Մարդու էկոլոգիա և էկոլոգիական ֆիզիոլոգիա

Литература

Գիրքը համախմբում է Հյուգոյի նշանավոր բանաստեղծությունները, որոնք արտացոլում են 19-րդ դարի ֆրանսիական հասարակական, քաղաքական և հոգևոր խնդիրները, մարդու ներքին զգացմունքները, սիրո, ազատության և արդարության թեմաները։ Հյուգոյի ստեղծագործություններում վառ երևում է ռոմանտիզմի ոճը, հուզականությունը և խորհրդանիշների միջոցով գաղափարների փոխանցումը։ Հիմնական թեմաները․ Ազատություն, արդարություն և սոցիալական խնդիրներ Սեր, կարեկցանք և մարդկային զգացմունքներ Արևելք և արևմուտք, պատմական ու մշակութային համադրություններ Մարդկային հոգու, կյանքի և գոյության փիլիսոփայություն Ռոմանտիզմի խորհրդանշաններ և գեղարվեստական փորձեր Գրքի առանձնահատկությունները․ Հստակ և հուզառատ լեզու՝ խորքային գաղափարներով Միավորում է սոցիալական, սիրո և փիլիսոփայական թեմաները Հարմար է բանաստեղծության սիրահարների, գրականագիտության ուսանողների և հետազոտողների համար Արժև է 19-րդ դարի ֆրանսիական գրականության զարգացման և ռոմանտիզմի ուսումնասիրության համար

Психология

Այս աշխատությունը նվիրված է ստեղծարարության զարգացման գործընթացի և անձնային առանձնահատկությունների դրսևորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ հոգեբանական, մանկավարժական և սոցիալական մոտեցումների համադրությամբ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ստեղծարար մտածողության ձևավորման փուլերը, անհատական կարողությունների զարգացման մեխանիզմները և այն ներքին ու արտաքին գործոնները, որոնք ազդում են ստեղծագործական ներուժի ակտիվացման վրա։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնային հատկանիշների՝ բնավորության, խառնվածքի, մոտիվացիայի, ինքնագնահատականի և ճանաչողական ոճերի դերին ստեղծարարության դրսևորման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև կրթական միջավայրի, սոցիալական հարաբերությունների և մշակութային համատեքստի ազդեցությունները ստեղծագործական կարողությունների զարգացման վրա։ Հետազոտությունը ընդգծում է, որ ստեղծարարությունը ոչ միայն բնածին հատկություն է, այլև զարգացող գործընթաց, որը կարելի է խթանել նպատակային ուսուցման, ստեղծագործական խնդիրների լուծման և ազատ մտածողության ձևավորման միջոցով։ Ներկայացվում են տարբեր հոգեբանական տեսությունների և փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, որոնք բացահայտում են ստեղծարարության և անձի զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, ուսուցիչների, սոցիալական գիտությունների հետազոտողների և ստեղծարարության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է համեմատական առավելության տեսության կիրառմամբ Հայաստանի Հանրապետության արտահանման կառուցվածքի ուսումնասիրությանը և դրա բարելավման ու դիվերսիֆիկացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ երկրի արտաքին առևտրային մրցունակությունը պայմանավորված է ոչ միայն արտադրության բացարձակ արդյունավետությամբ, այլև այն հարաբերական առավելություններով, որոնք ձևավորվում են տարբեր ապրանքների արտադրության այլընտրանքային ծախսերի, ռեսուրսների առկայության, մասնագիտացման, տեխնոլոգիական կարողությունների և միջազգային շուկաների պահանջարկի համադրությամբ։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել ՀՀ արտահանման ապրանքային և աշխարհագրական կառուցվածքը, դրա փոփոխությունները ժամանակի ընթացքում և առանձին ապրանքախմբերի մասնագիտացման մակարդակը։ Համեմատական առավելության գնահատման համար կարող են կիրառվել արտահայտված համեմատական առավելության տարբեր ցուցանիշներ, որոնց միջոցով պարզվում է, թե որ ապրանքների արտահանման մեջ է Հայաստանը տվյալ ապրանքի համաշխարհային կամ համադրելի երկրների արտահանման համեմատությամբ առավել մասնագիտացված։ Հայաստանի վերաբերյալ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ համեմատական առավելություններ արձանագրվել են մի շարք ապրանքախմբերում, այդ թվում՝ թանկարժեք մետաղների, հանքաքարերի, ծխախոտի, ալկոհոլային խմիչքների, տրիկոտաժի, կենդանի կենդանիների, բանջարեղենի և դրանց վերամշակված արտադրանքի ոլորտներում։ Միաժամանակ վերջին տարիներին որոշ ուղղություններով այդ առավելությունների չափը և ընդգրկումը նվազել են, ինչը մատնանշում է արտահանման կառուցվածքի հետագա դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է բացահայտել ՀՀ արտահանման կառուցվածքի ուժեղ և թույլ կողմերը։ Մի կողմից՝ որոշ ավանդական ճյուղերում առկա են ձևավորված արտադրական փորձ, հումքային ռեսուրսներ, մասնագիտական կարողություններ և միջազգային շուկաներում ճանաչելի արտադրանք, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ արտահանման ընդլայնման համար։ Մյուս կողմից՝ արտահանման չափազանց մեծ կենտրոնացումը սահմանափակ թվով ապրանքների կամ շուկաների վրա կարող է տնտեսությունը դարձնել արտաքին պահանջարկի, միջազգային գների, փոխարժեքների և աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների նկատմամբ ավելի խոցելի։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև արտահանվող արտադրանքի տեխնոլոգիական բարդության և ավելացված արժեքի խնդիրը։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանի արտահանումը մեծապես կենտրոնացած է համեմատաբար պարզ և ցածր բարդության ապրանքների վրա, մինչդեռ ավելի բարդ և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների արտահանման ներուժը լիարժեքորեն չի օգտագործվում։ Այդ պատճառով արտահանման կառուցվածքի բարելավման կարևոր ուղղություն կարող է լինել հումքային և քիչ մշակված արտադրանքից դեպի ավելի վերամշակված, տեխնոլոգիապես ավելի բարդ և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների աստիճանական անցումը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել տեքստիլի, քիմիական արտադրանքի, մետաղական պատրաստի արտադրանքի, սննդի վերամշակման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և այլ ոլորտների զարգացման հնարավորությունները։ Նպատակն այն չէ, որ առկա համեմատական առավելությունները պարզապես փոխարինվեն նոր ճյուղերով, այլ այն, որ գործող արտադրական կարողությունների հիման վրա ստեղծվեն փոխկապակցված նոր արտադրություններ և ավելի բարձր արժեքային շղթաներ։ Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս արտահանման ընդլայնումը կապել արտադրության կառուցվածքային վերափոխման և տնտեսական բարդության բարձրացման հետ։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ նաև արտահանման աշխարհագրական դիվերսիֆիկացումը։ Հայաստանի փոքր ներքին շուկան և որոշ արտահանման ուղղությունների բարձր կենտրոնացվածությունը մեծացնում են արտաքին ցնցումների նկատմամբ խոցելիությունը։ Միջազգային կառույցների գնահատականները նույնպես ընդգծում են արտահանման շուկաների և ապրանքային կառուցվածքի դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև լոգիստիկայի, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության և կարգավորող միջավայրի բարելավման կարևորությունը։ Հետևաբար աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նոր շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունները, առևտրային համաձայնագրերի օգտագործումը, միջազգային սերտիֆիկացման խնդիրները, տրանսպորտային ծախսերը և արտահանող ընկերությունների մրցունակության բարձրացման մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել համեմատական առավելության ցուցանիշների և արտահանման հեռանկարների միջև կապին։ Այն ապրանքները, որոնցում երկիրն արդեն ունի համեմատական առավելություն, կարող են դիտարկվել որպես զարգացման անմիջական հիմք, իսկ այն ապրանքները, որոնց արտադրության համար առկա են անհրաժեշտ կարողություններ և հարակից գիտելիքներ, կարող են դիտարկվել որպես ապագա մասնագիտացման ուղղություններ։ Այս մոտեցումը համահունչ է «արտադրական հնարավորությունների» զարգացման գաղափարին, ըստ որի նոր ապրանքների յուրացումը սովորաբար ավելի իրատեսական է այն դեպքում, երբ դրանք տեխնոլոգիական և գիտելիքային առումով մոտ են արդեն գոյություն ունեցող արտադրություններին։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել ՀՀ արտահանման խթանման և արդյունաբերական քաղաքականության մշակման ժամանակ՝ առանձնացնելով այն ապրանքներն ու ոլորտները, որոնց զարգացման համար կան առավել բարենպաստ նախադրյալներ։ Կարող են առաջարկվել արտահանման խթանման, արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացման, նոր շուկաների որոնման, ներդրումների ներգրավման, միջազգային ստանդարտների ներդրման և բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի ստեղծման ուղղություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համեմատական առավելության սկզբունքը դիտարկում է որպես Հայաստանի արտահանման կառուցվածքի գնահատման և դրա հետագա կատարելագործման գործիք՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկրի առկա մասնագիտացման ուժեղ կողմերը, նվազեցնել արտահանման կենտրոնացվածությունն ու խոցելիությունը, բարձրացնել արտադրանքի տեխնոլոգիական և արժեքային մակարդակը և ձևավորել ավելի բազմազան, մրցունակ ու կայուն արտահանման կառուցվածք։

Технология

Տեխնիկական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաներում ինքնատաքացման հետևանքների մեղմման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը՝ արհեստական բանականության մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքերի ջերմային գործընթացների ֆիզիկական հիմունքները, ինտեգրալ սխեմաների աշխատանքի ընթացքում ջերմության առաջացման պատճառները և բարձր ջերմաստիճանի ազդեցությունը էլեկտրոնային բաղադրիչների գործառնական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնատաքացման երևույթի ազդեցությանը ինտեգրալ սխեմաների արագագործության, էներգասպառման, կայունության, հուսալիության և շահագործման տևողության վրա։ Վերլուծվում են ջերմային բաշխման մոդելավորման, տեղային գերտաքացման գոտիների հայտնաբերման, ջերմաստիճանային փոփոխությունների կանխատեսման և ջերմային ռեժիմների օպտիմալացման մեթոդները։ Քննարկվում են արհեստական բանականության, մեքենայական ուսուցման և նեյրոնային ցանցերի կիրառման հնարավորությունները՝ ջերմային գործընթացների վերլուծության, սխեմաների աշխատանքային պարամետրերի կարգավորման և ինքնատաքացման բացասական ազդեցությունների նվազեցման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ընթացքում ջերմային սահմանափակումների հաշվառման, էներգաարդյունավետ կառուցվածքների մշակման, ջերմության տարածման կառավարման և ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կատարելագործման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում առաջարկվող տեխնիկական լուծումների արդյունավետության գնահատման, մաթեմատիկական մոդելավորման, համակարգչային փորձարկումների և տարբեր աշխատանքային պայմաններում դրանց կիրառելիության ուսումնասիրության հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, կիսահաղորդչային սարքերի ֆիզիկայի, արհեստական բանականության և էլեկտրոնային համակարգերի ջերմային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է տարեց և ծեր տարիքի անձանց առողջական վիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ սոցիալ-հիգիենիկ տեսանկյունից, ինչպես նաև նրանց բժշկասոցիալական օգնության կազմակերպման առկա համակարգի գնահատմանը և դրա բարելավման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում տարեցների առողջության վրա ազդող սոցիալական, կենսակերպային, ժողովրդագրական և բժշկական