Մասնագիտական շարունակական զարգացման կազմակերպումը Հայաստանի ազգային գրադարանի օրինակով

Культура

Այս մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է հայ նկարիչների ստեղծագործական գործունեության ներկայացմանը և փաստագրմանը՝ ընդգրկելով 1976 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպված երկրորդ ցուցահանդեսի պատկերացանկը։ Հրատարակությունը համակարգված կերպով ներկայացնում է ցուցահանդեսին մասնակցած արվեստագետների ստեղծագործությունները՝ տրամադրելով մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի տվյալներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն հայկական կերպարվեստի պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության մեջ արտացոլված են ժամանակաշրջանի գեղարվեստական միտումները, ստեղծագործական ուղղությունները և տարբեր սերունդների նկարիչների արվեստագիտական առանձնահատկությունները։ Պատկերացանկը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ցուցադրված աշխատանքների թեմատիկ բազմազանության, ժանրային ընդգրկման և հայ կերպարվեստի զարգացման ընթացքի մասին։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է արվեստաբանների, մշակույթի պատմաբանների, թանգարանային աշխատողների, գրադարանագետների և հայկական արվեստի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ նպաստում է արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության պահպանմանն ու հանրահռչակմանը։ Միաժամանակ այն արժեքավոր տեղեկատու նյութ է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հայկական մշակութային կյանքի, ցուցահանդեսային գործունեության և գեղարվեստական գործընթացների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում Վեստի համախտանիշի ախտորոշման և բուժման կազմակերպման ու կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վաղ մանկական տարիքում դրսևորվող այս նյարդաբանական վիճակի ժամանակին ճանաչման, կլինիկական գնահատման և հիվանդության ընթացքի վերահսկման հարցերն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վաղ ախտորոշման նշանակությանը, քանի որ հիվանդության կլինիկական դրսևորումների ժամանակին ճանաչումը և մասնագիտական գնահատումը կարևոր են հետագա բժշկական հսկողության կազմակերպման համար։ Ախտորոշման գործընթացը դիտարկվում է համալիր մոտեցման շրջանակում՝ ներառելով կլինիկական պատկերի գնահատումը, էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիկ հետազոտությունների նշանակությունը և անհրաժեշտության դեպքում պատճառագիտական գործոնների բացահայտմանն ուղղված լրացուցիչ հետազոտությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հիվանդության տարբեր պատճառագիտական ձևերը, կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և դրանց կապը բուժման արդյունքների ու հետագա զարգացման հետ։ Կարևոր ուղղություն է կիրառվող բուժական մոտեցումների արդյունավետության համեմատական գնահատումը՝ հաշվի առնելով կլինիկական արձագանքը, նյարդաբանական վիճակի փոփոխությունները և երկարաժամկետ հսկողության արդյունքները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բուժման արդյունավետության և անվտանգության շարունակական գնահատման անհրաժեշտությանը՝ յուրաքանչյուր երեխայի կլինիկական առանձնահատկություններին համապատասխան։ Հետազոտության մեջ նշանակություն ունի նաև հիվանդության վաղ հայտնաբերման և մասնագիտացված բժշկական օգնության հասանելիության կազմակերպումը Հայաստանի առողջապահական համակարգում։ Կարող են ուսումնասիրվել ախտորոշման ուշացման պատճառները, տարբեր բժշկական ծառայությունների միջև համագործակցությունը և հիվանդների շարունակական հսկողության կազմակերպման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում երեխայի նյարդահոգեբանական զարգացման գնահատմանը, քանի որ հիվանդության ազդեցությունը կարող է դուրս գալ միայն նոպաների վերահսկման շրջանակից և առնչվել զարգացման տարբեր ոլորտներին։ Այդ պատճառով կարևորվում է բազմամասնագիտական մոտեցումը՝ մանկական նյարդաբանության, նեյրոֆիզիոլոգիայի, զարգացման գնահատման և վերականգնողական աջակցության համադրմամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկական նյարդաբանության, էպիլեպտոլոգիայի և կլինիկական ախտորոշման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել Հայաստանում Վեստի համախտանիշի բժշկական օգնության կազմակերպման առանձնահատկությունները և հիմնավորել ախտորոշման ու բուժման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

