Միջբյուջետային ֆինանսական համահարթեցման համակարգի կատարելագործման խնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Философия

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է գեղագիտության և մարդու հուզաշխարհի փոխկապակցվածությանն առնչվող գրականության հանձնարարական ցանկ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ուղղորդել համապատասխան գիտական, փիլիսոփայական, հոգեբանական և մշակութաբանական աղբյուրների ուսումնասիրության մեջ։ Ներկայացվող գրականության շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մարդու հույզերի, զգացմունքների և ներաշխարհի ձևավորման ու արտահայտման առանձնահատկությունները գեղագիտական ընկալման, արվեստի և ստեղծագործական գործունեության համատեքստում։ Ցանկը կարող է ընդգրկել աշխատություններ, որոնք անդրադառնում են գեղեցիկի, վեհի, ներդաշնակի և այլ գեղագիտական կատեգորիաների ընկալմանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը մարդու հոգևոր և հուզական աշխարհի վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում արվեստի տարբեր ձևերի՝ գրականության, երաժշտության, կերպարվեստի, թատրոնի և այլ ստեղծագործական ոլորտների միջոցով հույզերի առաջացման, փոխանցման և վերապրման խնդիրներին։ Հանձնարարական նյութերի համակարգված ներկայացումը կարող է օգնել ընթերցողին ձևավորելու թեմայի վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում՝ միաժամանակ հնարավորություն տալով համադրելու գեղագիտական և հոգեբանական մոտեցումները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև մարդու գեղագիտական պահանջմունքների, արժեքային կողմնորոշումների, ճաշակի ձևավորման և արվեստի սոցիալ-հոգեբանական նշանակության ուսումնասիրության համար։ Որպես մատենագիտական-տեղեկատու նյութ՝ այն կարող է ծառայել ինքնուրույն ընթերցանության, ուսումնական աշխատանքների, գիտական հետազոտությունների և թեմատիկ գրականության որոնման նպատակներին։ Այն հատկապես օգտակար է փիլիսոփայության, գեղագիտության, հոգեբանության, արվեստագիտության, գրականագիտության և մշակութաբանության ոլորտներում սովորողներին, դասավանդողներին, հետազոտողներին և մարդու հուզական աշխարհի ու արվեստի փոխհարաբերությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Лингвистика

Գիրքը ներկայացնում է՝ արևելահայերենի քերականագիտության ձևավորման պատմական փուլերը, տարբեր լեզվաբանների և քերականագետների ներդրումը հայերենի ուսումնասիրության մեջ, քերականական տեսությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները, արևելահայերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրության մեթոդների փոփոխությունները ժամանակի ընթացքում, լեզվաբանական մտքի ձևավորումն ու զարգացումը հայագիտական միջավայրում։ Այն օգտակար է՝ լեզվաբանության և հայագիտության ուսանողների համար, գիտական աշխատողների և հետազոտողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայերեն քերականության պատմական զարգացման ուսումնասիրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է արևելահայերենի քերականագիտության պատմության և գիտական մտքի էվոլյուցիայի ուսումնասիրության համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի վերջին քառորդից մինչև XX դարի սկիզբը Վանի, Բիթլիսի և Էրզրումի նահանգներում հայկական դպրոցների ձևավորման, գործունեության և զարգացման պատմության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները, դպրոցական հաստատությունների տեսակները, դրանց տարածքային բաշխումը և հայ բնակչության կրթական պահանջների բավարարման գործում ունեցած նշանակությունը։ Վերլուծվում են տարրական և միջնակարգ կրթության կազմակերպումը, ուսումնական ծրագրերը, դասավանդվող առարկաները, ուսուցման մեթոդները, դասագրքերի կիրառումը, աշակերտների կազմը և ուսուցիչների մասնագիտական գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական եկեղեցու, համայնքային կառույցների, բարեգործական և կրթական կազմակերպությունների մասնակցությանը դպրոցների հիմնադրման, պահպանման ու ֆինանսավորման գործում։ Քննարկվում են ուսուցչական կադրերի պատրաստման, աղջիկների կրթության տարածման, կրթական հաստատությունների նյութական ապահովվածության և դպրոցական ցանցի ընդլայնման հետ կապված խնդիրները։ Դիտարկվում է նաև ժամանակաշրջանի հասարակական, քաղաքական և տնտեսական պայմանների ազդեցությունը կրթական կյանքի վրա, ինչպես նաև այն դժվարությունները, որոնց պայմաններում գործել են հայկական ուսումնական հաստատությունները։ Անդրադարձ է կատարվում դպրոցների դերին գրագիտության տարածման, հայերենի ուսուցման, մշակութային ժառանգության փոխանցման և համայնքային կյանքի կազմակերպման գործընթացներում։ Տարբեր բնակավայրերի կրթական իրավիճակի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու առանձին նահանգների դպրոցական համակարգերի ընդհանուր օրինաչափություններն ու տեղային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայ կրթական կյանքի, հայկական դպրոցի պատմության և XIX–XX դարերի սահմանագծի հայ հասարակության մշակութային ու հասարակական գործընթացների ամբողջական պատկերացման համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարահաշվարկային համակարգում ռիսկերի կառավարման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը, առկա ռիսկերի բացահայտմանը և դրանց արդյունավետ կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունների վերլուծությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է վճարահաշվարկային համակարգի նշանակությունը երկրի ֆինանսական համակարգի բնականոն գործունեության, դրամական միջոցների շրջանառության և տնտեսության տարբեր մասնակիցների միջև անվտանգ ու արդյունավետ հաշվարկների իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի գործունեության ընթացքում առաջացող հիմնական ռիսկերի բնույթին, դրանց առաջացման պատճառներին և հնարավոր հետևանքներին, այդ թվում՝ վարկային, իրացվելիության, գործառնական, իրավական, տեխնոլոգիական և համակարգային ռիսկերին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ռիսկերի նույնականացման, գնահատման, մշտադիտարկման և նվազեցման մեխանիզմները, ինչպես նաև վճարային ենթակառուցվածքների հուսալիության, տեղեկատվական անվտանգության և գործառնությունների անընդհատության ապահովման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև ֆինանսական կազմակերպությունների, վճարային համակարգերի մասնակիցների և կարգավորող մարմինների փոխգործակցությունը՝ համակարգային կայունության և ռիսկերի արդյունավետ վերահսկողության ապահովման նպատակով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի վճարահաշվարկային համակարգի առանձնահատկությունների գնահատումը և միջազգային փորձի համադրումը՝ ռիսկերի կառավարման ավելի արդյունավետ մոտեցումներ բացահայտելու համար։ Աշխատանքը կարող է նպաստել վճարահաշվարկային ենթակառուցվածքների կայունության բարձրացմանը, ֆինանսական ռիսկերի կանխարգելման մեխանիզմների կատարելագործմանը և համակարգի նկատմամբ վստահության ամրապնդմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, բանկային համակարգի աշխատակիցներին, տնտեսագետներին, ռիսկերի կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին, պետական կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչներին և ֆինանսական համակարգի գործունեությամբ զբաղվող ուսանողներին։