գործոններին, հիվանդացության և առողջական վիճակի հիմնական ցուցանիշներին, կյանքի պայմաններին ու սոցիալական միջավայրին։ Աշխատանքը կարևորում է տարեց և ծեր մարդկանց առողջապահական կարիքների առանձնահատկությունների բացահայտումը, բժշկական և սոցիալական խնդիրների փոխկապակցվածության գնահատումը, ինչպես նաև առողջապահական ծառայությունների մատչելիության և արդյունավետության ուսումնասիրությունը։ Առանձին նշանակություն է տրվում բժշկասոցիալական օգնության կազմակերպման սկզբունքներին, կանխարգելիչ միջոցառումներին, բժշկական սպասարկման շարունակականությանը, տարեցների սոցիալական աջակցության ձևերին և տարբեր մասնագետների համագործակցությանը։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել տարեցների առողջության պահպանմանն ուղղված ծրագրերի կատարելագործմանը, նրանց կյանքի որակի բարձրացմանը և բժշկական ու սոցիալական ծառայությունների առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բժշկության, հանրային առողջապահության, սոցիալական աշխատանքի և առողջապահության կառավարման ոլորտների ուսանողների, մասնագետների, հետազոտողների և տարեցների խնամքի ու սպասարկման կազմակերպմամբ զբաղվող անձանց համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բարձր արագագործությամբ վերածրագրավորվող հիշողության տարրերի մշակմանն ու դրանց ֆիզիկական, էլեկտրական և կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ֆեռոէլեկտրական և մետաղ–օքսիդ–կիսահաղորդիչ կառուցվածքների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տեղեկատվության գրանցման, պահպանման և վերարտադրման համար նախատեսված կիսահաղորդչային տարրերի աշխատանքի սկզբունքներն են, ինչպես նաև դրանց արագագործության, կայունության և բազմակի վերածրագրավորման հնարավորությունների բարելավման խնդիրները։ Ֆեռոէլեկտրական նյութերի կիրառումը դիտարկվում է դրանց մնացորդային բևեռացման և արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ վիճակը փոփոխելու հատկությունների տեսանկյունից, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբեր կայուն վիճակները համապատասխանեցնել պահպանվող տեղեկատվությանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են մետաղ–օքսիդ–կիսահաղորդիչ համակարգերին բնորոշ էլեկտրական երևույթները և դրանց համատեղումը ֆեռոէլեկտրական շերտերի հատկությունների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիշողության տարրերի վոլտ-ամպերային և ունակային բնութագրերի, լիցքի տեղափոխման, բևեռացման փոփոխության, տեղեկատվության պահպանման կայունության և անջատումից հետո վիճակի պահպանման առանձնահատկությունների վերլուծությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր կառուցվածքային լուծումների համեմատություն՝ պարզելու համար դրանց ազդեցությունը գրանցման և ընթերցման արագության, էներգետիկ արդյունավետության, հուսալիության և աշխատանքային ռեսուրսի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տարրերի փոքրացման պայմաններում առաջացող ֆիզիկական սահմանափակումներին և կիսահաղորդչային ինտեգրալային տեխնոլոգիաների հետ դրանց համատեղելիությանը։ Տեսական մոդելավորման և փորձարարական բնութագրումների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հիշողության տարրերի աշխատանքը պայմանավորող հիմնական ֆիզիկական մեխանիզմները և գնահատելու տարբեր կառուցվածքների կիրառական հեռանկարները։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ ցնդող հիշողության տեխնոլոգիաների, միկրոէլեկտրոնիկայի և ինտեգրալային համակարգերի զարգացման համար, որտեղ պահանջվում է տեղեկատվության արագ գրանցում և երկարատև պահպանում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, ֆեռոէլեկտրական նյութագիտության և միկրոէլեկտրոնիկայի մոտեցումները՝ վերածրագրավորվող հիշողության արդյունավետ տարրերի գիտական հիմքերի զարգացման նպատակով։