Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
1847 թվականի օրացույց՝ ըստ տերունական և հայոց ՌՄՂԶ թվականի հաշվարկի
Գիրքը ժամանակի հաշվարկման և օրացուցային համակարգերի պատմությանն առնչվող հրատարակություն է, որը ներկայացնում է 1847 թվականի օրերի, ամիսների և ժամանակային հաջորդականության կազմակերպումը՝ միաժամանակ պահպանելով տերունական և հայոց թվականության ավանդույթները։ Այն կարևոր նյութ է հայոց տոմարի կիրառության, քրիստոնեական ժամանակագրության և տարբեր թվականությունների համադրման ուսումնասիրության համար։ Օրացույցները միայն օրերի հերթականությունը ցույց տվող գործիքներ չեն եղել․ դրանք նաև արտացոլել են հասարակության կրոնական կյանքը, տոնական օրերի կազմակերպումը, ժամանակի ընկալումն ու առօրյա գործունեության ռիթմը։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, տոմարագետներին և հայ մշակույթի ուսումնասիրողներին՝ պարզելու, թե ինչպես են 19-րդ դարի հայ ընթերցողները կողմնորոշվել ժամանակի հաշվարկման մեջ և կիրառել տարբեր օրացուցային ավանդույթներ։ Այն նաև արժեքավոր վկայություն է հայ գրավոր մշակույթում օրացուցային գրականության զարգացման և հայկական ու քրիստոնեական ժամանակագրական համակարգերի փոխկապակցվածության մասին։
Updated: 2026-11-05
Economics
Սեփականատիրական հարաբերությունների կատարելագործման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականության հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում սեփականության տարբեր ձևերի փոխհարաբերությունը, սեփականության իրավունքի տնտեսական բովանդակությունը, սեփականատերերի շահերի իրացման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը տնտեսական համակարգի արդյունավետության վրա են։ Սեփականատիրական հարաբերությունները դիտարկվում են որպես շուկայական տնտեսության առանցքային ինստիտուտներից մեկը, որը կապված է ռեսուրսների բաշխման, ձեռնարկատիրական գործունեության, ներդրումների, արտադրության կազմակերպման և տնտեսական պատասխանատվության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական, մասնավոր, համայնքային և սեփականության այլ ձևերի տնտեսական նշանակությանը, դրանց գործառույթների սահմանազատմանը և արդյունավետ կառավարման պայմանների ձևավորմանը։ Քննվում են տնտեսության վերափոխումների ընթացքում սեփականության կառուցվածքի փոփոխությունները, մասնավորեցման և ապապետականացման գործընթացների տնտեսական հետևանքների գնահատման մեթոդաբանական հարցերը, ինչպես նաև սեփականատիրոջ և կառավարչի գործառույթների տարանջատման արդյունքում առաջացող կառավարման խնդիրները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սեփականության իրավունքի պաշտպանության, պայմանագրային հարաբերությունների կայունության և տնտեսական գործունեության կանխատեսելիության նշանակության ուսումնասիրությունը։ Կարևորվում է նաև կորպորատիվ կառավարման համակարգը, քանի որ սեփականության կենտրոնացման կամ մասնատվածության աստիճանը, բաժնետերերի և ղեկավար մարմինների փոխհարաբերությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության վրա։ Ուշադրություն է դարձվում պետական սեփականության կառավարման մեխանիզմներին, պետական մասնակցությամբ կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության գնահատմանը և հանրային շահի ու տնտեսական արդյունավետության միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրներին։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա կարող են լինել հողի, անշարժ գույքի, արտադրական ակտիվների և ձեռնարկությունների նկատմամբ սեփականության հարաբերությունները՝ դրանց տնտեսական առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննվում է նաև սեփականության հարաբերությունների ազդեցությունը ներդրումային միջավայրի, մրցակցության, ձեռնարկատիրական նախաձեռնության և տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են իրավական և տնտեսական ինստիտուտների փոխկապակցված զարգացման, կառավարման թափանցիկության, սեփականության իրավունքների հստակեցման, արդյունավետ վերահսկողության և պատասխանատվության մեխանիզմների ամրապնդման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս սեփականության հարաբերությունները ներկայացնել ոչ միայն որպես իրավական կատեգորիա, այլև որպես տնտեսական շահերի, կառավարման մեխանիզմների և հասարակական հարաբերությունների համալիր համակարգ, որի արդյունավետ կազմակերպումը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական զարգացման և շուկայական ինստիտուտների գործունեության համար։
