Մարդկություն

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է մեծահասակների մոտ վիրուսային հեպատիտների ընթացքում արյան մակարդման և հակամակարդիչ համակարգերի փոխկապակցված փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ֆիբրինոլիզի վիճակին և հեպարինի՝ տարբեր կենսաբանական բաղադրիչների հետ համալիրներ ձևավորելու առանձնահատկություններին։ Հետազոտության հիմքում լյարդի կարևոր դերն է հեմոստազի կարգավորման գործընթացներում, քանի որ այս օրգանը մասնակցում է մակարդման ու ֆիբրինոլիտիկ համակարգերի բազմաթիվ սպիտակուցների նյութափոխանակությանը և հավասարակշռության պահպանմանը։ Վիրուսային ախտահարման պայմաններում լյարդի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ այդ համակարգերի գործունեության վրա և առաջացնել հեմոստազի տարբեր ցուցանիշների շեղումներ։ Քննվում է ֆիբրինի առաջացման ու քայքայման գործընթացների փոխհարաբերությունը, ֆիբրինոլիտիկ ակտիվության փոփոխությունների հնարավոր կապը հիվանդության ընթացքի և լյարդային ֆունկցիայի խանգարման աստիճանի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հեպարինի կենսաբանական հատկություններին և դրա՝ սպիտակուցների ու այլ մոլեկուլային բաղադրիչների հետ փոխազդեցությանը, քանի որ նման համալիրների ձևավորումը կարող է կապված լինել հակամակարդիչ մեխանիզմների և արյան ռեոլոգիական հավասարակշռության փոփոխությունների հետ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր վիրուսային հեպատիտների դեպքում հեմոստազային ցուցանիշների ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես մեկ միասնական գործընթաց։ Կարևորվում է լաբորատոր ցուցանիշների դինամիկ գնահատումը հիվանդության տարբեր փուլերում և դրանց համադրումը կլինիկական ու կենսաքիմիական տվյալների հետ։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել լյարդի ախտահարումների ժամանակ մակարդման, հակամակարդման և ֆիբրինոլիտիկ համակարգերի փոխազդեցության առավել ամբողջական ընկալմանը։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս դիտարկել հեմոստազի փոփոխությունները ոչ միայն որպես առանձին լաբորատոր շեղումներ, այլև որպես փոխկապակցված կենսաբանական համակարգերի գործունեության արդյունք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հեպատոլոգիայի, վարակաբանության, կենսաքիմիայի և հեմոստազի ֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ մեծահասակների վիրուսային լյարդաբորբերի ժամանակ արյան ֆիբրինոլիտիկ ու հակամակարդիչ մեխանիզմների առանձնահատկությունները բնութագրելու նպատակով։

Информатика

Այս աշխատանքը նվիրված է անհատական համակարգիչների հատուկ ընդլայնման քարտերի (expansion boards) ծրագրային ապահովման ավտոմատ գեներացման մեթոդներին՝ ընդգրկելով ինչպես համակարգային, այնպես էլ սարքավորումային մակարդակների փոխազդեցությունը։ Նյութում վերլուծվում են այն ալգորիթմներն ու ծրագրային գործիքակազմերը, որոնք թույլ են տալիս ավտոմատ կերպով ստեղծել վարորդներ (drivers), կարգավորման մոդուլներ և սարքավորման հետ կապ ապահովող միջերեսներ՝ նվազեցնելով ձեռքով ծրագրավորման ծավալը և սխալների հավանականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սարք-ծրագրային համատեղ նախագծման սկզբունքներին, միկրոկոնտրոլերների և համակարգային ավտոբուսների հետ աշխատանքի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև կոդի գեներացման ձևական մոդելներին։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է զարգացման ավտոմատացման դերը համակարգչային ճարտարապետության բարդացման պայմաններում՝ առաջարկելով լուծումներ, որոնք բարձրացնում են ընդլայնման քարտերի ինտեգրման արագությունն ու հուսալիությունը։

