Մեծ Բրիտանիայի աշխարհառազմավարական շահերը Հայաստանում և Այսրկովկասում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918 թթ.)

Культура

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ժողովրդական փողային գործիքներից մեկի՝ դուդուկի պատմությանը, կառուցվածքին, կատարողական առանձնահատկություններին և մշակութային նշանակությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են գործիքի ծագման և զարգացման վերաբերյալ տեսակետները, դրա տեղը հայկական երաժշտական ավանդույթում և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում կիրառության առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դուդուկի կառուցվածքին, պատրաստման նյութերին, փողի և եղեգնափողի առանձնահատկություններին, հնչերանգային հնարավորություններին ու ձայնարտադրման սկզբունքներին։ Գործիքի մեղմ, տաք և արտահայտիչ հնչերանգը պայմանավորում է նրա լայն կիրառությունը հայկական ժողովրդական, աշուղական և կատարողական երաժշտության մեջ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև դուդուկի կատարողական տեխնիկային՝ շնչառության կառավարմանը, ձայնի անընդհատության ապահովմանը, զարդարանքներին, ինտոնացիային և երաժշտական արտահայտչականությանը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել դուդուկի կիրառությունը տարբեր ծիսական, ընտանեկան և հասարակական միջավայրերում, ինչպես նաև նրա կապը հայկական բանավոր երաժշտական ավանդույթի հետ։ Գործիքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն դրա երաժշտական և տեխնիկական բնութագրերը, այլև այն մշակութային արժեքները, հիշողություններն ու ինքնության դրսևորումները, որոնք կապված են դուդուկի հետ։ Դուդուկի հայկական մշակութային նշանակությունը միջազգային մակարդակով ևս ճանաչված է․ 2008 թվականին դրա երաժշտությունը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել երաժշտագետների, ազգագրագետների, երաժշտական գործիքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, կատարողների, ուսանողների և հայկական ժողովրդական երաժշտության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Культура

Այս գիրքը ներկայացնում է Վարդգես Սուրենյանցի ստեղծագործական ուղին և նրա արվեստի բազմաշերտ աշխարհը՝ ընդգծելով նկարչի նշանակալի դերը հայ կերպարվեստի զարգացման մեջ։ Նյութում վերլուծվում են Սուրենյանցի գեղանկարչական գործերը, պատմական և դիցաբանական թեմաների մեկնաբանությունները, ինչպես նաև նրա ներդրումը թատերական ձևավորման և գրաֆիկայի ոլորտներում։ Հեղինակը անդրադառնում է արվեստագետի ստեղծագործական մտածողությանը, նրա ոճի առանձնահատկություններին՝ գույնի, կոմպոզիցիայի և մանրամասնության նկատմամբ ցուցաբերած վարպետ մոտեցմանը։ Գրքում ընդգծվում է նաև Սուրենյանցի կապը եվրոպական արվեստի հոսանքների հետ և այն, թե ինչպես է նա կարողացել ազգային թեմաները համադրել համաշխարհային գեղարվեստական փորձի հետ։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է ոչ միայն արվեստագետի կենսագրությունը, այլ նաև նրա ժամանակի մշակութային միջավայրը՝ օգնելով ընթերցողին ավելի խորությամբ հասկանալ հայ կերպարվեստի դասական հիմքերը։