Updated: 2026-09-18
Technology
Разработка программных сетевых средств автоматизации обработки биомедицинских сигналов
Աշխատությունը նվիրված է կենսաբժշկական ազդանշանների ավտոմատացված մշակման համար նախատեսված ծրագրային և ցանցային միջոցների մշակման սկզբունքների ու դրանց կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կենսաբանական և բժշկական սարքերից ստացվող թվային տվյալների ընդունման, փոխանցման, պահպանման, նախնական մշակման և վերլուծության գործընթացների միասնական ծրագրային միջավայրում կազմակերպումն է։ Դիտարկվում են տարբեր բնույթի կենսաբժշկական ազդանշանների թվային ներկայացման առանձնահատկությունները, դրանցում առկա աղմուկների և խանգարումների ազդեցությունը, տեղեկատվական նշանակություն ունեցող բաղադրիչների առանձնացման և հետագա վերլուծության ընդհանուր մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համակարգչային ցանցերի կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է կազմակերպել տվյալների փոխանցումը բժշկական սարքերի, աշխատանքային կայանների, սերվերների և տվյալների մշակման ծրագրային բաղադրիչների միջև։ Քննվում են բաշխված ծրագրային համակարգերի կառուցման սկզբունքները, հաճախորդ-սերվեր փոխգործակցությունը, տվյալների փոխանակման կազմակերպումը և տարբեր ծրագրային մոդուլների համատեղ աշխատանքի ապահովումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենսաբժշկական տեղեկատվության ավտոմատ մշակման ծրագրային ալգորիթմների ուսումնասիրությունը՝ ազդանշանների զտման, պարամետրերի առանձնացման, տվյալների համակարգման և արդյունքների ներկայացման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ծրագրային համակարգի ճկունությանը, հուսալիությանը և տարբեր տեսակի բժշկական տվյալների հետ աշխատելու հնարավորությանը։ Ցանցային տեխնոլոգիաների կիրառումը դիտարկվում է որպես տեղեկատվության կենտրոնացված կամ բաշխված մշակման, հեռավար հասանելիության և տարբեր մասնագետների միջև տվյալների փոխանակման կազմակերպման միջոց։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել թվային ազդանշանների մշակման, ծրագրային ճարտարագիտության, տվյալների բազաների և համակարգչային ցանցերի մեթոդները՝ կենսաբժշկական տեղեկատվության մշակման ամբողջական տեխնոլոգիական միջավայր ձևավորելու նպատակով։ Կարևորվում են նաև տվյալների ամբողջականության, հասանելիության կառավարման և բժշկական տեղեկատվության պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքները։ Նման համակարգերը կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ախտորոշիչ տվյալների մշակման, բժշկական հետազոտությունների տեղեկատվական ապահովման և հեռավար բժշկական համակարգերի զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է կենսաբժշկական ճարտարագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, համակարգչային ցանցերի և թվային ազդանշանների մշակման մոտեցումները՝ բժշկական տվյալների հետ աշխատանքի ավտոմատացման և արդյունավետության բարձրացման նպատակով։
Updated: 2026-09-22
Biology
Геоботаника
Учебник «Геоботаника» П. Д. Ярошенко посвящён основам науки о растительном покрове Земли, его структуре, закономерностях распределения и динамике. В книге рассматриваются растительные сообщества как сложные природные системы, формирующиеся под влиянием экологических факторов. Основные темы включают: Понятие фитоценоза и его характеристика Структура и видовой состав растительных сообществ Экологические факторы среды и их влияние на растительность Сукцессии и изменения растительного покрова Классификация и картографирование растительности Географические закономерности распределения растительности Учебник является важным фундаментальным источником по геоботанике и широко используется в подготовке биологов, экологов и географов.