География

Ջրատնտեսական, հիդրոմելիորատիվ և բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրում հորիզոնական ցամաքուրդային համակարգերի կառավարման առանձնահատկությունների, շահագործման արդյունավետության և առկա հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի բնական և կլիմայական պայմանները, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի փոփոխությունները, հողերի ջրային ռեժիմը և դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական հողատարածքների մելիորատիվ վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորիզոնական ցամաքուրդների կառուցվածքին, գործառնական նշանակությանը, ջրահեռացման գործընթացների կազմակերպմանը և ոռոգման ու ցամաքուրդային համակարգերի փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են ցամաքուրդային ցանցերի տեխնիկական վիճակի գնահատման, ջրահեռացման կարողության պահպանման, համակարգերի սպասարկման և շահագործման ընթացքում առաջացող դժվարությունների հիմնական հարցերը։ Քննարկվում են գրունտային ջրերի բարձր մակարդակի, հողերի գերխոնավացման, աղակալման և երկրորդային աղակալման վտանգների նվազեցմանն ուղղված ջրատնտեսական ու մելիորատիվ միջոցառումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ցամաքուրդների աշխատանքի հիդրոլոգիական և հիդրավլիկական գնահատման մեթոդները, ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման հնարավորությունները և կառավարման արդյունավետության բարձրացման տեխնիկական ու կազմակերպական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Արարատյան հարթավայրի գյուղատնտեսական նշանակությանը, հողային և ջրային ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը, ինչպես նաև ցամաքուրդային համակարգերի վերականգնման ու արդիականացման անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոմելիորացիայի, ջրային ռեսուրսների կառավարման, գյուղատնտեսական հողերի պահպանության, հիդրոտեխնիկական շինարարության և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է շրջադարձային տիպի ռելեների էլեկտրամագնիսական համակարգերի ավտոմատացված նախագծման մեթոդների, հաշվարկային մոդելների և ինժեներական միջոցների մշակման ու կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ռելեների կառուցվածքային և աշխատանքային առանձնահատկությունները, դրանց հիմնական հանգույցների փոխազդեցությունը, մագնիսական շղթայում տեղի ունեցող գործընթացները և էլեկտրական էներգիան մեխանիկական շարժման փոխակերպելու սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շրջադարձային շարժում իրականացնող շարժական տարրերի աշխատանքի պայմաններին, էլեկտրամագնիսական ուժերի և մոմենտների ձևավորմանը, ինչպես նաև դրանց կախվածությանը համակարգի երկրաչափական, էլեկտրական և մագնիսական պարամետրերից։ Վերլուծվում են մագնիսական հոսքի բաշխման, մագնիսական դիմադրության, օդային բացակների, փաթույթի պարամետրերի և մագնիսական նյութերի բնութագրերի ազդեցությունները ռելեի հիմնական տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում է նախագծման գործընթացի ավտոմատացումը, որը հնարավորություն է տալիս համակարգչային հաշվարկների և մոդելավորման միջոցով արագացնել տարբեր կառուցվածքային տարբերակների գնահատումը, ընտրել նպատակահարմար պարամետրեր և նվազեցնել փորձնական նմուշների բազմակի պատրաստման անհրաժեշտությունը։ Քննարկվում են նախագծման համար անհրաժեշտ մաթեմատիկական մոդելների, հաշվարկային ալգորիթմների և ծրագրային միջոցների ստեղծման սկզբունքները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է որոշել էլեկտրամագնիսական համակարգի աշխատանքային բնութագրերը և գնահատել դրանց փոփոխությունը տարբեր պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են նաև ռելեի արագագործության, զգայունության, գործարկման հուսալիության, էներգասպառման և կառուցվածքային չափերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Ավտոմատացված նախագծման մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս նախագծման վաղ փուլերում հայտնաբերել կառուցվածքի հնարավոր թերությունները, կատարել պարամետրային օպտիմալացում և ընտրել տեխնիկական պահանջներին առավել համապատասխան լուծումներ։ Տեսական հաշվարկների, համակարգչային մոդելավորման և փորձարարական արդյունքների համադրումը կարող է օգտագործվել մշակված մեթոդների ճշգրտության և նախագծվող համակարգերի արդյունավետության գնահատման համար։ Հետազոտության արդյունքները կիրառական նշանակություն ունեն էլեկտրամեխանիկական սարքերի, ավտոմատացման համակարգերի և կառավարման տեխնիկական միջոցների նախագծման ու կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրատեխնիկայի, էլեկտրամեխանիկայի, ավտոմատացված նախագծման համակարգերի, ռելեական տեխնիկայի և էլեկտրամագնիսական սարքերի մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Биология

Այս ուսումնական նյութը նվիրված է կենսաբանական վիճակագրության հիմունքներին, որը կիրառվում է կենսաբանական, բժշկական և էկոլոգիական տվյալների վերլուծության համար։ Այն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են հավաքվում, մշակվում և մեկնաբանվում փորձարարական տվյալները։ Հիմնական թեմաներն են՝ Վիճակագրության հիմնական հասկացություններ (միջին, դիսպերսիա, շեղում) Նմուշառման մեթոդներ և տվյալների հավաքում Հավանականության հիմունքներ կենսաբանական հետազոտություններում Կոռելյացիա և ռեգրեսիա Հիպոթեզների ստուգում (t-թեստ, χ²-թեստ և այլն) Կենսաբանական փորձերի արդյունքների վերլուծություն Նյութը կարևոր է հատկապես այն ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են փորձարարական կենսաբանությամբ և տվյալների գիտական մշակմամբ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական մտավոր սեփականության օբյեկտների տնտեսական գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և իրավական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննարկվում են արդյունաբերական սեփականության էությունը, դրա դերը նորարարական գործունեության, տեխնոլոգիական զարգացման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման գործընթացներում, ինչպես նաև մտավոր սեփականության օբյեկտների արժեքի ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուտերի, արտոնագրերի, օգտակար մոդելների, արդյունաբերական նմուշների և ապրանքային նշանների գնահատման տնտեսական մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են գնահատման ծախսային, եկամտային և համեմատական մոտեցումները, դրանց կիրառման հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև ոչ նյութական ակտիվների արժեքի որոշման վրա ազդող իրավական, շուկայական և տեխնոլոգիական գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում մտավոր սեփականության առևտրայնացման, լիցենզավորման, տեխնոլոգիաների փոխանցման և ներդրումային գործընթացներում դրա օգտագործման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական սեփականության գնահատման իրավական և ինստիտուցիոնալ պայմանները, տեղեկատվական ապահովման խնդիրները, գնահատման չափանիշների կատարելագործումը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են մտավոր սեփականության արդյունավետ կառավարման, նորարարական ձեռնարկատիրության խթանման և գիտատեխնիկական արդյունքների տնտեսական շրջանառության ընդլայնման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գնահատողների, մտավոր սեփականության մասնագետների, իրավաբանների, նորարարությունների կառավարման փորձագետների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։