Մեծածավալ տվյալների ամպային պահուստավորման միջոցների հետազոտումը և մշակումը

Политология

Վահե Սարգսյան-ի «Ջավախահայության իրավունքների ամրագրումը միջազգային փաստաթղթերում» աշխատությունը գիտական-վերլուծական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ջավախքում ապրող հայ համայնքի իրավական կարգավիճակի, իրավունքների պաշտպանության և դրանց միջազգային իրավական հարթակներում արտացոլման խնդիրներին։ Գրքում մանրամասնորեն դիտարկվում են տարբեր միջազգային պայմանագրեր, կոնվենցիաներ և կազմակերպությունների փաստաթղթեր, որոնց միջոցով փորձ է արվում գնահատել ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանվածության աստիճանը և դրանց կիրառման արդյունավետությունը կոնկրետ տարածաշրջանային համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է իրավական նորմերի և իրական քաղաքական գործընթացների միջև առկա հակասությունները՝ ընդգծելով, թե որքանով են միջազգային իրավական մեխանիզմները գործում գործնականում և ինչ սահմանափակումներ ունեն դրանք։ Աշխատությունը միաժամանակ ունի և՛ գիտական, և՛ հասարակական-քաղաքական նշանակություն, քանի որ այն անդրադառնում է ինքնության պահպանման, լեզվական և մշակութային իրավունքների, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներին։ Տեքստը կառուցված է փաստաթղթային հղումների, իրավական վերլուծությունների և համեմատական մոտեցումների հիման վրա, ինչը այն դարձնում է օգտակար ինչպես հետազոտողների, այնպես էլ իրավապաշտպան գործունեությամբ զբաղվողների համար։

Право

Այս աշխատությունը վերաբերում է Եվրոպական միությունում համակենտրոնացման (կոնցենտրացիայի) իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մրցակցային իրավունքի, շուկաների ազատ գործունեության և տնտեսական ուժերի կենտրոնացման վերահսկման մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել ԵՄ մրցակցային իրավունքի շրջանակներում իրականացվող միաձուլումների և ձեռքբերումների վերահսկման համակարգը, դրա իրավական հիմքերը և կիրառման պրակտիկ խնդիրները։ Ուսումնասիրվում են Եվրոպական հանձնաժողովի դերը համակենտրոնացման գործարքների գնահատման գործընթացում, «նշանակալի շուկայական ուժի» (significant market power) չափանիշները, ինչպես նաև հակամենաշնորհային քաղաքականության հիմնական սկզբունքները՝ շուկայական մրցակցության պաշտպանության և սպառողների շահերի ապահովման համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական գնահատման չափանիշներին՝ շուկայի կառուցվածքի փոփոխություն, մրցակցության սահմանափակումների վտանգ, տնտեսական արդյունավետության հիմնավորում և հասարակական շահերի հաշվեկշռում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ԵՄ իրավակարգավորման զարգացման փուլերը, դատարանների նախադեպային որոշումները և անդամ պետությունների իրավական համակարգերի ներդաշնակեցման խնդիրները։ Միաժամանակ վերլուծվում են գործնական դժվարությունները՝ կապված խոշոր կորպորատիվ միաձուլումների վերահսկման, գլոբալ շուկաների ազդեցության և թվային տնտեսության պայմաններում նոր մենաշնորհային ռիսկերի առաջացման հետ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է եվրոպական իրավագիտության և մրցակցային իրավունքի զարգացման մեջ՝ նպաստելով համակենտրոնացման իրավական կարգավորման համակարգի կատարելագործմանը և ավելի արդյունավետ կիրառմանը։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հայկական տարրական դպրոցներում ռուսերենի ուսուցման կազմակերպմանը և կրտսեր դպրոցականների համար օտար կամ երկրորդ լեզվի յուրացմանը նպաստող ուսումնական նյութերի մշակմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնանում է այն մեթոդական սկզբունքների վրա, որոնց օգնությամբ հնարավոր է երեխաների տարիքային, լեզվական և ճանաչողական առանձնահատկություններին համապատասխան ձևավորել ռուսերենով հաղորդակցվելու սկզբնական կարողություններ։ Ուսումնական նյութը կարող է կառուցված լինել աստիճանական բարդացման սկզբունքով՝ սկսելով հնչյունների, բառերի և պարզ արտահայտությունների յուրացումից և անցնելով ընթերցանության, գրավոր խոսքի ու նախադասությունների կառուցման ավելի զարգացած հմտություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայերենի և ռուսերենի լեզվական համակարգերի տարբերությունների հաշվառումը, քանի որ մայրենի լեզվի ազդեցությունը կարող է դրսևորվել արտասանության, բառապաշարի, քերականական ձևերի և նախադասությունների կառուցման մակարդակներում։ Այդ պատճառով մեթոդական մոտեցումը կարող է ներառել համադրական բացատրություններ, կրկնողական վարժություններ և սովորողների համար հասկանալի խոսքային իրավիճակներ։ Կարևորվում է ոչ միայն քերականական կանոնների յուրացումը, այլև ակտիվ բառապաշարի զարգացումը և սովորած լեզվական միավորների գործնական կիրառումը առօրյա հաղորդակցության մեջ։ Ընթերցանության համար ընտրված փոքրածավալ տեքստերը, երկխոսությունները, հարցուպատասխանները և լեզվական առաջադրանքները կարող են նպաստել ինչպես լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը, այնպես էլ բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Ուսուցման արդյունավետության համար նշանակություն ունի տեսողական նյութերի, օրինակների, խաղային առաջադրանքների և կրկնության համակարգված կիրառումը, հատկապես տարրական կրթության փուլում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցչի դերին՝ որպես սովորողների խոսքային գործունեությունը կազմակերպող և լեզվական դժվարությունները բացահայտող մասնագետի։ Ուսումնական նյութերի հաջորդական կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս աստիճանաբար զարգացնել լսելու, հասկանալու, խոսելու, կարդալու և գրելու փոխկապակցված կարողությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ռուսերենի տարրական ուսուցման մանկավարժական և լեզվամեթոդական մոտեցումների համակարգ՝ նախատեսված հայկական դպրոցական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ և սովորողների հաղորդակցական կարողությունների աստիճանական զարգացման նպատակով։