Updated: 2026-09-23
Other Subjects
Հիփոթեքային վարկեր
Հիփոթեքային վարկերը երկարաժամկետ վարկատեսակներ են, որոնք տրամադրվում են անշարժ գույքի ձեռքբերման, կառուցման կամ վերանորոգման նպատակով և սովորաբար ապահովված են հենց այդ անշարժ գույքով որպես գրավ։ Դրանք համարվում են բնակարանային խնդիրների լուծման և բնակչության բնակարանային պայմանների բարելավման կարևոր ֆինանսական գործիքներից մեկը ժամանակակից տնտեսություններում։ Հիփոթեքային վարկավորման համակարգի զարգացումը նպաստում է ինչպես բնակարանային շուկայի ակտիվացմանը, այնպես էլ շինարարական ոլորտի աճին, քանի որ վարկերի միջոցով մեծանում է բնակարանների ձեռքբերման հասանելիությունը բնակչության ավելի լայն շերտերի համար։ Հիփոթեքային վարկերի հիմնական առանձնահատկություններից է երկար մարման ժամկետը, որը կարող է տևել մի քանի տասնամյակ, ինչպես նաև համեմատաբար ցածր տոկոսադրույքները՝ այլ սպառողական վարկերի համեմատ, քանի որ վարկը ապահովված է անշարժ գույքով և բանկի ռիսկը որոշ չափով նվազեցված է։ Վարկավորման գործընթացում բանկերը գնահատում են վարկառուի վճարունակությունը, եկամուտների կայունությունը, վարկային պատմությունը և գնվող կամ գրավադրվող անշարժ գույքի շուկայական արժեքը։ Հիփոթեքային վարկերի տրամադրման պայմանները կարող են տարբեր լինել՝ կախված բանկից, տնտեսական իրավիճակից և պետական քաղաքականությունից, իսկ որոշ դեպքերում պետությունը կարող է իրականացնել սուբսիդավորման ծրագրեր՝ տոկոսադրույքների նվազեցման կամ առաջին կանխավճարի չափի մեղմացման միջոցով։ Հիփոթեքային վարկերը ունեն նաև սոցիալական կարևոր նշանակություն, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ընտանիքներին առանց երկարաժամկետ կուտակման ձեռք բերել բնակարան, ինչը հատկապես կարևոր է քաղաքային բնակչության համար։ Միևնույն ժամանակ այս վարկատեսակը կապված է որոշ ռիսկերի հետ, ինչպիսիք են տոկոսադրույքների փոփոխությունը, անշարժ գույքի շուկայի տատանումները և վարկառուի եկամտի նվազման հնարավորությունը, որոնք կարող են դժվարացնել վարկի սպասարկումը։ Բանկերի համար հիփոթեքային վարկերը համարվում են կայուն եկամտի աղբյուր, սակայն պահանջում են երկարաժամկետ ֆինանսական պլանավորում և ռիսկերի արդյունավետ կառավարում։ Ժամանակակից ֆինանսական համակարգերում հիփոթեքային շուկայի զարգացումը կարևոր դեր ունի տնտեսական աճի խթանման և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում, քանի որ այն կապում է բնակչության խնայողությունները, բանկային համակարգը և անշարժ գույքի շուկան մեկ միասնական ֆինանսական մեխանիզմի մեջ։
Updated: 2026-10-23
Mathematics
О некоторых когерентных явлениях в индуцированных процессах
Աշխատությունը նվիրված է ինդուկցված ֆիզիկական գործընթացներում դիտարկվող կոհերենտ երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց առաջացման հիմնական օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են կոհերենտության ֆիզիկական բնույթը, ալիքային գործընթացների փուլային համաձայնեցվածությունը և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում նյութի ու ճառագայթման փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինդուկցված անցումներին, էներգետիկ մակարդակների միջև փոխազդեցություններին, քվանտային վիճակների փոխկապակցվածությանը և համակարգերի կոլեկտիվ վարքագծի ձևավորման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտերի ազդեցությամբ առաջացող կոհերենտ էֆեկտները, դրանց կախվածությունը դաշտի ինտենսիվությունից, հաճախականությունից և փոխազդող մասնիկների ֆիզիկական բնութագրերից։ Անդրադարձ է կատարվում քվանտային մեխանիկայի, ալիքային օպտիկայի և ոչ գծային փոխազդեցությունների տեսական մոտեցումներին, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրելու ինդուկցված գործընթացների դինամիկան։ Կարևորվում են փուլային հարաբերակցությունների պահպանման, ինտերֆերենցիոն երևույթների, ռեզոնանսային փոխազդեցությունների և կոհերենտության խախտման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են նաև կոհերենտ երևույթների հնարավոր դրսևորումները լազերային ֆիզիկայում, քվանտային օպտիկայում և նյութի ու ճառագայթման փոխազդեցության տարբեր համակարգերում։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն մաթեմատիկական մոդելավորումը, քվանտային վիճակների ժամանակային էվոլյուցիայի վերլուծությունը և համապատասխան ֆիզիկական պարամետրերի գնահատումը։ Թեման կարող է նպաստել կոհերենտ փոխազդեցությունների վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը և դրանց կիրառական հնարավորությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տեսական ֆիզիկոսների, օպտիկայի և քվանտային մեխանիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ֆիզիկայի համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14