տեսության որոշ ուղղություններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների ուսումնասիրության հիմնական գաղափարներն ու մեթոդները՝ կենտրոնանալով ֆունկցիաների աճի, ինտեգրելիության, սահմանային վարքի և համապատասխան օպերատորային հատկությունների վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ֆունկցիոնալ անալիզով ու կոմպլեքս անալիզով զբաղվող ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով խորացնել պատկերացումները կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքի և դրանցում հարմոնիկ ու հոլոմորֆ ֆունկցիաների ուսումնասիրության մեթոդների վերաբերյալ։
Обновлено. 2026-08-25
Литература
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Այս մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողներին և մասնագետներին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվություն տրամադրելու նպատակով։ Այն հանդես է գալիս որպես տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի միջոցով հնարավոր է հետևել մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակությունների, հոդվածների, ժողովածուների, մենագրությունների և այլ նյութերի ընթացիկ համալրմանը։ Հրատարակության հիմնական նշանակությունը տեղեկատվության արագ որոնման, ընտրության և համակարգման հնարավորությունն է։ Մատենագիտական տեղեկությունները կարող են ընդգրկել մշակույթի տարբեր բնագավառներին՝ գրականությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատություններին և արվեստի պատմությանը վերաբերող նյութեր։ Այդպիսի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ավելի հեշտ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած գրականության հոսքում և ընտրել իրեն անհրաժեշտ աղբյուրները։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունը ընթացիկ տեղեկատվական բնույթն է։ Ի տարբերություն միայն պատմական կամ թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի՝ ընթացիկ տեղեկատուն նպատակ ունի պարբերաբար արձանագրել նոր հրապարակումները՝ ապահովելով գիտական, մշակութային և մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական շրջանառություն։ Այդ առումով այն կարևոր օղակ է գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման համակարգում։ Հրատարակության մեջ մատենագիտական գրառումների դասակարգումը և համակարգումը կարող են իրականացվել թեմատիկ, հեղինակային, ժամանակագրական կամ այլ սկզբունքներով։ Յուրաքանչյուր գրառում կարող է պարունակել հրատարակության նույնականացման և որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակի անունը, աշխատության վերնագիրը, հրատարակության վայրը, հրատարակչական տվյալները, տարեթիվը, էջաքանակը կամ հոդվածի դեպքում՝ համապատասխան պարբերականի մասին տեղեկությունները։ Այսպիսի միասնական ձևաչափը հեշտացնում է ինչպես գրադարանավարների, այնպես էլ հետազոտողների և ընթերցողների աշխատանքը։ Մատենագիտական տեղեկատվության կարևոր գործառույթներից է մշակույթի և արվեստի ոլորտներում գիտական հետազոտությունների տեղեկատվական ապահովումը։ Հետազոտողը կարող է օգտագործել տեղեկատուն՝ որոշակի թեմայով հրատարակված նյութերը հայտնաբերելու, գրականության շրջանակը նախնականորեն ձևավորելու և անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման ուղղությունը ճշտելու համար։ Այն հատկապես օգտակար է այնպիսի թեմաների դեպքում, որոնց վերաբերյալ գրականության ծավալը մեծ է և անհրաժեշտ է արագ կողմնորոշվել նոր հրապարակումների մեջ։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև գրադարանների համալրման և ֆոնդերի կազմակերպման տեսանկյունից։ Նոր գրականության մասին համակարգված տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս գրադարանային մասնագետներին հետևել համապատասխան հրատարակություններին, կատարել ֆոնդի համալրման նպատակային ընտրություն և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանեցնել տեղեկատվական սպասարկումը։ Այս առումով մատենագիտական տեղեկատուն միաժամանակ կատարում է տեղեկատվական, կողմնորոշիչ և գրադարանագիտական գործառույթներ։
Обновлено. 2026-11-02
Лингвистика
Բառային անհատական նորաբանությունները 20-րդ դարի արևելահայ չափածոյում