История

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության վարչատարածքային միավորներից մեկի՝ Վանի վիլայեթի պատմական, աշխարհագրական, վարչական, ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում է տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, բնակավայրերի համակարգը և վարչական բաժանումը՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել նրա տարածքային կառուցվածքի և բնակչության տեղաբաշխման մասին։ Հիմնական ուշադրությունը հատկացվում է Վան քաղաքի և վիլայեթի մյուս քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերի պատմական նշանակությանը, հաղորդակցության ուղիներին, տնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններին և տարածաշրջանի տեղին Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգների համակարգում։ Քննության են առնվում բնակչության ազգային և կրոնական կազմը, տարբեր համայնքների տարածքային տեղաբաշխումը, զբաղմունքները և հասարակական հարաբերությունները։ Առանձին նշանակություն է տրվում հայ բնակչության պատմական ներկայությանը, բնակավայրերին, եկեղեցական ու կրթական հաստատություններին, տնտեսական գործունեությանը և տարածաշրջանի մշակութային կյանքում ունեցած դերակատարությանը։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսության, անասնապահության, արհեստագործության և առևտրի զարգացման պայմանները, ինչպես նաև բնական միջավայրի ազդեցությունը բնակչության տնտեսական գործունեության ձևերի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում վարչական կառավարման համակարգին, տեղական իշխանությունների գործունեությանը, հարկային հարաբերություններին և պետական կառավարման առանձնահատկություններին։ Տարածաշրջանի պատմությունը դիտարկվում է նաև XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական ու հասարակական գործընթացների համատեքստում, երբ Օսմանյան կայսրության ներքին ճգնաժամերը, բարեփոխումների փորձերը, ազգային շարժումները և միջազգային քաղաքական զարգացումները զգալի ազդեցություն էին ունենում արևելյան նահանգների կյանքի վրա։ Կարևորվում են հայ բնակչության անվտանգության, իրավական վիճակի, սեփականության և հասարակական կյանքի հետ կապված խնդիրները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի ընդհանուր քաղաքական պայմանների շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարածաշրջանում տեղի ունեցած ժողովրդագրական փոփոխություններին և դրանց պատմական պատճառներին՝ հնարավորություն տալով համադրել տարբեր ժամանակաշրջանների բնակչության վերաբերյալ տվյալները։ Պատմական աշխարհագրության տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն բնակավայրերի տեղադրության, վարչական սահմանների, ճանապարհների, բնական ռեսուրսների և տնտեսական կենտրոնների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նյութը արժեքավոր է նաև հայագիտական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Արևմտյան Հայաստանի կարևոր տարածաշրջաններից մեկի բնակչության առօրյա կյանքը, տնտեսական հարաբերությունները, կրթական ու կրոնական հաստատությունները և մշակութային ժառանգությունը։ Տարբեր վիճակագրական, վարչական, աշխարհագրական և պատմական տվյալների համադրումը նպաստում է տարածաշրջանի զարգացման ավելի ամբողջական պատկերի ձևավորմանը։ Միաժամանակ նման ուսումնասիրությունները կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունեն Օսմանյան կայսրության արևելյան տարածքների վարչական կառավարման, ժողովրդագրական կառուցվածքի և միջհամայնքային հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Օսմանյան կայսրության պատմության, պատմական աշխարհագրության, ժողովրդագրության, ազգագրության և հայագիտության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Культура

