Новая книжка для обучения русскому языку в армянских начальных школах

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Հայ առաքելական եկեղեցու ժամակարգության բացատրությանն ու մեկնաբանությանը՝ ներկայացնելով եկեղեցական ամենօրյա ժամերգությունների կառուցվածքը, հոգևոր նշանակությունը և ծիսական բովանդակությունը։ Ժամակարգությունը Հայ եկեղեցու պաշտամունքային կյանքի կարևոր բաղադրիչներից է, որի միջոցով օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթքները, սաղմոսերգությունները, ընթերցումները և հոգևոր արարողությունները միավորվում են միասնական ծիսական կարգի մեջ։ Մեկնողական բնույթի այս աշխատության նպատակն է բացահայտել ժամերգությունների ներքին խորհուրդը, դրանց հաջորդականության տրամաբանությունը, կիրառվող աղոթքների ու սաղմոսների հոգևոր իմաստը և եկեղեցական ավանդության մեջ դրանց հաստատված նշանակությունը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի ժամերի խորհրդաբանական ընկալումը, քանի որ յուրաքանչյուր ժամերգություն կապված է քրիստոնեական հավատքի որոշակի գաղափարների, աստվածաշնչյան հիշատակությունների և հոգևոր խորհրդածությունների հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է եկեղեցական աղոթքը կազմակերպում հավատացյալի հոգևոր կյանքը, նպաստում աղոթական կարգապահության ձևավորմանը և օրվա ընթացքը կապում քրիստոնեական հավատի ու աստվածայինի հետ հաղորդակցության գաղափարի հետ։ Ժամակարգության մեկնությունը կարևոր է ոչ միայն ծիսական արարողությունների ճիշտ ընկալման, այլև դրանց աստվածաբանական, պատմական և հոգևոր նշանակության բացահայտման տեսանկյունից։ Նման աշխատությունները նպաստել են եկեղեցական ավանդության փոխանցմանը, հոգևորականների ու հավատացյալների ծիսական գիտելիքների խորացմանը և հայոց ժամերգության առանձնահատկությունների պահպանմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է Հայ առաքելական եկեղեցու ժամերգության պատմության, ծիսագիտության, աղոթական գրականության և հայ հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, հոգևորականների և հայկական ծիսական ավանդույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում իրականացվող բյուջետային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետության գնահատման և բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ֆինանսական միջոցների պլանավորման, բաշխման և օգտագործման մեխանիզմներն են՝ գյուղատնտեսական քաղաքականության նպատակների իրականացման և հատկացվող ռեսուրսներից առավել հիմնավորված արդյունքներ ստանալու տեսանկյունից։ Գյուղատնտեսության պետական ֆինանսավորումը դիտարկվում է որպես ոլորտի զարգացմանը նպաստող տնտեսական գործիք, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է ծրագրերի նպատակների հստակությամբ, շահառուների ընտրության սկզբունքներով, ֆինանսավորման մեխանիզմներով և արդյունքների գնահատման համակարգով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական աջակցության տարբեր ծրագրերի կառուցվածքը, ֆինանսավորման ուղղությունները և դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական արտադրության, ներդրումների, արտադրողականության, տնտեսավարողների եկամուտների ու ոլորտի մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բյուջետային ծախսերի արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանությանը՝ համադրելով ծրագրային նպատակները, օգտագործված ֆինանսական ռեսուրսները և ստացված տնտեսական արդյունքները։ Կարևորվում է ծրագրերի արդյունքային ցուցանիշների այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որը հնարավորություն կտա գնահատել ոչ միայն ֆինանսական միջոցների ծախսման մակարդակը, այլև դրանց իրական ազդեցությունը գյուղատնտեսության զարգացման վրա։ Առանձին ուղղություն կարող է լինել պետական աջակցության հասցեականության ուսումնասիրությունը՝ պարզելու, թե որքանով են համապատասխան միջոցները հասանելի տարբեր չափերի և մասնագիտացման գյուղատնտեսական տնտեսություններին։ Կարող են դիտարկվել նաև ծրագրերի պլանավորման, իրականացման, մշտադիտարկման և հետագա գնահատման միջև կապերը՝ պետական ֆինանսների կառավարման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Կարևոր նշանակություն ունի բյուջետային ծրագրերի և գյուղատնտեսության զարգացման երկարաժամկետ առաջնահերթությունների համապատասխանությունը, քանի որ կարճաժամկետ ֆինանսական աջակցությունը առավել արդյունավետ է այն դեպքում, երբ այն նպաստում է արտադրողականության, տեխնոլոգիական զարգացման, ենթակառուցվածքների և տնտեսությունների տնտեսական կայունության բարելավմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել նաև ծրագրերի իրականացման ընթացքում առաջացող վարչական և կազմակերպական խնդիրները, տեղեկատվության հասանելիությունը և պետական կառավարման մարմինների ու շահառուների փոխգործակցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, հանրային ֆինանսների, ծրագրային բյուջետավորման և պետական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել գյուղատնտեսության ոլորտի բյուջետային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և պետական ռեսուրսների առավել նպատակային օգտագործման հնարավոր ուղղությունները։