Право

Օրենսդրական փոփոխությունները պետական իրավական համակարգում գործող օրենքների լրացումն, փոփոխումը կամ վերացումը գործընթաց են, որի նպատակն է օրենքները համապատասխանեցնել հասարակության զարգացման պահանջներին, տնտեսական և քաղաքական փոփոխություններին, ինչպես նաև միջազգային իրավական նորմերին։ Օրենսդրությունը մշտապես զարգացող համակարգ է, և ժամանակի ընթացքում այն կարող է չհամապատասխանել իրական հասարակական հարաբերություններին, ինչի պատճառով առաջանում է փոփոխությունների անհրաժեշտություն։ Օրենսդրական փոփոխությունները կարող են նախաձեռնվել տարբեր սուբյեկտների կողմից՝ օրենսդիր մարմինների, կառավարության, պատգամավորների կամ երբեմն հասարակական նախաձեռնությունների միջոցով՝ կախված երկրի իրավական համակարգից։ Այս գործընթացը սովորաբար անցնում է մի քանի փուլ՝ նախագծի մշակումը, քննարկումը, փորձաքննությունը, ընդունումը և ուժի մեջ մտնելը։ Օրենսդրական փոփոխությունների հիմնական նպատակը իրավական կարգավորման կատարելագործումն է, իրավական բացերի լրացումը և հակասությունների վերացումը։ Դրանք նաև կարող են ուղղված լինել մարդու իրավունքների պաշտպանության ընդլայնմանը, տնտեսական զարգացման խթանմանը կամ պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Կարևոր դեր ունի հանրային քննարկումը և փորձագիտական գնահատումը, քանի որ օրենքների փոփոխությունները կարող են ունենալ լայն հասարակական ազդեցություն։ Ժամանակակից պայմաններում օրենսդրական փոփոխությունները հաճախ պայմանավորված են նաև միջազգային պարտավորություններով և գլոբալ գործընթացներով, ինչպիսիք են տնտեսական ինտեգրացիան կամ մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշները։ Այսպիսով, օրենսդրական փոփոխությունները հանդիսանում են իրավական համակարգի զարգացման կարևոր գործիք, որը ապահովում է օրենքների արդիականությունը, արդյունավետությունը և համապատասխանությունը հասարակության փոփոխվող պահանջներին։

Педагогика

Մանկավարժական, ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտային կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների օլիմպիական դաստիարակության մեթոդիկայի առանձնահատկությունների, դրա կազմակերպման սկզբունքների և կրթադաստիարակչական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում օլիմպիական կրթության տեսական հիմունքները, օլիմպիական շարժման պատմական և գաղափարական արժեքները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարրական դպրոցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխաների տարիքային, հոգեբանական և ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման ու դաստիարակության մեթոդների ընտրությանը։ Վերլուծվում են արդար մրցակցության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, ազնվության, պատասխանատվության և առողջ ապրելակերպի գաղափարների ձևավորման մանկավարժական հնարավորությունները։ Քննարկվում են ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, շարժախաղերի, մարզական միջոցառումների, թեմատիկ զրույցների և ճանաչողական առաջադրանքների կիրառման առանձնահատկությունները օլիմպիական արժեքների յուրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օլիմպիական դաստիարակության կազմակերպման տարբեր մեթոդական մոտեցումները, ուսուցիչների մանկավարժական գործունեությունը, սովորողների մասնակցության խթանման միջոցները և կրթական արդյունքների գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, դպրոցի և մարզական կազմակերպությունների համագործակցության նշանակությանը երեխաների ֆիզիկական ակտիվության, սոցիալական հմտությունների և դրական արժեքային կողմնորոշումների զարգացման գործում։ Կարևորվում է օլիմպիական դաստիարակության ներառումը տարրական կրթության ընդհանուր համակարգում՝ երեխաների բազմակողմանի զարգացման, թիմային աշխատանքի և առողջ մրցակցային վարքագծի ձևավորման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական կրթության մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության մեթոդիկայի, սպորտային մանկավարժության և օլիմպիական կրթության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։