Գիրքը՝ «Մշակութաբանություն», հեղինակը Մելքումյան Գ., հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է մշակութաբանության որպես գիտական ոլորտի հիմնական հասկացությունների, տեսությունների և ուսումնասիրության մեթոդների ներկայացմանը։ Այն ընդգրկում է մշակույթի էությունը, կառուցվածքը և գործառույթները հասարակության զարգացման մեջ, ինչպես նաև մշակութային արժեքների ձևավորման, փոխանցման և պահպանման գործընթացները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են համաշխարհային և ազգային մշակույթների զարգացման հիմնական փուլերը, մշակութային համակարգերի բազմազանությունը և դրանց փոխազդեցությունները պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մշակույթի և քաղաքակրթության փոխհարաբերություններին, մշակութային ինքնության ձևավորմանը, ավանդույթների և նորարարությունների դերին հասարակական կյանքում։ Ներառված են նաև մշակութային քաղաքականության, զանգվածային մշակույթի և գլոբալացման ազդեցության վերաբերյալ հիմնախնդիրներ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և մշակութաբանությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով մշակույթի երևույթների համակարգված և խորքային ընկալմանը։

Право

Հայաստանի Հանրապետությունում Սահմանադրական դատարանի սահմանադրաիրավական կարգավիճակը պայմանավորված է երկրի սահմանադրական համակարգում նրա հատուկ տեղով՝ որպես սահմանադրական արդարադատություն իրականացնող բարձրագույն մարմին։ Սահմանադրական դատարանը կոչված է ապահովելու Սահմանադրության գերակայությունը և վերահսկելու օրենքների, ենթաօրենսդրական ակտերի, պետական մարմինների որոշումների և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Այն հանդես է գալիս որպես անկախ դատական իշխանության առանձնահատուկ օղակ, որը չի մտնում ընդհանուր դատական համակարգի մեջ և գործում է բացառապես Սահմանադրությամբ սահմանված լիազորությունների շրջանակում։ Սահմանադրական դատարանի անկախությունը ամրագրված է Սահմանադրությամբ, և այն իր գործունեության ընթացքում ենթարկվում է միայն Սահմանադրությանը՝ բացառելով որևէ այլ պետական մարմնի միջամտությունը։ Դատարանի կազմավորման, դատավորների նշանակման և գործունեության կարգը սահմանվում է Սահմանադրությամբ և «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքով, որտեղ նախատեսված են նաև դատավորների լիազորությունների ժամկետները, անկախության երաշխիքները և պատասխանատվության սահմանները։ Սահմանադրական դատարանն իրականացնում է ինչպես վերացական, այնպես էլ կոնկրետ սահմանադրական վերահսկողություն՝ քննելով օրենքների և այլ իրավական ակտերի սահմանադրականությունը, ինչպես նաև լուծելով սահմանադրական վեճեր պետական իշխանության մարմինների միջև։ Դրա որոշումները վերջնական են, պարտադիր կատարման ենթակա և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից՝ ապահովելով իրավական համակարգի կայունությունը և Սահմանադրության անմիջական գործողությունը։ Այս կարգավիճակը թույլ է տալիս Սահմանադրական դատարանին հանդես գալ որպես սահմանադրական կարգի պահապան, մարդու իրավունքների պաշտպանության կարևոր երաշխավոր և իրավական պետության հիմնարար ինստիտուտներից մեկը Հայաստանի Հանրապետությունում։