Religion

Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական մտքի պատմության նշանավոր դեմքերից մեկի՝ Սուրբ Օգոստինոսի կյանքն ու գրական-աստվածաբանական ժառանգությունը։ Օգոստինոս Երանելին վաղ քրիստոնեական եկեղեցու կարևորագույն մտածողներից է, որի գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել արևմտյան քրիստոնեության, փիլիսոփայության և բարոյագիտության զարգացման վրա։ Նրա կենսագրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հոգևոր որոնումների, հավատքի վերագտնման և անձնական վերափոխման ուղուն։ Օգոստինոսի երկերում առանցքային տեղ են զբաղեցնում Աստծո և մարդու հարաբերությունը, հավատքի ու բանականության փոխկապակցվածությունը, մեղքի և ազատ կամքի խնդիրները, շնորհի նշանակությունը, հոգու բնությունը և բարոյական պատասխանատվությունը։ Նրա մտքերը կարևոր են ոչ միայն աստվածաբանական, այլև փիլիսոփայական տեսանկյունից, քանի որ անդրադառնում են մարդու ներաշխարհին, հիշողությանը, ժամանակի ընկալմանը և ճշմարտության որոնմանը։ Կենսագրական տեղեկությունների և երկերի թարգմանության ներկայացումը հայ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու համաքրիստոնեական հոգևոր ժառանգությանը և հասկանալու այդ մտածողի ազդեցությունը քրիստոնեական մշակույթի զարգացման վրա։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է միլիմետրային տիրույթի ցածր ինտենսիվության էլեկտրամագնիսական ալիքների ազդեցության ուսումնասիրությանը բջջային և թաղանթային համակարգերի վրա՝ համադրելով կենսաֆիզիկական, բջջաբանական և ֆիզիոլոգիական հետազոտության մոտեցումները։ Գրքում ուսումնասիրվում են բջջաթաղանթի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրա դերը բջջի ներքին միջավայրի պահպանման, նյութերի փոխանակության, ազդանշանների փոխանցման և արտաքին ազդակների նկատմամբ բջջային արձագանքի ձևավորման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցածր ինտենսիվության էլեկտրամագնիսական ճառագայթման և կենսաբանական համակարգերի փոխազդեցության հնարավոր մեխանիզմներին՝ դիտարկելով, թե ինչպես կարող են նման ազդեցությունները փոփոխել թաղանթային կառուցվածքների ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ բնութագրերը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական մոտեցումներ, որոնց միջոցով գնահատվում են բջիջների կենսագործունեության, թաղանթային թափանցելիության, իոնային փոխանակության և այլ ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները ճառագայթման ազդեցության պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև ճառագայթման հիմնական պարամետրերի՝ հաճախականության, ինտենսիվության, ազդեցության տևողության և այլ պայմանների նշանակությունը կենսաբանական պատասխանի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բջջային արձագանքի և թաղանթային փոփոխությունների միջև պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու էլեկտրամագնիսական ազդակների կենսաբանական ազդեցության մասին։ Գրքում քննարկվում են նաև ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառական նշանակությունը կենսաբժշկական հետազոտությունների, ֆիզիոթերապևտիկ տեխնոլոգիաների և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման կենսաբանական ազդեցությունների գնահատման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ուսումնասիրում է ցածր ինտենսիվության ազդեցությունների հնարավոր կենսաբանական հետևանքները բջջային մակարդակում՝ փորձելով բացահայտել դրանց հիմքում ընկած ֆիզիկական և կենսաքիմիական գործընթացները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկոսների, բջջաբանների, ճառագայթային կենսաբանության և բժշկական ֆիզիկայի մասնագետների, ֆիզիոլոգների, կենսաբժշկական հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է միջին դպրոցում հայոց լեզվի շարահյուսության կարևոր բաժիններից մեկի՝ պարզ նախադասության ուսուցման տեսական, մանկավարժական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են պարզ նախադասության կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները, դրա տեսակների, գլխավոր ու երկրորդական անդամների ուսուցման սկզբունքները, ինչպես նաև քերականական գիտելիքների արդյունավետ յուրացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների լեզվական մտածողության զարգացմանը, շարահյուսական վերլուծության հմտությունների ձևավորմանը և տեսական գիտելիքները բանավոր ու գրավոր խոսքում կիրառելու կարողությունների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրվում են դասավանդման ավանդական և ժամանակակից մեթոդները, ուսումնական առաջադրանքների ու վարժությունների համակարգի մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև սովորողների տարիքային և ճանաչողական առանձնահատկությունների հաշվառման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում պարզ նախադասության ուսուցման ընթացքում հանդիպող դժվարություններին, քերականական սխալների կանխարգելման եղանակներին և ուսուցման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարևորում է շարահյուսական գիտելիքների դերը սովորողների գրագետ խոսքի, լեզվական հաղորդակցման և ինքնուրույն մտածողության զարգացման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչների, մանկավարժների, լեզվաբանների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և բանասիրական ու մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է գազային փուլում չհագեցած ածխաջրածինների օքսիդացման ընթացքում շղթայական ռեակցիաների զարգացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են ռադիկալային շղթայական գործընթացների հիմնական փուլերը՝ նախաձեռնություն, շղթայի աճ և ավարտ, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող թերմոդինամիկական և կինետիկ գործոնները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ակտիվ ռադիկալների առաջացման ուղիները, միջանկյալ ռեակցիոն մասնիկների դերը և շղթայական ճյուղավորման ու ինհիբիցիայի մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը օքսիդացման ընդհանուր արագության և արտադրանքի կազմի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չհագեցած ածխաջրածինների կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությանը ռեակցիայի ընթացքի վրա, ինչպես նաև թթվածնի մասնակցությամբ ընթացող բարդ բազմաստիճան փոխազդեցություններին։ Քննարկվում են նաև կինետիկ մոդելավորման մոտեցումները և փորձարարական տվյալների համադրումը տեսական հաշվարկների հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել շղթայական գործընթացների կարգավորման հիմնական օրինաչափությունները։ Աշխատությունը նախատեսված է քիմիկոսների, ֆիզիկական քիմիայի մասնագետների և քիմիական կինետիկայի ոլորտի հետազոտողների համար։