Лингвистика

РУССКИЙ ЯЗЫК И КУЛЬТУРА ДЕЛОВОЙ РЕЧИ աշխատությունը ռուսաց լեզվի գործարար հաղորդակցության և պաշտոնական ոճի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է գործնական և մասնագիտական խոսքի մշակույթի հիմունքները, այն բացատրում է պաշտոնական-գործարար ոճի լեզվական առանձնահատկությունները՝ հստակություն, ճշգրտություն, ստանդարտացված արտահայտություններ և տերմինաբանություն, գիրքը ընդգրկում է գործնական փաստաթղթերի կազմման կանոնները՝ նամակներ, դիմումներ, պայմանագրեր և հաշվետվություններ, ինչպես նաև գործարար հաղորդակցության էթիկետը՝ բանավոր և գրավոր ձևերով, միաժամանակ ներկայացնելով սխալների կանխման և ճիշտ լեզվական ձևակերպումների օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսանողների, տնտեսագետների և գործարար հաղորդակցության ոլորտում աշխատող մասնագետների համար։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է հելլենիստական շրջանի նշանավոր հրեա փիլիսոփա և աստվածաբանական մտածող Փիլոն Ալեքսանդրացու գաղափարական ժառանգության ազդեցության ուսումնասիրությանը հայկական միջնադարյան մեկնողական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Քննարկվում են նրա փիլիսոփայական և աստվածաբանական հայացքները, սուրբգրային տեքստերի մեկնաբանության սկզբունքները, այլաբանական մեկնության առանձնահատկությունները և դրանց առնչությունները հայ միջնադարյան մտավոր մշակույթի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անտիկ փիլիսոփայության, հուդայական կրոնական մտածողության և քրիստոնեական աստվածաբանության փոխազդեցությանը, ինչպես նաև դրանց արտահայտություններին հայկական մեկնողական գրականության մեջ։ Ուսումնասիրվում են Փիլոնի երկերի հայերեն թարգմանությունների պատմությունը, դրանց պահպանման և տարածման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ մատենագրության մեջ նրա գաղափարների ընկալման ու վերաիմաստավորման հնարավոր ուղիները։ Դիտարկվում են սուրբգրային պատմությունների խորհրդանշական մեկնաբանության, բառացի և այլաբանական իմաստների հարաբերակցության, աստվածային ճանաչողության, մարդու հոգևոր կատարելագործման և բարոյական արժեքների վերաբերյալ պատկերացումները։ Կարևորվում են հայկական միջնադարյան մեկնիչների կողմից փիլիսոփայական հասկացությունների կիրառման առանձնահատկությունները, հունական մտավոր ավանդույթի յուրացումը և աստվածաբանական մեկնությունների ձևավորման պատմական պայմանները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատական վերլուծության ենթարկվել Փիլոնի մեկնողական մոտեցումները և հայ միջնադարյան հեղինակների աշխատություններում հանդիպող համապատասխան գաղափարներն ու մեկնաբանական սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում հայկական թարգմանական գրականության դերին անտիկ փիլիսոփայական ժառանգության պահպանման, փոխանցման և հետագա ուսումնասիրության գործում։ Առանձնացվում են մեկնողական տեքստերի լեզվաոճական, իմաստաբանական և գաղափարական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև փիլիսոփայական եզրաբանության ձևավորման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է հայ միջնադարյան աստվածաբանական մտածողության կապը վաղ քրիստոնեական մեկնողական ավանդույթների հետ և դրանց փոխազդեցությունը հելլենիստական փիլիսոփայության գաղափարների հետ։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հայ միջնադարյան մտքի պատմության, սուրբգրային մեկնության մեթոդների և հայ-հունական մշակութային առնչությունների առավել խորքային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության արդյունքները նշանակություն ունեն նաև հայերեն թարգմանություններով պահպանված փիլոնյան ժառանգության գիտական գնահատման և համաշխարհային փիլիսոփայական մտքի պատմության մեջ հայկական մատենագրության դերի լուսաբանման համար։ Այն օգտակար է հայագետների, փիլիսոփայության պատմաբանների, աստվածաբանների, բանասերների, ձեռագրագետների, կրոնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Գրադարանագիտական, մատենագիտական և աղբյուրագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանում պահպանվող հայերեն հնատիպ գրքերի ձեռագիր և գրադարանային գրառումների հավաքագրմանը, համակարգմանը և գիտական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ գրատպության վաղ շրջանի հրատարակությունների պատմամշակութային նշանակությունը, հնատիպ գրքերի առանձնահատկությունները և դրանցում պահպանված ձեռագիր հիշատակությունների տեղեկատվական արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքերի էջերին, կազմերին և լուսանցքներին հանդիպող սեփականատիրական նշումներին, ընծայագրերին, հիշատակարաններին, գրադարանային կնիքներին, համարանիշերին և այլ գրառումներին, որոնք կարող են տեղեկություններ հաղորդել գրքերի պատկանելության, շրջանառության և պահպանման պատմության մասին։ Դիտարկվում են գրառումների լեզվական, ժամանակագրական և բովանդակային առանձնահատկությունները, դրանց վերծանման, նկարագրման և դասակարգման սկզբունքները։ Վերլուծվում է նմանատիպ աղբյուրների նշանակությունը հայ գրքի պատմության, գրադարանային հավաքածուների ձևավորման, ընթերցողական մշակույթի և գրքերի տարածման աշխարհագրության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության շրջանակներում կարևորվում են հնատիպ գրքերի առանձին օրինակների պատմության վերականգնման, նախկին սեփականատերերի և գրքային հավաքածուների վերաբերյալ տեղեկությունների բացահայտման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ձեռագիր և գրադարանային գրառումների պահպանման, գիտական հրապարակման ու հետագա հետազոտություններում օգտագործման նշանակությանը՝ հայկական գրավոր ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմության, մատենագիտության, աղբյուրագիտության, հնատիպ գրքերի ուսումնասիրության և գրադարանային հավաքածուների հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Литература

