Մաշտոց

История

Գիրքը նվիրված է Ղարաբաղի կամավորական շարժման վաղ շրջանի պատմությանը և այն անձանց ու խմբերին, որոնք մասնակցել են տարածաշրջանում ռուսական իշխանության հաստատման ժամանակաշրջանի քաղաքական ու ռազմական գործընթացներին։ Հեղինակը հիմնվելով արխիվային փաստաթղթերի, հուշագրությունների, պաշտոնական գրագրությունների և պատմական աղբյուրների վրա՝ ներկայացնում է XVIII դարի վերջի և XIX դարի սկզբի իրադարձությունները, երբ Հարավային Կովկասում տեղի էին ունենում խոշոր աշխարհաքաղաքական փոփոխություններ։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են տեղական բնակչության, հատկապես հայերի ներգրավվածությունը ռազմական գործողություններին, նրանց համագործակցության ձևերը ռուսական բանակի հետ, ինչպես նաև այն շարժառիթներն ու պայմանները, որոնք նպաստեցին կամավորական ջոկատների ձևավորմանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի քաղաքական իրավիճակը, տարբեր ուժերի շահերի բախումները, տեղական առաջնորդների գործունեությունը և ռուսական վարչակարգի հաստատման հետևանքները Ղարաբաղի հասարակական ու քաղաքական կյանքի համար։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է տարածաշրջանի պատմության, ռուս-կովկասյան հարաբերությունների և ազգային-ազատագրական շարժումների ուսումնասիրման տեսանկյունից՝ ընթերցողին առաջարկելով փաստագրական հարուստ նյութ և պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի մեկնաբանություն։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում գտնվող համաշխարհային նշանակության մշակութային ժառանգության հուշարձանների ուսումնասիրությանը՝ դրանց պատմական, ճարտարապետական, մշակութային և քաղաքակրթական արժեքի տեսանկյունից։ Աշխատանքի առանցքում Հայաստանի այն հուշարձաններն ու հուշարձանային համալիրներն են, որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Ներկայում Հայաստանի համար այդ ցանկում ընդգրկված է երեք մշակութային օբյեկտ՝ Հաղպատի և Սանահինի վանական համալիրները, Գեղարդի վանքը և Վերին Ազատի հովիտը, ինչպես նաև Էջմիածնի տաճարն ու եկեղեցիները և Զվարթնոցի հնագիտական տարածքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայկական միջնադարյան ճարտարապետության առանձնահատկությունների ներկայացումը։ Հաղպատի և Սանահինի վանական համալիրները, որոնք ձևավորվել են հիմնականում 10-13-րդ դարերում, ներկայացնում են հայկական եկեղեցական ճարտարապետության բարձր զարգացման փուլը և առանձնանում են բյուզանդական ճարտարապետական ավանդույթների ու Կովկասի տեղական շինարարական ձևերի համադրությամբ։ Դրանք միջնադարում եղել են ոչ միայն հոգևոր, այլև կրթական ու մշակութային կարևոր կենտրոններ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Գեղարդի վանական համալիրին և Ազատի վերին հովտի մշակութային լանդշաֆտին։ Համալիրը հայտնի է ժայռափոր եկեղեցիներով, դամբարաններով, խաչքարերով և բնական ժայռային միջավայրի հետ սերտորեն միաձուլված ճարտարապետությամբ։ Հուշարձանների հիմնական մասը վերաբերում է 4-13-րդ դարերին, իսկ համալիրի գլխավոր