Լեզվաբանական, գրականագիտական և բանասիրական բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է քսաներորդ դարի արևելահայ բանաստեղծական լեզվում հեղինակային բառաստեղծման երևույթների, անհատական նորաբանությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, իմաստային բազմազանության և գեղարվեստական գործառույթների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է բանաստեղծների ստեղծագործական լեզվամտածողության, բառապաշարի հարստացման անհատական եղանակների և գեղարվեստական խոսքում նոր բառային միավորների ձևավորման օրինաչափությունների բացահայտման հետ։ Անհատական նորաբանությունները լեզվական այն միավորներն են, որոնք ստեղծվում կամ առանձնահատուկ կիրառություն են ստանում որոշակի հեղինակի ստեղծագործության շրջանակում՝ պայմանավորված գեղարվեստական մտահղացմամբ, արտահայտչական պահանջներով և լեզվական նոր հնարավորությունների որոնմամբ։ Ի տարբերություն հանրալեզվական նորաբանությունների, որոնք կարող են աստիճանաբար տարածվել և ամրապնդվել ընդհանուր բառապաշարում, հեղինակային նորաստեղծ բառերը հաճախ ունենում են սահմանափակ գործածություն և սերտորեն կապված են տվյալ ստեղծագործության պատկերային համակարգի, իմաստային միջավայրի ու հեղինակի անհատական ոճի հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է նորաբանության լեզվաբանական էությունը, բառաստեղծման հիմնական մեխանիզմները, հեղինակային բառերի դասակարգման սկզբունքները և դրանց հարաբերակցությունը գրական լեզվի բառապաշարային համակարգի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի բառակազմական այն միջոցները, որոնց օգնությամբ բանաստեղծական խոսքում ստեղծվում են նոր բառեր՝ ածանցում, բարդում, բարդածանցում, բառային բաղադրիչների անսովոր համադրում և լեզվական արդեն գոյություն ունեցող միավորների ստեղծագործական վերակազմակերպում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նորաստեղծ բառերի ձևաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայերենի բառակազմական համակարգի արտադրողականությունը, բառաստեղծման ներքին հնարավորությունները և հեղինակների կողմից կիրառվող լեզվական նորարարությունների առանձնահատկությունները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ բանաստեղծները սովորական բառային բաղադրիչների միավորման միջոցով ձևավորում են անսպասելի իմաստային կապեր՝ ստեղծելով նոր պատկերներ, հուզական երանգներ և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներ։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է անհատական նորաբանությունների իմաստաբանական վերլուծությունը՝ ընդգրկելով բառերի ուղղակի և փոխաբերական նշանակությունները, իմաստային ընդլայնումները, համատեքստային մեկնաբանությունները և գեղարվեստական պատկերավորման հետ ունեցած փոխհարաբերությունները։ Բանաստեղծական խոսքում նորաստեղծ բառը հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես առարկա, հատկանիշ կամ գործողություն անվանող միավոր, այլև որպես հեղինակային աշխարհընկալման, զգացմունքային վերաբերմունքի և գեղագիտական գաղափարի արտահայտման միջոց։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նորաբանությունների պատկերավորությունը, հուզական ներգործությունը, ոճական ընդգծվածությունը և ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական կառուցվածքում ունեցած դերը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև բանաստեղծական լեզվի զարգացման պատմությանը, քանի որ քսաներորդ դարի արևելահայ գրականությունը բնութագրվում է գեղարվեստական ուղղությունների, լեզվաոճական որոնումների և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների բազմազանությամբ։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծագործած հեղինակների լեզվական նորարարությունները կարող են արտացոլել ինչպես անհատական գեղագիտական նախասիրությունները, այնպես էլ գրական շարժումների, հասարակական փոփոխությունների և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Վահան Տերյանի, Եղիշե Չարենցի, Պարույր Սևակի և արևելահայ պոեզիայի այլ նշանավոր ներկայացուցիչների ստեղծագործական լեզվի առանձնահատկությունները՝ հեղինակային բառաստեղծման ընդհանուր օրինաչափությունները և անհատական տարբերությունները համեմատելու տեսանկյունից։ Միաժամանակ յուրաքանչյուր հեղինակի նորաբանությունների իրական կազմն ու կիրառության հաճախականությունը հնարավոր է ճշգրիտ որոշել միայն համապատասխան բանաստեղծական տեքստերի մանրամասն ուսումնասիրությամբ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հեղինակային