Գիրքը ներկայացված է հայատառ թուրքերեն վերնագրով, որն արտացոլում է հայ համայնքներում թուրքերեն լեզվով ստեղծված և հայերեն այբուբենով գրառված գրական ժառանգության առանձնահատկությունները։ Վերնագրում առկա «վասիյէթնամէ» բառը կապված է կտակի կամ վերջին պատգամի հասկացության հետ, իսկ «գըզըլ» բառը կարող է նշանակել «կարմիր»։ Այս բառային համադրությունը վերնագրին հաղորդում է խորհրդանշական բնույթ, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ վստահորեն որոշել ստեղծագործության սյուժեն, ժանրը կամ հիմնական գաղափարները։ Կտակի և վերջին պատգամի թեմաները գրականության մեջ հաճախ առնչվում են ժառանգության, ընտանեկան հարաբերությունների, անձնական պատասխանատվության, բարոյական ընտրության և սերունդներին փոխանցվող արժեքների հարցերին։ Այդպիսի թեմատիկ շրջանակը կարող է ընթերցողին մղել խորհելու մարդու որոշումների հետևանքների, անցյալի ու ներկայի կապի և հասարակական միջավայրում ձևավորված պարտավորությունների մասին։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը պատմականորեն կարևոր տեղ է զբաղեցրել բազմալեզու հայ համայնքների մշակութային կյանքում՝ հնարավորություն տալով թուրքերեն խոսող ընթերցողներին օգտվելու հայերեն գրային համակարգով տպագրված գրքերից։ Այս գրական ավանդույթը կարևոր վկայություն է լեզուների, գրային համակարգերի և մշակութային ինքնարտահայտման ձևերի փոխազդեցության մասին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայատառ թուրքերեն տպագրության, օսմանյան շրջանի գրական միջավայրի, ընթերցանության պատմության և հայ համայնքների մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագիտության, գրականագիտության, պատմական լեզվաբանության և գրքի պատմության ոլորտներում աշխատող հետազոտողներին՝ որպես հայատառ թուրքերեն գրավոր մշակույթի պահպանված նմուշ։