ճարտարապետական ձևավորումը ավարտվել է 13-րդ դարում։ Մյուս կարևոր բաղադրիչը Էջմիածնի տաճարի, Սուրբ Հռիփսիմե, Սուրբ Գայանե և Շողակաթ եկեղեցիների ու Զվարթնոցի հնագիտական տարածքի համախումբն է։ Այս հուշարձանները կարևոր են հայկական քրիստոնեական ճարտարապետության զարգացման և վաղ քրիստոնեական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ձևավորման և հետագա զարգացման ընթացքին՝ վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև միջնադար։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև այն չափանիշների համակարգը, որով մշակութային հուշարձանները ձեռք են բերում համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակ։ Այդ համատեքստում կարևոր է ոչ միայն հուշարձանների հնությունը, այլև դրանց ճարտարապետական ինքնատիպությունը, պատմական նշանակությունը, մշակութային ազդեցությունը և մարդկության համընդհանուր ժառանգության համար ունեցած բացառիկ արժեքը։ Հայաստանի երեք օբյեկտներն էլ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում ընդգրկված են որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտներ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հուշարձանների պահպանության խնդիրներին։ Համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակը ենթադրում է ոչ միայն միջազգային ճանաչում, այլև պատմական և ճարտարապետական արժեքների պահպանման, վերականգնման, կառավարման և ապագա սերունդներին փոխանցելու պատասխանատվություն։ Այդ տեսանկյունից կարևոր են հուշարձանների ֆիզիկական վիճակի վերահսկումը, շրջակա պատմամշակութային միջավայրի պահպանումը, զբոսաշրջության ազդեցության կառավարումը և գիտականորեն հիմնավորված վերականգնման մեթոդների կիրառումը։ Աշխատությունը կարող է նաև ներկայացնել Հայաստանի համաշխարհային ժառանգության վայրերի նշանակությունը ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային ինքնատիպության պահպանման գործում։ Այս հուշարձանները միաժամանակ հանդես են գալիս որպես կրոնական, ճարտարապետական, կրթական և պատմական ժառանգության վկայություններ և հնարավորություն են տալիս միջազգային հանրությանը ներկայացնել Հայաստանի բազմադարյա մշակույթը։ Կարևոր է տարբերակել նաև Համաշխարհային ժառանգության ցանկը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախնական ցանկից․ Հայաստանի նախնական ցանկում ներկայում ընդգրկված են մի շարք այլ արժեքավոր հուշարձաններ և տարածքներ, սակայն դրանց առկայությունը դեռևս չի նշանակում, որ դրանք ներառված են Համաշխարհային ժառանգության վերջնական ցանկում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արվեստաբաններին, ճարտարապետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, հնագետներին և Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի համաշխարհային նշանակության հուշարձանները որպես երկրի պատմական և մշակութային զարգացման կարևոր վկայություններ՝ ընդգծելով դրանց ճարտարապետական ինքնատիպությունը, պատմական արժեքը, միջազգային նշանակությունը և պահպանության անհրաժեշտությունը։

Другие предметы

Տեղեկատու և մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է տվյալ տարվա ընթացքում մամուլում հրապարակված արձագանքների, անդրադարձների և տեղեկատվական նյութերի համակարգված հավաքածու։ Ներառված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հասարակական, մշակութային, գրական, գիտական կամ այլ ոլորտներում տեղի ունեցած իրադարձությունների և նախաձեռնությունների մամուլի լուսաբանման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածների, հաղորդումների, գրախոսությունների, հարցազրույցների և այլ բնույթի նյութերի հավաքագրմանն ու դասակարգմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր թեմաների վերաբերյալ մամուլի արձագանքների ժամանակագրությանը և բացահայտելու դրանց տեղեկատվական ու աղբյուրագիտական նշանակությունը։ Նյութերի համակարգված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ հրապարակումների որոնումը և կարող է աջակցել տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրությանը։ Ժողովածուն կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր մամուլի պատմության, հասարակական հաղորդակցության և առանձին իրադարձությունների վերաբերյալ հետազոտություններ իրականացնելիս։ Նախատեսված է հետազոտողների, լրագրողների, մատենագետների, գրադարանավարների, ուսանողների և տվյալ ժամանակաշրջանի մամուլի նյութերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Գիրքը նվիրված է Թուրքիայի սոցիալ-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը Իսմեթ Ինյոնյուի նախագահության տարիներին (1938–1950)՝ լուսաբանելով հանրապետության վաղ շրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային վերափոխումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են կրթության, մշակույթի, գիտության, արվեստի, մամուլի և հասարակական կյանքի զարգացման հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև պետական քաղաքականության ազդեցությունը ազգային ինքնության, աշխարհիկացման և հասարակության արդիականացման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանի և հետպատերազմյան տարիների սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, բազմակուսակցական համակարգի ձևավորման նախադրյալները և դրանց ազդեցությունը հասարակական կյանքի դինամիկայի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Թուրքիայի ներքին զարգացման առանձնահատկություններին, պետական բարեփոխումների արդյունքներին և հասարակության կառուցվածքային փոփոխություններին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, հետազոտողների, ուսանողների և Թուրքիայի նորագույն պատմությամբ ու հասարակական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է «Գազել» ընտանիքի միկրոավտոբուսների կուրսային կայունության բարելավման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել տրանսպորտային միջոցի կառավարելիությունը, շարժման կայունությունը և անվտանգությունը տարբեր շահագործման պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ավտոմեքենայի երկայնական առանցքի նկատմամբ շարժման կայունությունը, ղեկային կառավարման համակարգի արձագանքը, անիվների և ճանապարհային մակերևույթի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն կառուցվածքային և շահագործական գործոնները, որոնք կարող են ազդել մեքենայի ընթացքի կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեքենայի զանգվածի բաշխմանը, ծանրության կենտրոնի դիրքին, կախոցի և ղեկային համակարգերի աշխատանքին, անվադողերի բնութագրերին ու ճանապարհային պայմաններին։ Վերլուծվում են նաև արտաքին ուժերի և պահերի ազդեցությունը մեքենայի շարժման վրա, այդ թվում՝ կողային քամու, ճանապարհի անհարթությունների, շրջադարձերի և արագության փոփոխության պայմաններում առաջացող ազդեցությունները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է կուրսային կայունության վրա ազդող հիմնական պարամետրերի բացահայտումը և դրանց օպտիմալացման հնարավորությունների գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել կախոցի կառուցվածքի կատարելագործման, ղեկային մեխանիզմի կարգաբերման, անվադողերի համապատասխան ընտրության, մեքենայի ծանրության կենտրոնի և զանգվածների բաշխման օպտիմալացման հետ կապված տեխնիկական լուծումներ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու առաջարկվող միջոցառումների ազդեցությունը մեքենայի դինամիկական բնութագրերի, ղեկային կառավարման ճշգրտության և շարժման անվտանգության վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ միկրոավտոբուսների շահագործման արդյունավետության և անվտանգության բարձրացման, ինչպես նաև դրանց կոնստրուկտիվ ու շահագործական պարամետրերի կատարելագործման գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել ավտոմոբիլային տրանսպորտի, տրանսպորտային միջոցների դինամիկայի, մեքենաշինության և տրանսպորտային անվտանգության ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

История

Ազատագրական պայքարի ուղիներում. Գիրք II աշխատությունը պատմագիտական բազմահատոր ուսումնասիրության երկրորդ գիրքն է, որը շարունակում է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական շարժումների զարգացման վերլուծությունը՝ կենտրոնանալով պայքարի գաղափարական ձևավորման և կազմակերպական փուլերի վրա, այն ներկայացնում է ազատագրական մտքի տարածման գործընթացները, քաղաքական ծրագրերի ու խմբավորումների ձևավորումը, ինչպես նաև տարբեր շրջաններում առաջացած դիմադրական շարժումների առանձնահատկությունները, գիրքը բացատրում է, թե ինչպես են պատմական և միջազգային իրադարձությունները ազդել ազգային շարժումների ընթացքի վրա, միաժամանակ ընդգծելով հասարակական շերտերի մասնակցությունը և պայքարի սոցիալական հիմքերը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ նոր պատմության և ազգային-ազատագրական գործընթացների ուսումնասիրության համար։