նորաբանությունների գործառական դասակարգումը, որը կարող է ընդգրկել անվանողական, պատկերավորող, հուզաարտահայտչական, գնահատողական և ոճական նշանակություն ունեցող բառային միավորները։ Նման դասակարգումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչ նպատակներով են բանաստեղծները դիմում նոր բառերի ստեղծմանը և ինչպես են դրանք նպաստում բանաստեղծական մտքի առավել ամբողջական արտահայտմանը։ Առանձին նշանակություն ունի նորաբանությունների և բանաստեղծական տեքստի հնչյունական կազմակերպման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Նորաստեղծ բառերը կարող են ընտրվել կամ կառուցվել՝ հաշվի առնելով չափը, ռիթմը, հանգավորումը, հնչյունական կրկնությունները և խոսքի երաժշտականությունը։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է չափածո խոսքի համար, որտեղ բառի իմաստային արժեքը հաճախ սերտորեն կապված է նրա հնչյունական ձևի և բանաստեղծական կառուցվածքում զբաղեցրած դիրքի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև նորաբանությունների և փոխաբերության, մակդիրի, խորհրդանշանի, համեմատության ու գեղարվեստական այլ միջոցների փոխազդեցությունները։ Հեղինակային բառաստեղծումը հաճախ նպաստում է սովորական լեզվական կապերի վերաիմաստավորմանը, նոր զուգորդությունների առաջացմանը և ընթերցողի գեղագիտական ընկալման ակտիվացմանը։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև անհատական նորաբանությունների հարաբերակցությունը ժողովրդախոսակցական բառապաշարի, բարբառային տարրերի, հնաբանությունների և գրական լեզվի տարբեր շերտերի հետ։ Բանաստեղծները կարող են նոր բառեր ստեղծել՝ օգտագործելով լեզվի պատմական շերտերը, ժողովրդական խոսքի առանձնահատկությունները և գրական ավանդույթի մեջ ձևավորված բառակազմական միջոցները։ Այս տեսանկյունից հեղինակային նորաբանությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին ստեղծագործողների լեզվաոճական առանձնահատկությունները բացահայտելու, այլև արևելահայերենի բառապաշարային զարգացման ներքին հնարավորությունները գնահատելու համար։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել նկարագրական, համեմատական, կառուցվածքային, իմաստաբանական, բառակազմական, համատեքստային և ոճագիտական վերլուծության մեթոդներ։ Կարևոր նշանակություն ունի բանաստեղծական տեքստերից նորաստեղծ բառերի առանձնացումը, դրանց բառարանային վկայվածության ստուգումը, կառուցվածքային դասակարգումը և գեղարվեստական գործառույթների մեկնաբանությունը։ Նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս տարբերակելու հեղինակային իրական նորաբանությունները հազվադեպ գործածվող, բարբառային կամ պատմական բառերից և առավել հիմնավորված գնահատելու դրանց լեզվական ինքնատիպությունը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է հայերենի բառաստեղծման հնարավորությունների, բանաստեղծական լեզվի զարգացման և անհատական հեղինակային ոճի փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է հայոց լեզվի բառագիտության, բառակազմության, ոճագիտության, գրականության պատմության և գեղարվեստական տեքստի վերլուծության դասավանդման հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, գրականագետներին, բառարանագիրներին, հայագետներին, թարգմանաբաններին, բանաստեղծական խոսքի հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի լեզվաբանական, գրականագիտական, բառագիտական և մշակութաբանական նշանակություն՝ նպաստելով քսաներորդ դարի արևելահայ պոեզիայի բառային նորարարությունների, հեղինակային լեզվամտածողության, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների և հայերենի ստեղծագործական հնարավորությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։
Обновлено. 2026-10-11
Математика
Равномерно-касательные приближения лакунарными степенными рядами квазиполиномами со специальными коэффициентами
Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և մոտարկման տեսության շրջանակում ֆունկցիաների հավասարաչափ-շոշափական մոտարկումների ուսումնասիրմանը՝ կիրառելով լակունար աստիճանային շարքեր և հատուկ գործակիցներով քվազիբազմանդամներ։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրն է, թե ինչպես կարելի է բարդ կառուցվածք ունեցող ֆունկցիաները ներկայացնել կամ մոտարկել ավելի պարզ ֆունկցիոնալ համակարգերով՝ միաժամանակ պահպանելով ոչ միայն ֆունկցիայի արժեքների, այլև որոշակի ածանցյալների կամ շոշափական հատկությունների համապատասխանությունը։ Աշխատանքում լակունար աստիճանային շարքերը դիտարկվում են որպես այնպիսի ֆունկցիոնալ կառուցվածքներ, որոնցում աստիճանների որոշ անդամներ բացակայում են կամ ունեն հատուկ դասավորվածություն, ինչի շնորհիվ հնարավոր է ուսումնասիրել սովորական աստիճանային շարքից տարբերվող մոտարկման դասեր։ Հատուկ գործակիցներով քվազիբազմանդամների կիրառումը թույլ է տալիս կառուցել ավելի ճկուն մոտարկող արտահայտություններ և ուսումնասիրել դրանց կոնվերգենցիայի ու մոտարկման հատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հավասարաչափ մոտարկման ապահովման պայմանների բացահայտումը, երբ մոտարկվող ֆունկցիայի և մոտարկող արտահայտության միջև տարբերությունը որոշակի տիրույթում ձգտում է զրոյի։ Միաժամանակ շոշափական մոտարկման պահանջը բարձրացնում է խնդրի բարդությունը, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ֆունկցիայի ածանցյալների համապատասխանությունը և մոտարկման տեղային վարքագիծը։ Աշխատանքը կարող է ներառել հատուկ գործակիցների ընտրության սկզբունքների, կառուցվող շարքերի կառուցվածքային հատկությունների, մոտարկման սխալի գնահատականների և կոնվերգենցիայի հարցերի ուսումնասիրություն։ Տեսական արդյունքները հնարավորություն են տալիս ընդլայնելու ֆունկցիաների մոտարկման վերաբերյալ պատկերացումները և բացահայտելու այն պայմանները, որոնց դեպքում լակունար կառուցվածքով շարքերը կարող են արդյունավետորեն կիրառվել տարբեր դասերի ֆունկցիաների ներկայացման համար։ Թեման կարևոր է նաև այն պատճառով, որ ֆունկցիոնալ մոտարկման մեթոդները կիրառվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկների, դիֆերենցիալ հավասարումների և այլ կիրառական խնդիրների լուծման ժամանակ, որտեղ բարդ ֆունկցիաների փոխարինումը հարմար հաշվարկային արտահայտություններով կարող է էապես պարզեցնել հետագա վերլուծությունը։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է մոտարկման նոր կամ ընդլայնված կառուցվածքների հատկությունների ուսումնասիրությամբ, իսկ մեթոդաբանական նշանակությունը՝ ֆունկցիաների հավասարաչափ և շոշափական մոտարկման խնդիրների լուծման համար տեսական գործիքների համակարգմամբ։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիաների տեսության, մոտարկման տեսության և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին ու ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը խորացնում է պատկերացումները ոչ ստանդարտ աստիճանային շարքերի և հատուկ կառուցվածքով քվազիբազմանդամների միջոցով ֆունկցիաների մոտարկման հնարավորությունների վերաբերյալ՝ կենտրոնանալով մոտարկման ճշգրտության, հավասարաչափության և շոշափական հատկությունների պահպանման վրա։
Обновлено. 2026-09-23
Экономика
Խնայողությունները, ներդրումները և տնտեսական աճը (ՀՀ օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է խնայողությունների, ներդրումների և տնտեսական աճի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ընդգծելով այս երեք մակրոտնտեսական գործոնների դերը ազգային տնտեսության զարգացման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է խնայողությունների ձևավորման աղբյուրները՝ տնային տնտեսությունների եկամուտներ, բանկային համակարգում կուտակումներ և պետական ֆինանսական քաղաքականություն, ինչպես նաև դրանց վերածման մեխանիզմները ներդրումների։ Գրքում դիտարկվում են ներդրումների կառուցվածքը՝ հիմնական կապիտալի ձևավորում, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներ և պետական կապիտալ ներդրումներ, և դրանց ազդեցությունը տնտեսական աճի տեմպերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական միջնորդության դերին, բանկային համակարգի արդյունավետությանը և կապիտալի շուկաների զարգացման մակարդակին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև տնտեսական աճի վրա ազդող կառուցվածքային գործոնները՝ արտադրողականություն, տեխնոլոգիական առաջընթաց, զբաղվածություն և մակրոտնտեսական կայունություն։ Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի տնտեսության պայմաններում առկա սահմանափակումներն ու հնարավորությունները՝ կապված ներդրումային միջավայրի բարելավման, խնայողությունների խթանման և երկարաժամկետ կայուն աճի ապահովման հետ։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող մասնագետների համար։
Обновлено. 2026-09-22