Биология

Մանրէաբանական, էկոլոգիական և կենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների էկոլոգիայի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և բնական էկոհամակարգերում ու գյուղատնտեսության մեջ դրանց նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մթնոլորտային ազոտի կենսաբանական ֆիքսման գործընթացի տեսական հիմունքները, ազատ ապրող ազոտֆիքսող միկրոօրգանիզմների բազմազանությունը և դրանց դերը բնության մեջ ազոտի շրջապտույտի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների տարածվածությանը հողային և ջրային միջավայրերում, դրանց կենսագործունեության առանձնահատկություններին և արտաքին միջավայրի պայմանների նկատմամբ հարմարվողականությանը։ Վերլուծվում են ջերմաստիճանի, խոնավության, թթվայնության, թթվածնի առկայության և սննդանյութերի հասանելիության ազդեցությունները ազոտֆիքսող միկրոօրգանիզմների աճի, զարգացման և ֆիզիոլոգիական ակտիվության վրա։ Քննարկվում են ազոտի ֆիքսման կենսաքիմիական մեխանիզմները, ազոտֆիքսատորների փոխազդեցությունները հողային միկրոօրգանիզմների այլ խմբերի հետ և դրանց մասնակցությունը հողի կենսաբանական ակտիվության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ոչ սիմբիոտիկ ազոտֆիքսատորների հայտնաբերման, առանձնացման, կենսաբանական հատկությունների գնահատման և ազոտֆիքսման ակտիվության հետազոտման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում այս միկրոօրգանիզմների նշանակությանը հողի բերրիության պահպանման, բույսերի ազոտային սնուցման բարելավման, կենսապարարտանյութերի մշակման և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանության, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, կենսատեխնոլոգիայի և կենսաբանական ազոտֆիքսման գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1846–1917 թվականներին Թիֆլիսի նահանգի տնտեսական, հասարակական և մշակութային կյանքում հայ բուրժուազիայի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Ռուսական կայսրության Հարավային Կովկասում ընթացող սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում հայ ձեռնարկատերերի, առևտրականների, արդյունաբերողների, ֆինանսական գործիչների և քաղաքային սեփականատերերի մասնակցությունն է տարածաշրջանի շուկայական հարաբերությունների զարգացմանը։ Քննվում են կապիտալի կուտակման հիմնական աղբյուրները, առևտրային գործունեության ուղղությունները, արտադրական ձեռնարկությունների ձևավորումը, ֆինանսավարկային հարաբերությունների զարգացումը և հայ գործարար շրջանակների կապերը ինչպես Կովկասի, այնպես էլ Ռուսական կայսրության այլ տնտեսական կենտրոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Թիֆլիս քաղաքին՝ որպես վարչական, առևտրային և մշակութային խոշոր կենտրոնի, որտեղ հայ բնակչության տարբեր սոցիալական խմբեր կարևոր տեղ էին զբաղեցնում քաղաքային տնտեսության մեջ։ Ուսումնասիրվում է առևտրային կապիտալի աստիճանական ներգրավումը արդյունաբերական ոլորտում, ձեռնարկատիրական գործունեության նոր ձևերի տարածումը, ընկերությունների և ֆինանսական կառույցների ձևավորումը, ինչպես նաև տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման ազդեցությունը ապրանքաշրջանառության և շուկաների ընդլայնման վրա։ Կարևորվում է հայ բուրժուազիայի սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ առանձնացնելով տարբեր տնտեսական հնարավորություններ և գործունեության ոլորտներ ունեցող խմբերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գործարար ընտանիքների տնտեսական ռազմավարություններին, սեփականության ձևերին և կապիտալի փոխանցման ու ընդլայնման առանձնահատկություններին։ Առանձին ուղղություն է հայ ձեռնարկատիրական շրջանակների հասարակական և բարեգործական գործունեությունը։ Քննվում է նրանց մասնակցությունը կրթական, մշակութային, հրատարակչական և համայնքային նախաձեռնությունների ֆինանսավորմանը, ինչպես նաև հայկական հասարակական հաստատությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են տնտեսական շահերի և քաղաքային կառավարման միջև փոխհարաբերությունները, հասարակական կառույցներում գործարար խավի մասնակցությունը և սոցիալական ազդեցության ձևավորման մեխանիզմները։ Ժամանակաշրջանի ընթացքում տեղի ունեցած արդյունաբերականացման, քաղաքայնացման, տնտեսական ճգնաժամերի, քաղաքական շարժումների և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ բուրժուազիայի գործունեության փոփոխություններին տարբեր պատմական փուլերում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի տնտեսական և սոցիալական պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ գործարար խավի դերի, տնտեսական արդիականացման գործընթացների և Թիֆլիսի նահանգի բազմազգ հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման մասին։

Экономика

Աշխատությունը ուսումնասիրում է տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության դերը օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման գործընթացում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Այն անդրադառնում է այն տնտեսական, քաղաքական և իրավական գործոններին, որոնք նպաստում են տարածաշրջանային կապերի ամրապնդմանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և արտաքին կապիտալի ներհոսքի խթանմանը։ Նյութում վերլուծվում են Հայաստանի մասնակցությունը տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացներին, միջազգային համագործակցության հնարավորությունները, առևտրատնտեսական հարաբերությունների զարգացումը և դրանց ազդեցությունը ներդրումային գրավչության վրա։ Քննարկվում են օտարերկրյա ներդրումների նշանակությունը երկրի տնտեսական աճի, նոր տեխնոլոգիաների ներգրավման, արտադրական կարողությունների ընդլայնման և մրցունակության բարձրացման տեսանկյունից։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև այն հիմնական խոչընդոտներն ու մարտահրավերները, որոնք կարող են սահմանափակել ներդրումային հոսքերի աճը, այդ թվում՝ տնտեսական, ենթակառուցվածքային և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են պետական քաղաքականության ուղղությունները, համագործակցության արդյունավետ մեխանիզմները և հնարավոր ռազմավարությունները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի՝ որպես ներդրումային ուղղության դիրքերի ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տարածաշրջանային ինտեգրման, տնտեսական զարգացման և միջազգային ներդրումային հարաբերությունների փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Շահսեվան ցեղամիավորման պատմական զարգացման, էթնիկական կազմավորման, սոցիալական կառուցվածքի և մշակութային առանձնահատկությունների պատմաազգագրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են ցեղամիավորման ձևավորման նախադրյալները, պատմական բնակության տարածքները, տարբեր ցեղային խմբերի փոխհարաբերությունները և դրանց դերը տարածաշրջանի հասարակական ու քաղաքական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Շահսեվանների ավանդական սոցիալական կազմակերպմանը, ցեղային կառույցին, տոհմային հարաբերություններին և տնտեսական գործունեությանը, այդ թվում՝ անասնապահությանը, քոչվորական և կիսաքոչվորական կենսակերպին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև նյութական և հոգևոր մշակույթի տարբեր դրսևորումներին՝ բնակարանային պայմաններին, հագուստին, սննդին, ընտանեկան և հասարակական սովորույթներին, ծիսակարգերին, ժողովրդական հավատալիքներին և բանահյուսությանը։ Պատմական նյութի և ազգագրական դիտարկումների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական փոփոխությունները, պետական կառավարման համակարգերը, տնտեսական պայմանները և նստակեցության գործընթացները ազդել ցեղամիավորման կյանքի ու ինքնության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարածաշրջանի թյուրքալեզու քոչվոր և կիսաքոչվոր բնակչության պատմական ու մշակութային գործընթացների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել պատմաբանների, ազգագրագետների, էթնոլոգների, արևելագետների և Հարավային Կովկասի ու Իրանի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար՝ որպես նյութ Շահսեվանների պատմության, ավանդական մշակույթի և սոցիալական կազմակերպման ուսումնասիրության համար։